-
တစ်ခုခုကို အရမ်း သဘောကျပြီး အခိုင်အမာ ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့အခါ၊ အဲဒါလေး ပျက်စီးသွားရင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားရတော့တာပါပဲ။ ဒါကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ဆိုရင် ပျော်ရွှင်စရာ ကြုံလာတဲ့အခါ ဒါဟာလည်း မမြဲတဲ့ အရာပါပဲလို့ နှလုံးသွင်းပြီး အလွန်အမင်း ပျော်ခြင်းကနေ ရှောင်ရှားရပါမယ်။ ထို့အတူပါပဲ၊ ဝမ်းနည်းစရာ ကြုံလာရင်လည်း ဒါဟာ မမြဲတဲ့ သဘောတရားတစ်ခု သက်သက်ပဲလို့ နှလုံးသွင်းပြီး အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းကနေ ရှောင်ရှားသင့်ပါတယ်။ ပျော်စရာဖြစ်ဖြစ်၊ ဝမ်းနည်းစရာဖြစ်ဖြစ် ကြုံလာတဲ့အခါ ဒါဟာ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားမယ့် သဘာဝပါလားလို့ တပြေးညီ လေ့လာကြည့်လို့ ရမလား။
-
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ကို လေ့လာကြည့်မည်ဆိုလျှင် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ ပေါ်ထွန်းလာရာတွင် အစီအစဉ် အဆင့်ဆင့် ရှိသည်ကို တွေ့ရပါမည်။ ကိုယ်တော်တိုင် အမှန်တရားကို ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၊ ၎င်း၏ အောက်တွင် အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက နှင့် ပကတိသာဝက (အရိယာသာဝက) ဟူ၍ အဆင့်ဆင့် ရှိကြပါသည်။ ဤနေရာတွင် ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြသော ယောဂီများအတွက် “ပါရမီ” နှင့် “အရိယာသာဝက” တို့၏ ဆက်စပ်မှုကို တိကျစွာ နားလည်သဘောပေါက်ထားရန် အလွန် အရေးကြီးလှပါသည်။ ၁။ ပါရမီ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ဆုကြီးပန်သူများ၏ လမ်းစဉ် မြတ်စွာဘုရားရှင်နှင့်တကွ အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝကကြီးများသည် အလွန်ကြီးမားသော ရည်မှန်းချက်ဖြင့် “ဆုကြီးပန်” ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ ဆုကြီးပန်သူများ အတွက်မူ “ပါရမီ”…
-
ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကိုးကွယ်မှု အခြေအနေကို ပြန်လည် လေ့လာကြည့်တဲ့အခါမှာ လက်ရှိ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ပုထုဇဉ် ရဟန်းတွေကို “သံဃာ” အဖြစ် အကြွင်းမဲ့ ကိုးကွယ်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ အနေနဲ့ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဆိုတဲ့ ရတနာသုံးပါးမှာ ပါဝင်တဲ့ သံဃာရတနာရဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို နားလည်ထားကြတဲ့အတွက် “ကိုးကွယ်ပုန်းအောင်း လဲလျှောင်းဆည်းကပ်ရာ” ဆိုတဲ့ ခံယူချက်နဲ့ သံဃာလို့ သတ်မှတ်ထားသူတွေရဲ့ အဆုံးအမကို အပြည့်အဝ လိုက်နာမယ်ဆိုပြီး ကိုးကွယ်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ကျနော်တို့က လောဂျစ်ကျကျနဲ့ တပါးသော အယူရှိတဲ့ (သို့မဟုတ် ဘာသာမဲ့) လူသားပဓာနဝါဒ (Secular Humanist) ရှုထောင့်ကနေ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် စဉ်းစားစရာတစ်ခု ရှိလာပါတယ်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက သံဃာသည်သာ အရာရာဆိုပြီး ကိုးကွယ်ရာ…
-
ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ရတနာသုံးပါးကို ယုံကြည်ဆည်းကပ်ကြသော ရဟန်း (ဘိက္ခု)၊ ဥပါသကာ (အမျိုးသား) နှင့် ဥပါသိကာ (အမျိုးသမီး) ဟူ၍ သုံးမျိုးသာ ရှိပါသည်။ ထိုအထဲမှ လူဝတ်ကြောင်များ ဖြစ်ကြသော ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတို့ သိထားသင့်သည့် သာသနာ့ သမိုင်းကြောင်းနှင့် လက်ရှိ အခြေအနေများကို အဆင့် (၄) ဆင့်ဖြင့် ရှင်းလင်း တင်ပြလိုပါသည်။ ၁။ မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူရာ ကာလ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော် (ဘီစီ ၆ ရာစုခန့်) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် အတွေးအခေါ်သစ်များ အထူး ထွန်းကားသော ခေတ်ဖြစ်ပါသည်။ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင်လည်း “အို၊ နာ၊ သေ ဘေးမှ မည်သို့ လွတ်မြောက်နိုင်မည်နည်း” ဟု အဖြေရှာသောသူများ အလွန်…
-
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုသည်မှာ မိမိသန္တာန်၌ အမှန်တကယ် ထင်ရှားရှိနေသော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်အစုအဝေးကြီးအပေါ်တွင် “ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ” ဟု မှားယွင်းစွာ အမည်တပ် ထင်မြင်ယူဆနေမှုပင် ဖြစ်ပါသည်။ ရှင်းလင်းစွာ ဆိုရလျှင် ခန္ဓာငါးပါးကို ခန္ဓာငါးပါးဟု အမှန်အတိုင်း မမြင်ဘဲ၊ ထိုခန္ဓာပေါ်တွင် အမည်တပ်သမျှကို “အမှန်တကယ် အကောင်အထည်ရှိသည်” ဟု ဆုပ်ကိုင်ထားသမျှ ကာလပတ်လုံး သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ရှိနေမည်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဒိဋ္ဌိသည် မှားယွင်းသော အယူဝါဒ (၆၂) ပါးလုံး၏ အချုပ်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ယုံမှားသံသယဖြစ်ခြင်း (ဝီစိကိစ္ဆာ) ၏ ရေသောက်မြစ်ကြီးလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤသက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ပယ်ခွာနိုင်ရန်အတွက် စာတွေ့၊ သညာသိမျှဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ မျက်မှောက်ခန္ဓာတွင် ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထိုသို့…
-
လွန်ခဲ့တဲ့ အချိန်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အတိတ်ဆိုတာ ဘယ်သူ့အတွက်မှ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ မရှိတော့ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် မရှိတော့တဲ့ အဲဒီအတိတ်ကိုပဲ တကယ် ရှိနေသေးသလိုမျိုး လူတွေ အားလုံးက တွေးတော ပူပန်နေကြတယ်။ ဒါဟာ လူသားအားလုံး တူညီစွာ ရူးနှမ်းနေကြတဲ့ သဘောပါပဲ။ တကယ် မရှိတော့တဲ့ အရိပ်ကြီးကို အမှန်တကယ်လို့ ထင်ပြီး လိုက်ဖမ်းနေကြလို့ပါ။ ဒါကြောင့်လည်း မြတ်စွာဘုရားက သာမန် ပုထုဇဉ်တွေဆိုတာ အရူးနဲ့ တူတယ်လို့ မိန့်ကြားတော်မူခဲ့တာပါ။ အရှိတရားကို အရှိအတိုင်း မမြင်မချင်း ဒီရူးနှမ်းမှုထဲကနေ ထွက်လာနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်ရော လက်ရှိမှာ မရှိတော့တဲ့ အတိတ်အရိပ်တွေနောက်ကို လိုက်ပြီး ပင်ပန်းနေသေးလားဆိုတာ ပြန်ဆင်ခြင်ကြည့်ပါဦး။
-
ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေကြသော ယောဂီများ၏ ခရီးစဉ်တွင် အလွန်နှမြောဖွယ်ကောင်းသော အခြေအနေတစ်ခုကို မကြာခဏ တွေ့မြင်ရတတ်ပါသည်။ ယင်းမှာ တရားရှုမှတ်မှု အရှိန်အဟုန် ရလာပြီး အခြေအနေ တစ်ရပ်သို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ဆက်လက် မတက်လှမ်းနိုင်တော့ဘဲ နောက်သို့ ပြန်လည် ဆုတ်ယုတ်သွားခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ ရှေ့ဆက်ရမည့်အစား နောက်ဆုတ်သွားရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေကြည့်လျှင် မိမိ၏ သန္တာန်၌ ခိုင်မာပြတ်သားသော “သံဝေဂဉာဏ်” (ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်းနှင့် ငြီးငွေ့ခြင်း အသိ) ကင်းမဲ့နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါမည်။ ၁။ ပုထုဇဉ်တို့၏ သဘာဝနှင့် မြတ်စွာဘုရား၏ အမြင် တရားအလုပ်ကို အားထုတ်လာသည်နှင့်အမျှ၊ မိမိ၏ ဉာဏ်မျက်စိ ပွင့်လာလေလေ လောကီလူသားများ၏ ပြုမူနေထိုင်ပုံ၊ ရှာဖွေ ပြေးလွှားနေပုံများသည် မည်မျှ မှားယွင်းနေကြောင်းကို ပိုမို…
-
ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ရဟန်း (ဘုန်းကြီး) တစ်ပါးအဖြစ် ခံယူခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ လူတိုင်း မဖြစ်မနေ သိထားသင့်သော အဓိက အချက်ကြီး နှစ်ချက် ရှိပါသည်။ ၁။ သဒ္ဓါတရား: မှန်ကန်ခိုင်မာသော ယုံကြည်မှု (သဒ္ဓါတရား) မရှိဘဲ ရဟန်းဘောင်သို့ မဝင်ရောက်သင့်ပါ။ ၂။ တာဝန်: ရဟန်းဝတ်ပြီဆိုသည်နှင့် အနည်းဆုံး သောတာပန် တည်ရန်နှင့်၊ အမြင့်ဆုံး ရဟန္တာ ဖြစ်သည်အထိ ကိုယ်တိုင် ကျင့်ကြံ အားထုတ်ရန် အပြည့်အဝ တာဝန်ရှိပါသည်။ ဤအချက်များကို ပိုမို နားလည်စေရန် အနှစ်သာရ ပြည့်ဝလှသော မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် လွတ်မြောက်ရာ ရှာဖွေပုံများကို လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။ ၁။ အစွန်းနှစ်ပါးကို ဖြတ်သန်းခဲ့သော ခရီးစဉ် မြတ်စွာဘုရားရှင် မပွင့်ထွန်းမီ ခေတ်ကာလက အဓိက အယူအဆ နှစ်ရပ်…
-
ယနေ့ခေတ်တွင် “ဘာသာရေးမှိုင်း” ဟူသော စကားရပ်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးစွဲလာကြပြီး၊ ဘာသာတရား မှန်သမျှသည် လူကို ဦးနှောက်ဆေးထားသော အလိမ်အညာ (ဂျင်း) များသာ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကာ ဘာသာတရားအားလုံးကို စွန့်ပယ်လာကြသူများ များပြားလာပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် “ဗုဒ္ဓဘာသာကသာ အမှန်၊ ကျန်တာတွေက အမှား” ဟု သွားပြောလျှင် တစ်ဖက်သတ်ဆန်လွန်းသည်ဟု ဝေဖန်ခံရမည်မှာ အသေအချာပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အတိတ်က ဘာသာမဲ့ (Freethinker) နှင့် အစွန်းရောက် လစ်ဘရယ် တစ်ဦးအဖြစ် ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးသော စာရေးသူ၏ ကိုယ်ပိုင် အတွေ့အကြုံများနှင့် ဘာသာတရားများအပေါ် လေ့လာ ဆန်းစစ်ခဲ့ပုံများကို မျှဝေ တင်ပြလိုပါသည်။ ၁။ Freethinker ဘဝနှင့် ဘာသာတရားများကို ဆန်းစစ်ခြင်း Freethinker ဟူသည်မှာ မည်သည့်…
-
ခေါင်းထဲမှာ အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာတိုင်း “ငါ တွေးနေတယ်” လို့ အမှတ်မှားတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ တွေးတယ်ဆိုတာ ပြုပြင်ဖန်တီးတတ်တဲ့ သင်္ခါရ ခန္ဓာသက်သက်ပါ။ တွေးချင်တဲ့ စိတ်ကလေး ဖြစ်လာလို့သာ အဲဒီ တွေးတောမှုဆိုတဲ့ သင်္ခါရတရား ဖြစ်လာတာပါ။ တွေးချင်တဲ့စိတ်က တွေးခြင်းကို ဖြစ်စေတယ်။ အဲဒီ တွေးခြင်းဆိုတာလည်း ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတာပါပဲ။ အစအဆုံး အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်ပျက်နေတာမို့၊ ဒီအတွေးတွေကို “ငါ” လို့ဖြစ်စေ၊ “သူ” လို့ဖြစ်စေ ခေါ်လို့ မရနိုင်ပါဘူး။ အတွေးဆိုတာ ဖြစ်ပျက် သက်သက်ပါ။ အခု ဝင်လာတဲ့ အတွေးလေးဟာ “ငါ” တွေးတာလား၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ပေါ်လာတာလား ဆိုတာလေး စောင့်ကြည့်ပေးပါ။