-
လောကရော လောကအလွန်မှာပါ ရှိသမျှ အရာအားလုံးဟာ “တရား (ဓမ္မ)” တွေချည်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ကျနော်တို့ ရှင်သန် နေထိုင်နေတဲ့ “လောက” ဆိုတာကြီးမှာ ရှိနေတာကတော့ “သင်္ခါရတရားများ” ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ခါရတရား ဆိုသည်မှာ အကြောင်းတရား တစ်ခုခုက ဖန်တီးပြုပြင်ပေးလိုက်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ “အကျိုးတရား” များကို ခေါ်ဆိုတာပါ။ ရုပ်နာမ် နှင့် သင်္ခါရ လူတွေကသာ “ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ” လို့ အထင်မှားနေကြပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်း လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ကြည့်လိုက်ရင် လောကမှာ “ရုပ်တရား” နဲ့ “နာမ်တရား” သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ရုပ် နဲ့ နာမ် ဟာလည်း သင်္ခါရတရားတွေပါပဲ။…
-
ယခုလို ကြာသပတေးနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာဟာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေ အများဆုံး စုပြုံနေတတ်တဲ့ အချိန် ဖြစ်သလို၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ရဲ့ ခံနိုင်ရည် စွမ်းအားတွေ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းစ ပြုလာတဲ့ အချိန်အခါမျိုးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စားပွဲပေါ်မှာ ထပ်နေတဲ့ လုပ်စရာ အလုပ်တွေ၊ မပြီးပြတ်သေးတဲ့ စာရင်းဇယားတွေ၊ ဖြေရှင်းရမယ့် ကိစ္စတွေကို ကြည့်ပြီး အမျိုးသား အများစုရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ လေးလံတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး တစ်ခုကို ခံစားလာရတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အချိန်မျိုးမှာ စိတ်အစဉ်ထဲကို အလိုအလျောက် တိုးဝင်လာတဲ့ အရာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ဒီအလုပ်တွေကနေ ထွက်ပြေးချင်လိုက်တာ၊ ဘာမှ ဆက်မလုပ်ချင်တော့ဘူး” ဆိုတဲ့ ငြီးငွေ့ ပျင်းရိတဲ့ စိတ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာတော့…
-
သာသနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောရရင် ပထမဆုံး အချက်က “သာသနာဆိုတာဟာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတွေ ဖြစ်ပြီး အဆုံးအမတွေဟာ အပြစ်ကင်းစင်တယ်” ဆိုတာပါပဲ။ သံသရာမှာ တန်ဖိုးအကြီးဆုံးသော၊ လောကသုံးပါးရဲ့ အဖြေဖြစ်သော၊ လောကသုံးပါးမှ လွတ်မြောက်ရာဖြစ်သော၊ သန္တိသုခဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ညွှန်ပြနိုင်သော တရားတွေဖြစ်တဲ့ ‘သာသနာ’ ဆိုတာဟာ အားလုံးထက် အရေးကြီးပါတယ်။ အခုလက်ရှိမှာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သាသနာ မဟုတ်တော့ဘဲ ပုထုဇဉ်ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ သာသနာ ဖြစ်နေတာကို သဘောပေါက် နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ ပုထုဇဉ် ဘုန်းကြီးတွေ မြတ်စွာဘုရား တရားတွေကို ထင်သလို ဟောနေတာတွေ၊ ထင်သလို ပြောနေတာတွေ၊ ထင်သလို နေထိုင်တာတွေ… ဒါတွေအားလုံးကို ခြုံကြည့်လိုက်ရင် သာသနာဟာ လုံးဝကို ပျက်စီးပြီး သံသရာက လွတ်လမ်းကို မညွှန်ပြနိုင်တဲ့ အခြေအနေကို…
-
လောကဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှု သက်သက်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လူအများစုက “ငါ” နဲ့ “သူတစ်ပါး” ဆိုတာကို အတည်ယူထားကြတော့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အဲဒီရေစီးကြောင်းထဲ မလွဲမရှောင်သာ စီးမျောနေကြရပါတယ်။ သို့သော်လည်း ကိုယ်ပိုင်အချိန်လေးမှာတော့ အတိတ်ဆိုတာ တကယ်မရှိတော့တဲ့ ကိစ္စမို့ လုံးဝပစ်ချထားပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ အနာဂတ်ကိုသာ ကြည့်မယ်လို့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆုံးဖြတ်လိုက်သင့်ပါတယ်။ ဒီလို အမှန်တရားကို မဆုံးဖြတ်နိုင်ဘဲ၊ မရှိတော့တဲ့ အရာတွေနောက် လိုက်ပြီး ပူလောင်နေကြလို့ မြတ်စွာဘုရားက ပုထုဇဉ်ဆိုတာ အရူးနဲ့ တူတယ်လို့ ဟောတော်မူခဲ့တာပါ။ ကိုယ်တိုင်ရော မရှိတော့တဲ့ အရိပ်တွေနောက်ကို လိုက်ပြီး ပင်ပန်းနေသေးလားဆိုတာ ပြန်ဆင်ခြင်ကြည့်ပါဦး။
-
ဒီ သာဝက အစီအစဉ်ကို လူတိုင်း သေသေချာချာ နားလည်ထားသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တရားတော်တွေကို လေ့လာ လိုက်စားနေတဲ့ ယောဂီတွေ ပိုပြီး ကွဲကွဲပြားပြား နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ သာသနာမှာ “မြတ်စွာဘုရား” တစ်ဆူတည်းသာလျှင် ‘တစ်ခွန်းတည်းနှင့် အမှန်ဆုံးကို ဟောနိုင်သော’ (သဗ္ဗညုတဉာဏ်) ဂုဏ်တော် ရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားကလွဲရင် အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက တွေမှာ သဗ္ဗညုတဉာဏ် မရှိတဲ့အတွက် တရားဟောပြ လမ်းညွှန်တဲ့ နေရာမှာ ပြုလုပ်မှု မှားယွင်းတဲ့ အချက်လေးတွေ၊ လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို သဘာဝကျကျ နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ အဂ္ဂသာဝကကြီးများပင် လိုအပ်ချက် ရှိနိုင်ခြင်း ဥပမာတစ်ခု ပြောရရင်- ဓနဉ္ဇာနိ ပုဏ္ဏားကြီး (သူဌေးကြီး) သေခါနီးအချိန်မှာ၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တိုင် သွားရောက် တရားဟောပါတယ်။…
-
မိတ်ဆွေတစ်ယောက် မေးတဲ့ မေးခွန်းတွေပါ။ အကျိုးရှိမယ် ယူဆလို့ ပြန်လည်မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။ [မေးခွန်းများ] မရှင်းတာလေးတွေ ရှိလို့ မေးပါရစေ။ ၁။ အရိယာမဟုတ်တဲ့ ဘုန်းကြီးမှန်သမျှ တကယ်ပဲ သံဃာစာရင်းထဲ မပါဘူးလား။ မြတ်စွာဘုရားက တကယ်ပဲ အဲဒီလို ဟောခဲ့ပါသလား။ ၂။ အရိယာတော့ မဖြစ်သေးဘူး၊ ပရိယတ် ပဋိပတ် နှစ်ခုလုံးကို ကြိုးစားအားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်းဆိုရင်ကော ဘယ်လိုသတ်မှတ်မလဲ။ ၃။ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနဲ့ တခြားသော ရဟန်းသာလို့ သမုတ်ခံရတဲ့ ဆရာတော်ကြီးတွေကော အရိယာမဖြစ်ခင်က တရားမဟောခဲ့ကြဘူးလား။ (ဆရာ့စာထဲမှာ အရိယာမဖြစ်ရင် တရားဟောစင်ပေါ်မှာ မတက်ထိုက်ဘူးလို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့စာ တွေ့လို့ပါ) ၄။ အရိယာမဖြစ်သေးဘူး၊ သီလ သမာဓိ ပညာ ပြည့်စုံတဲ့ ဘုန်းကြီးက တရားဟောရင် နာတဲ့သူတွေ သံသရာက မလွတ်နိုင်တောင်…
-
လောကီဘဝမှာ ကျင်လည်နေကြရတဲ့ လူသားတွေ အဖို့ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရုန်းကန် လှုပ်ရှားနေကြရတာဟာ သဘာဝကျတဲ့ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ တပြိုင်နက် မိမိတို့ရဲ့ ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်တွေ ဖြစ်တဲ့ ရာထူးတိုးတက်ရေး၊ လုပ်ငန်းခွင် အောင်မြင်ရေး၊ စီးပွားရေး လည်ပတ်မှု ကောင်းမွန်ပြီး ငွေကြေး ဓန ဥစ္စာတွေ တိုးပွားလာရေး ဆိုတဲ့ အရာတွေနောက်ကို အပြေးအလွှား လိုက်နေကြရပါတယ်။ ဒီလို လိုက်နေတဲ့ အခါမှာ ရည်မှန်းချက် ကြီးမားလေလေ၊ အဲဒီအရာတွေကို ရယူ ပိုင်ဆိုင်ချင်တဲ့ လောဘစိတ်ကလည်း ပိုမို ပြင်းထန်လာလေလေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာတို့ အနေနဲ့လည်း လောကီရေးရာ ကိစ္စတွေကို ဆောင်ရွက်နေရတဲ့ အခါမျိုးမှာ ဒီလို လောဘစိတ်တွေ အမှတ်မထင် ဝင်ရောက်လာတတ်တာကို သတိပြုမိကြမှာပါ။…
-
အတိတ်က အမှားတွေအတွက် နောင်တရပြီး ပူဆွေးနေဖူးလား။ အဲဒါဟာ အတိတ်ကာလက တကယ်ရှိခဲ့ပြီး၊ အဲဒီအချိန်မှာ “ငါ” တကယ်ရှိခဲ့တယ်လို့ ထင်နေလို့ပါ။ တကယ်တော့ အတိတ်ဆိုတာ အခု လက်ရှိမှာ မရှိတော့ပါဘူး။ အရင်က အဖြစ်အပျက်တွေကို မှတ်မိနေတယ်ဆိုတာဟာ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပေါ်လာတဲ့ သညာ ဖြစ်ပျက်လေး သက်သက်ပါပဲ။ အဲဒီ မှတ်သားမှု သညာလေး ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာကို မသိတဲ့အခါ အမှန်တကယ်ပဲ ပြန်ဖြစ်နေသလို ခံစားရပြီး ပူလောင်ရတာပါ။ သညာရဲ့ လှည့်စားမှုကို ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ မြင်အောင်ကြည့်ပြီး မရှိတော့တဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေကို လွှတ်ချလိုက်ပါ။ ခေါင်းထဲမှာ အတိတ်က အတွေးတွေ ဝင်လာတိုင်း ဒါဟာ သညာဖြစ်ပျက် သက်သက်ပါလားလို့ သတိပြုကြည့်လိုက်ပါ။
-
လူအချို့က “ရဟန်းတွေဟာ အလုပ်လုပ်စရာ မလိုဘူး၊ သက်တောင့်သက်သာ နေရတယ်” လို့ ထင်မြင် ယူဆတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဉာဏ်နဲ့ သေချာ လေ့လာခြင်း ပြုကြည့်မယ် ဆိုရင်တော့၊ ဝိနည်းတော်ကို တိတိကျကျ လိုက်နာ ကျင့်ကြံနေတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါးအတွက် “သက်သာတယ်” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ဥပမာအားဖြင့်- နေ့စဉ် ရှင်သန်ဖို့အတွက် မလွှဲမရှောင်သာ စားသောက်ရတဲ့ “ဆွမ်းဘုဉ်းပေးခြင်း” ကိစ္စမှာ ဘယ်လို ဆင်ခြင်ရသလဲ ဆိုတာကို လေ့လာကြည့်ရင် သိနိုင်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းတွေ ဆွမ်းစားတဲ့အခါ “ပုတ္တမံသ ဥပမာ (မိမိရင်သွေး သားသမီး၏ အသားကို စားရသကဲ့သို့ ဆင်ခြင်ခြင်း)” ဖြင့် ဆင်ခြင်ဖို့ ဟောကြား လမ်းညွှန်တော်မူခဲ့ပါတယ်။ ကန္တာရခရီးမှ ရင်ကွဲပက်လက် ဇာတ်လမ်း အဲဒီ ဥပမာ…
-
ပထမဆုံး သိရမှာကတော့ “သာသနာ နှစ် ၅၀၀၀” ဆိုတာဟာ ဘုရားဟော ပါဠိတော်ထဲမှာ မပါပါဘူး။ ဒီထဲမှာမှ ဘုရားလက်ထက် သာသနာသက်တမ်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောခဲ့တာဟာ ဘိက္ခုနီ (ရဟန်းမ) များကို ဂရုဓမ္မ ဟောကြားတဲ့အချိန်မှာ ပြောထားတာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ သာသနာဟာ နှစ်တစ်ထောင်တည်မယ် ဆိုရင်၊ ဘိက္ခုနီသာသနာကို ခွင့်ပြုတဲ့အတွက် နှစ် ၅၀၀ ပဲ တည်မယ်။ ဒါပေမယ့် ဂရုဓမ္မကို ဟောကြားလိုက်တဲ့အတွက် သာသနာဟာ “နှစ်တစ်ထောင် တည်လိမ့်မယ်” လို့ ပြောထားတာပါ။ ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ‘နှစ်တစ်ထောင်’ ဆိုတာဟာ တကယ့် ကိန်းဂဏန်း (Literally) နှစ်တစ်ထောင်ကို ဆိုလိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အခုဆိုရင် သာသနာက နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်နေပါပြီ။…