-
ကျွန်တော် ဒီစာကို ရေးရတာ အတော်လေး စွန့်စားရပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစု လက်ခံထားတဲ့ အယူအဆတွေကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်သလို ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အမှန်တရား ဆိုတာ လူကြိုက်များဖို့ မလိုပါဘူး။ မှန်ကန်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် “ရဟန်း” ဆိုတာ ဘာလဲ၊ သူတို့ရဲ့ တကယ့် တာဝန်က ဘာလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို ကျွန်တော်တို့ ပြန်မေးကြဖို့ လိုနေပါပြီ။လူအများစုက ထင်နေကြတယ်။ ရဟန်းဆိုတာ သာသနာပြုဖို့၊ လူတွေကို တရားဟောဖို့၊ စာသင်ဖို့၊ သာသနာ အဓွန့်ရှည်အောင် စောင့်ရှောက်ဖို့ ဝတ်လာကြတာလို့ ထင်နေကြတယ်။ ကျွန်တော် ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောပါရစေ။ ဒါ လုံးဝ မှားပါတယ်။ရဟန်းတစ်ပါးရဲ့ တာဝန်ဟာ သာသနာပြုဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေကို ကယ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ သာသနာ…
-
ကျွန်တော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေကြားမှာ ရေပန်းစားနေတဲ့ စကားလုံးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “သာသနာ သုံးရပ်” ဆိုတာပါပဲ။ ပရိယတ္တိ သာသနာ (စာပေသင်ကြားခြင်း)၊ ပဋိပတ္တိ သာသနာ (ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်း)၊ ပဋိဝေဓ သာသနာ (ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း) ဆိုပြီး သုံးမျိုး ခွဲပြောကြတယ်။ ဘုန်းကြီးတွေကလည်း တရားဟောရင် ဒီသုံးမျိုးနဲ့ပဲ ဟောကြတယ်။ စာသင်တိုက်တွေက “ပရိယတ္တိ သာသနာ့ဝန်ဆောင်” လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်ကြတယ်။ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် ရဲရဲကြီး မေးခွန်းထုတ်ချင်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တိုင်က သာသနာကို သုံးမျိုး ခွဲပြီး ပညတ်ခဲ့ပါသလား။ ပိဋကတ်တော် (ပါဠိတော်) တွေကို သေသေချာချာ ပြန်မွှေကြည့်ရင် အဖြေက “မဟုတ်ပါ” ဖြစ်နေပါတယ်။ ဘုရားရှင်က “ငါဘုရား၏ သာသနာ” (အဆုံးအမ) လို့သာ တစ်ခုတည်း ဟောခဲ့တာပါ။ သုံးပိုင်း…
-
တနင်္ဂနွေနေ့ မနက်ခင်း ၁၀ နာရီခွဲလောက်ဆိုရင် လူတော်တော်များများဟာ အိပ်ရာထ၊ မနက်စာစားပြီးလို့ ကော်ဖီလေးတစ်ခွက်နဲ့ အနားယူနေတတ်ကြပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာလည်း “ဟာ… ဒီနေ့တော့ ပေါ့ပါးလိုက်တာ၊ ငါ စိတ်ချမ်းသာလိုက်တာ၊ ငါ အနားရတာ ကောင်းလိုက်တာ” လို့ တွေးနေမိပါလိမ့်မယ်။ဒီနေရာမှာ ဝိပဿနာအမြင်နဲ့ မေးခွန်းထုတ်စရာတစ်ခု ရှိလာပါတယ်။“အဲဒီ ပေါ့ပါးနေတာ၊ ချမ်းသာနေတာဟာ တကယ်ရော ‘ငါ’ ဟုတ်ရဲ့လား?”သေချာပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ရအောင် –၁။ ရုပ်၏ ပေါ့ပါးမှု (ကာယလဟုတာ)မနက်ခင်းမှာ အိပ်ရေးဝထားလို့၊ အလုပ်သွားဖို့ မလိုလို့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လေးလံထိုင်းမှိုင်းမနေဘဲ ပေါ့ပါးနေတာပါ။ ဒါဟာ “ငါ” ပေါ့ပါးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်တရားရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ မျှတနေတဲ့ သဘော (ရုပ်သဘော) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။၂။ စိတ်၏ ငြိမ်းချမ်းမှု (စိတ္တဝိဝေက)အလုပ်ထဲက ဖိအားတွေ၊ သူဌေးရဲ့ အမိန့်တွေ၊…
-
ကျနော် တရားပြတဲ့အလုပ်ကို လူပုဂ္ဂိုလ် ၆ ယောက်လောက်ကို တယောက်ချင်းစီ လုပ်ပေးနေပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ ဒီတပါတ်အတွင်း တရားပြဖြစ်တဲ့ သူ (တရားအားထုတ်သူ အနှောက်အယှက်ဖြစ်မှာ စိုးလို့ နာမည်ကို ကိုနိုင်လို့ပဲ ပေးထားလိုက်ပါတယ်) တယောက် နဲ့ ပထမဆုံး နေ့အနေနဲ့ တရားပြတာကို မိတ်ဆွေများ ဖတ်နိုင်အောင် တင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီစာကို ဖတ်ပြီး တရားပြခံရသလို နားလည်မယ် ဆိုရင်တော့ အကျိုးများမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျနော်။ ။ နားလည်တယ်နော်။ အဲ့ဒီတစ်ခုချင်း တစ်ခုချင်းဆီက ဒုက္ခဆိုတာဘာကိုပြောတာလဲဆိုတော့ ဒီတစ်ခုချင်း တစ်ခုချင်းဆီကို ပြောတာ။ ဒုက္ခဆိုတာအတွဲလိုက် စီကိုပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဒီမြောက်ချင်စိတ်က ဘာဖြစ်လဲ။ ဖြစ်ပြီးပျက်တယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒါတွေက ဘာဖြစ်လဲဆိုတော့ စက်ဆုပ်စရာလည်း ကောင်းတယ်။ အသုံးလည်းမကျဘူး။ သူကလည်း အဲ့လိုပဲ စက်ဆုပ်စရာလည်း ကောင်းတယ်။…
-
ကျနော် တရားပြတဲ့အလုပ်ကို လူပုဂ္ဂိုလ် ၆ ယောက်လောက်ကို တယောက်ချင်းစီ လုပ်ပေးနေပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ ဒီတပါတ်အတွင်း တရားပြဖြစ်တဲ့ သူ (တရားအားထုတ်သူ အနှောက်အယှက်ဖြစ်မှာ စိုးလို့ နာမည်ကို ကိုနိုင်လို့ပဲ ပေးထားလိုက်ပါတယ်) တယောက် နဲ့ ပထမဆုံး နေ့အနေနဲ့ တရားပြတာကို မိတ်ဆွေများ ဖတ်နိုင်အောင် တင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီစာကို ဖတ်ပြီး တရားပြခံရသလို နားလည်မယ် ဆိုရင်တော့ အကျိုးများမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျနော်။ ။ဘာမရှင်းတာရှိလဲကိုနိုင်။ ။ ဒွိဟိတ်ကိုကျွန်တော်နားမလည်တာပါ။ကျနော်။ ။ ဟုတ် ဒွိဟိတ်ဆိုတဲ့ သဘောက အလောဘ နဲ့ အဒေါသဟစိတ်နဲ့ ပါတယ် အလောဘ ဆိုတာက ပေးကမ်းစွန့်ကြဲချင်တဲ့စိတ်ကို အလောဘခေါ်တာပေါ့ အဲ့လိုအလောဘဟိတ်ပါတယ် နောက်ပြီးတော့ အဒေါသဆိုတာ မေတ္တာတရားပေါ့ မေတ္တာထားတတ်တာ ပေါ့ ဒါလည်းရှိတယ် ဒါပေမယ့်…
-
မိတ်ဆွေ… ဒီနေ့ စနေနေ့ ညနေခင်းမှာ ခင်ဗျား ဘယ်သူတွေနဲ့ အတူရှိနေသလဲ။ ဇနီးမယား၊ သားသမီးတွေနဲ့အတူ တီဗီကြည့်နေသလား။ အပြင်ထွက် မုန့်စားနေသလား။ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ မျက်နှာမှာ အပြုံးတွေ ဝေနေကြမှာပါ။ “မိသားစုဘဝလေးက နွေးထွေးလိုက်တာ၊ ပျော်စရာကောင်းလိုက်တာ” လို့လည်း စိတ်ထဲမှာ ကျေနပ်နေကြမှာပါ။ဒါပေမဲ့… ကျွန်တော် အမှန်တရား (သစ္စာ) တစ်ခုကို ပြောပြချင်တယ်။ ခင်ဗျားတို့ အခု ပျော်နေတဲ့၊ ခင်ဗျားတို့ အခု ဖက်တွယ်ထားတဲ့ အဲဒီ “မိသားစု” ဆိုတဲ့ အရာဟာ… တကယ်တမ်းကျတော့ ခင်ဗျားတို့ကို သံသရာထဲမှာ ဒီဘက်ကမ်းကနေ ဟိုဘက်ကမ်း မရောက်အောင် ဆွဲထားတဲ့ “ထောင်” တစ်ခု ဖြစ်နေတယ် ဆိုရင်… ခင်ဗျား လက်ခံရဲမလား။လက်မခံချင်လည်း ဆုံးအောင် ဖတ်ကြည့်ပါ။ ခင်ဗျားတို့ “အချစ်” လို့…
-
ကျွန်တော် ဒီစာကို စရေးတဲ့အချိန်မှာ စာဖတ်သူအချို့အတွက် နားခါးကောင်း ခါးပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆေးခါးမှ အနာကျက်မယ် ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ပဲ ကျွန်တော် မြင်သမျှ၊ တွေးမိသမျှ အမှန်တရားတွေကို တင်ပြချင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျွန်တော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ ကြားမှာ ရေပက်မဝင်အောင် ယုံကြည်ထားကြတဲ့ အယူအဆတချို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြန်လည် ဆန်းစစ်ဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။စကားလုံး နှင့် အဓိပ္ပာယ် ပြဿနာများပထမဆုံး ကျွန်တော် ပြောချင်တာက “ဗုဒ္ဓဘာသာ” ဆိုတဲ့ စကားလုံး အကြောင်းပါ။ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမကို “ဘာသာ” (Religion) ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်ကို သွတ်သွင်းလိုက်ကတည်းက ပြဿနာတွေ စတက်တော့တာပါပဲ။ ကမ္ဘာမှာ Religion လို့ ပြောလိုက်ရင် ဘာတွေ ပါလာသလဲ။ ဖန်ဆင်းရှင်၊ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်မှု၊ ဆုတောင်းပသမှု၊ ယုံကြည်မှု…
-
လူသားတွေဟာ အစုအဝေးနဲ့ နေထိုင်ကြတဲ့အခါမှာ “ယဉ်ကျေးမှု” ဆိုတဲ့ အရာတစ်ခုက ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ အပြင်ပန်းကြည့်ရင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုတာ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ စားသောက်မှုပုံစံ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွေလို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တော့ ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်အစဉ် ကနေ စတင်တာပါ။ ဝိပဿနာရှုထောင့်ကနေ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ မူလဇစ်မြစ်ကို ဒီလိုလေး မြင်နိုင်ပါတယ်-၁။ မနောကံရဲ့ စတင်ခြင်းဘယ်လိုယဉ်ကျေးမှုမျိုးမဆို မပေါ်ပေါက်သေးခင်မှာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ “အကြံအစည်” ကနေ စပါတယ်။ ကောင်းတဲ့အကြံ၊ ဆိုးတဲ့အကြံဆိုတာတွေဟာ စိတ်ထဲမှာ အရင်ဖြစ်ပေါ်ပြီးမှ နှုတ်ကနေ ထွက်ဆိုတာ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်အမူအရာနဲ့ ပြုမူတာတွေကနေတစ်ဆင့် အများနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ ဓလေ့၊ ထုံးတမ်း၊ ယဉ်ကျေးမှုတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားတာပါ။ ဒါကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ အစဟာ မြင်သာထင်သာမရှိတဲ့ မနောကံ (စိတ်အကြံ) ကနေ စတယ်လို့…
-
သောတာပန်နဲ့ ပါတ်သက်လို့ နောက်ဆုံး ပြောခဲ့တာကတော့ လောကမှာ သုခ ဆိုတာရှိတယ် ဆိုတဲ့ အယူကို မယူတော့တာနဲ့ပါတ်သက်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဒီအကြောင်းက တော်တော်လေးကို အရေးကြီးပါတာကတော့ လူတယောက်ရဲ့ အတွေးအခေါ်ကို ဆုံးဖြတ်တဲ့ နေရာမှာ လိုချင်မှု ဆိုတာတွေက ဆုံးဖြတ်တာကြောင့်ပါပဲ။ ဘယ်ဟာကမှ သုခမဟုတ်တာကို သေသေချာချာ သိသွားတဲ့အခါကျမှပဲ စဉ်းစားတဲ့ ကိစ္စတွေဟာ ပိုပြီး မှန်ကန်လာနိုင်ပါတယ်။ လူတွေဟာ ဘဝ ဖြတ်သန်းမှု ဆိုတာကို ကြည့်ကြရင် (ကျနော့်အတွက်တော့) အသက် ၄၀ ကျော်မှပဲ ဘဝကို အကြမ်းဖျဉ်း ဘာတွေ လုပ်နေကြတယ် ဆိုတာကို ပြောနိုင်ပါတော့တယ်။ တကယ်တော့ ဘဝကို ဖြတ်သန်းတယ် ဆိုတဲ့နေရာမှာ ပုထုဇဉ်တွေဟာ မသိခြင်း တွေဝေခြင်း (မောဟ) နဲ့ ဖြတ်သန်းကြပါတယ်။ အရာရာကိုလဲ…
-
သောကြာနေ့ ညနေခင်းဟာ တစ်ပတ်တာလုံး “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲနဲ့ ရုန်းကန်ခဲ့ရသမျှကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်ကြည့်ဖို့ အကောင်းဆုံးအချိန်ပါပဲ။ကျွန်တော်တို့ဟာ တစ်ပတ်လုံးလုံး…“ငါ့” အလုပ်တွေ အောင်မြင်ဖို့၊“ငါ့” ဂုဏ်သိက္ခာတွေ တက်လာဖို့၊“ငါ့” ကို လူတွေ အထင်ကြီးဖို့အတွက် အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးစားခဲ့ကြပါတယ်။ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း အေးအေးဆေးဆေး ပြန်ကြည့်ရင်…“ငါ” စိတ်ဆိုးချင်လို့ ဆိုးတာလား? မဟုတ်ပါဘူး၊ အာရုံနဲ့ တွေ့လို့ ဒေါသစိတ်က သူ့အလိုလို ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။“ငါ” ပျော်ချင်လို့ ပျော်တာလား? မဟုတ်ပါဘူး၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ သုခဝေဒနာက ခဏတာ ဆိုက်ရောက်လာတာပါ။ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ စိတ်အစဉ်တွေဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး၊ အကြောင်းကုန်ရင် ပျောက်ကွယ်သွားကြတာချည်းပါပဲ။ ဘယ်အရာကမှ ကိုယ့်အလိုအတိုင်း မဖြစ်သလို၊ ဘယ်အရာကိုမှလည်း “ငါ” က ပိုင်စိုးထားလို့ မရပါဘူး။ ဒီလို “ကိုယ်ပိုင်စိုး၍မရခြင်း” ဟာ အနတ္တရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး…