-
ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားတော်များတွင် အလွန်ထင်ရှားပြီး လက်တွေ့ကျလှသော လမ်းညွှန်ချက်တစ်ခုမှာ “ဝေဒနာနှင့် တဏှာအကြား မဂ်သွင်းရမည်” (ဝေဒနာနောက်က မဂ်လိုက်ရမည်) ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသဘောတရားကို သေချာစွာ နားလည်နိုင်ရန်အတွက် ခန္ဓာ၏ ဖြစ်စဉ်ကြီးကို ရှင်းပြထားသော “ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်” စက်ရဟတ် လည်ပတ်ပုံကို ဦးစွာ လေ့လာကြည့်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။ ၁။ အတိတ်အကြောင်းနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး (ရှောင်လွှဲ၍မရသော ဖြစ်စဉ်) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို လေ့လာရာတွင် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် ဟူ၍ ကာလသုံးပါးဖြင့် ရှုမြင်ရပါသည်။ အတိတ်အကြောင်းတရား: လွန်လေပြီးသော ဘဝများက သစ္စာလေးပါးကို မသိမှု (အဝိဇ္ဇာ) ကြောင့် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ဈာန် အစရှိသော ပြုလုပ်မှု (သင်္ခါရ) များကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတရား:…
-
အသံတစ်ခု (ဥပမာ – ကြက်တွန်သံ) ကို ကြားရတဲ့အခါ စိတ်ထဲမှာ သညာကြောင့် ကြက်ဆိုတဲ့ ပုံရိပ်ကို မြင်ယောင်လာတတ်ပါတယ်။ ထိုပုံရိပ်ဟာ အပြင်က ကြက်အစစ်မဟုတ်ဘဲ စိတ်က ဖန်တီးထားတဲ့ ပုံရိပ်အတု၊ အသေကြီးသာ ဖြစ်တဲ့အတွက် သွားရောက်စွဲလမ်းနေစရာ မလိုသလို၊ မပေါ်လာအောင် ပယ်ဖျက်နေစရာလည်း မလိုပါဘူး။ ထိုအာရုံနဲ့ စိတ်ကို ကွဲပြားအောင် ကြည့်ပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း လက်ခံခြင်းဖြင့် ကိလေသာတွေ ပါးလာနိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ================================= ခန္ဓာငါးပါး ရှုထောင့်မှ လေ့လာခြင်း (လက်တွေ့ကျသော ဖြေရှင်းချက်) အထက်ပါ အယူအဆမှာ “အပြင်က အစစ်၊ အတွင်းက အတု” ဆိုပြီး ခွဲခြားသတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဟာ သဘာဝတရားကို အရှိအတိုင်း သိမြင်ဖို့ ကြိုးစားရာမှာ လမ်းချော်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း…
-
လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ဘာသာရေးဟူသည် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးများကဲ့သို့ပင် ကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်နေပါသည်။ သို့သော် “ဘာသာတရား (Religion)” ဟူသော အယူအဆနှင့် “မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ သာသနာ” တို့၏ အခြေခံ ကွဲလွဲချက်များကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ရန် သမိုင်းကြောင်းနှင့် သဘောတရားများကို ပိုင်းခြားလေ့လာကြည့်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ၁။ ဘာသာတရားများ၏ အစနှင့် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာပုံ သမိုင်းကြောင်းများကို လေ့လာကြည့်လျှင် ဘာသာတရားဆိုသည်မှာ လူသားများ၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှု၊ ဘဝ၏ မဖြေရှင်းနိုင်သော ပြဿနာများအတွက် အဖြေရှာမှုနှင့် လူစုလူဝေးကို စည်းရုံးရန် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ • သဘာဝကို ကိုးကွယ်ခြင်း: အစောပိုင်း ကာလများတွင် လူတို့သည် မိမိတို့ နားမလည်သော၊ မလွန်ဆန်နိုင်သော မိုး၊ လေ၊ ရေ၊…
-
ဝိပဿနာတရား ရှုမှတ်ရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အချက်တစ်ချက်မှာ “အနတ္တ” ၏ သဘောတရားကို ပိုင်နိုင်စွာ နားလည်ထားရန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ အနတ္တ ဆိုသည်မှာ “ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ” ဟူ၍ လုံးဝ မရှိ၊ ခိုင်မြဲသော အသက်ဇီဝ မရှိဘဲ၊ အဓိကအားဖြင့် “မည်သူမျှ မပိုင်ဆိုင်ခြင်း” နှင့် “သူ့သဘောသူ ဆောင်နေခြင်း” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤအချက်များကို သေချာစွာ ထိုးထွင်းသိမြင်ပါက ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ မရှိဆိုသည့် အမှန်တရားသည် အလိုလို ထင်ရှားလာပါလိမ့်မည်။ ထိုအမှန်တရားကို ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်နိုင်ရန်အတွက် ရုပ်နှင့် နာမ်ကို “တရားသဘောများ” အဖြစ် အရင်ဆုံး လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။ ၁။ ရုပ်တရားကို လေ့လာခြင်း (ပိုင်စိုးမှု ကင်းမဲ့ပုံ) ရုပ်ဆိုသည်မှာ…
-
ကျွန်တော်တို့က နေ့စဉ် သွားလာလှုပ်ရှားနေတာ၊ စကားပြောနေတာ၊ တွေးတောနေတာတွေကို ကြည့်ပြီး “ငါလုပ်နေတယ်၊ ငါ့အလိုကျ ဖြစ်နေတယ်” လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ ဆိုတဲ့ ခန္ဓာရွေ့လျားမှုတွေ အပေါ်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ထင်ယောင်ထင်မှား သက်သက်ပါ။ တကယ်တမ်း ငါ့အလိုကျ ဖြစ်တယ်ဆိုရင်၊ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ် ဇာတိ မွေးဖွားလာတာ၊ အိုမင်းရင့်ရော်လာတာ၊ နောက်ဆုံး သေဆုံးရမယ့် ကိစ္စတွေကိုရော ငါ့အလိုကျ ဖြစ်အောင်၊ မအိုအောင်၊ မသေအောင် စီမံလို့ ရပါသလား။ လုံးဝ စီမံလို့ မရပါဘူး။ ခန္ဓာရွေ့လျားမှုလေးကို ကြည့်ပြီး ငါ၊ သူ အလိုကျ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ထင်နေတာဟာ အရှိတရားကို မမြင်လို့ပါပဲ။ ကိုယ်လုပ်နိုင်တယ်လို့ ထင်ထားသမျှတွေဟာ တကယ်ရော ကိုယ်စီမံလို့ ရတာ ဟုတ်ရဲ့လားဆိုတာ…
-
ဝိပဿနာတရားကို လေ့လာလိုက်စားသူများ အနေဖြင့် “ဥပါဒါန်” နှင့် “ကံ” ဟူသော သဘောတရား နှစ်ခု၏ ခြားနားချက်ကို တိကျစွာ နားလည်ထားရန် အလွန် အရေးကြီးလှပါသည်။ ဤနှစ်ခုကို ရောထွေးသွားပါက မှားယွင်းသော အယူအဆများ၏ သားကောင်အဖြစ် သံသရာထဲတွင် လုံးလည်ချာလည် လိုက်နေတတ်ပါသည်။ ဥပါဒါန်၏ ပြင်းထန်သော ယုံကြည်မှုသည် အမှန်တကယ် မြောက်သွားသော “ကံ” ၏ အကျိုးပေးကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်စွမ်း မရှိကြောင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းစွာ လေ့လာနိုင်ပါသည်။ ၁။ ဥပါဒါန်၏ သဘာဝ ဥပါဒါန် ဆိုသည်မှာ မြွေက ဖားကို ဖမ်းမိသောအခါ အသေအလဲ ခဲထားသကဲ့သို့၊ အာရုံတစ်ခုခု သို့မဟုတ် အယူအဆ တစ်ခုခုအပေါ်တွင် မလွတ်တမ်း ပြင်းထန်စွာ စွဲလမ်းထားခြင်းကို ခေါ်ဆိုပါသည်။ ထိုသို့ ပြင်းထန်စွာ…
-
ညနေခင်းအချိန်အခါမှာ ဝိပဿနာအလုပ်ကို ဇွဲလုံ့လနဲ့ ဆက်လက်အားထုတ်နေကြတဲ့ ယောဂီသူတော်စင်အပေါင်းတို့… တရားအားထုတ်ခြင်းလို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ လူအတော်များများရဲ့ စိတ်ကူးထဲမှာ တောတောင်တွေ၊ သစ်ပင်အောက်တွေ၊ ဒါမှမဟုတ် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေတဲ့ သီးသန့် အဆောက်အအုံတွေထဲမှာ ငြိမ်သက်စွာ ထိုင်နေတဲ့ ပုံရိပ်ကိုပဲ ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို နေရာဒေသ သတ်မှတ်ချက်တွေကြောင့်ပဲ “ငါက မြို့ထဲမှာ နေတာ၊ လူရှုပ်တဲ့ နေရာမှာ အလုပ်လုပ်နေရတာ ဆိုတော့ တရားအားထုတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူး” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပကတိအရှိတရားကို တိတိကျကျ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝိပဿနာဆိုတာ ပြင်ပ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လုံးဝ မသက်ဆိုင်ဘဲ၊ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဉာဏ်ပညာ အပေါ်မှာသာ အပြည့်အဝ မူတည်နေတဲ့ လက်တွေ့ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း အထင်းသား မြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။…
-
မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမကို ခံယူပြီး တကယ့် လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို ရှာဖွေနေကြတဲ့ ယောဂီများ၊ ရဟန်းရှင်လူ ဓမ္မမိတ်ဆွေများအတွက် လက်တွေ့ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် အားထုတ်ရာမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုကို တင်ပြဆွေးနွေးလိုပါတယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ဖြစ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးကို သွားတဲ့ ခရီးလမ်းမှာ အကြီးမားဆုံး ဆူးငြောင့်ခလုတ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ ဉာဏ်နဲ့ မသိဘဲ၊ သူများပြောစကား၊ စာအုပ်ထဲက အသိတွေနဲ့ မိရိုးဖလာ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုတွေအပေါ် အခြေခံထားတဲ့ “မှားယွင်းတဲ့ အယူအဆတွေ” ကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ့် လွတ်မြောက်မှုကို လိုလားတယ်ဆိုရင် ဒီအယူအဆ အမှားတွေကနေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရုန်းထွက်ပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်မှာ…
-
လက်တွေ့ အမှန်တရားမှာ ခိုင်မြဲတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ တကယ် မရှိပါဘူး။ ငါသာ မရှိရင် ငါ့ရဲ့ အတိတ်ဆိုတာလည်း မရှိသလို၊ ငါ့ရဲ့ အနာဂတ်၊ ငါ့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ဆိုတာတွေလည်း တကယ်တော့ မရှိပါဘူး။ ဒါကို ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ရင်၊ အရင်က လုပ်ခဲ့တာတွေအတွက် ပြန်တွေးပြီး မပူပန်တော့ဘူး။ ရှေ့ဆက် ဘာဖြစ်မလဲ ဆိုတာအတွက်လည်း မပူပန်တော့ဘူး။ ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်ထားတာတွေ ပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားမှာကိုလည်း ပူပန်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။ အဲဒီလို ငါဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ၊ ပူပန်မှုတွေ ကင်းရှင်းစွာ နေထိုင်ခြင်းကသာ မိမိရဲ့ အနာဂတ်အတွက် အကောင်းဆုံးနဲ့ အလုံခြုံဆုံး လမ်းကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် နေရင်း ငါမရှိလို့ ပူပန်စရာတွေ ကင်းလွတ်နေတဲ့ အေးချမ်းမှုကို ခဏလောက် ဆင်ခြင်ကြည့်ပါဦး။
-
ဝိပဿနာတရားကို ဇောက်ချ ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေကြသော ယောဂီသူတော်စင်များအတွက် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ဟူသည်မှာ အမြင့်ဆုံးသော ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ မဂ်ဉာဏ်ဆိုသည်မှာ လောကီရေးရာ အာရုံများမှ လုံးဝ လွတ်ကင်းသွားသော လောကုတ္တရာ တရားစစ်စစ် ဖြစ်ပါသည်။ မဂ် (၄) ပါး၊ ဖိုလ် (၄) ပါး နှင့် နိဗ္ဗာန် ဟူ၍ လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါး ရှိသည့်အနက်၊ ထိုမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုရသော နိဗ္ဗာန်၏ သဘောတရားသည် အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်နေသော သင်္ခါရလောက၏ စကားလုံးများဖြင့် ဖော်ပြ၍မရနိုင်လောက်အောင် အလွန် ထူးခြားနက်နဲလှပါသည်။ ၁။ မဂ်ဉာဏ်သို့ ရောက်ရန် ပေးဆပ်ရမည့် အရင်းအနှီး မဂ်ဉာဏ်ဆိုသည်မှာ ဆုတောင်းရုံဖြင့်၊ ငွေကြေးသုံးစွဲရုံဖြင့် အလွယ်တကူ ရနိုင်သော အရာမဟုတ်ပါ။ ကိုယ်ပိုင် ဉာဏ်စွမ်း၊…