-
ကျနော်တို့ အားလပ်ရက်မှာ အနားယူကြတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲပြီး အနာခံထိုင်နေဖို့ မလိုပါဘူး။ မိမိကိုယ်ခန္ဓာ သက်သာသလို ထိုင်ရင်း ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောတရားတွေကို ဉာဏ်မှာ ရှင်းလင်းလာအောင် လုပ်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ ကျနော်ကိုယ်တိုင်လည်း ဒီနည်းလမ်းနဲ့ပဲ လေ့ကျင့်ခဲ့တာပါ။၁။ စိတ် (၁၃) မျိုးကို သတိနဲ့ အကဲခတ်ပါဝိပဿနာရှုတယ်ဆိုတာ မိမိသန္တာန်မှာ ပေါ်လာတဲ့ စိတ်တွေကို သတိထားကြည့်တာပါ။ အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါစိတ် (၁၃) မျိုးထဲက တစ်ခုခု ပေါ်လာတာကို သိနေဖို့ပါပဲ –မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်၊ နံစိတ်၊ အရသာသိစိတ်။ဒုက္ခ သုခခံစားစိတ်၊ ကြံတွေးစိတ်။လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ (ငါရှုနေတယ်၊ ငါကမြဲတယ်) စိတ်များ။အလောဘ (ပေးကမ်းလိုစိတ်)၊ အဒေါသ (မေတ္တာ) စိတ်များ။ဝင်လေရှုသွင်းလိုစိတ် နှင့် ထွက်လေရှုထုတ်လိုစိတ်။၂။…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုနှင့် ရဟန်းသံဃာအချို့ကြားတွင် အလွန်လွဲမှားနေပြီး အမြစ်တွယ်နေသည့် အယူအဆတစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ၎င်းမှာ ဝိနည်းစည်းကမ်း ဖောက်ဖျက်မှု (အာပတ်) များကို ပါဠိဂါထာလေးတစ်ပုဒ် ရွတ်ဖတ်လိုက်ရုံဖြင့် အပြစ်ကျေသွားသည်၊ သန့်စင်သွားသည်ဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆနေကြခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤကိစ္စရပ်သည် သာသနာ၏ အနှစ်သာရကို များစွာ ထိခိုက်စေသည့်အတွက် အသေးစိတ် ရှင်းလင်းဆွေးနွေးရန် လိုအပ်လှပါသည်။၁။ ဗုဒ္ဓဝါဒသည် ကမ္မဝါဒသာဖြစ်သည် (အပြစ်ခွင့်လွှတ်ပေးသော ဘာသာမဟုတ်ပါ)ပထမဆုံးအနေဖြင့် အခိုင်အမာ နားလည်ထားရမည့်အချက်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် “မန္တာန်ရွတ်ပြီး အပြစ်ဖြေပေးသည်” ဆိုသော စနစ် လုံးဝ မရှိခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် လူသားများကို အပြစ်ပေးသူလည်း မဟုတ်၊ အပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ပေးနိုင်သူ (Savior) လည်း မဟုတ်ပါ။လူတစ်ဦးစီ ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် ကံတရားကသာလျှင်…
-
ကျနော်တို့ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေကြားမှာ ခေတ်အဆက်ဆက် စွဲမြဲလာခဲ့တဲ့ “ကံ၊ ဉာဏ်၊ ဝီရိယ” ဆိုတဲ့ စကားစုဟာ တကယ်တော့ ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရားရဲ့ တရားစစ်တရားမှန် ဒေသနာတော်တွေထဲမှာ တိုက်ရိုက်ပါရှိတဲ့ ဟောကြားချက် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ လူတွေက အဆင်ပြေရုံ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ စကားစုတစ်ခုသာ ဖြစ်ပြီး၊ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဆင်ခြင်ကြည့်ရင် အယူအဆပိုင်းဆိုင်ရာမှာ လွဲချော်မှုတွေ အများကြီး ရှိနေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ဒီတော့ ကျနော်တို့ ဘုရားရှင် အလိုကျ အောင်မြင်မှု လမ်းစဉ်စစ်စစ်ဖြစ်တဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါး အကြောင်းကို အယူမှန် ရရှိစေဖို့အတွက် အကျယ်တဝင့် ဆွေးနွေး တင်ပြပေးပါ့မယ်။၁။ “ကံ၊ ဉာဏ်၊ ဝီရိယ” အယူအဆ ဘာကြောင့် မှားယွင်းသလဲလူအတော်များများက “ကံ” ဆိုတာကို ရှေ့တန်းတင်လေ့ရှိပါတယ်။ တစ်ခုခုဆိုရင် “ကံပါမှ ရမှာပါ”၊ “ကံမကောင်းလို့ မဖြစ်တာပါ”…
-
တနင်္ဂနွေနေ့ မနက် ၁၀ နာရီလောက်ဆိုတာ တစ်ပတ်တာ ပင်ပန်းသမျှတွေကို မေ့ထားပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်တောင့်သက်သာ အနားပေးနေကြတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အားလပ်ရက် မနက်ခင်းမျိုးမှာ ဘာသာရေး အယူဝါဒ (Dogma) တွေ၊ ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေကို ခဏဘေးဖယ်ထားပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဟုတ်ဟုတ်၊ မဟုတ်ဟုတ် မည်သူမဆို လက်တွေ့ အသုံးချနိုင်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနားယူမှု (ဝိပဿနာ) အကြောင်းကို ဆွေးနွေးကြည့်ချင်ပါတယ်။ဝိပဿနာ ရှုတယ်ဆိုတာ မိမိ ခန္ဓာမှာ တကယ်တမ်း ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘောတရားတွေကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းကြည့်ခြင်းပါပဲ။ ဒီကနေ့ မနက်ခင်းလေးမှာတော့ အခြားအရာတွေကို ဘေးဖယ်ထားပြီး အလွန်ထင်ရှားတဲ့ “အနိစ္စ (မမြဲခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးပျက်ခြင်း)” နဲ့ “အနတ္တ (အနှစ်သာရဖြစ်သော “ကိုယ်” မရှိခြင်း)” ဆိုတဲ့ သဘောတရားလေး…
-
ယနေ့ခေတ် ဝိပဿနာနယ်ပယ်တွင် ဦးမောင်မောင် (ပျဉ်းမနား) ၏ အယူအဆများသည် လူငယ်များနှင့် စာဖတ်ပရိသတ်များကြားတွင် အတော်လေး ရိုက်ခတ်မှု ရှိနေသည်ကို တွေ့ရပါသည်။ သူ၏ တင်ပြပုံများသည် နားထောင်ကောင်းပြီး ခေတ်မီသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း၊ တကယ့်လက်တွေ့ ကျင့်ကြံရမည့် လမ်းကြောင်းမှ သွေဖည်နေသည်ကို ဓမ္မအနှစ်သာရ နားလည်သူတိုင်း သိရှိကြပါသည်။ဤဆောင်းပါးတွင် သူ့ကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ ဝေဖန်ရန်ထက်၊ သူ၏ အယူအဆများ ဘယ်လိုအကြောင်းတရားများအပေါ် အခြေခံပြီး သန္ဓေတည်လာသလဲ၊ ဘာကြောင့် ဤကဲ့သို့ လမ်းချော်သွားရသလဲ ဆိုသည့် အရင်းအမြစ် (Root Causes) များကို စာဖတ်သူများ ကိုယ်တိုင် စဉ်းစားဆင်ခြင်နိုင်ရန် နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ် ဖော်ထုတ် တင်ပြသွားပါမည်။ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ အမှားနှင့် အမှန်ကို ကွဲကွဲပြားပြား သိမြင်ပြီး၊ လူ၊ ရဟန်း အရိယာများ…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့သော တရားတော်များ၏ အနှစ်သာရကို သေချာစွာ ထိုးထွင်းမသိမြင်သောအခါ၊ စကားလုံး ပညတ်ချက်များနောက်သို့ လိုက်၍ လမ်းစဉ်များကို အပိုင်းပိုင်း ခွဲခြားတတ်သည့် အမှားမျိုးကို ယနေ့ခေတ် ဝိပဿနာနယ်ပယ်တွင် မကြာခဏ တွေ့မြင်နေရပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဦးမောင်မောင် (ပျဉ်းမနား) နှင့် ၎င်း၏ အယူအဆကို လက်ခံသူများကြားတွင် ဓမ္မစကြာသုတ်လာ တရားသဘောများကို မိမိတို့ အလိုကျ ဆွဲယူဖွင့်ဆိုကာ အလွယ်လမ်း လိုက်နေကြသည်ကို စိတ်မကောင်းဖွယ်ရာ တွေ့မြင်နေရပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ထိုသို့သော အယူမှားများကို အချက်အလက် ကျကျဖြင့် စနစ်တကျ ရှင်းလင်း ဖယ်ရှားသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။၁။ ဓမ္မစကြာလမ်းနှင့် သတိပဋ္ဌာန်လမ်းကို ခွဲခြားခြင်းယနေ့ခေတ် တချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များက “ဓမ္မစကြာလမ်း” နဲ့ “သတိပဋ္ဌာန်လမ်း” ဆိုပြီး လမ်းနှစ်သွယ် ရှိသယောင် ပြောဆိုတတ်ကြပါသည်။ တကယ်တော့…
-
မိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။လောကီနယ်ပယ်မှာ မိဘက သားသမီးကို စောင့်ရှောက်တာ၊ သားသမီးက မိဘကို ပြန်လည်လုပ်ကျွေးတာ၊ ဇနီးခင်ပွန်း အပြန်အလှန် သစ္စာရှိတာတွေဟာ တကယ့်ကို ကောင်းမွန်တဲ့ ကုသိုလ်ကိစ္စတွေပါ။ ဒါပေမယ့် ကြုံခဲလှတဲ့ သာသနာတွင်းကာလကြီးမှာ ဒီလို လောကီဝတ္တရားတွေ၊ သံယောဇဉ်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အဝိဇ္ဇာနဲ့ တဏှာ (ဒိဋ္ဌာသဝ၊ ကာမာသဝ) က ခွစီးထားတယ်ဆိုတာကိုတော့ သတိပေးချင်ပါတယ်။ ဒီအဖြစ်အပျက်ဟာ အဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ စိန်တွေ ခင်းထားတဲ့ မြေမှာ ကြေးနီတူးပြီး နိုင်သလောက် သယ်သွားသလိုပါပဲ ။ တသက်တာ အေးချမ်းမယ့် အခွင့်အရေးရှိလျက်နဲ့ ခဏတာ ပြည့်စုံမှုကို ရွေးသလို ဖြစ်နေပါတယ် ။လောကီကုသိုလ်တွေ ဘယ်လောက်ပဲ လုပ်လုပ်၊ သံယောဇဉ်တွေ ဘယ်လောက်ပဲ ကြီးကြီး၊ ပုထုဇဉ်ဘဝကနေ မလွတ်သေးသရွေ့ သေခါနီးမှာ “ဝိနိပါတိကဘေး” ဆိုတာကို…
-
စနေနေ့ ရုံးပိတ်ရက် အားလပ်ချိန်လေးမှာ ကျနော်တို့ ဘဝတွေ သံသရာထဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အဓိက အဟန့်အတားဖြစ်နေတဲ့ အယူမှား၊ အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) သုံးမျိုးအကြောင်းကို ဆွေးနွေးတင်ပြချင်ပါတယ်။ ကျနော် ရေးတဲ့စာတွေရဲ့ မဟာဗျူဟာကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သောတာပန် ခရီးသည်တွေအဖို့ ပထမဆုံးနဲ့ အရေးအကြီးဆုံး ဖြတ်ကျော်ရမယ့် တံခါးဟာ ဒီအမြင်မှားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်ရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကနေ့မှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သဿတဒိဋ္ဌိ နဲ့ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိကြီး သုံးခုအကြောင်းကို ပညတ်၊ ပရမတ် ခွဲခြားပြီး ရှင်းလင်းတင်ပြသွားပါမယ်။၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (ငါဟု စွဲလမ်းသောအယူ)ပထမဆုံးအနေနဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အကြောင်းကို ကြည့်ရအောင်။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတာကတော့ ကျနော်တို့…
-
မိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ စနေနေ့ မနက်ခင်း အားလပ်ချိန်လေးမှာ သံသရာလွတ်ကြောင်း ခရီးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ သဘောတရားတစ်ခုကို ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ကျနော်တို့တွေ တရားဓမ္မကို လေ့လာလိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာငါးပါးဟာ “ငါ” မဟုတ်ဘူး၊ ပိုင်စိုးပိုင်နင်း လုပ်လို့မရတဲ့ အနတ္တ သဘောတရားတွေပဲလို့ သိလာကြပါတယ်။ ဒီလို သိလာတဲ့အခါ တချို့က အစွန်းတစ်ဖက်ကို ရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ “ငါ မှ မဟုတ်တာ၊ ငါမှ မပိုင်တာ၊ ဘာမှ လုပ်လို့မရဘူး” ဆိုပြီး အရာရာကို လက်လျှော့လိုက်ချင်တဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ (Pessimism) ထဲ ကျွံဝင်သွားတတ်ပါတယ်။ဒါဟာ အလွန်သတိထားရမယ့် အချက်ပါ။ အနတ္တဆိုတာ လက်လျှော့လိုက်ဖို့၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ နေလိုက်ဖို့ ပြောတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ပညတ်အမြင်ကို ဖယ်ခွာပြီး အမှန်တရားကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်ဖို့ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ဒါဆို…
-
ကျနော် တရားပြတဲ့အလုပ်ကို လူပုဂ္ဂိုလ် ၆ ယောက်လောက်ကို တယောက်ချင်းစီ လုပ်ပေးနေပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ ဒီတပါတ်အတွင်း တရားပြဖြစ်တဲ့ သူ (တရားအားထုတ်သူ အနှောက်အယှက်ဖြစ်မှာ စိုးလို့ နာမည်ကို ကိုနိုင်လို့ပဲ ပေးထားလိုက်ပါတယ်) တယောက် နဲ့ ပထမဆုံး နေ့အနေနဲ့ တရားပြတာကို မိတ်ဆွေများ ဖတ်နိုင်အောင် တင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီစာကို ဖတ်ပြီး တရားပြခံရသလို နားလည်မယ် ဆိုရင်တော့ အကျိုးများမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျွန်တော်။ ။ ဒါပေမဲ့သမာဓိကိုပြည့်အောင်ဖြည့်တဲ့အခါကျတော့ဘာနဲ့ဖြည့်လဲဆိုတော့ ပညာကိုထပ်ခါထပ်ခါလုပ်ရင်းအားဖြင့်သမာဓိကိုဖြည့်သွားတယ်။ဟုတ်ပြီလား။ကိုနိုင်။ ။ ဟုတ်။ကျွန်တော်။ ။ ရပြီနော်။ကိုနိုင်။ ။ ဟုတ်။ ဒီဉာဏ်စဉ်တွေကကျတော့တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်မတူဘူးပေါ့အကုန်လုံးက။ကျွန်တော်။ ။ အကုန်လုံးတူတယ်။မတူတာမဟုတ်ဘူးတူတယ်။ ဘယ်လိုမတူတာလဲပြန်ပြောကြည့်။ကိုနိုင်။ ။ ဟိုလိုပေါ့ အရင်ဖြစ်ပုံ ရှေ့အဆင့် နောက်အဆင့်တွေမတူဘူးပေါ့တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်က။ကျွန်တော်။ ။ ဘယ်လိုရှေ့အဆင့်နောက်အဆင့်လဲ။ကိုနိုင်။ ။ အစ်ကိုရေးထားတဲ့ထဲမှာဆို နာမရူပပဋိစ္ဆေဒဉာဏ်ဖြစ်ပြီးမှအခြားဉာဏ်စဉ်တွေက…