-
ဒုက္ခဆိုတာ ရှောင်လွှဲလို့ မရတဲ့ သဘာဝတရားပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီဒုက္ခကို “ငါ့ဒုက္ခ” လို့ သိမ်းပိုက်လိုက်မှ ပိုခံစားရတာပါ။ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ညောင်းတာ၊ နာတာတွေကို သတိထားကြည့်ပါ။ ကိုယ်က “မနာနဲ့” လို့ အမိန့်ပေးလို့ ရပါသလား? မရပါဘူး။ ရုပ်တရားက သူ့အကြောင်းတရားနဲ့သူ ဖောက်ပြန်နေတာပါ။ ကိုယ့်သဘောအတိုင်း တားဆီးမရ၊ ပြုပြင်မရတဲ့အရာကို “ငါ့ကိုယ်၊ ငါ့ခန္ဓာ” လို့ စွဲလမ်းနေသရွေ့တော့ စိတ်ပင်ပန်းနေဦးမှာပါပဲ။ တကယ်တော့ ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတာ ဌားနေတဲ့ အိမ်လိုပါပဲ။ ပျက်စီးယိုယွင်းလာရင် ပြုပြင်ရမယ်၊ ဂရုစိုက်ရမယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်ပိုင်တယ်လို့ သွားစွဲလမ်းပြီး စိတ်ဆင်းရဲမခံပါနဲ့။ဒီနေ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ မအီမသာ ဖြစ်မှုတစ်ခုခု ကြုံလာရင် “ငါ နာနေတယ်” လို့ မတွေးဘဲ “နာကျင်မှု သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေတယ်” လို့ ပြောင်းတွေးကြည့်ပါ။…
-
လွတ်မြောက်မှုဆိုတာ ဘာလဲ? လွတ်မြောက်မှုဆိုတာ ကိုယ့်စိတ်ကူးထဲမှာ “ငါ လွတ်မြောက်ပြီ” လို့ တွေးနေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် တကယ်တမ်း လောင်ကျွမ်းနေတဲ့ ကိလေသာမီးတွေ ငြိမ်းအေးသွားတာလား? လက်ရှိအချိန်မှာ ဦးမောင်မောင် (ပျဉ်းမနား) ရဲ့ ဟောပြောချက်တွေဟာ လူငယ်တွေနဲ့ ပညာတတ်အသိုင်းအဝိုင်းကြားမှာ ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အယူအဆတွေက “လွယ်ကူတယ်”၊ “ကျင့်စရာမလိုဘူး”၊ “သိရုံနဲ့ပြီးတယ်” ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေတဲ့အတွက် အလုပ်များတဲ့ ခေတ်လူတွေကြားမှာ နေရာရလာတာ မဆန်းပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီ “အလွယ်လမ်း” ဟာ တကယ်ပဲ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဟုတ်ပါရဲ့လား? ဒီဆောင်းပါးမှာ ဦးမောင်မောင်ရဲ့ အယူအဆတွေထဲက အဓိက အန္တရာယ်ကြီးမားတဲ့ အချက်တွေကို ထပ်မံဆန်းစစ် တင်ပြလိုပါတယ်။ ၁။ “သိရုံနဲ့ ပြီးတယ်” ဆိုတဲ့ ထောင်ချောက် ဦးမောင်မောင်က “မဂ်ဆိုတာ…
-
နိဒါန်း – အခမ်းအနားမှူး သက်သက် ဖြစ်နေသော ဘဝများရဟန်းရှင်လူ အပေါင်းတို့… ကျွန်တော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ လောကမှာ နေ့စဉ် မြင်တွေ့နေရတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အလှူပွဲတွေ၊ ဥပုသ်နေ့တွေမှာ ဒကာ ဒကာမတွေက ဘုန်းကြီးရှေ့မှာ ဒူးထောက်၊ လက်အုပ်ချီပြီး “အရှင်ဘုရား… သရဏဂုံ သုံးပါးနှင့်တကွ…” ဆိုပြီး သီလတောင်းကြတယ်။ ဘုန်းကြီးတွေက ယပ်တောင်ကို ကိုင်၊ မြင့်မြတ်တဲ့ နေရာကနေ “ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ…” ဆိုပြီး ဦးဆောင် ရွတ်ဖတ်ပေးကြတယ်။ ဒကာ ဒကာမတွေကလည်း လိုက်ဆိုကြတယ်။ကြည့်လိုက်ရင်တော့ သိပ်ကို ကြည်ညိုစရာ ကောင်းတဲ့ သာသနာ့ မြင်ကွင်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့… ကျွန်တော် ဒီနေ့ ရဲရဲကြီး မေးခွန်းထုတ်ချင်တာကတော့… အဲဒီလို သူများတွေကို သရဏဂုံ တင်ပေးနေတဲ့၊ ရှေ့ကနေ…
-
“ဘုရားလက်ထက်က လူတွေဟာ တရားနာရုံနဲ့တင် ဘာကြောင့် သောတာပန် ဖြစ်ကုန်ကြတာလဲ၊ ငါတို့ကျတော့ ဘာလို့ ခက်ခဲနေရတာလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းဟာ ဝိပဿနာနယ်ပယ်မှာ လူမေးအများဆုံး မေးခွန်းတစ်ခုပါ။တကယ်တော့ ဒါဟာ တန်ခိုးကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ဗိုလ်ငါးပါး (သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ) ညီညွတ်မျှတစွာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသွားခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်ပါတယ်။၁။ သဒ္ဓါဗိုလ် (ယုံကြည်မှု အင်အား)မြတ်စွာဘုရားနဲ့ လူကိုယ်တိုင် တွေ့ဆုံရတဲ့အခါ ဘုရားရှင်ရဲ့ မဟာပုရိသလက္ခဏာတော်တွေ၊ ကြည်ညိုဖွယ် အသရေတော်တွေကို မြင်ရုံနဲ့တင် တရားနာသူရဲ့ စိတ်မှာ “ဒါဟာ အစစ်အမှန် ဘုရားပဲ” ဆိုတဲ့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားစရာမရှိသော ယုံကြည်မှု (သဒ္ဓါ) ဟာ အထွတ်အထိပ်ကို ရောက်သွားပါတယ်။ အဲဒီ သဒ္ဓါဗိုလ်က ဦးဆောင်လိုက်တဲ့အတွက် တရားနာဖို့ အသင့်ဖြစ်နေတဲ့ စိတ်အခြေအနေ (Ready…
-
ဒီနေ့ခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုကို ကြည့်ရတာ စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်မိပါတယ်။ ဘုရားကျောင်းဆောင် ရှေ့ရောက်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ စေတီပုထိုးတွေ ရောက်ရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် လူတွေ လုပ်နေကြတဲ့ ပုံစံက ဗုဒ္ဓကို “ဆရာတစ်ဆူ” (Teacher) အနေနဲ့ ဆက်ဆံတာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ တန်ခိုးရှင် “ဘုရားသခင်” (God) တစ်ပါးလို ဆက်ဆံနေကြလို့ပါပဲ။ကျွန်တော်တို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိထားရမှာက ဗုဒ္ဓဝါဒ ဟာ Theism (ဖန်ဆင်းရှင်ဝါဒ) မဟုတ်ပါဘူး။ Non-theistic (ဖန်ဆင်းရှင်မဲ့ဝါဒ) ပါ။ ဗုဒ္ဓက လောကကြီးကို ဖန်ဆင်းခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကံကြမ္မာကို ဖန်တီးပေးနိုင်သူ မဟုတ်ဘူး။ ဆုတောင်းရင် ပြည့်အောင် လုပ်ပေးမယ့်သူ မဟုတ်ဘူး။ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ ဘာဖြစ်နေသလဲ။ “စီးပွားတွေ တိုးတက်ပါစေ၊ ကျန်းမာပါစေ၊ ထီပေါက်ပါစေ၊ ရာထူးတက်ပါစေ”…
-
“အလုပ်ရှုပ်လို့ တရားအားမထုတ်နိုင်ဘူး” လို့ မတွေးလိုက်ပါနဲ့။ တကယ်တော့ အလုပ်ခွင်ဆိုတာ “မမြဲခြင်း” (အနိစ္စ) ကို အထင်ရှားဆုံး ပြနေတဲ့ နေရာပါ။စာရိုက်လိုက်တဲ့ လက်ချောင်းလေးတွေ၊ ပြောလိုက်တဲ့ စကားသံလေးတွေ၊ ဟိုရွှေ့ဒီရွှေ့ လုပ်လိုက်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ… ဘယ်အရာကမှ ခိုင်ခိုင်မြဲမြဲ ရှိမနေပါဘူး။ လုပ်ချင်စိတ် ဖြစ်လာတယ်၊ လုပ်လိုက်တယ်၊ ချက်ချင်း ပျောက်သွားတယ်။အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကိုပဲ မြင်အောင် ကြည့်ပေးပါ။“ငါ အလုပ်လုပ်နေတယ်” လို့ အတ္တစွဲနဲ့ ကြည့်မယ့်အစား “ရုပ်နာမ်တွေ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားပါလား” လို့ နှလုံးသွင်းကြည့်ပါ။ အဲဒီလိုမြင်ရင် အလုပ်က ပင်ပန်းစရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဟုတ်တော့ဘဲ ဉာဏ်ဖြစ်စရာ ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။ဒီနေ့တော့ အလုပ်လည်းလုပ်ရင်း၊ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘောတရားလေးတွေကိုပါ တပါတည်း စောင့်ကြည့်သွားကြရအောင်ဗျာ။
-
ကျွန်တော်တို့ စိတ်ဆင်းရဲရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက “ငါ့အလိုအတိုင်း ဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲကြောင့်ပါ။ရာသီဥတုပူလို့၊ ကားပိတ်လို့၊ လူတွေက ကိုယ်ထင်သလို ဆက်ဆံမပေးလို့… စတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ စိတ်ညစ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အပြင်လောကကြီးက သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ဖြစ်ပျက်နေတာပါ။ ကျွန်တော်တို့ကို ဒုက္ခပေးချင်လို့ ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ပြဿနာက အပြင်မှာ မဟုတ်ဘဲ၊ “ငါ ထင်သလို ဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ မျှော်လင့်ချက် (ဒိဋ္ဌိ) မှာ ရှိနေတာပါ။ အဲဒီ မျှော်လင့်ချက်ကို ဖယ်လိုက်ရင် “ပြဿနာ” ဆိုတာ မရှိတော့ဘဲ “ဖြစ်ရပ်” တစ်ခုအနေနဲ့ပဲ ကျန်ပါတော့တယ်။ဆင်းရဲတယ်ဆိုတာ အခြေအနေဆိုးလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အရှိတရားကို လက်မခံနိုင်တဲ့ စိတ်ကြောင့်သာ ဖြစ်ရတာပါ။ဒီနေ့ တစ်ခုခု စိတ်တိုင်းမကျဖြစ်တိုင်း “ဒါ သူဖြစ်သင့်လို့ ဖြစ်နေတာလား၊ ငါက…
-
ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဦးမောင်မောင် (ပျဉ်းမနား) ၏ ဟောပြောချက်များသည် လူငယ်များနှင့် ပညာတတ်အသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင် ရေပန်းစားလာသည်ကို တွေ့ရပါသည်။ ရိုးရာပုံစံခွက်ထဲမှ ထွက်ကာ ခေတ်မီသည်၊ အတွေးအခေါ် ဆန်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း ၎င်း၏ အနှစ်သာရကို သေချာစွာ စိစစ်ကြည့်လျှင် ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်မှ သွေဖည်နေသော အန္တရာယ်ကြီးမားသည့် အချက်များကို တွေ့ရှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။ဤဆောင်းပါးတွင် ဦးမောင်မောင်၏ ဝါဒကို ယုတ္တိဗေဒ (Logic) ရှုထောင့်မှ အချက် ၅ ချက်ဖြင့် ဖြိုခွဲပြပါမည်။၁။ အရှိတရားကို ငြင်းပယ်ခြင်း (ကိလေသာကို ဖုံးကွယ်ခြင်း)ဦးမောင်မောင်၏ အဓိက အယူအဆတစ်ခုမှာ “ကိလေသာကို အရှိမယူလျှင် ကိလေသာ မရှိ” ဟူသော အချက်ဖြစ်သည်။အမှန်တရား: ကိလေသာ (လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ) ဆိုသည်မှာ လူတိုင်း၏ စိတ်ထဲတွင် တကယ်ဖြစ်ပေါ်နေသော…
-
မိတ်ဆွေ… ဒီနေ့ စနေနေ့၊ မနက်ဖြန် တနင်္ဂနွေ။ တစ်ပတ်လုံး ပင်ပန်းထားသမျှ အနားယူတော့မယ်လို့ စိတ်ကူးနေကြတယ် မဟုတ်လား။ “ဒီရက်ပိုင်း ငါ အလုပ်တွေ ရှုပ်နေလို့ တရားမမှတ်ဖြစ်ဘူး၊ ဒီအပတ် စနေ၊ တနင်္ဂနွေမှပဲ အေးဆေး ပြန်မှတ်တော့မယ်” လို့ တွေးနေတဲ့သူတွေ ရှိသလို… “တစ်ပတ်လုံး စိတ်တွေ တင်းထားရတာ၊ ဒီရက်ပိုင်းတော့ တရားမှတ်တာတွေ ဘာတွေ ခဏလျှော့ပြီး စိတ်လွတ်လက်လွတ် နေလိုက်ဦးမယ်ကွာ” လို့ တွေးနေသူတွေလည်း ရှိမှာပါ။ခင်ဗျား ဘယ်အုပ်စုထဲမှာ ပါပါစေ… ကျွန်တော် ခင်ဗျားကို အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့၊ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အမှန်တရားတစ်ခုကို သတိပေးချင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားကသာ “ဒီနေ့တော့ အလုပ်ပိတ်ရက်ပဲ၊ အနားယူလိုက်ဦးမယ်” လို့ ဆုံးဖြတ်ပြီး စိတ်ကို လွှတ်ပေးလိုက်ပေမယ့်… ခင်ဗျားရဲ့ ရင်ထဲက “ကိလေသာ”…
-
တနင်္ဂနွေနေ့လည်ခင်းရဲ့ သာယာတဲ့အချိန်ဟာ လူအများစုအတွက်တော့ အလုပ်တာဝန်တွေကနေ ခေတ္တအနားယူပြီး စိတ်ကို လွှတ်ထားတဲ့အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ လောကီအလိုအရတော့ ဒါဟာ အနားယူခြင်းပါ။ ဒါပေမဲ့ ဝိပဿနာအမြင်နဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့မှာ “အနားယူရမယ့် အချိန်” ဆိုတာထက် “အမြဲတမ်း နိုးကြားနေရမယ့် အလုပ်” တစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မိမိရဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်ကို သတိနဲ့ စောင့်ကြည့်တဲ့ အလုပ်ပါပဲ။၁။ အနားယူခြင်းနှင့် အလုပ်ကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းလောကီအလုပ်တွေမှာတော့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားတာ၊ ဦးနှောက်သုံးတာကို အလုပ်လို့ ခေါ်ပြီး ငြိမ်ငြိမ်လေး နေတာကို အနားယူတယ်လို့ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝိပဿနာမှာတော့ မိမိရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို သတိလွတ်ပြီး လွှတ်ထားလိုက်တာဟာ အနားယူတာမဟုတ်ဘဲ “အကုသိုလ်တရားတွေ ဝင်ခွင့်ပြုလိုက်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အချိန်” သာ ဖြစ်ပါတယ်။တကယ့် “အနားယူခြင်းစစ်စစ်” ဆိုတာ…