-
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှုကိစ္စ တာဝန်တွေကို မနားမနေ ထမ်းဆောင်ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင်၊ ဥပါသိကာမများ အားလုံးအတွက် ဒီဆောင်းပါးကို အထူးရည်ရွယ် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ဆိုတာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလယ်ဗဟိုကို ရောက်လာတဲ့ နေ့တစ်နေ့ပါ။ အိမ်ရှင်မတွေ အတွက်ကတော့ နေ့စဉ် မရိုးနိုင်တဲ့ မီးဖိုချောင်အလုပ်တွေထဲက ဟင်းသီးဟင်းရွက် လှီးဖြတ်ရတဲ့ အလုပ်ဟာ အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ယူရတဲ့ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကန်စွန်းရွက် သင်နေရင်း၊ ကြက်သွန်နွှာနေရင်း၊ ဒါမှမဟုတ် အသားငါးတွေ ခုတ်ထစ်နေရင်း ကိုယ့်ရဲ့ လက်တွေကသာ အလုပ်လုပ်နေပေမယ့်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကတော့ မီးဖိုချောင်ထဲမှာ မရှိတော့တာကို သတိထားမိဖူးပါသလား။ ခန္ဓာကိုယ်က ပစ္စုပ္ပန်မှာ…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေအတွက် နေ့စဉ်ဘဝမှာ အာရုံတစ်ခုခုနဲ့ တိုက်မိတိုင်း ဖြစ်ပျက်ကို ရှုဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ပန်းလေးတစ်ပွင့်ကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ “လှလိုက်တာ၊ နှင်းဆီပန်းလေး” လို့ သညာက မှတ်သားပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီလို မှတ်သားမှုလေး ပေါ်လာတာကို ပေါ်မှန်း သိလိုက်ပါ။ ဝင်မစွက်ဖက်ပါနဲ့။ အဲဒီသညာလေးဟာ ပေါ်လာပြီးရင် သူ့ဘာသာ ပြန်ချုပ်ပျောက်သွားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အသံတစ်ခု ကြားလိုက်တဲ့အခါလည်း “ဒါကတော့ ဘယ်သူ့အသံ” လို့ မှတ်သားမှုလေး ပေါ်လာမယ်။ ပြီးရင် ပျက်သွားမယ်။ ဒီဖြစ်ပျက်လေးတွေကို ဝင်မပါဘဲ ခပ်ခွာခွာလေးကနေ အသိသက်သက်လေးနဲ့ စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို လိုက်ကြည့်ရင်းနဲ့ “ငါ” မပါတဲ့ ရုပ်နာမ် သဘာဝသက်သက်ကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ သိလာပါလိမ့်မယ်။ အာရုံတစ်ခုခု ဝင်လာတိုင်း နာမည်တပ်လိုက်တဲ့ သညာလေးကို အသာလေး ဝင်မပါဘဲ မြင်အောင်…
-
မိတ်ဆွေတို့အနေနဲ့က ပထမ မဂ်ကို ရည်ရွယ်ပြီး တရားအားထုတ်သူတွေ ဖြစ်တာမို့ သိသင့်တာလေးတွေ နည်းနည်း ပြောပါ့မယ်။ ပထမ မဂ်မှာ အဓိက ကျတဲ့အချက်က (ကျနော် ဖြစ်တဲ့ပုံစံမို့ တခြားသူတွေနဲ့ တူချင်မှ တူပါလိမ့်မယ်။) ကျနော့်အတွက်တော့ တရားတွေကို တစ်ခုချင်းစီ မြင်လာတာပါပဲ။ ရုပ်နဲ့ ပါတ်သက်ရင်တော့ ဓမ္မသင်္ဂဏီ ရုပ်ပိုင်းက အများကြီး အထောက်အပံ့ ပေးပါတယ်။ အဲဒီ ရုပ်နဲ့ ပါတ်သက်ပြီး တလွဲရေးထားတာတွေ သူတို့ဟာသူတို့ အမှားအချင်းချင်း ငြင်းခုန်နေကြတာတွေ အများကြီးပါ။ အဋ္ဌာကလာပ်ဆိုတာမျိုးဟာ ဓမ္မသင်္ဂဏီနဲ့ ကွဲလွဲနေပါတယ်။ ဓမ္မသင်္ဂဏီကပဲ အားကိုးစရာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်ဆိုတာ အထည်မရှိဘူးဆိုတာမျိုး အယူအဆ၊ ရုပ်ဆိုတာ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ သဘောလေးကိုသာ ပြောတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆ။ အဲဒီအယူ အဆတွေ အကုန်လုံးဟာ မဂ်ဖိုလ်…
-
ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် လူ့ဘောင်လောက၏ ရှုပ်ထွေးမှုများ၊ အိမ်ရာထူထောင်ခြင်း ကိစ္စအဝဝတို့ကို စွန့်လွှတ်ကာ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြခြင်းမှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရန်ဟူသော မွန်မြတ်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ လူ့ဘောင်တွင် ရှိစဉ်က တိုက်အိမ်၊ ကား၊ ခြံမြေ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို တွယ်တာခဲ့ကြသော်လည်း၊ ရဟန်းဘဝသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ထိုရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းကြီးများကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း ကိလေသာဟူသည် အလွန်သိမ်မွေ့လှပါသည်။ တိုက်အိမ်ကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း မိမိသီတင်းသုံးရာ “ကျောင်းသင်္ခမ်း၊ ကုဋိ၊ အိပ်ရာနေရာ” အပေါ်တွင် သာယာတွယ်တာမှု အသစ်တစ်ဖန် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ အဖိုးတန် အဝတ်အစားများကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း “သင်္ကန်း၊ သပိတ်၊ ပရိက္ခရာ ၈-ပါးနှင့် အခြားသော အသုံးအဆောင်များ” အပေါ်တွင် “ငါ့ပစ္စည်း၊ ငါ့ကျောင်း၊ ငါ့နေရာ” ဟူ၍ အသစ်တဖန် စွဲလမ်းတွယ်တာတတ်သော လောဘစိတ်သည် သိမ်မွေ့စွာ…
-
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှုကိစ္စ တာဝန်တွေကို မနားမနေ ထမ်းဆောင်ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင်၊ ဥပါသိကာမများ အားလုံးအတွက် ဒီဆောင်းပါးကို အထူးရည်ရွယ် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ အင်္ဂါနေ့ရဲ့ နေ့လည်ခင်း အချိန်တွေဆိုတာ အိမ်ရှင်မ အများစုအတွက် အဝတ်လျှော်စက် လည်တဲ့အချိန်၊ ဒါမှမဟုတ် ခြောက်သွေ့သွားတဲ့ အဝတ်ပုံကြီးကို အိမ်ရှေ့မှာချပြီး မီးပူတိုက်ရတဲ့ အချိန် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပူပြင်းတဲ့ ရာသီဥတုမှာ မီးပူတိုက်ရတဲ့ အလုပ်ဆိုတာ ချွေးတလုံးလုံး၊ ပူအိုက်စွတ်စိုပြီး ခါးတအား ညောင်းတဲ့ အလုပ်တစ်ခုပါ။ အဝတ်ပုံကြီးကို ကြည့်ပြီး သက်ပြင်းချ၊ မီးပူအပူဟပ်တာကို ခံရင်းနဲ့ “ငါတော့ ပူလိုက်တာ၊ ညောင်းလိုက်တာ၊ ပင်ပန်းလိုက်တာ” ဆိုတဲ့…
-
နေ့စဉ်ဘဝမှာ တခါတလေ မေ့ချင်တဲ့အရာတွေ ခေါင်းထဲ ပြန်ပေါ်လာတတ်သလို၊ မှတ်ထားချင်တာတွေကျတော့လည်း မေ့သွားတတ်တယ်။ သညာ (မှတ်သားမှု) ဟာ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ အလုပ်လုပ်နေတာပါ။ ငါ့အလိုကျ မဖြစ်ဘူးဆိုတာ အနတ္တသဘောပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ လောကီအလုပ်တွေ လုပ်တဲ့အခါ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားရပါမယ်။ ကိုယ်လုပ်ရမယ့် တာဝန်ကို အကောင်းဆုံး ဖန်တီးရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မှတ်သားနိုင်စွမ်း ဒါမှမဟုတ် သူတစ်ပါးရဲ့ မှတ်သားနိုင်စွမ်းတွေအပေါ်မှာတော့ “ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်၊ လုံးဝ မမေ့ရဘူး” လို့ သွားမချုပ်ကိုင်ပါနဲ့။ သညာဆိုတာ ကိုယ်ပိုင်တဲ့အရာ မဟုတ်ဘူးလို့ အမှန်တိုင်း…
-
ပညာ ဆိုတာက အမှန်ကို သိမြင်ခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ တရားအားထုတ်တဲ့ အခါမှာ ရုပ်နာမ်နဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ အမှန်ကို မြင်တဲ့ အခါမှ မဂ်ကို အကျိုးပေးတဲ့ သဒ္ဓါတရားဟာ ဖြစ်လာတာပါ။ ဗိုလ်ငါးဗိုလ် ဆိုတာကို မိတ်ဆွေတို့ ကြားဖူးပါလိမ့်မယ် သဒ္ဓါဗိုလ်၊ ပညာဗိုလ်၊ ဝီရိယဗိုလ်၊ သမာဓိဗိုလ် နဲ့ သတိဗိုလ်ပါ။ အဲဒီထဲကမှ အရေးကြီးဆုံးက ပညာနဲ့ သဒ္ဓါနဲ့ ညှိတာပါပဲ။ ညှိတယ်ဆိုတာဟာ လိုတိုးပိုလျော့ လုပ်တာကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပညာ ထက်သထက် ထက်အောင် လုပ်ရင်း အမှန်သိခြင်ခြင်းအားဖြင့် အမှန်တရားပေါ်မှာ ယုံကြည်ခြင်း ဖြစ်လာတာပါ။ အဲဒါမှလဲ သဒ္ဓါဗိုလ် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်က သဒ္ဓါစရိုက် ဖြစ်နေတယ် ဆိုရင်တော့ လိုအပ်တာက ပညာ လိုအပ်နေတာပါ။ ပညာဟာ…
-
ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် တရားဓမ္မများကို မိမိကိုယ်တိုင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ရုံသာမက၊ ဒကာ ဒကာမများနှင့် တပည့်ရဟန်းသာမဏေများအား မှန်ကန်သော လမ်းစဉ်သို့ ရောက်ရှိစေရန် တရားဟောကြား ပြသဆုံးမခြင်းဟူသော တာဝန်ကြီးတစ်ရပ်ကိုလည်း မလွဲမသွေ ထမ်းဆောင်ကြရပါသည်။ ဤသည်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အလိုကျ မွန်မြတ်လှသော ဓမ္မဒါန အလုပ်ကြီးပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ အလွန်မွန်မြတ်လှသော အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်နေစဉ်မှာပင်၊ တရားဟောပလ္လင်ထက်၌ဖြစ်စေ၊ တပည့်များကို ဆုံးမနေစဉ်၌ဖြစ်စေ အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး အန္တရာယ်ကြီးမားလှသော လောကီအာရုံ၏ ထောင်ချောက်တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ယင်းမှာ အခြားမဟုတ်၊ စကားလုံးများ အဆင်ပြေပြေ ထွက်ပေါ်လာချိန်၊ နားထောင်သူများက ကြည်ညိုလေးစားစွာ တုံ့ပြန်လာချိန်တွင် အမှတ်တမဲ့ ခေါင်းထောင်ထလာတတ်သော “ငါဟောနိုင်သည်၊ ငါတတ်သည်၊ ငါပြောမှ နားလည်ကြသည်” ဟူသော မာနနှင့် အတ္တစိတ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။…
-
နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှုကိစ္စ တာဝန်တွေကို မနားမနေ ထမ်းဆောင်ရင်း တစ်ဖက်ကလည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့ ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ အိမ်ရှင်မ၊ မိခင်၊ ဥပါသိကာမများ အားလုံးအတွက် ဒီဆောင်းပါးကို အထူးရည်ရွယ် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။ တနင်္လာနေ့ဆိုတာ ပိတ်ရက်အလွန် အိမ်ကို ပြန်လည် ရှင်းလင်းရတဲ့ နေ့တစ်နေ့ပါ။ မနက်လင်းတာနဲ့ တံမြက်စည်း တစ်ချောင်း၊ ကြမ်းတိုက်ဝတ် တစ်ခုနဲ့ တစ်အိမ်လုံးကို ပတ်ပြီး သန့်ရှင်းရေး လုပ်ရပါတယ်။ အဲဒီလို ပင်ပင်ပန်းပန်း လှဲကျင်း၊ တိုက်ချွတ်နေရင်းကနေ ကိုယ်ရှင်းထားတဲ့ နေရာမှာ ကလေးတွေ စားချထားတဲ့ မုန့်ခွံလေးပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ တစ်ယောက်ယောက် ဖြတ်လျှောက်သွားလို့ ကျန်ခဲ့တဲ့ ခြေရာ ဖုန်အလိမ်းလိမ်းကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ရုတ်တရက် လှမ်းမြင်လိုက်ရတဲ့အခါ ယောဂီရဲ့…
-
မနက်လင်းတာနဲ့ ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်မိသားစုဆိုပြီး မှတ်မိနေတယ်။ အဲဒီအခါ “ငါ မှတ်မိတယ်၊ ငါ သိတယ်” လို့ အလိုလို တွေးလိုက်မိကြတယ်။ တကယ်တော့ အဆင်းတစ်ခုကို မြင်တဲ့အခါ၊ အသံတစ်ခုကို ကြားတဲ့အခါ အရင်က အချက်အလက်တွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်ပြီး မှတ်သားပေးလိုက်တာဟာ သညာ (မှတ်သားမှု) ရဲ့ အလုပ်သက်သက်ပါ။ မြင်တဲ့အခါ၊ ကြားတဲ့အခါ သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ပေါ်လာတယ်။ ပြီးရင် သညာက ဒါကတော့ ဘာအဆင်း၊ ဘာအသံ ဆိုပြီး မှတ်သားပေးတယ်။ ဒီသဘာဝဖြစ်စဉ်တွေ ကြားထဲမှာ “ငါ” က ဝင်ပြီး “ငါ သိတယ်၊ ငါ့ မှတ်ဉာဏ်” လို့ ပိုင်ရှင်လုပ်လိုက်တာဟာ ဒိဋ္ဌိ (အမြင်မှား) ပါပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ ဒီဖြစ်စဉ်လေးတွေဟာ ကိုယ်ပိုင်တဲ့ အရာမဟုတ်ဘဲ…