• မထိန်လင်းနိုင်သည့် သာသနာ

    သာသနာဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမ သက်သက်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ် အခြေအနေကို မြန်မာနိုင်ငံမှာပဲ ကြည့်ကြည့်၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမှာပဲ ကြည့်ကြည့်၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမ အစစ်အမှန်တွေဟာ ခေတ်သစ် အယူဝါဒပေါင်းစုံ၊ လောကီပညာရပ် ပေါင်းစုံတို့ရဲ့ ကြားမှာ အတော်လေးကို မှေးမှိန် ညှိုးနွမ်းနေပြီလို့ ဆိုရပါမယ်။ ဘုရားတစ်ဆူ ပွင့်လာတဲ့ သာသနာနဲ့ ကြုံဆုံခွင့်ရတယ် ဆိုတာ အင်မတန် ရခဲလှတဲ့ ဒုလ္လဘတရားကြီးပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီလို အဖိုးတန်တဲ့ အခွင့်အရေးကြီးကို “သောက်ဆေးကို လိမ်းဆေးအဖြစ် သုံးနေသလို” တလွဲ အသုံးချပြီး ပရမ်းပတာ ဖြစ်နေကြတာကို မြင်တွေ့နေရတာဟာ အမှန်တကယ်ပဲ ရင်လေးစရာ ကောင်းလှပါတယ်။ အနာသက်သာရုံ မီးကင်ခြင်းနှင့် ဒုစရိုက်သံသရာ တရားတော်ရဲ့ အနှစ်သာရအတိုင်း တည့်တည့်ပြောရရင်၊ ကောင်းရာသုဂတိကို ရောက်စေတတ်တဲ့ “ဒါန”…

  • စည်းမျဉ်းထဲက ရဟန်း နှင့် ဗုဒ္ဓသတ်မှတ်သော ရဟန်း

    ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ အသိုင်းအဝိုင်းကို ပြန်လည် လေ့လာဆန်းစစ်ကြည့်လျှင် အလွန်တရာ လွဲမှားနေသော၊ အနှစ်သာရ ပျောက်ဆုံးနေသော မြင်ကွင်းများကို ရင်လေးဖွယ် တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် “ရဟန်း” ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ပတ်သက်၍ လူအများ၏ နားလည်လက်ခံထားမှုသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ မူလရည်မှန်းချက်နှင့် တက်တက်စင်အောင် လွဲချော်နေပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးကို ရေးသားရခြင်း၏ ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် လက်ရှိ ရဟန်းလောက၏ အနာအဆာများကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ၊ အမှန်တရားကို သိမြင်စေရန် ဤအကြောင်းအရာကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဖော်ထုတ်ရေးသားလိုက်ရပါသည်။ ၁။ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းက သတ်မှတ်သော ရဟန်း (သို့မဟုတ်) အပေါ်ယံ အခွံသက်သက် ယနေ့ခေတ်တွင်…

  • တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ ‘ငါ’ ကို ကြီးထွားအောင် လုပ်နေတာ မဟုတ်ဘူး

    ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ တရားစခန်းဝင်ပြီး ပြန်လာတဲ့သူတွေ၊ တရားရိပ်သာကို မကြာခဏ သွားနေတဲ့သူတွေကို လေ့လာကြည့်ဖူးလား။ တချို့က တရားအားထုတ်လေလေ၊ သူတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တ (Ego) က ပိုပိုပြီး ကြီးထွားလာလေလေ ဖြစ်နေတာကို မြင်ရပါလိမ့်မယ်။“ငါက တစ်နေ့ကို နှစ်နာရီ ထိုင်နိုင်တယ်”“ငါ့စိတ်တွေက အခုဆို အရမ်းငြိမ်နေပြီ”“ငါက တရားကျင့်နေတဲ့ ယောဂီ၊ ဟိုလူတွေက တရားမသိတဲ့ လူမိုက်တွေ”ဒီလို အတွေးမျိုးတွေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အထင်ကြီးပြီး၊ တရားမအားထုတ်နိုင်သေးတဲ့ လူဝတ်ကြောင်တွေကို အထင်သေးတဲ့ အကြည့်မျိုးနဲ့ ကြည့်တတ်လာကြတယ်။ ဒါဟာ အင်မတန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ “တရားအစွဲ” (Spiritual Ego) ပါပဲ။ တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ “ငါ” ကို ပယ်သတ်ဖို့ လုပ်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ နည်းလမ်းလွဲသွားတဲ့အခါ၊ အရှိကို…

  • အပြစ်မရှိတဲ့ ဖြစ်စဉ်များ

    “ငါ” ရှိတယ်လို့ ထင်နေသရွေ့တော့ အတိတ်က အမှားတွေအတွက် နောင်တရနေမယ်၊ အနာဂတ်အတွက် ကြောက်နေဦးမှာပါပဲ။တကယ်တော့ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ လူဆိုးတွေမို့လို့ ခံစားရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သဘာဝတရားကို မသိမမြင်တဲ့ မောဟကြောင့်သာ ဖြစ်ရတာပါ။ အားလုံးဟာ ထိုစဉ်က အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေချည်းပါပဲ။အဲဒီဖြစ်ရပ်တွေကို “ငါ” ဖန်တီးခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိဘူးလို့ မြင်လိုက်တာနဲ့ အပြစ်ရှိစိတ်တွေ၊ ကြောက်စိတ်တွေ အကုန်လုံး လွတ်ကျသွားပါတယ်။ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ ချထားလိုက်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။အပြစ်တင်နေစရာ ဘယ်သူမှ မရှိသလို၊ ကြောက်စရာလည်း မရှိပါဘူး။ဒီနေ့အတွက် အမေး- မရှိတော့တဲ့ အတိတ်ကို ဆွဲထားမလား၊ အခု လက်ရှိ အချိန်လေးမှာပဲ လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေမလား?

  • သင်္ခါရ ဒုက္ခ (သို့မဟုတ်) ရုပ်နာမ်တို့၏ အနှစ်သာရမဲ့မှုကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း

    “သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ” (အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့သည် စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာ ဆင်းရဲဒုက္ခ သက်သက်သာ ဖြစ်သည်) ဆိုတဲ့ စကားရပ်ကို ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်။လက်တွေ့ တရားအားထုတ်တဲ့အခါ လက္ခဏာရေးသုံးပါး (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ) ထဲမှာ “အနိစ္စ” (မမြဲခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးပျက်ခြင်း) ကနေ စတင် ရှုမှတ်တာက ပိုပြီး ခရီးတွင်ပါတယ်။ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှုကို အဆက်မပြတ် ဖြိုင်ဖြိုင်ကြီး မြင်လာတဲ့အခါ၊ “သြော်… ဒါတွေဟာ ငါလည်း မဟုတ်၊ သူလည်း မဟုတ်၊ ပိုင်ဆိုင်သူလည်း မရှိဘဲ သူ့သဘောသူဆောင်နေတာပါလား” ဆိုတဲ့ “အနတ္တ” သဘောကို ဆက်လက် မြင်လာပါတယ်။(ဒီနေရာမှာ အထူး သတိပြုစေချင်တာက “အနတ္တ” ဆိုတာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ လက်မြှောက်အရှုံးပေးရမယ့် အဆိုးမြင်ဝါဒ…

  • ကိုယ်တိုင် မျက်စိကန်းနေလျက် လမ်းပြလုပ်နေကြခြင်း (အရိယာမဟုတ်ဘဲ တရားဟောခြင်း၏ အန္တရာယ်)

    လောကမှာ အန္တရာယ်အကြီးဆုံးအရာတွေထဲက တစ်ခုကို ပြပါဆိုရင် မျက်စိကန်းနေသူက အခြားမျက်စိကန်းနေသူတွေကို လမ်းပြနေခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သာမန် ခရီးသွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်းမှာ လမ်းမှားသွားရင် အချိန်ကုန် လူပန်းဖြစ်ရုံပဲ ရှိပေမယ့်၊ သံသရာ လွတ်မြောက်ရေး ခရီးစဉ်မှာ လမ်းပြမှားယွင်းသွားရင်တော့ ဘဝပေါင်းများစွာ အမှောင်ကျသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ထေရဝါဒ ရဟန်းလောကကို သေသေချာချာ စောင့်ကြည့်လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီလို ကိုယ်တိုင် မျက်စိကန်းနေလျက်နဲ့ လမ်းပြလုပ်နေကြတဲ့ ရင်လေးဖွယ် ပြကွင်းပြကွက်တွေကို အထင်အရှား တွေ့မြင်နေရပါတယ်။စာအုပ်ထဲက တရားနှင့် လက်တွေ့တရားယနေ့ခေတ်မှာ တရားဟော ဓမ္မကထိကဆိုပြီး နာမည်ကြီးနေတဲ့ ရဟန်းအများစုကို ကြည့်လိုက်ပါ။ သူတို့ ဟောပြောနေတဲ့ တရားတွေဟာ ဘယ်ကလာသလဲ။ စာအုပ်စာပေ ကျမ်းဂန်တွေထဲကနေ အလွတ်ကျက်မှတ်ထားတဲ့ သီအိုရီတွေ၊ မှတ်ဉာဏ်တွေသက်သက်သာ ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့တဲ့…

  • “‘အနတ္တ’ ဆိုတာ ဘာမှ လုပ်လို့မရတော့ဘူး ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ မဟုတ်ဘူး”

    ကျနော်တို့ ‘အနတ္တ’ (Non-Self / Not-Controlled) လို့ ပြောလိုက်ရင် လူတချို့က ချက်ချင်းဆိုသလို အဆိုးမြင်တဲ့ အတွေးတွေ ဝင်လာတတ်ကြတယ်။“‘ငါ မရှိဘူး’ လို့ ပြောရင် ဘယ်သူက ကြိုးစားမှာလဲ?”“‘အစိုးမရဘူး’ လို့ ပြောရင် ဘာမှ တာဝန်ယူစရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့?”“ဒါဆို ဘာမှ ကြိုးစားစရာ မလိုတော့ဘဲ၊ သူ့အလိုလို ဖြစ်ချင်တာ ဖြစ်နေမှာပေါ့?”ဒီလို တွေးခေါ်မှုတွေဟာ ‘အနတ္တ’ ရဲ့ သဘောတရားကို အင်မတန် လွဲမှားစွာ ကောက်ယူထားတာ ဖြစ်သလို၊ ဒီအယူမှားကပဲ လူတွေကို တရားစစ် တရားမှန်နဲ့ ဝေးစေပြီး၊ ‘မောဟ’ ဆိုတဲ့ အမှောင်ထုထဲမှာ ပိုပြီး နစ်မွန်းသွားစေပါတယ်။ ကျနော်ကတော့ ဒီနေ့ ဤအယူမှားကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရိုက်ချိုးပြီး၊ ‘အနတ္တ’ အမြင်ဟာ ဘာမှ မလုပ်ဘဲ…

  • စွက်ဖက်မှုကင်းတဲ့ အသိ

    တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အတင်းပြုပြင်ပြီး ငြိမ်နေအောင် လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိဖြစ်နေတာကို အရှိအတိုင်း (ယထာဘူတကျအောင်) မြင်အောင်ကြည့်တာပါ။ခေါင်းကိုက်ရင် “ငါ ကိုက်တယ်” လို့ မယူဘဲ “နာကျင်တဲ့ သဘောလေး ဖြစ်ပေါ်နေတယ်” လို့ပဲ ကြည့်ပါ။ စိတ်ညစ်စရာ ပေါ်လာရင်လည်း “ငါ ညစ်တယ်” လို့ မသိမ်းပိုက်ဘဲ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။သိမ်းပိုက်မှုကင်းကင်းနဲ့ ကြည့်တတ်ရင် ဘယ်အရာမှ ကြာကြာမခံဘဲ ဖြတ်ကနဲ ပျက်ကျသွားတာကို ကိုယ်တိုင် မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ သိတာကမှ တကယ့် အသိစစ်ပါ။ စာဖတ်ပြီး သိတာထက် လက်တွေ့မြင်တာကသာ လွတ်မြောက်မှုကို ပေးတာပါ။ဒီနေ့ ဘာခံစားချက်ပဲ ပေါ်လာပေါ်လာ ပိုင်ရှင်မလုပ်ဘဲ ဘေးကနေ အသာလေးပဲ ကြည့်နေပေးပါ။ဒီနေ့အတွက် အမေး- ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ခံစားချက်တွေကို ပိုင်ရှင်မပါဘဲ သက်သက်လေး…

  • ရုပ်နာမ်ကို ခွဲခြားသိခြင်း နှင့် အကြောင်းအကျိုးကို မြင်ခြင်း

    ဝိပဿနာလမ်းကြောင်းပေါ်ကို စတင်လျှောက်လှမ်းပြီ ဆိုတာနဲ့ မဖြစ်မနေ အရင်ဆုံး ဖြတ်သန်းရမယ့် တံခါးပေါက် နှစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ရုပ်နဲ့ နာမ်ကို ကွဲကွဲပြားပြား သိတဲ့ဉာဏ်ရယ်၊ အရာရာဟာ အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဖြစ်လာတယ်လို့ ဆက်စပ်မြင်တဲ့ ဉာဏ်ရယ်ပါပဲ။ ဒီဉာဏ်နှစ်ခုဟာ အခြေခံအကျဆုံး ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဒီအခြေခံ မခိုင်ရင် နောက်ပိုင်း ဘာတွေပဲ ဆက်အားထုတ် အားထုတ် အကုန်ယိုင်လဲသွားတတ်ပါတယ်။ ပါဠိစာပေတွေ၊ သီအိုရီတွေ ခဏဘေးဖယ်ထားပြီး လက်တွေ့ဘဝမှာ ဒါတွေကို ဘယ်လို တည့်တည့်ကြည့်မလဲ ဆိုတာကို အရှင်းဆုံး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ၁။ တကယ်ရှိတာ “ရုပ်” နဲ့ “နာမ်” ပဲ ရှိတယ် ပထမဆုံးအနေနဲ့ “ငါ” လို့ ထင်နေတဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ဆန်းစစ်ကြည့်ရအောင်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို လက်နဲ့ သွားကိုင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။…

  • သင်္ကန်းကို ခုတုံးလုပ်ပြီး လောကီချမ်းသာ ရှာနေသူများ (သို့မဟုတ်) လွတ်မြောက်ရေးကို ကျောခိုင်းထားသော အချောင်သမားများ

    မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် လမ်းညွှန်ပြသခဲ့သည့် ရဟန်းဘောင်ဟူသည် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရန်ဟူသော တိကျပြတ်သားသည့် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်လာရန် ဆံကေသာကို ပယ်ချကာ သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လူ့လောက၏ ကာမဂုဏ်အာရုံများ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ၊ လောကီရေးရာ ချမ်းသာများကို ကျောခိုင်းစွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီဟု ကြေညာလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထေရဝါဒ ရဟန်းလောက၏ လက်တွေ့အခြေအနေကို ပညာမျက်စိဖြင့် ထိုးထွင်းကြည့်ရှုမည်ဆိုလျှင် ထိုမူလရည်မှန်းချက်နှင့် လုံးဝ ပြောင်းပြန်ဖြစ်နေသော ရင်လေးဖွယ် အဖြစ်အပျက်များကို အထင်အရှား တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်သည်။ လွတ်မြောက်ရေးကို ကျောခိုင်းထားခြင်း ရဟန်းဟူသည် တရားအားထုတ်ခြင်းတည်းဟူသော တစ်ခုတည်းသော အလုပ်ကိုသာ အဓိကထား လုပ်ဆောင်ရမည့်သူများ ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ စိတ်အစဉ်၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော လောဘ၊ ဒေါသ၊…