-
ရဟန်းသံဃာ အများစုဟာ သာသနာ့ဘောင်ထဲ ရောက်လာပြီဆိုတာနဲ့ ပိဋကတ်တော်တွေကို ကျက်မှတ်တယ်၊ စာဝါတွေ လိုက်ကြတယ်၊ တရားပွဲတွေမှာ ဟောပြောချက်တွေကို နာယူကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆယ်စုနှစ်တွေချီပြီး အချိန်ပေးခဲ့ရင်တောင် တကယ့် မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်ပွင့်လင်းမှုဆီ ဘာကြောင့် မရောက်ကြတာလဲ ဆိုတာကို လေးလေးနက်နက် စဉ်းစားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားတယ်ဆိုပြီး စာပေကျွမ်းကျင်တဲ့ ရဟန်းတွေ အများအပြား ရှိနေပေမယ့် ခန္ဓာသိ မဟုတ်ဘဲ သညာသိနဲ့ အမှားတွေ သိထားကြတာ များပါတယ်။ စာအုပ်ထဲကနေ ဖတ်လို့ရတဲ့ အသိ၊ သူများဟောလို့ ကြားရတဲ့ အသိဆိုတာဟာ တကယ်တော့ မှတ်သားမှု၊ မှတ်မိမှု ဆိုတဲ့ သညာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ စာအုပ်ထဲမှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လို့…
-
စိတ်ဆိုတာ အကောင်အထည် မရှိပေမယ့် သူ့ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံက အရမ်း မြန်ပါတယ်။ မျက်စိက မြင်လိုက်တဲ့အခါ သိသွားတဲ့ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ် ပါပဲ။ ချက်ချင်းဆိုသလို နောက်ထပ် အတွေးတစ်ခု ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အတွေးတွေ၊ စိတ်ကူးတွေ ပေါ်လာတဲ့အခါ လိုက်မတွေးဘဲ၊ ဘယ်လို ပေါ်လာပြီး ဘယ်လို ပျောက်သွားလဲဆိုတာကို ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အမှန်တရားကို စာအုပ်ထဲမှာ ဖတ်ရုံနဲ့ မရပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ လေ့လာကြည့်မှသာ စိတ်ဆိုတာ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့ သဘာဝသက်သက်ပဲဆိုတာ မျက်မှောက်ပြုနိုင်မှာပါ။ ငါဆိုတဲ့ အထင်မှားကနေ လွတ်မြောက်ဖို့က အဲဒီလို တိုက်ရိုက် ကိုယ်တိုင် မြင်ဖို့ လိုပါတယ်။ အခု စာဖတ်နေတဲ့ သိစိတ်လေး ချက်ချင်း ပျောက်သွားပြီး တခြားစိတ် အစားထိုးသွားတာကို…
-
ဘာသာကွဲနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး ကျနော်တို့ အနေနဲ့ က အရေအတွက်ထက် အရည်အချင်းကို ဦးစားပေးရပါမယ်။ တကယ်တမ်း ဗုဒ္ဓဘာသာသည်သာ အကျိုးကျေးဇူးကို ရစေတယ်ဆိုတာ မြင်လာရင် အကုန် ဦးညွှတ်လာကြမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ဉာဏ်ပညာ နုံနဲပြီး မကောင်းတဲ့ အကျင့်စရိုက်ရှိတဲ့ ဘုန်းကြီးတွေ ပြောချင်သလိုတွေ ပြောနေတာကို တကမ္ဘာလုံးက သဒ္ဓါသက်သက်နဲ့ လာပြီး ကိုးကွယ်ကြမယ်ဆိုတာက စိတ်ကူးယဉ်ဆန်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာက အကောင်းဆုံးဆိုတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အနှစ်သာရသည် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေး ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဘိက္ခု၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တို့ထဲမှာ သံသရာက လွတ်မြောက်ကြောင်းကိုပဲ အဓိကထားဟောသူ လိုပါတယ်။ ဒီလိုအပ်ချက်ကို မဖြည့်ဘူးဆိုရင် အသွင်သာသနာ ဆိုတာထိကို ကူးသွားနိုင်ပါတယ်။ အကျင့်တရားတွေ ကွယ်ပျောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ သာသနာပျက်တာသည် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကွယ်တာနဲ့ ဆိုင်တယ်လို့…
-
လောကကြီးမှာ လူတွေဟာ အခက်အခဲကြုံလာရင်၊ ပူလောင်မှုတွေ များလာရင် မှီခိုအားထားရာကို ရှာတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အားကိုးရာ အစစ်အမှန်ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို သေချာ စဉ်းစားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုသက်သက်၊ ယတြာနဲ့ အခမ်းအနားတွေနောက် လိုက်နေတာဟာ တကယ့် အားကိုးရာ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့် အားကိုးရာ အစစ်အမှန်၊ သံဃာရတနာ အစစ်အမှန်ဆိုတာ ခန္ဓာပေါ် ဉာဏ်ရောက်အောင် ကြည့်တတ်တဲ့ ရဟန်းများ၊ တနည်းအားဖြင့် လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မျက်ခြည်မပြတ် အားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်းများသာ ဖြစ်ပါတယ်။ စာတွေ့မှသည် ခန္ဓာအသိဆီသို့ ဘာကြောင့် ဒီရဟန်းတွေကို အားကိုးရာလို့ သတ်မှတ်ရသလဲဆိုရင်၊ သူတို့ဟာ စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်မှာ ရပ်မနေဘဲ၊ မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို အကောင်းဆုံး သင်ခန်းစာအဖြစ် မှတ်ယူပြီး…
-
တရားအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ အများဆုံး မှားယွင်းတတ်တဲ့ အချက်ကတော့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ကလေးတွေကို “ငါ သိတယ်”၊ “ငါ ခံစားရတယ်” လို့ အထင်မှားပြီး သိမ်းပိုက်ထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း လက်တွေ့ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီ သိစိတ်ဆိုတာဟာ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ မဟုတ်ဘဲ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့ရမှာပါ။ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ဆိုတာ ဘာလဲ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ် မှန်သမျှကို ဝိဉာဏ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ်၊ နားနဲ့ အသံ တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ ကြားသိစိတ်၊ နှာခေါင်းမှာ ပေါ်လာတဲ့ နံစိတ်၊ လျှာမှာ ပေါ်လာတဲ့ အရသာသိစိတ်၊…
-
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အလုပ်တွေ အကုန်ချပြီး မျက်စိမှိတ်ထိုင်နေမှ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ်ဘဝ သွားလာလှုပ်ရှားနေရင်းနဲ့လည်း ဖြစ်ပျက်ကို လေ့လာလို့ ရပါတယ်။ ကားမောင်းနေရင်း ဒေါသထွက်လာရင်၊ အဲဒီ ဒေါသထွက်တဲ့ သဘောလေးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတာပါပဲ။ ပြီးရင် သူဟာသူ ပြန်ပျက်သွားပါတယ်။ “ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့ ထင်နေမယ့်အစား၊ ဒေါသစိတ်ကလေး ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတာကို အသာလေး လေ့လာကြည့်ပါ။ ဘာကိုမှ အတင်း ဖယ်ရှားပစ်စရာ မလိုပါဘူး။ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာသမျှကို သူ့သဘောသူ ဆောင်နေတယ်လို့ သိပေးရုံပါပဲ။ အဲဒီလို လေ့လာတာဟာ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အနတ္တကို လက်တွေ့ ဆင်ခြင်တာပါပဲ။ အခု စာဖတ်နေရင်းနဲ့ ပြောင်းလဲသွားတဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ သိမှုလေးကို ခဏလောက် အကဲခတ်ကြည့်ပါဦး။
-
Misconception ဆိုတာ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှုပါ။ သူက ဘယ်မှာ ဖြစ်တာလဲဆိုတော့ ဝေဒနာရဲ့နောက်မှာ ဖြစ်တာပါ။ ဘယ်လိုဖြစ်လဲဆိုရင်တော့ အာရုံနဲ့ ဒွါရတိုက်လိုက်တဲ့အခါ ဖဿဆိုတဲ့ စေတသိတ် ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးရင် သူ့ကြောင့်ပဲ ဝေဒနာ ဆိုတာ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဝေဒနာမှာ သုံးမျိုးရှိပါတယ်။ ဒုက္ခ၊ သုခ၊ ဥပေက္ခာ ဆိုပြီး ကွဲပါတယ်။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာနဲ့ စိတ်မှာ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပေက္ခာဝေဒနာဆိုတာ အကောင်းအဆိုးမဟုတ် ခံစား၍မရသော ဝေဒနာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်မှာက သုခ၊ ဒုက္ခ၊ ဥပေက္ခာ သုံးမျိုးစလုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဝေဒနာနောက်မှာ တဏှာ မာန ဒိဋ္ဌိလိုက်ပါတယ်။ ဒိဋ္ဌိဆိုတာ misconception ပါ။ ဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။…
-
လောကကြီးထဲမှာ မှီတင်းနေထိုင်ကြတဲ့ လူသားတွေ၊ ရဟန်းသံဃာတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် အပြင်ပန်း အသွင်အပြင်အားဖြင့်တော့ အားလုံးဟာ တူညီတဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွဲ့စည်းပုံတွေနဲ့ပဲ ရပ်တည်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းနဲ့ အရှိတရားကို သိမြင်တဲ့ ဉာဏ်အဆင့်မှာတော့ ပုထုဇဉ်နဲ့ အရိယာ ဆိုပြီး ကြီးမားတဲ့ ကွာခြားချက်ကြီး ရှိနေပါတယ်။ ဒီကွာခြားချက်ကို တန်ခိုးပြာဋိဟာတွေ၊ ထူးခြားတဲ့ အလင်းရောင်တွေနဲ့ တိုင်းတာလို့ မရပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အစဉ်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်ရုပ်ဖြစ်စဉ်တွေအပေါ် တုံ့ပြန်ပုံကို ကြည့်ပြီး သဘာဝကျကျ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ခွဲခြား သိမြင်နိုင်ပါတယ်။ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) အပေါ် တုံ့ပြန်ပုံ ကွာခြားခြင်း ပုထုဇဉ်နဲ့ အရိယာတို့ရဲ့ အဓိက အကျဆုံး ကွာခြားချက်ဟာ အာရုံတစ်ခုခုနဲ့ တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့…
-
အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာတာဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သင်္ကန်းတောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စာပေသင်ကြားခြင်းသက်သက်နဲ့ အချိန်ကုန်နေမယ်ဆိုရင် ဒီမူလရည်ရွယ်ချက်ဟာ ပျောက်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ တကယ့်လက်တွေ့ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် မိမိခန္ဓာမှာ အစဉ်အမြဲ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်နဲ့ရုပ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှုတွေကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာတဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ နာမ်နှင့်ရုပ်ကို အမှန်အတိုင်း ရှုမြင်ခြင်း ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ သဘောတရားကို ရုပ် လို့ခေါ်ပြီး၊ အကောင်အထည်မရှိဘဲ သိတတ်၊ ခံစားတတ်၊ မှတ်သားတတ်၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့ သဘောတရားတွေကို နာမ် လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်၊ နံစိတ်၊ အရသာသိစိတ်၊ အထိအတွေ့သိစိတ်၊ ကြံတွေးစိတ်…
-
တကယ်တမ်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်နေတဲ့ ရုပ်နဲ့ သိမှု ဝိဉာဏ် အစရှိတဲ့ နာမ်တရားတွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲလို့ ဘာမှ ရှာမတွေ့နိုင်ပါဘူး။ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက်နေတာကလွဲပြီး တခြား ဘာမှ မရှိပါဘူး။ ဒီအမှန်တရားကို မမြင်လို့ ‘ငါ’ လို့ ဆုပ်ကိုင်မိပြီး ပူလောင်ရတာပါ။ ငါ့ဥစ္စာလို့ ပြောပေမယ့်လည်း ငါ့ဥစ္စာဆိုတဲ့ ပိုက်ဆံတွေကို ဗိုက်ထဲ ထည့်ထားလို့ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ အားလုံးက စနစ်တွေပေါ်ကနေ ကိုယ့်ရဲ့ ဥစ္စာလို့ သဘောတူထားတဲ့သဘောသာ ရှိပါတယ်။ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ တခြားကလာတာမဟုတ်ဘဲ အရှိကို အရှိအတိုင်း မသိမှုကနေ လာတာပါ။ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ သဘာဝကို အရှိအတိုင်း မြင်အောင် ကြည့်လိုက်တာနဲ့ အမြင်မှားတွေ ပြုတ်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒီနေ့ ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့…