နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ…

တနင်္ဂနွေနေ့လို ပိတ်ရက်မျိုမှာ အိမ်မှာ သားသမီးတွေ၊ မြေးတွေ စုံစုံလင်လင် ရှိတတ်တဲ့ အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ မြေးလေးတွေ ပြေးလွှားဆော့ကစားနေတာ၊ သားသမီးတွေ စကားပြော ရယ်မောနေကြတာကို ကြည့်ပြီး မိဘ၊ အဘိုးအဘွားတွေရဲ့ ရင်ထဲမှာ ကြည်နူးချမ်းမြေ့တဲ့စိတ်၊ သာယာကျေနပ်တဲ့စိတ်တွေ အလိုလို ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ သာမန်အားဖြင့် ကြည့်ရင် ဒါဟာ မိသားစုရဲ့ နွေးထွေးမှု၊ မေတ္တာတရားလို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ့် အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ သေချာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီ သာယာကျေနပ်မှု နောက်ကွယ်မှာ သိမ်မွေ့တဲ့ “လောဘစိတ်” (တွယ်တာမှု) က အခိုင်အမာ ကပ်ပါလာတတ်ပါတယ်။

ဒီဆောင်းပါးမှာ မိသားစု စုံလင်ချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တဲ့ သာယာကျေနပ်စိတ်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ဘယ်လို လေ့လာစောင့်ကြည့်ရမလဲ ဆိုတာကို လမ်းညွှန်ပေးသွားပါမယ်။

၁။ “ငါ့မိသားစု၊ ငါ့မြေး” ဟူသော ပညတ်ဇာတ်လမ်း၏ လှည့်စားမှု

မြင်လိုက်ရတဲ့ အဆင်း၊ ကြားလိုက်ရတဲ့ အသံတွေအပေါ်မှာ စိတ်က “ဒါက ငါ့သား၊ ဒါက ငါ့မြေး၊ ငါ့မိသားစုလေး ပျော်စရာကောင်းလိုက်တာ” ဆိုပြီး ပညတ်ဇာတ်လမ်းတွေ ချက်ချင်း တည်ဆောက်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီ ဇာတ်လမ်းထဲမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကောင်ဟာ အဓိကနေရာကနေ ပါဝင်နေပါတယ်။

“ငါ့မြေးလေး ချစ်စရာကောင်းလိုက်တာ” လို့ တွေးပြီး သာယာနေတဲ့စိတ်ဟာ၊ ဉာဏ်နဲ့ သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် “လိုချင်တပ်မက်နေတဲ့ လောဘစိတ်” သက်သက်ပါပဲ။ ဒီလောဘစိတ်ကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း မသိလိုက်ဘူးဆိုရင်၊ သံယောဇဉ်ကြိုးတွေ ပိုတင်းလာပြီး “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲအလမ်းတွေနဲ့ သံသရာမှာ တဝဲလည်လည် ဖြစ်စေမယ့် အကုသိုလ်တွေ ပွားများနေပါလိမ့်မယ်။

၂။ သာယာကျေနပ်စိတ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် လေ့လာခြင်း

မိသားစုနဲ့ စုံစုံလင်လင် ရှိနေတဲ့အချိန်ဟာ ဝိပဿနာအလုပ်ကို ရပ်နားထားရမယ့် အချိန်မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ ရှုမှတ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်ပါပဲ။

မြေးလေးကို ကြည့်ပြီး သဘောကျနေတဲ့ စိတ်ကလေး၊ သားသမီးတွေကို ကြည့်ပြီး ကျေနပ်နေတဲ့ စိတ်ကလေး ပေါ်လာပြီဆိုရင် “ငါ သဘောကျတယ်” လို့ မယူဆပါနဲ့။ ဇာတ်လမ်းကို ခဏဖြတ်ပြီး ကိုယ့်ရင်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ အဲဒီ ကြည်နူးသာယာနေတဲ့ သဘောလေးကို “ဪ… သာယာကျေနပ်တဲ့ လောဘစိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ အရှိကို အရှိအတိုင်း စောင့်ကြည့် လေ့လာလိုက်ပါ။ လောဘကို လောဘမှန်း ချက်ချင်းသိအောင် လုပ်ခြင်းဟာ ဝိပဿနာပါပဲ။

၃။ “ဝိဉာဏ်” ကိုယ်တိုင် ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံကို ပြတ်ပြတ်သားသား ရှုမှတ်ခြင်း

အဲဒီလို သာယာတဲ့ လောဘစိတ်ကလေးကို ဉာဏ်နဲ့ သိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ အဲဒီစိတ်ကလေးဟာ မှီခိုစရာ “ငါ” မရှိတော့တဲ့အတွက် အရှိန်သေပြီး ချက်ချင်း ပျက်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါမှာ ပိုပြီး အရေးကြီးတဲ့ အဆင့်ကတော့၊ အဲဒီ သာယာစိတ်ကလေးကို လိုက်သိနေတဲ့ “သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” ကိုယ်တိုင်ကို ဉာဏ်နဲ့ ဆက်လက် လေ့လာကြည့်ဖို့ပါပဲ။

“ငါ စောင့်ကြည့်နေတယ်၊ ငါ သိနေတယ်” လို့ မထင်ပါနဲ့။ သာယာတဲ့စိတ်ကလည်း ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားသလို၊ အဲဒါကို သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်စိတ်လေးဟာလည်း ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း အစားထိုး ပျက်သွားတာပါပဲ။ စိတ်တွေဟာ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေခြင်းသာ ရှိပါတယ်။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။

၄။ အနတ္တအမြင်မှန်နှင့် အဓိပတိတရားလေးပါး

ဒီလို အရာရာဟာ ငါ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်တွေ သက်သက်ပဲလို့ သဘောပေါက်လာတဲ့အခါ၊ ယောဂီတချို့မှာ အလွဲလေးတွေ ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် အကြောင်း အထူး သတိပြုရပါမယ်။ မိသားစုကို မချစ်ရဘူးလို့ ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ အမှန်တရားကို မြင်ပြီး “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ခွာချဖို့ ပြောတာပါ။

သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်အောင် ရုန်းထွက်ဖို့ရာအတွက်၊ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။

လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ၊

ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ စိတ်တွေအပေါ် မလွတ်တမ်း စူးစိုက်တဲ့ စိတ္တ၊

သာယာကျေနပ်စိတ် ဝင်လာတိုင်း ချက်ချင်း သတိကပ်တဲ့ ဝီရိယ၊

ဇာတ်လမ်းနဲ့ အရှိတရားကို ပြတ်ပြတ်သားသား ခွဲခြားသိမြင်တဲ့ ဝီမံသာဉာဏ်…

ဒီတရားလေးပါးကို အပြည့်အဝ တပ်ဆင်ပြီး အိမ်မှာ မိသားစုတွေ စုံလင်နေတဲ့ အချိန်မှာတောင် အဆက်မပြတ် ဉာဏ်သွင်း လေ့လာနေရပါမယ်။

နိဂုံးချုပ်

ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့ ခင်ဗျာ… တနင်္ဂနွေနေ့ရဲ့ အချိန်တွေကို ပညတ်ဇာတ်လမ်းတွေထဲ နစ်မြုပ်ပြီး အလဟဿ မကုန်ဆုံးပါစေနဲ့။ သာယာကျေနပ်စိတ် ပေါ်လာတိုင်း အဲဒီစိတ်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းထဲထည့်ပြီး ရှုဉာဏ်နဲ့ လေ့လာစောင့်ကြည့်ပါ။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြု မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် “ငါ” လို့ စွဲထားတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကြီး အမြစ်ပြတ် ပြုတ်ကျပြီး သောတာပန်အဖြစ်ကို ဧကန်မလွဲ ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။