နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ အားလုံးအတွက် ဒီနေ့ လက်တွေ့ အသုံးချရမယ့် စိတ္တာနုပဿနာ ရှုကွက်တစ်ခုကို တင်ပြပေးပါမယ်။
အိမ်မှာနေရင်း ဝိပဿနာအလုပ်ကို လုပ်တဲ့အခါ၊ ကျွန်တော်တို့ဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေ (ရုပ်တရား) ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဝမ်းနည်းတာ၊ ပျော်တာ (စေတသိက်တရား) တွေကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ရှုမှတ်လေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဒါတွေဟာ အခြေခံအားဖြင့် အရှုခံ အာရုံတွေပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ ဆွေးနွေးမှာကတော့ အဲဒီ အရှုခံ အာရုံတွေကို “သိနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” ကိုယ်တိုင် ဘယ်လိုဖြစ်ပြီး ဘယ်လိုပျက်စီး ချုပ်ငြိမ်းသွားသလဲ ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းမြင်အောင် ကြည့်တဲ့ အဆင့်မြင့် ရှုကွက်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဟာ စာအုပ်ကြီးအတိုင်း ပဋ္ဌာန်းတွေ၊ အဘိဓမ္မာတွေ အလွတ်ရပြီး လေဖမ်းဖမ်းပြီး ငြင်းခုံနေဖို့ အတွက် လုံးဝ (လုံးဝ) မဟုတ်ပါဘူး။ အရှိကို အရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ မြင်ပြီး “ငါ” ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကို အမြစ်ပြတ်ခွာချဖို့ အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ “ငါ သိတယ်” ဟူသော ပညတ်အစွဲကို ဉာဏ်ဖြင့် ဓာတ်ခွဲခြင်း
ကျွန်တော်တို့ဟာ နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ “ငါ မြင်တယ်၊ ငါ ကြားတယ်၊ ငါ စားတယ်၊ ငါ တွေးတယ်” လို့ ထင်နေကြပါတယ်။ တကယ့် အရှိတရားမှာတော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အကောင်အထည် လုံးဝမရှိပါဘူး။
အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ “သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” တွေ တရစပ် ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးနေခြင်းသာ ရှိပါတယ်။
မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်ဆိုင်လို့ “မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိဉာဏ်)” ပေါ်လာတယ်။
နားနဲ့ အသံ တိုက်ဆိုင်လို့ “ကြားသိစိတ် (သောတဝိဉာဏ်)” ပေါ်လာတယ်။
လျှာနဲ့ အရသာ တိုက်ဆိုင်လို့ “အရသာသိစိတ် (ဇိဝှါဝိဉာဏ်)” ပေါ်လာတယ်။
ဝိပဿနာ ရှုမှတ်တယ်ဆိုတာ ဒီအကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ကလေးတွေကို “ငါ့စိတ်” လို့ မယူဆဘဲ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘောသက်သက်ပဲလို့ ဉာဏ်နဲ့ ဓာတ်ခွဲကြည့်တာပါ။ မြင်လိုက်တဲ့အခါ “မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတယ်” လို့ သိလိုက်ပါ။ ပြီးရင် အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေး ကိုယ်တိုင်ကလည်း မတည်မြဲဘဲ တစ်ခဏလေးအတွင်းမှာပဲ ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံ ကို ဉာဏ်နဲ့ လိုက်ကြည့်ရပါမယ်။ ဒါကို မြင်ရင် “ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးသွားတာပဲ” လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချ (နှလုံးသွင်း) ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဝိဉာဏ်၏ ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ရှုမှတ်ပုံ အဆင့်ဆင့်
ယောဂီဟာ အိမ်မှာ ထိုင်နေရင်း၊ လမ်းလျှောက်ရင်း၊ ဒါမှမဟုတ် ထမင်းစားရင်း ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ကလေးတွေကို အောက်ပါအတိုင်း စောင့်ကြည့်ပါ-
ဆင့် (၁) – အရှုခံအာရုံကို ထင်ရှားအောင်လုပ်ပါ။
ပထမဆုံး ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု တစ်ခုခု (ဥမာ- နာကျင်မှု၊ သို့မဟုတ် အသက်ရှူမှု) ကို သတိထားကြည့်ပါ။
ဆင့် (၂) – သိစိတ်ကို သိအောင်လုပ်ပါ။
နာကျင်မှုကို သိလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်၊ အဲဒီနာကျင်မှုကို သိလိုက်တဲ့ “သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” လေးဘက်သို့ ဉာဏ်ကို ချက်ချင်း လွှဲလိုက်ပါ။ “နာကျင်မှု” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဖြတ်ပြီး “နာတာကို သိနေတဲ့ သဘောလေး” ကို မိအောင်ဖမ်းပါ။
ဆင့် (၃) – သိစိတ် ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံကို စောင့်ကြည့်ပါ။
ဤသည်မှာ အရေးကြီးဆုံး အဆင့်ဖြစ်သည်။ အဲဒီ နာကျင်မှုကို သိလိုက်တဲ့ သိစိတ်ကလေး ပေါ်လာသည်ကို သိပြီးနောက်၊ “အဲဒီသိစိတ်ကလေး ဘယ်မှာ ချုပ်သွားသလဲ၊ ဘယ်လို ပျောက်သွားသလဲ” ဆိုသည်ကို ဉာဏ်မျက်စိဖြင့် မလွတ်တမ်း စောင့်ကြည့်ရပါမည်။
ဥပမာ (၁) – ထမင်းစားရင်း: အရသာကို သိတဲ့ “ဇိဝှါဝိဉာဏ်” ပေါ်လာသည်။ ထိုသိစိတ်ကလေးကို သိလိုက်သည်။ ပြီးလျှင် ထိုသိစိတ်ကလေး မရှိတော့ဘဲ ဟောင်းလောင်းဖြစ်ပြီး ပျောက်ကွယ်သွားပုံ ကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ ထို့နောက် တွေးတဲ့စိတ် ပေါ်လာသည်။ ထိုသိစိတ်ကလေး ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံကို တရစပ် ဆက်ကြည့်ပါ။
ဥပမာ (၂) – လမ်းလျှောက်ရင်း: ခြေထောက်က ကြမ်းပြင်ကို ထိလိုက်သောအခါ “ထိသိစိတ် (ကာယဝိဉာဏ်)” ပေါ်လာသည်။ ထိုသိစိတ်ကလေးကို သိပြီးသည်နှင့်၊ ၎င်းသည် တစ်ခဏမျှသာ တည်ပြီးလျှင် ချုပ်ပျောက်သွားပုံ ကို ကြည့်ပါ။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို မြင်ရပါမယ်။
ဆင့် (၄) – ဖြစ်မှု ပျက်မှုကို နှလုံးသွင်းပါ။
သိစိတ်ကလေး ပေါ်လာတယ်၊ ပျက်သွားတယ်။ ပေါ်လာတယ်၊ ပျက်သွားတယ်။ ဒီလို စိတ်တွေ တရစပ် ဖြစ်ပြီးပျက်နေတာကို မြင်ပြီဆိုရင် “ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးသွားတာပဲ” လို့ ဉာဏ်ထဲမှာ ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံးဖြတ်ချက်ချ (နှလုံးသွင်း) ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ “ရှုတဲ့သူ” မရှိသော အနတ္တအမှန်တရားနှင့် အဓိပတိတရားလေးပါး
ဒီလို သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ကိုယ်တိုင် ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံကို မြင်တဲ့အခါ၊ ယောဂီတော်တော်များများဟာ အလွန်သိမ်မွေ့တဲ့ အစွဲတစ်ခုထဲကို ကျသွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါကတော့ အေးဆေး ထိုင်ကြည့်နေနိုင်ပြီ၊ ရှုနေတဲ့ ငါ ကတော့ အခိုင်အမာ ရှိနေသေးတယ်” လို့ အမှတ်မှား တတ်ကြတာပါ။
တကယ့် အရှိတရားမှာ “ရှုတဲ့ ငါ”၊ “သိတဲ့ ငါ” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ခင်ဗျား အခု ရှုမှတ်နေတာတွေ အားလုံးဟာလည်း “စိတ်” တွေချည်းပါပဲ။
အရှုခံအာရုံကို တွေ့အောင် လိုက်ပြီး သတိထားတဲ့ စိတ် ကိုယ်တိုင်ဟာလည်း ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာပါပဲ။
ဖြစ်ပြီးပျက်သွားတာကို မြင်လို့ “ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးသွားတာပဲ” လို့ ဉာဏ်နဲ့ ဆင်ခြင်တဲ့ စိတ် ဟာလည်း ဖြစ်ပြီး ချက်ချင်း ပျက်သွားတာပါပဲ။
“ဒါတွေဟာ မမြဲပါလား” လို့ ပိုင်းဖြတ်လိုက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ စိတ် (ရှုဉာဏ်) ဟာလည်း ပိုင်းဖြတ်ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အစားထိုး ဖြစ်ပျက်သွားတာပါပဲ။
ဒီ “ငါ မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာ သက်သက်ပဲ” လို့ သိလိုက်ရလို့၊ “ဒါဆို ငါ မဟုတ်ရင် ဘာမှ ဆက်လုပ်စရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့” ဆိုပြီး အရှုံးပေး လက်လျှော့လိုက်ဖို့ လုံးဝ (လုံးဝ) မဟုတ်ပါဘူး။ အနတ္တ ဆိုတာ ပြုလုပ်သူ အကောင်အထည် မရှိဘူးလို့ ပြောတာပါ၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှု (Action) မရှိဘူးလို့ ပြောတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။
ဆင်းရဲဒုက္ခကနေ လွတ်မြောက်အောင် ရုန်းထွက်ဖို့အတွက်၊ “အဓိပတိတရားလေးပါး” (ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ) ဆိုတဲ့ စွမ်းအင်တွေ ခင်ဗျားမှာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အပြည့်အဝ တပ်ဆင်ပြီး၊ အရှုခံစိတ်တွေ သာမက၊ ရှုမှတ်နေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ကိုယ်တိုင်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်ကိုပါ အရှိကို အရှိအတိုင်း မလွတ်တမ်း စောင့်ကြည့်ပါ။
နိဂုံးချုပ်
ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေတဲ့ ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာများ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုတည်းပါပဲ။
မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့… နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ပေါ်လာသမျှသော “သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” ကိုယ်တိုင် ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြု မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် “ငါ” လို့ စွဲထားတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကြီး အမြစ်ပြတ် ပြုတ်ကျသွားပြီး သောတာပန် အဖြစ်ကို ဧကန်မလွဲ ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နားလည်ချင်ရင် ကိုယ်တိုင်ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။
အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။
Leave a Reply