သင်္ကန်းစတင်ဝတ်ရုံမယ့်အချိန်၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်ရှေ့မှာ တောင်းပန်ခဲ့တဲ့ စကားလေးတစ်ခွန်းကို မှတ်မိကြဦးမယ် ထင်ပါတယ်။

“သဗ္ဗဒုက္ခ နိဿရဏ နိဗ္ဗာန သစ္ဆိကရဏတ္ထာယ…”
ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်၍ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုပါရစေ…

ဒါဟာ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်လာဖို့ အစပြုခဲ့တဲ့ မူလအသက်ဝိညာဉ်၊ မူလရည်မှန်းချက်ပါပဲ။ လူ့ဘဝရဲ့ သာယာမှုတွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး သင်္ကန်းခြုံခဲ့တာဟာ ဒီသံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အပြီးတိုင် ရုန်းထွက်ချင်လို့ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ပါ။

ဒါပေမယ့် နှစ်တွေကြာလာတာနဲ့အမျှ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေ သင်အံလေ့ကျင့်ရင်း၊ နေ့စဉ် ပုံမှန်တာဝန်ဝတ္တရားတွေ၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေကြားမှာ အဲဒီမူလကတိစကားလေး မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားတတ်ကြတယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်က သံသရာဝဋ်က လွတ်မြောက်ဖို့ တရားဟောခဲ့တာပါ။ ဘွဲ့တံဆိပ်တွေရဖို့၊ ကျောင်းကြီးကန်ကြီးတွေ တည်ဆောက်ဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် ပူဇော်အထူးကို ခံယူဖို့ သက်သက်အတွက် ရဟန်းပြုခဲ့ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အနှစ်သာရစစ်စစ်ဖြစ်တဲ့ ‘လွတ်မြောက်ရေး’ ဆိုတဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး၊ တရားအားမထုတ်ဘဲ အချိန်ကုန်နေမယ်ဆိုရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သစ္စာဖောက်ရာ မကျနေဘူးလားလို့ ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်စရာ ရှိလာပါတယ်။

တကယ့်လက်တွေ့အလုပ်ဆိုတာ ပြင်ပမှာ ရှာရမယ့်အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို အရှိကိုအရှိတိုင်း စောင့်ကြည့် သိမြင်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ အလုပ်ပါပဲ။ လောဘဖြစ်ရင် လောဘဖြစ်မှန်းသိ၊ ဒေါသဖြစ်ရင် ဒေါသဖြစ်မှန်းသိ၊ တွေးရင် တွေးမှန်းသိတဲ့ ခန္ဓာ့ဖြစ်စဉ်ကို စောင့်ကြည့်ရမှာပါ။ စာအုပ်ထဲက စာတွေ၊ သီအိုရီတွေကို ခဏချထားပြီး၊ တကယ် အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ နာမ်တရားဖြစ်စဉ်ကို အကဲခတ်ရမှာပါ။ အချိန်တွေ တဖြည်းဖြည်း ကုန်ဆုံးနေပါတယ်။ လူ့ဘဝ၊ ရဟန်းဘဝဆိုတာ အင်မတန် တန်ဖိုးကြီးလှပါတယ်။ ဒီအချိန်၊ ဒီအခွင့်အရေးမှာ ဝိပဿနာအလုပ် မလုပ်ဘူးဆိုရင် ဘယ်အချိန်မှ လုပ်ကြတော့မှာလဲ။ တရားအားမထုတ်ဘဲ နေလို့ မသင့်တော့ပါဘူး။

တချို့က “အနတ္တ” တရားကို တွေးပြီး “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒဖက်ကို ရောက်သွားတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ ‘အနတ္တ’ ဆိုတာ အဲဒီလို လက်မြှောက်အရှုံးပေးရမယ့် သဘောတရား မဟုတ်ပါဘူး။ တရားတွေရဲ့ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်ပျက်မှု ဖြစ်စဉ်ကို တိတိကျကျ သိတဲ့အခါ၊ အဲဒီဖြစ်စဉ်ပေါ်မှာ ဉာဏ်နဲ့ သုံးသပ်ပြီး မိမိတို့ အလိုရှိအပ်တဲ့ လွတ်မြောက်မှု၊ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရအောင် ပညာရှိရှိ စီမံနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပါတယ်။

သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုတာ ဆုတောင်းနေရုံနဲ့ မရနိုင်ပါဘူး။ လူအများစု ထင်နေကြသလို မိမိတို့ရည်မှန်းချက်တွေ ပြည့်ဝဖို့ရာမှာ အချို့ပြောတတ်တဲ့ ကံ ဉာဏ် ဝီရိယ ပြည့်စုံမှ ဆိုတဲ့ စကားအစား ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့သာ ပြည့်စုံအောင် အားထုတ်မယ်ဆိုရင် မိမိလိုတာ မလွဲမသွေ ပြည့်ဝနိုင်ပါတယ်။ ဒီအဓိပတိတရားလေးပါးကို လက်ကိုင်ထားပြီး စိတ္တာနုပဿနာကို စိုက်လိုက်မတ်တတ် ရှုမှတ်မယ်ဆိုရင် ဒီဘဝ၊ ဒီခန္ဓာ၊ ဒီရဟန်းအဖြစ်မှာတင် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေ အများအပြား ပေါ်ထွန်းလာနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ရဟန်းမတက်ခင်က မိမိကိုယ်တိုင် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်ရှေ့မှာ ရွတ်ဆိုခဲ့တဲ့ “သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ပါရစေ” ဆိုတဲ့ ကတိစကားကို ပြန်လည်အသက်သွင်းကြပါစို့။ ငါတို့မှာ တရားအားထုတ်ဖို့၊ သံသရာက ထွက်မြောက်ဖို့ဆိုတဲ့ အင်မတန် ကြီးမားလှတဲ့ တာဝန်ကြီး ရှိနေပါလားဆိုတာကို အမြဲ နှလုံးသွင်းပါ။ ယခုပဲ စတင်ပြီး မိမိစိတ်ကို ရှုမှတ်တဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို အသက်တမျှ အရေးကြီးဆုံးအလုပ်အဖြစ် ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်ကြပါစို့။