-
ထိတွေ့မှုတိုင်းဟာ ငါ့အလိုကျ မဖြစ်ဘူး၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ပေါ်လာတာဆိုတဲ့ အနတ္တသဘောကို နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ လောကီကိစ္စတွေ လုပ်ဆောင်ရာမှာ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတာကို လက်ခံပြီး အကောင်းဆုံး ကြိုးစားရပါမယ်။ အကြောင်းတရား ညီညွတ်အောင် အကောင်းဆုံး ဖန်တီးပါ။ ဒါပေမဲ့ ကြုံလာတဲ့ ထိတွေ့မှုတွေကိုတော့ (ဥပမာ – ရာသီဥတု ပူခြင်း အေးခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်က အသံတွေ) ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်လို့ သွားမချုပ်ကိုင်ပါနဲ့။ အလုပ်ကို ကြိုးစားလုပ်ပြီး၊ ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားကို သူ့သဘောသူဆောင်…
-
ပြောပြမယ် လောကကြီးရဲ့အကြောင်းကို။ လောကကြီးမှာ ရှိနေတာသည် အကြားမရှိတဲ့ ရုပ်တွေချည်းပါပဲ။ Physic လို့ပြောရမှာပေါ့။ အဲဒီဘာသာရပ်က အကုန်ရုပ်ပဲဆိုတာကို သိထားတယ်။ အကုန်လုံး ရှိရှိသမျှ စကြဝဠာ အကုန်လုံး ရုပ်တွေချည်းပါပဲ။ အဲဒီကနေမှ အဲဒါကို သိနေတာတွေ ကြံနေတာတွေက ကျတော့ အဲဒီရှိနေတဲ့ ရုပ်ဆိုတာတွေ အားလုံးနဲ့ကို မတူဘူး။ ရုပ်နဲ့ ဆန့်ကျင်ဖက်ထဲက မြင်သာတာက အကောင်အထည် လုံးဝ မရှိတဲ့ သဘောကို ဆိုလိုကြတယ်။ အဲဒီတော့ သတ္တဝါ ဆိုတာတွေကျတော့ ဩကာသလောက ကရုပ်တွေနဲ့ မတူပါဘူး။ ဒီသတ္တဝါဆိုတာက ခြားနားချက်က ကံဆိုတာ ပါလားတယ်။ သတ္တဝါဆိုတာကံနဲ့ ဆိုင်တယ်။ ကျန်တာ ကံနဲ့မဆိုင်ဘူး။ ရုပ်ဆိုတာ အဗျာကတာ တရား၊ ကုသိုလ်တွေ အကုသိုလ်တွေ မဖြစ်ဘူး။ ဖြစ်တာက စေ့ဆော်မှု…
-
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရဟန်းရှင်လူ အများစု၏ ရင်ထဲတွင် အမြစ်တွယ်နေသော၊ အလွန်ကြီးမားသည့် အစွဲအလမ်းတစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ထိုအရာသည် အခြားမဟုတ်၊ “ဘယ်မှ မရောက်သော ဝါဒ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ပို၍ဆိုးသည်မှာ ထိုဘယ်မှ မရောက်သော ဝါဒကို ကိုင်စွဲထားမှန်း မိမိကိုယ်တိုင်ပင် မသိဘဲ၊ ထိုအစွဲအလမ်း သံသရာထဲတွင်ပင် မွေ့လျော်ပျော်ရွှင်နေကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဝိပဿနာ အားထုတ်သူများ အနေဖြင့် ဤအစွဲအလမ်းများကို ပိုင်းခြားသိမြင်ရန် အလွန်ပင် အရေးကြီးလှပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် အခိုင်အမာ သတ်မှတ်ထားသော အယူအဆများကို ကြည့်ပါ။ “မိဘစကားဆိုလျှင် အမြဲတမ်း လိုက်နာရမည်၊ မိဘ စိတ်ချမ်းသာမည့် အရာမှန်သမျှကို လုပ်ဆောင်ရမည်၊ မိဘ စိတ်ဆင်းရဲအောင် လုံးဝ မလုပ်ရဘူး” ဟူသော အစွဲအလမ်းများကို ငယ်စဉ်ကတည်းက ရိုက်သွင်းခံခဲ့ရပါသည်။ ထို့အတူ…
-
ယခုလို တနင်္လာနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ အိမ်က သားသမီး မြေးတွေ ကျောင်းသွား၊ အလုပ်သွားကြလို့ အိမ်မှာ တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်နဲ့ အေးချမ်းစွာ နားနေရတဲ့ အချိန်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေတဲ့ အချိန်၊ အထူးသဖြင့် အသက်အရွယ် အပိုင်းအခြားတစ်ခုကို ရောက်လာတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အများဆုံး ဝင်ရောက်လာတတ်တာကတော့ “အတိတ်ကာလ” တွေဆီကို ပြန်လည် တွေးတော လွင့်မျောသွားတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်က ပစ္စုပ္ပန် ဧည့်ခန်းထဲမှာ ထိုင်နေပေမယ့်၊ စိတ်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ဆယ်၊ သုံးဆယ် ကာလတွေဆီကို ရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ “ငါ ငယ်ငယ်တုန်းက ဘယ်လို ကျန်းမာခဲ့တာ၊ ဘယ်လို အောင်မြင်ခဲ့တာ၊ ဘယ်လို ပျော်စရာ ကောင်းခဲ့တာ” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့…
-
မနက်ခင်း ကော်ဖီသောက်တဲ့အခါ “ငါ သောက်နေတယ်၊ ကော်ဖီက အရသာရှိတယ်” လို့ အလိုလို ယူဆလိုက်ကြတယ်။ အရာရာကို “ငါ” လို့ တံဆိပ်ကပ်တတ်တဲ့ အကျင့်ပါပဲ။ တကယ်တော့ လျှာနဲ့ ကော်ဖီအရည် ထိတွေ့သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ် (ဖဿ) ကြောင့် အရသာကို သိတဲ့ ဝိဉာဏ် ပေါ်လာတာပါ။ အဲဒီ ထိတွေ့မှုနဲ့ သိမှုကြားထဲမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် လုံးဝ မရှိပါဘူး။ သဘာဝတရားနှစ်ခု တိုက်မိပြီး သိစိတ်လေး ပေါ်လာတာ သက်သက်ပါ။ အဲဒါကို “ငါ သောက်တယ်၊ ငါ ခံစားရတယ်” လို့ ပိုင်ရှင်သွားလုပ်တာက အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပါပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အဲဒီလို ထိတွေ့မှုတိုင်းမှာ ဝင်ကပ်နေတဲ့ “ငါ” ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း…
-
သံသရာ ဆိုတာဟာ ခန္ဓာဖြစ်စဥ်ကိုပဲ သံသရာလို့ ခေါ်တာပါ။ ခန္ဓာဖြစ်စဥ် ဆိုတာကတော့ နာမ်ရုပ် -> သဠာယတန (မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ်) -> ဖဿ (ထိတွေ့မှု) -> ဝေဒနာ -> တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိ -> ဥပါဒါန် -> ကမ္မဘဝ ဆိုပြီး လည်နေတာကို ခေါ်တာပါ။ အဲဒီသံသရာ ဆိုတာမှာ နာမ်ရုပ်က ဝိပါကဝဋ်၊ တဏှာ မာန ဒိဋ္ဌိ နဲ့ ဥပါဒါန်က ကိလေသာဝဋ်၊ ကမ္မဘဝ က ကမ္မဝဋ်ပါ။ လူတွေဟာ ဝိပါက ဝဋ်ဆိုတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကြီးကို အကောင်းထင်နေကြပါတယ်။ လူ့ဘဝ ရောက်လို့ ဒါနလေး ပြုနိုင်တာ၊ သီလလေးစောင့်ထိန်း…
-
ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝမှာ စိတ္တာနုပဿနာကို ဆက်လက် အားထုတ်လာတဲ့အခါ၊ မိမိသန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲနေတဲ့ စိတ် (ဝိဉာဏ်) တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ စတဲ့ စေတသိက်တွေဟာ တကယ်တော့ “နာမ်ဓမ္မ” သက်သက်တွေသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မများ ဒီနာမ်ဓမ္မတွေဟာ အလိုလိုနေရင်း ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တိကျလှတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု (ဥပမာ- အာရုံနဲ့ ဒွါရ တိုက်ခိုက်မှု) ကြောင့်သာ အကျိုးတရားအနေနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာရတာပါ။ အကြောင်းရှိလို့ ဖြစ်လာပြီး အကြောင်းကင်းရင် ချက်ချင်း ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့ သဘောတရားတွေချည်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကကြီးထဲမှာ ဒီလို အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ နာမ်ဓမ္မတွေရဲ့ အစဉ်အဆက်သာ ရှိနေတာကို တွေ့မြင်လာရပါမယ်။…
-
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ… ပိတ်ရက်တွေမှာ မိသားစုတွေ စုံစုံလင်လင်နဲ့ ထမင်းလက်ဆုံ စားရတာဟာ အိမ်မှာနေကြသူတွေအတွက် ကြည်နူးစရာ အကောင်းဆုံး အချိန်တစ်ခုပါ။ ဟင်းကောင်းလေးတွေ ချက်ပြုတ်ပြီး “ငါ့သားလေး ကြိုက်တဲ့ဟင်း၊ ငါ အကြိုက်ဆုံးဟင်း” ဆိုပြီး စားသောက်နေကြတဲ့ အချိန်ဟာ သာမန်အားဖြင့် ပျော်စရာကောင်းပေမယ့်၊ တကယ့် အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ မလေ့လာဘူးဆိုရင်တော့ လောဘနဲ့ ပညတ်ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာပဲ အကုသိုလ်ပွားပြီး နစ်မွန်းသွားတတ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ မိသားစု ထမင်းဝိုင်းမှာ စားသောက်နေရင်းနဲ့ပဲ “ငါစားတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ခွာချပြီး၊ အရသာကို သိတဲ့ “ဝိဉာဏ်” ရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို…
-
“အိမ်မှုကိစ္စဆိုတာ ဘယ်တော့မှ မပြီးနိုင်ဘူး” လို့ ညည်းတွားတတ်ကြတာ သဘာဝပါပဲ။ ဟိုဟာလုပ်ပြီးရင် ဒီဟာက ပေါ်လာစမြဲ၊ တံမြက်စည်းလှည်းပြီးရင် အဝတ်လျှော်ရမယ်၊ ချက်ပြုတ်ပြီးရင် ပန်းကန်ဆေးရမယ်။ ဒီလို အဆုံးမရှိတဲ့ အလုပ်တွေကြားထဲမှာ စိတ်ပင်ပန်း လူပင်ပန်းဖြစ်ပြီး “ငါပဲ လုပ်နေရတယ်”၊ “ငါပဲ ပင်ပန်းနေတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲတွေ ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အိမ်မှုကိစ္စတွေ လုပ်နေတဲ့အချိန်ဟာ ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကိုရော သတိထားမိကြပါသလား။ တံမြက်စည်းလှည်းနေတဲ့ အခိုက်အတန့်ကိုပဲ နမူနာကြည့်ရအောင်။ လက်က တံမြက်စည်းကို ကိုင်ပြီး လှုပ်ရှားနေတယ်။ အဲဒီ လှုပ်ရှားမှုက ရုပ်တရား ပါ။ အဲဒီ လှုပ်ရှားမှုကို သိနေတဲ့ စိတ်ကလေးက နာမ်တရား ပါ။ တံမြက်စည်းနဲ့ ကြမ်းပြင် ထိတွေ့တဲ့အသံကို ကြားလိုက်ရတယ်။…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်နေသူများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး မိမိ၏ လေ့လာရှုမှတ်မှု အတွေ့အကြုံများအရ ဒီစာကို ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ တရားအားထုတ်သက် ရင့်လာတဲ့အခါ ရုပ်နာမ်တရားတွေဟာ ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တာ မဟုတ်သလို၊ ကိုယ့်အလိုဆန္ဒ (တဏှာ) အတိုင်းလည်း မဖြစ်ဘူးဆိုတာ ပိုပြီး ထင်ရှားလာပါတယ်။ တကယ်တော့ ရုပ်နာမ်တွေဆိုတာ အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတရား (သင်္ခါရတရား) တွေသာ ဖြစ်ပြီး ပဋ္ဌာန်းတရားတော်နဲ့အညီ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ် အလုပ်လုပ်နေကြတာ ဖြစ်လို့ တကယ့်ကို အားကိုးစရာ မရှိလှပါဘူး။ အနတ္တကို သဘောပေါက်စေမည့် ရှုမှတ်နည်း (၂) မျိုး ၁။ အပျက် (အနိစ္စ) မှတစ်ဆင့် အနတ္တကို ရှုမြင်ခြင်း အနိစ္စလက္ခဏာကို ထင်ရှားအောင် ရှုမှတ်ပြီး ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို တရစပ် မြင်လာတဲ့အခါ “ခိုင်မြဲတယ်” လို့ထင်ထားတဲ့ အမှတ်သညာ…