-
တနင်္ဂနွေ ညနေ ၆ နာရီခွဲ။ “မနက်ဖြန် အလုပ်ပြန်ဆင်းရတော့မယ်၊ အလုပ်တွေ ရှုပ်တော့မယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ ဝင်လာပြီး စိတ်က အလိုလို လေးလံနေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို လေးလံနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးကို ကိုယ်တိုင် သတိကပ်ပြီး ပြန်စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ အဲဒီ ပူပန်နေတဲ့ သဘောလေးဟာ တကယ့်တော့ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ သဘောတရား သက်သက်ပါပဲ။ အဲဒီအပေါ်မှာ “ငါ ပူပန်နေတယ်၊ ငါ ပင်ပန်းတယ်” လို့ ဝင်ပြီး ပိုင်ရှင်လုပ်လိုက်တာနဲ့ အဲဒီ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးက ပိုပြီး လေးလံသွားပါတော့တယ်။ “အနတ္တ” လို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ဆိုလိုတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့…
-
ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာခြင်းသည် သာမန်အားဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုရန် သို့မဟုတ် လောကီစည်းစိမ်ကို စွန့်လွှတ်ရန်သက်သက် မဟုတ်ပါ။ ရဟန်းဘဝ၏ စစ်မှန်သော ရည်ရွယ်ချက်နှင့် သင်္ကန်းဝတ်ရကျိုးနပ်စေမည့် တစ်ခုတည်းသော အလုပ်စစ်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရာ “နိဗ္ဗာန်” ကို ရရှိရေးအတွက် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝတွင်ပင် အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိအောင် အားထုတ်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ပိဋကတ်တော်လာ သုတ္တန်များစွာတို့တွင် ရဟန်းတော်များအား အခြားသော ကိစ္စရပ်များထက် အရိယာဖြစ်ရေးကိုသာ အဓိကထား၍ အကြိမ်ကြိမ် အလေးအနက်ထား ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။ သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရကို ရှာဖွေခြင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သာသနာတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ရာတွင် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် စာပေကျမ်းဂန် သင်ကြားခြင်း (ပရိယတ္တိ) သာမက၊ ထိုသင်ကြားထားသည်များကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်း (ပဋိပတ္တိ) အားဖြင့် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ဟူသော အနှစ်သာရ (ပဋိဝေဓ) ကို ရရှိရန်…
-
ယခုလို တနင်္ဂနွေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီဆိုတဲ့ အချိန်ဟာ တစ်ပတ်တာလုံး ရုန်းကန်လာခဲ့ရသမျှ အလုပ်ခွင်က ဖိစီးမှုတွေကို ခေတ္တချထားပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို အနားပေးလေ့ရှိတဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုဟာ အိမ်က ဆိုဖာပေါ်မှာဖြစ်ဖြစ်၊ ကုတင်ပေါ်မှာဖြစ်ဖြစ် သက်တောင့်သက်သာ လှဲလျောင်းရင်း အနားယူနေတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေချာ ပြန်လည် ဆန်းစစ်ကြည့်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက ငြိမ်သက်ပြီး နားနေတယ် ဆိုပေမယ့်၊ ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်ကလေးကရော တကယ် နားနေရဲ့လား။ မနက်ဖြန် တနင်္လာနေ့ အလုပ်သွားရတော့မယ့် အကြောင်းတွေ ကြိုတွေးပြီး ပူပန်နေသလား။ လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်တွေက အဆင်မပြေခဲ့တာတွေကို ပြန်တွေးပြီး ဒေါသထွက်နေသလား။ ဖုန်းစခရင်မ်ပေါ်က လူမှုကွန်ရက် သတင်းတွေနောက်ကို လိုက်ပြီး သာယာလိုက်၊ မကျေနပ်လိုက် ဖြစ်နေသလား။ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်က ဧည့်ခန်းထဲမှာ…
-
မနက်လင်းကတည်းက ညအိပ်ရာဝင်တဲ့အထိ အရာရာကို “ငါ” လို့ တံဆိပ်ကပ်တတ်ကြတယ်။ “ငါ အလုပ်လုပ်တယ်၊ ငါ စားတယ်၊ ငါ ပင်ပန်းတယ်” ပေါ့။ တကယ်တော့ အရာရာဟာ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရား ဆက်စပ်ပြီး လည်ပတ်နေတာ သက်သက်ပါ။ ဆာလောင်မှုဆိုတဲ့ အကြောင်းကြောင့် စားခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုး ဖြစ်လာတယ်။ ပူလောင်မှုဆိုတဲ့ အကြောင်းကြောင့် ချွေးထွက်ခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုး ပေါ်လာတယ်။ ဒီသဘာဝဖြစ်စဉ်တွေကြားထဲကို “ငါ” ဆိုပြီး ဝင်သိမ်းပိုက်လိုက်တာက အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပါပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အဲဒီလို ခိုင်မာနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အထင်အမှားကို ဖယ်ရှားတာပါ။ ယုံကြည်မှု သက်သက်နဲ့ မရပါဘူး။ အသိဉာဏ်နဲ့ အရှိတရားကို မြင်အောင် ကိုယ်တိုင် ကြည့်ရပါမယ်။ ဒီနေ့ အဖြစ်အပျက်တွေထဲမှာ “ငါ”…
-
အနတ္တဝါဒ ဆိုတာဟာ အင်မတန် အသိရခက်တဲ့ ဝါဒ ဖြစ်သလို လောကရဲ့ အမှန်တရားလဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အနတ္တဝါဒကို တကယ် နားလည်တာသည် သောတာပန်က စလို့ ရဟန္တာထိ အရိယာ များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကမှာ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ ဆိုတာ မရှိဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ရော တပါးသူများရော ရှိသမျှ သက်ရှိအားလုံးကို သတ္တဝါအဖြစ် နားလည်ထားတဲ့ အတ္တဝါဒအတွက်တော့ နားမလည်ချင်စရာ ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အတ္တဝါဒ နဲ့ အသိပညာ ရှာခဲ့တဲ့ လူသားတယောက်အတွက်လဲ အနတ္တဝါဒဟာ အင်မတန်အံဩစရာ ကောင်းခဲ့ပါတယ်။ အတ္တနဲ့ကြံစည်ပြီး အဲဒီပေါ်ကနေဖြစ်တဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေ၊ အတွေးအခေါ်တွေ ဒါတွေအားလုံးနဲ့ ကြီးပြင်းခဲ့သူဖြစ်တာကြောင့် အနတ္တဝါဒက ကျနော့်ကို အင်မတန် နားလည်ရ ခက်ခဲစေခဲ့ပါတယ်။ အနတ္တဝါဒဟာ လူတယောက်ကို အယူဝါဒရေးရာ…
-
ရဟန်းတော်များအကြားမှာ “သီလရှိမှ သမာဓိရှိမည်၊ သမာဓိရှိမှ ပညာဖြစ်မည်” ဆိုတဲ့ အမှတ်အသားတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒီအယူအဆဟာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကို အခြေခံထားတာဖြစ်ပြီး သမထယာနိက နည်းလမ်းကို ပြဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာယာနိက နည်းလမ်းကို ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ရဲ့ အလိုအရ သီလကို စင်ကြယ်အောင် စောင့်ထိန်းရမယ်၊ ပြီးရင် သမာဓိ (ဈာန်) ကို အားထုတ်ရမယ်၊ အဲဒီနောက်မှ ပညာဖြစ်အောင် ဈာန်ကို အခြေခံပြီး အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ရှုရမယ် ဆိုတဲ့ သဘောဖြစ်ပါတယ်။ ဝိနည်း၊ သီလ နှင့် ကုက္ကုစ္စ ပြဿနာ ပြဿနာက ရဟန်းဆိုတာ ပုထုဇဉ်များ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဝိနည်းကို အပြည့်အဝ မလိုက်နာနိုင်တဲ့ အခက်အခဲတွေ ရှိပါတယ်။ ရဟန်းတွေအနေနဲ့ ဝိနည်းအကုန်လုံးကို…
-
လူဘဝရခဲခြင်း၊ ဘုရားပွင့်တော်မူခဲခြင်းဟူသော တရားတော်များကို ကျနော်တို့ ရဟန်းရှင်လူအားလုံး မကြာခဏ ကြားနာဖူးကြပါသည်။ သို့သော် ထိုခဲယဉ်းလှသော အခွင့်အရေးထူးကြီးကို ရရှိထားသည့် ယခုကဲ့သို့ သာသနာနှင့်တွေ့ဆုံချိန်တွင် ကျနော်တို့သည် မိမိကိုယ်ကို ပုထုဇဉ်အဆင့်မျှနှင့်သာ ကျေနပ်နှစ်သိမ့်ပြီး အချိန်များကို ကုန်လွန်စေနေကြပါသလားဟူသည်မှာ အလွန်လေးနက်စွာ ဆင်ခြင်ရမည့် မေးခွန်းဖြစ်ပါသည်။ သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရကို ခံစားရရှိရန်နှင့် စစ်မှန်သော ကိုးကွယ်ရာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် ပုထုဇဉ်ဘဝမှသည် အရိယာဘဝသို့ ကူးပြောင်းနိုင်ရေး လက်တွေ့ကြိုးပမ်းမှုသည်သာလျှင် အရေးအကြီးဆုံး အလုပ်ဖြစ်ပါသည်။ ကျနော်တို့ကျင်လည်နေရသော သံသရာကြီးသည် အင်မတန်ရှည်လျားလှပါသည်။ ထိုရှည်လျားလှသော ကာလပတ်လုံးတွင် ကမ္ဘာပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပျက်ပျက်စီးခဲ့ကြရာ၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့ ပွင့်တော်မမူကြသည့် ‘သုညကမ္ဘာ’ များသည် အင်မတန်မှပင် များပြားလှပါသည်။ သံသရာစက်ဝိုင်းကြီးအတွင်း သုညကမ္ဘာများစွာကို ဖြတ်သန်းပြီးမှ ဘုရားပွင့်တော်မူသည့် အချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်ဆုံစည်းဖို့ရန်ဟူသည် အင်မတန်ခဲယဉ်းလှသော အရာဖြစ်ပါသည်။…
-
မိတ်ဆွေ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့… ဒီနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ တရားအားထုတ်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကြားထဲမှာ အမြဲတမ်းလိုလို ကြုံတွေ့နေရတဲ့၊ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့် ခွဲစိတ်ကြည့်ကြရအောင်။ “ရိပ်သာမှာ ဆယ်ရက်စခန်း ဝင်တယ်။ ထိုင်ရတာ အရမ်းကောင်းတယ်။ စိတ်တွေ ငြိမ်းချမ်းနေတယ်။ တရားတွေ့ပြီ၊ တရားရပြီလို့တောင် ထင်မိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရိပ်သာကနေ အိမ်လည်း ပြန်ရောက်ရော၊ အထုပ်ချ၊ ရေချိုး၊ ထမင်းစားပြီးတာနဲ့ ဟိုမှာ ရခဲ့တဲ့ ငြိမ်းအေးမှုတွေ ဘယ်ရောက်သွားမှန်း မသိတော့ဘူး။ ကလေးက ငို၊ မိန်းမက ဆူ၊ ယောက်ျားက ဂျစ်တိုက်၊ လုပ်ငန်းခွင်က ပြဿနာတွေနဲ့ တိုက်မိတဲ့အခါ ဒေါသတွေ၊ လောဘတွေ အရင်တိုင်း ပြန်ထွက်လာတယ်။ ငါ့တရားတွေတော့ ပျောက်ကုန်ပါပြီကွာ လို့ ခံစားရတယ်။” ဘာဖြစ်လို့…
-
ပိတ်ရက် ရောက်ပြီဆိုတာနဲ့ အလုပ်တွေနားထားလို့ စိတ်က လွတ်လပ်သွားပြီး ဟိုတွေးဒီတွေးနဲ့ လွင့်ချင်ရာ လွင့်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီလို စိတ်လွင့်နေတဲ့အခါ “ငါ့စိတ်တွေ လွင့်နေပြီ၊ ငါ စိတ်မငြိမ်ဘူး” ဆိုပြီး စိတ်ပျက်တာ၊ ဟိုမတွေး ဒီမတွေးရအောင် စိတ်ကို အတင်းချုပ်တည်းတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ တကယ်တမ်းတော့ အဲဒီလို ဟိုဟိုဒီဒီ သိနေ၊ တွေးနေတဲ့ သိစိတ် ဆိုတာ ဝိညာဉ် မဟုတ်ပါဘူး။ အာရုံနဲ့ တိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ “ဝိဉာဏ်” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်ကို လှမ်းတွေးလိုက်တဲ့အခါ သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတယ်။ မနက်ဖြန်အတွက် ကြိုတွေးလိုက်တဲ့အခါ နောက်ထပ် ဝိဉာဏ်အသစ်လေး ထပ်ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတယ်။ ဒီလို လျင်မြန်စွာ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီးကိုပဲ “ငါ့စိတ်တွေ လွင့်နေတယ်”…
-
မဂ္ဂသစ္စာ (မဂ္ဂင်အလုပ်) ကို အားထုတ်တယ် ဆိုတာဟာ တကယ်တမ်းတော့ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အသေအလဲ စွဲလမ်းလာခဲ့တဲ့ “ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတဲ့ အယူမှားကြီးကို လွတ်လမ်းမရှိအောင် ထောင့်ကျဉ်းထဲ ကြုံးသွင်းတာပါပဲ။ ကိလေသာတွေထဲမှာ ဒိဋ္ဌိလောက် လက်ပေါက်ကပ်ပြီး ခွာချရခက်တာ ဒိဋ္ဌိပဲ ရှိပါတယ်။ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ရောက်တဲ့အချိန်ကျမှသာ ဒီဒိဋ္ဌိအစွဲက လုံးဝ ပြုတ်ကျသွားတာပါ။ အဲဒီအချိန်ရောက်ရင်တော့ ဒိဋ္ဌိအတွက် ဈာပနချဖို့ပဲ ကျန်တော့တယ်လို့ ဆိုရမှာပါ။ “ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတာ သိကြတဲ့အတိုင်း “ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်ဇီဝ” လို့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ယူဆထား၊ သိထား၊ ထင်ထားတဲ့ ကိစ္စကြီးပါ။ ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟောကြားတော်မူသလို၊ ပုထုဇဉ်မိုက်တွေဟာ “မရှိတဲ့ တုတ်နဲ့…