-
ကျနော်တို့ မြန်မာလူမျိုး အများစုရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အကြီးမားဆုံး အမှားတစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ “ကံ” (Karma) ကို ဖန်ဆင်းရှင် (God) တစ်ပါးလို သဘောထားပြီး အရာရာကို ကံအပေါ် ပုံချချင်တဲ့ စိတ်ပါပဲ။ “ကံပါရင် ဖြစ်လာမှာပေါ့လေ”“ကံ မပါလို့ မအောင်မြင်တာပါ”“အတိတ်ကံ မကောင်းခဲ့လို့ ဒီဘဝ ဒီလိုဖြစ်ရတာပါ” ဒီလို စကားတွေဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကြားနေရတဲ့ စကားတွေပါ။ တကယ်တော့ ဒီလို တွေးခေါ်မှုဟာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့တဲ့ အကြောင်းအကျိုး (Cause and Effect) သဘောတရားကို လွဲမှားစွာ ကောက်ယူထားတာ ဖြစ်သလို၊ လက်တွေ့ဘဝမှာရော၊ လွတ်မြောက်ရေး လမ်းစဉ်မှာပါ လူတွေကို ပျင်းရိသွားစေတဲ့၊ တာဝန်မဲ့သွားစေတဲ့ အဆိပ်အတောက် တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကံ…
-
“အနတ္တ” အကြောင်းပြောရင် “ငါမှ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒဖက်ကို ရောက်မသွားဖို့ အထူးလိုအပ်ပါတယ်။ အနတ္တကို သိလို့ အလုပ်မလုပ်ဘဲ ထိုင်နေရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) နဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ထွက်လာမယ့် ရလဒ်ကိုတော့ “ငါ့အလိုကျ အတိအကျ ဖြစ်ရမယ်” ဆိုပြီး သွားမချုပ်ကိုင်တော့တာကို ဆိုလိုတာပါ။ အကြောင်းတရားကို အကောင်းဆုံး ဖန်တီးမယ်။ အကျိုးတရားကတော့ သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ထွက်လာမယ်လို့ နားလည်ထားလိုက်ပါ။ အဲဒီလို နေတတ်ရင် နေ့စဉ်ဘဝမှာ အလုပ်လည်း ပိုတွင်ကျယ်သလို၊ ကိုယ်ထင်သလို ဖြစ်မလာတဲ့ အခါမျိုးမှာလည်း စိတ်က မပူလောင်တော့ပါဘူး။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- အလုပ်ကို အကောင်းဆုံးကြိုးစားပြီး ရလဒ်အပေါ်…
-
အရာရာတိုင်းကို အရှိကို အရှိအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် မြင်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ လောကမှာ လူတွေ သဘောတူ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခေါ်အဝေါ်တွေ၊ စည်းမျဉ်းတွေကို ခိုင်မြဲတဲ့ အမှန်တရားကြီးလို့ ပြောလို့ မရပါဘူး။ ဒါတွေဟာ လိမ်ပြောတာ မဟုတ်ပေမယ့်၊ ပတ်ဝန်းကျင်က သတ်မှတ်ထားလို့ ခဏတဖြုတ် မှန်နေတဲ့ အရာတွေပါ။ လူလို့ သတ်မှတ်ထားလို့ လူ၊ ယောက်ျား မိန်းမလို့ သတ်မှတ်ထားလို့ ယောက်ျား မိန်းမ၊ သူတို့ကနေ ကလေးမွေးလာတော့လည်း မိဘ စသဖြင့် ခေါ်ဝေါ်နေကြတာပါ။ ဒီလို လူတွေ ဖန်တီးသတ်မှတ်ထားတဲ့ အရာတွေဟာ ခေတ်စနစ်၊ ဥပဒေ၊ နေရာဒေသတွေ အပေါ် မူတည်ပြီး အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေတတ်ပါတယ်။ ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှု ကင်းတဲ့ ပကတိ အမှန်တရား မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီတော့…
-
သင်္ကန်းစတင်ဝတ်ရုံမယ့်အချိန်၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်ရှေ့မှာ တောင်းပန်ခဲ့တဲ့ စကားလေးတစ်ခွန်းကို မှတ်မိကြဦးမယ် ထင်ပါတယ်။ “သဗ္ဗဒုက္ခ နိဿရဏ နိဗ္ဗာန သစ္ဆိကရဏတ္ထာယ…”ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်၍ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုပါရစေ… ဒါဟာ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်လာဖို့ အစပြုခဲ့တဲ့ မူလအသက်ဝိညာဉ်၊ မူလရည်မှန်းချက်ပါပဲ။ လူ့ဘဝရဲ့ သာယာမှုတွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး သင်္ကန်းခြုံခဲ့တာဟာ ဒီသံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အပြီးတိုင် ရုန်းထွက်ချင်လို့ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ပါ။ ဒါပေမယ့် နှစ်တွေကြာလာတာနဲ့အမျှ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေ သင်အံလေ့ကျင့်ရင်း၊ နေ့စဉ် ပုံမှန်တာဝန်ဝတ္တရားတွေ၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေကြားမှာ အဲဒီမူလကတိစကားလေး မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားတတ်ကြတယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်က သံသရာဝဋ်က လွတ်မြောက်ဖို့ တရားဟောခဲ့တာပါ။ ဘွဲ့တံဆိပ်တွေရဖို့၊ ကျောင်းကြီးကန်ကြီးတွေ တည်ဆောက်ဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် ပူဇော်အထူးကို ခံယူဖို့ သက်သက်အတွက် ရဟန်းပြုခဲ့ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အနှစ်သာရစစ်စစ်ဖြစ်တဲ့ ‘လွတ်မြောက်ရေး’ ဆိုတဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး၊…
-
စိတ်ကို ပြင်ဖို့ မကြိုးစားနဲ့၊ စိတ်ရဲ့ သဘာဝ (ဖြစ်ပျက်) ကို ‘သိ’ ဖို့ပဲ လုပ်ပါ (စိတ္တာနုပဿနာ လက်တွေ့)
ကျနော်တို့ ဝိပဿနာတရား အားထုတ်တဲ့အခါမှာ အကြီးမားဆုံးနဲ့ အတွေ့အများဆုံး အမှားတစ်ခုက “စိတ်ကို ကောင်းအောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း”၊ “စိတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း” ဒါမှမဟုတ် “စိတ်ကို ပြင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း” ဖြစ်ပါတယ်။ ဤအယူအဆလွဲမှားမှုက တရားအားထုတ်သူများစွာကို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်စေပြီး၊ တရားစစ် တရားမှန်ကို မရရှိဘဲ သံသရာထဲမှာ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေစေပါတယ်။ ဤဆောင်းပါးမှာတော့ ဤအယူမှားကို ရိုက်ချိုးပြီး၊ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ (စိတ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း) ရဲ့ တကယ့်လက်တွေ့ကျင့်စဉ်ဟာ ဘာလဲဆိုတာကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနဲ့ အရှိကို အရှိအတိုင်း ရှင်းပြပေးပါ့မယ်။ အပိုင်း (၁) – “ပြင်ဖို့ ကြိုးစားခြင်း” ဆိုတဲ့ ထောင်ချောက် (အတ္တရဲ့ လက်ချက်) ကျနော်တို့ လူသားတွေဟာ ပင်ကိုယ်အားဖြင့်…
-
မနက်လင်းတာနဲ့ “ငါ့ခန္ဓာကိုယ်၊ ငါ့စိတ်၊ ငါ့အလုပ်” ဆိုပြီး အရာရာကို အပိုင်သိမ်းကြတယ်။ တကယ်တော့ ကိုယ့်စိတ်တောင် ကိုယ်မပိုင်ပါဘူး။ “မတွေးနဲ့” လို့ တားထားတဲ့ကြားက တွေးနေတာပဲ မဟုတ်လား။ အဲဒီလို ကိုယ်မပိုင်တဲ့၊ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့ အရာတွေကို “ငါ” လို့ သွားစွဲလမ်းနေတာဟာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ အမြင်မှားပါပဲ။ ပြဿနာတိုင်းရဲ့ အစက အဲဒီ “ငါ” က စတာပါ။ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ တခြားအထူးအဆန်းတွေ လုပ်ရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီအမြင်မှားကို လက်တွေ့ဖယ်ရှားတာပါ။ သူများပြောလို့ ယုံကြည်ရုံနဲ့ ဒီအစွဲက မပြုတ်ပါဘူး။ အရှိတရားကို အရှိအတိုင်း ယထာဘူတ ကျကျ မြင်အောင် ကိုယ်တိုင် စောင့်ကြည့်နိုင်တဲ့ နားလည်မှုကသာ အဓိကကျပါတယ်။ ဒီနေ့ တစ်နေ့တာမှာ ကိုယ်တွေးနေတဲ့ အတွေးတွေကိုပဲ “ငါ…
-
ဝိပဿနာလမ်းကြောင်းပေါ်ကို စတင်လျှောက်လှမ်းပြီ ဆိုတာနဲ့ မဖြစ်မနေ အရင်ဆုံး ဖြတ်သန်းရမယ့် တံခါးပေါက် နှစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ရုပ်နဲ့ နာမ်ကို ကွဲကွဲပြားပြား သိတဲ့ဉာဏ်ရယ်၊ အရာရာဟာ အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဖြစ်လာတယ်လို့ ဆက်စပ်မြင်တဲ့ ဉာဏ်ရယ်ပါပဲ။ ဒီဉာဏ်နှစ်ခုဟာ အခြေခံအကျဆုံး ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဒီအခြေခံ မခိုင်ရင် နောက်ပိုင်း ဘာတွေပဲ ဆက်အားထုတ် အားထုတ် အကုန်ယိုင်လဲသွားတတ်ပါတယ်။ ပါဠိစာပေတွေ၊ သီအိုရီတွေ ခဏဘေးဖယ်ထားပြီး လက်တွေ့ဘဝမှာ ဒါတွေကို ဘယ်လို တည့်တည့်ကြည့်မလဲ ဆိုတာကို အရှင်းဆုံး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ၁။ တကယ်ရှိတာ “ရုပ်” နဲ့ “နာမ်” ပဲ ရှိတယ် ပထမဆုံးအနေနဲ့ “ငါ” လို့ ထင်နေတဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ဆန်းစစ်ကြည့်ရအောင်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို လက်နဲ့ သွားကိုင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။…
-
ယနေ့ခေတ်မှာ တရားစခန်းတွေ သွားကြတယ်၊ တရားထိုင်ကြတယ် ဆိုတဲ့သူ အများစုကို “ဘာလို့ တရားအားထုတ်တာလဲ” လို့ မေးကြည့်လိုက်ရင် ရလာမယ့် အဖြေက “စိတ်အေးချမ်းချင်လို့ပါ၊ လောကဓံတွေ ကြားမှာ ပူလောင်လွန်းလို့ စိတ်ငြိမ်အောင် သွားထိုင်တာပါ” ဆိုတာမျိုးက ခပ်များများပါပဲ။ ဒီစကားကို ကြားလိုက်ရရင် အပေါ်ယံမှာတော့ အင်မတန် ကောင်းမွန်မှန်ကန်တယ်လို့ ထင်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့် အနှစ်သာရပိုင်းကနေ သေချာ ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်တဲ့အခါ၊ ကျွန်တော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုဟာ လမ်းကြောင်း အစကတည်းက လွဲချော်နေပြီလား ဆိုတာကို သတိထားမိလာပါလိမ့်မယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရား ပွင့်ပေါ်လာရခြင်းရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ဟာ လူတွေကို ယာယီ စိတ်သက်သာရာ ရစေဖို့၊ ငြိမ်းချမ်းရုံ သက်သက်လေး ဖြစ်သွားစေဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာ တစ်ကွေ့လုံး ဖုံးကွယ်ခံထားရတဲ့…
-
ကျနော် ရေးသားတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမ အစစ်အမှန်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်ပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်နိုင်မယ့် လူ၊ ရဟန်း အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် တော်တော်များများ လက်ခံထားကြတဲ့ သရဏဂုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျနော်တို့ လက်တွေ့ကျကျ ဆန်းစစ်ကြည့်ကြပါမယ်။ ပုထုဇဉ်ဆိုတာ ရဟန်းပဲဖြစ်စေ၊ လူပဲဖြစ်စေ သရဏဂုံ အမှန်တကယ် မတည်သေးပါဘူး ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို အကျိုးအကြောင်း ခိုင်ခိုင်လုံလုံနဲ့ တင်ပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပုထုဇဉ်တို့၏ မရှောင်လွှဲနိုင်သော သဘာဝလက္ခဏာများ ပုထုဇဉ်ဆိုတာ သဘာဝအားဖြင့်ကိုက ယိမ်းယိုင်လွယ်၊ ဖောက်ပြန်လွယ်တဲ့ သဘောရှိပါတယ်။ “ဘာကြောင့် ပုထုဇဉ်တွေမှာ သရဏဂုံ မတည်နိုင်တာလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို ဖြေဖို့အတွက် ပုထုဇဉ်တို့ရဲ့…
-
ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ ကြားထဲမှာ ခိုင်ခိုင်မာမာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အယူမှား (ဒိဋ္ဌိ) တစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါတို့က လူဝတ်ကြောင်တွေပဲ၊ သားမယားနဲ့၊ စီးပွားရေးနဲ့၊ အလုပ်တွေ ရှုပ်နေတာ… ဘယ်လိုလုပ် သောတာပန် တည်နိုင်မှာလဲ၊ တရားဆိုတာ သင်္ကန်းဝတ်ပြီး တောထဲတောင်ထဲ သွားအားထုတ်မှ ရမှာပေါ့” ဆိုတဲ့ အသိပါပဲ။ ဒီစကားက သာမန်ကြည့်ရင် နှိမ့်ချသယောင်ယောင်၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သိသယောင်ယောင် ရှိပေမယ့် တကယ်တမ်းကျတော့ အင်မတန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ “ဆင်ခြေ” တစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီဆင်ခြေကပဲ လူတွေကို တရားစစ် တရားမှန်နဲ့ ဝေးစေပြီး၊ အခွံသက်သက် ဘာသာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေထဲမှာပဲ တဝဲလည်လည် ဖြစ်စေခဲ့တာပါ။ ကျနော် ရေးတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူပဲဖြစ်ဖြစ်၊…