နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ အားလုံးအတွက် ဒီနေ့ လက်တွေ့ အသုံးချရမယ့် စိတ္တာနုပဿနာ ရှုကွက်တစ်ခုကို တင်ပြပေးပါမယ်။ အသက်အရွယ် ရလာပြီး အိမ်မှာ နားနားနေနေ နေရတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ငြိမ်သက်နေပေမယ့် စိတ်ကတော့ လုံးဝ မငြိမ်သက်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် အပြင်မှာ အလုပ်သွားလုပ်နေတဲ့ သားသမီးတွေ၊ ကျောင်းသွားနေတဲ့ မြေးတွေဆီကို စိတ်က အမြဲတမ်း ရောက်နေတတ်ပါတယ်။ “ငါ့သားလေး အလုပ်ထဲမှာ အဆင်မှ ပြေရဲ့လား၊ ငါ့သမီးလေး လမ်းသွားလမ်းလာ အန္တရာယ်ကင်းရဲ့လား၊ ငါ့မြေးလေး ကျောင်းမှာ ဘာတွေများ လုပ်နေမလဲ” ဆိုပြီး မပြတ်တမ်း တွေးတော ပူပန်နေတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို…

ဘဝဇာတ်လမ်းများနှင့် အပိုဒုက္ခ လူတွေဟာ ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာတွေကြောင့် “ဘဝဇာတ်လမ်း” ဆိုတာတွေကို အလွန် စိတ်ဝင်စားတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်း ဉာဏ်နဲ့ကြည့်ရင် ဘဝဇာတ်လမ်းဆိုတာ တကယ်မရှိပါဘူး။ ရုပ်နဲ့ နာမ် အပြန်အလှန် (အညမည) ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အစဉ်တန်းကြီး သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ ဒီရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်မှုမှာ “ငါ၊ သူ” ဆိုတာ မရှိတဲ့အတွက်၊ “ငါ့ဘဝ၊ သူ့ဘဝ” ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ဗရမ်းပတာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အားလုံးမှာ တညီတညွတ်တည်း တွေဝေမှု ‘မောဟ’ တွေ ဖုံးလွှမ်းနေကြတော့ “သူက ဘယ်လိုလူ၊ ငါက ဘယ်လိုလူ” စသဖြင့် ဘဝဇာတ်ကြောင်း ဆိုတာတွေကို လက်ခံထားကြပါတယ်။ ပကတိ အရှိတရားကတော့ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ လုံးဝမရှိတဲ့…

သေခြင်းတရား ဆိုတာဟာ လူတိုင်း၊ သတ္တဝါတိုင်း မလွဲမသွေ ကြုံကြရမယ့် အရာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေဟာ အသက်ရှင်နေစဉ်အချိန်မှာ ဘယ်တော့မှ မသေတော့မယ့်အတိုင်း စီးပွားရှာကြပေမယ့် သေခြင်းတရားရဲ့ မျက်မှောက်မှာတော့ ဘာမှ မကွာခြားတာကို သတိထားမိကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေဟာ ဂုဏ်တွေ ဒြပ်တွေ ငွေကြေးချမ်းသာမှုတွေ အောင်မြင်မှုတွေ အပေါ်မှာ အားလုံးဟာ အလေးအနက် ထား အဆင့်အတန်းတွေ ခွဲခြားကြပေမယ့် တကယ်တော့ ဘာမှ မကွာခြားကြတာကို သေခြင်းတရားနဲ့ ကြုံရတဲ့ အခါမှသာ သတိထားမိကြတာပါ။ ဒီနေရာမှာ လူမိုက်၊ သာမန်လူ နဲ့ လူတော်ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ လူတော်ဆိုတာ ကတော့ သူတပါး အမှားကိုမြင်ပြီး သံဝေဂ ရတတ်သူ ဖြစ်ပါတယ်။ တနည်းအားဖြင့် သူတပါး သေခြင်းတရား နဲ့ ကြုံတာကို…

မိတ်ဆွေ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြသော ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့… ဒီနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ ကျနော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုကြားထဲမှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အလွန် ကြီးမားတဲ့ အထင်အမြင်လွဲမှားမှု တစ်ခုကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့် ခွဲစိတ်ကြည့်ကြရအောင်။ လူတော်တော်များများက “ဝိပဿနာ အားထုတ်တယ်” ဆိုတာကို မျက်စိမှိတ်၊ တင်ပျဉ်ခွေပြီး ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်နေခြင်းလို့ပဲ တထစ်ချ မှတ်ယူထားကြပါတယ်။ “ငါ ဒီနေ့ တစ်နာရီ ထိုင်နိုင်တယ်”၊ “ငါ နှစ်နာရီ မလှုပ်ဘဲ ထိုင်နိုင်တယ်” ဆိုပြီး အချိန်ဘယ်လောက်ကြာအောင် ထိုင်နိုင်လဲ ဆိုတာကိုပဲ တိုင်းတာစရာ ပေတံတစ်ခုလို သဘောထားနေကြပါတယ်။ သေချာ မှတ်ထားပါ။ တရားထိုင်ခြင်း သက်သက်သည် ဝိပဿနာ လုံးဝ (လုံးဝ) မဟုတ်ပါဘူး။ ထိုင်နေတဲ့ ဣရိယာပုတ်ဆိုတာ ရုပ်တရား…

စဥ်းစားဆင်ခြင်ဉာဏ် ရှိပါတယ်ဆိုတဲ့ လူသားတွေရဲ့ သဘာဝဟာ တကယ်တော့ အလွန် အံ့ဩဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ဘယ်လောက်ပဲ ဆိုးရွားတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ ကြုံရပါစေ၊ သောက ပရိဒေဝ မီးတွေ ဘယ်လောက်ပဲ လောင်ကျွမ်းခဲ့ပါစေ၊ အချိန်တန်ရင် အဲဒီ ဒုက္ခတွေကို အလွယ်တကူ မေ့ပစ်လိုက်ကြတာပါပဲ။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်လည်း “မေ့ပစ်လိုက်ပါ၊ ရှေ့ဆက်လျှောက်ပါ” လို့ပဲ တိုက်တွန်း အားပေးတတ်ကြပါတယ်။ လောကကြီးမှာ ချစ်ခင်သူနဲ့ ကွဲကွာရခြင်း၊ မချစ်မနှစ်သက်သူနဲ့ အတူနေရခြင်း၊ အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်း ဆိုတဲ့ ဒုက္ခတွေကို မကြုံဖူးသူရယ်လို့ မရှိပါဘူး။ ဒီလို ကြုံခဲ့တယ်၊ လက်ရှိလည်း ကြုံနေရတယ်၊ နောင်လည်း ကြုံရဦးမယ် ဆိုတာကို သိသိကြီးနဲ့၊ ဒီဒုက္ခတွေ ပိုမို တိုးပွားစေမယ့် အကြောင်းတရားတွေနောက်ကိုပဲ တစ်ကောက်ကောက် လိုက်နေကြတာဟာ…

အတိတ်ဆိုတာရှိတယ်။ သမိုင်းဆိုတာရှိတယ် ဆိုတာမျိုးပြောကြတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိမှာ ဘာအကူအညီမှမပါ။ ဘယ်သူ့အကူအညီမှ မပါပဲ ကိုယ့်ရဲ့သမိုင်းဆိုတာကို ပြပါဆိုရင် မှတ်မိတယ် ဆိုတဲ့ နာမ် (သညာ) ဖြစ်ပျက်လေးကလွဲပြီး ပြစရာမရှိပါဘူး။ အဲဒီတော့ အဲဒီပေါ်ကနေပြီး တည်ဆောက်ထားတဲ့ ပူလောင်မှုတွေ ပင်ပန်းမှုတွေ ပျော်ရွှင်မှုတွေ ဘယ်အရာကမှ တကယ်မတည်မြဲပါဘူး။ ဘာအဓိပ္ပါယ်မှလဲ မရှိပါဘူး။ အရာရာဟာ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်တွေပါ။ အန္ဓပုထုဇဉ်လို့ခေါ်တဲ့ အရိယာစကားကို မနာကြားရတဲ့ ပုထုဇဉ်တွေက တကယ်မရှိတဲ့ သညာ (နာမ်) ဖြစ်ပျက်သာ ဖြစ်တဲ့ သမိုင်းဆိုတာတွေ အတိတ်ဆိုတာတွေပေါ်ကနေပြီး စဉ်းစားကြ ဆုံးဖြတ်ကြ ပူပင်ကြ စွပ်စွဲကြ ပူလောင်ကြပါတယ်။ အရိယာ စကား အကြားအနာရှိသူ အရိယာ တပည့်ကတော့ ဒါတွေကနေ ကင်းလွတ်ပါတယ်။ ရွေးချယ်မှုက တော့ တယောက်ချင်းစီရဲ့…

လောကမှာ ဘယ်အရာမှ ပြီးပြည့်စုံတယ်ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ စာရေးသူကိုယ်တိုင်လည်း လောကဓံရဲ့ အတက်အကျတွေ၊ အမှားအယွင်းတွေ၊ ခက်ခဲတဲ့ ဖြတ်သန်းမှုတွေ ရှိခဲ့ဖူးတဲ့ သာမန်လူသား တစ်ယောက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီစာမျက်နှာကနေ နေ့စဉ် မျှဝေနေတဲ့ အရာတွေက ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုအတွက် မဟုတ်ပါဘူး။ “အနတ္တ” ဆိုတဲ့ အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ဖို့ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားတစ်ခုကို နာယူဖတ်ရှုတဲ့အခါ… “ဘယ်သူဟောတာလဲ၊ ဘယ်သူရေးတာလဲ၊ သူ့နောက်ခံက ဘာလဲ” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ဥပါဒါန် (အစွဲအလမ်း) အတ္တအယူတွေနဲ့ တိုင်းတာနေမယ့်အစား၊ အောက်ပါ အချက် (၃) ချက်နဲ့သာ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ ၁။ ဒီစာ၊ ဒီတရားဟာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ မူလဟောကြားချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီမှု ရှိ၊ မရှိ။…

မိတ်ဆွေ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့… ဒီနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ ကျနော်တို့ လက်တွေ့ဘဝနဲ့ အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်မယ့်၊ ဒါပေမဲ့ လူတော်တော်များများ လွဲချော်နေတတ်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “အိမ်ထောင်ရေး၊ စီးပွားရေး တာဝန်တွေကြားထဲမှာ ဝိပဿနာအလုပ်ကို ဘယ်လို ရှေ့ဆက်မလဲ” ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါပဲ။ တရားအားထုတ်တဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုဆီက ကြားရလေ့ရှိတဲ့ စကားတစ်ခု ရှိပါတယ်။ “တရားတော့ မှတ်ချင်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အိမ်ထောင်ရေး တာဝန်တွေ၊ ကလေးကိစ္စတွေ၊ စီးပွားရေး ရှာဖွေရုန်းကန်နေရတာတွေနဲ့ အချိန်မပေးနိုင်ဘူး၊ စိတ်မငြိမ်ဘူး” ဆိုတဲ့ စကားပါ။ ဒီစကားဟာ အပေါ်ယံကြည့်ရင် ယုတ္တိရှိသယောင် ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းကြည့်လိုက်ရင်တော့ ဒါဟာ အမှန်တရားကို မသိတဲ့ မောဟ နဲ့ မိမိကိုယ်ကို…

“အတ္တမရှိ (ကိုယ်ပိုင်လိပ်ပြာ၊ အသက်ဇီဝ၊ ငါ ဆိုတာမရှိ)” ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို သေချာနားလည်ဖို့ဆိုရင် အရင်ဆုံး “အတ္တ” ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိထားဖို့ လိုပါတယ်။ အတ္တဆိုတာ အလွယ်ဆုံးပြောရရင် “ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ” ဆိုတဲ့ အထင်အမြင်ပါပဲ။ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ ခွေး၊ ကြောင် စသဖြင့် သီးခြားရပ်တည်နေတဲ့ “အကောင်အထည်၊ သတ္တဝါ” တွေ တကယ်ရှိတယ်လို့ လက်ခံထားတာဟာ အတ္တအယူပါပဲ။ မြတ်စွာဘုရား မပွင့်ထွန်းခင် အချိန်အထိ လောကသားအားလုံးဟာ ဒီအမြင်နဲ့ပဲ ရှင်သန်ခဲ့ကြတာပါ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ပွင့်လာမှသာ “သတ္တဝါဆိုတာ တကယ်မရှိဘူး၊ အရာရာဟာ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေသက်သက် (အနတ္တ) သာ ဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို သိခွင့်ရခဲ့ကြတာပါ။ ဒီ “ငါ၊…

“အနတ္တ (အတ္တမရှိ)” ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် နားလည်ဖို့ဆိုရင်၊ အရင်ဆုံး “အတ္တ” ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အတ္တ (သို့မဟုတ်) “သတ္တဝါ” ဟူသော အယူမှား အလွယ်ဆုံး ပြောရရင် အတ္တ ဆိုတာ “ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ” ဆိုတဲ့ အယူအဆပါပဲ။ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ ခွေး၊ ကြောင် စသဖြင့် “ဒါဟာ သီးခြား ဖြစ်တည်နေတဲ့ အကောင်အထည်၊ သတ္တဝါ တစ်ခုပဲ” လို့ ယုံကြည်ထားတာဟာ အတ္တအယူ (အတ္တဒိဋ္ဌိ) ပါပဲ။ ဘုရားရှင် မပွင့်ထွန်းခင် အချိန်အထိ လောကသား အားလုံးဟာ ဒီအမြင်နဲ့ပဲ ရှင်သန်ခဲ့ကြတာပါ။ ဘုရားရှင် ပွင့်လာမှသာ “သတ္တဝါဆိုတာ တကယ်မရှိဘူး၊ အနတ္တ…