-
လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် ကိုယ်ကျင့်တရားကို သတ်မှတ်ရာ၌ ဘာသာရေး အယူသီးမှု (Dogma) များထက် လက်တွေ့ကျသော ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု စံနှုန်းများက ပိုမို အရေးပါလာပါသည်။ တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းများဖြင့် အတင်းအကျပ် ပုံသွင်းခြင်းထက် ယုတ္တိဗေဒနှင့် အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို အခြေခံ၍ လူသားတစ်ဦး၏ တန်ဖိုးကို တိုင်းတာခြင်းသည် ပိုမို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျလှသည်။ ထိုရှုထောင့်မှ လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ပါက သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ စိတ်နေသဘောထားနှင့် လုပ်ရပ်များသည် လောကအတွက် အပြစ်ဆိုဖွယ်ရာ မရှိသော အနေအထားတွင် ခိုင်မာစွာ တည်ရှိနေပါသည်။ ဒီနေရာတွင် ဗဟုသုတ အနေနှင့် သိထားသင့်သည်မှာ ဒုစရိုက် ဆယ်ပါးတွင် သုရာမေရယျ မပါဆိုသည်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ပိဋကတ်တော်လာ အထောက်အထားများနှင့် သောတာပန်၏ သဘာဝ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သဘာဝကို နားလည်ရန်…
-
ညနေပိုင်း အချိန်အခါမှာ မိမိတို့ရဲ့ တစ်နေ့တာ ဖြတ်သန်းမှု ဘဝကြီးကို ဝိပဿနာ ကွင်းပြင်အဖြစ် အသုံးချပြီး၊ လက်တွေ့ ဉာဏ်ဖြင့် စွဲမြဲစွာ လေ့လာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… လူသားတွေရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းရတဲ့ ဘဝခရီးလမ်းမှာ “စိတ်ခံစားမှု” ဆိုတာဟာ မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရမယ့် အရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်မိုးလင်း အိပ်ရာထချိန်ကစပြီး ညအိပ်ရာဝင်တဲ့ အချိန်အထိ ကျနော်တို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဝမ်းသာခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ စိတ်လှုပ်ရှားခြင်း ဆိုတဲ့ ခံစားမှု လှိုင်းတံပိုးတွေဟာ အဆက်မပြတ် ရိုက်ခတ်နေတတ်ပါတယ်။ သာမန်အားဖြင့်တော့ အဲဒီလို ခံစားမှုတွေ ပေါ်လာတဲ့အခါ ကျနော်တို့ဟာ အလိုအလျောက် အဲဒီ ခံစားမှုတွေရဲ့ နောက်ကို ကောက်ကောက်ပါအောင် လိုက်ပါ…
-
ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာဖြစ်စေ၊ သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းမှာဖြစ်စေ အမှားတစ်ခုခု သို့မဟုတ် ကျူးလွန်မှု တစ်ခုခုကို မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ အလွယ်တကူ စဉ်းစားမိတာက ပြစ်ဒဏ်ပေးဖို့ပါပဲ။ ပြစ်ဒဏ်ပေးလိုက်ရင် ဒီအမှားကို နောက်နောင် ထပ်မလုပ်တော့ဘူးလို့ ယုံကြည်ထားကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့မှာ ပြစ်ဒဏ်ဆိုတာ ကြောက်ရွံ့မှုကို အခြေခံပြီး ခဏတာ ဟန့်တားထားတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ အကုသိုလ် ဇာစ်မြစ်တွေကိုတော့ ပြစ်ဒဏ်ပေးရုံနဲ့ ဘယ်တော့မှ အမြစ်ပြတ် မချေမှုန်းနိုင်ပါဘူး။ မြက်ပင်များကို အပေါ်ယံ ရိတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် အမြစ်မှ ဆွဲနှုတ်ခြင်း (ဥပမာ) ဒီသဘောတရားကို ရှင်းလင်းသွားအောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ပြောပြချင်ပါတယ်။ ခြံဝင်းတစ်ခုထဲမှာ အပင်တွေကို ဖျက်ဆီးမယ့် ပေါင်းပင် မြက်ရိုင်းတွေ ပေါက်နေတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီမြက်တွေကို ဓားနဲ့ အပေါ်ယံ ရိတ်ဖြတ်လိုက်ရင် မြေပြင်ဟာ ချက်ချင်း…
-
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်ဟာ အတိတ်ကို ပြန်တွေးလိုက်၊ အနာဂတ်ကို ကြိုတွေးလိုက်နဲ့ အမြဲတမ်း လှည့်လည် သွားလာနေတယ်လို့ ထင်ရပါတယ်။ တကယ်တော့ စိတ်ဆိုတာ ဘယ်ကိုမှ သွားလို့ မရပါဘူး။ အတိတ်နဲ့ အနာဂတ်မှာ လှည့်လည်နေတယ်လို့ ထင်ရတဲ့ စိတ်ဆိုတာ၊ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးထဲက နာမ်ခန္ဓာလေးပါး တပြိုင်တည်း ဖြစ်ပျက်သွားတာ သက်သက်ပါပဲ။ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်ကို အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပြန်ပြီး သိလိုက်တာ၊ မှတ်မိလိုက်တာ စတဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးတွေ အခု ချက်ချင်း ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားတာပါ။ တကယ် ပြန်ရောက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်ကလေး အတိတ်ကို ရောက်သွားတယ်လို့ ထင်လိုက်တိုင်း ဒါဟာ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်သွားတဲ့ နာမ်သဘောလေးပါလားလို့ လေ့လာကြည့်ရအောင်။
-
တရားအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ ပြင်းစွာသော သံဝေဂ ဆိုတာမျိုး ရှိနေရင် အကောင်းဆုံးပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ တယောက်နဲ့ တယောက် မတူကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဘာကို သံဝေဂ ယူရမလဲ ဆိုတာက ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ရမှာပါ။ လူတိုင်းဟာ သေခြင်းတရား၊ ချစ်ခင်နှစ်သက်သော သူနဲ့ ကွေကွင်းရခြင်း ဒုက္ခ ဆိုတာတွေကို ကြုံဖူးကြတဲ့ သူတွေချည်းပါပဲ။ ဒီလို ကြုံတုန်းခဏမှာတော့ စိတ်ပင်ပန်း ဆင်းရဲခြင်းတွေ ဖြစ်ပြီး၊ အချိန်တခုကြာတဲ့ အခါမှာတော့ အချိန်က ကုစားတယ် ဆိုတဲ့အတိုင်း စိတ်ဆင်းရဲမှုတွေက မေ့မေ့လျောလျော့နဲ့ ပျောက်သွားတာပါ ပဲ။ ကျနော့်အတွက်ကတော့ ကျနော့်ယူချင်တဲ့ အယူကို ယူမယ်၊ ဒါပေမယ့် သူတပါးကိုတော့ ထိခိုက်အောင် မလုပ်ဖူး လို့ စိတ်ထဲမှာ စွဲစွဲမြဲမြဲ မှတ်သားပြီး ကြိုးစားခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့်…
-
ညနေပိုင်း အချိန်အခါမှာ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းမှု ဘဝကြီးကို ဝိပဿနာ ကွင်းပြင်အဖြစ် အသုံးချပြီး၊ လက်တွေ့ ဉာဏ်ဖြင့် စွဲမြဲစွာ လေ့လာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… လူသားတို့ရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းမှု ဘဝခရီးလမ်းမှာ အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင် ချမ်းမြေ့စရာတွေနဲ့ချည်း ပြည့်နှက်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ စီးပွားရေး အဆင်မပြေမှု၊ မိသားစု သဘောထား ကွဲလွဲမှု၊ လုပ်ငန်းခွင် အခက်အခဲ၊ ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းမှု အစရှိတဲ့ လောကဓံ မုန်တိုင်းတွေဟာ အချိန်မရွေး ဝင်ရောက် တိုက်ခတ်လာနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို အလိုမကျစရာတွေ၊ ဖိအားတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အခါတိုင်း ကျနော်တို့ရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ လေးလံ ပူလောင်တဲ့ “စိတ်ညစ်ခြင်း” ဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး တစ်ခု…
-
ကျနော်တို့တွေ တရားလမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်လှမ်းတဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အလိုမကျဖြစ်လာတဲ့ အချိန်တွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ စိတ်လွင့်သွားတဲ့အခါ၊ လောကီအာရုံတွေနောက် ပါသွားတဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဒေါသထွက်ပြီး “ဒီနေ့ကစပြီး ညမအိပ်ဘဲ တရားထိုင်မယ်”၊ “ဒီအာရုံကို လုံးဝ မတွေးတော့ဘူး” ဆိုပြီး ပြင်းထန်တဲ့ စည်းကမ်းတွေ၊ ကတိကဝတ်တွေနဲ့ အတင်းအကျပ် ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ်တတ်ကြပါတယ်။ အဲဒါဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် “အာဏာစက်” သုံးပြီး အပြစ်ပေးနေတာပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့မှာ အဲဒီလို ပြင်းထန်တဲ့ အတင်းအကျပ် ဖိနှိပ်မှုတွေဟာ ရေရှည်မခံပါဘူး။ စိတ်က ပိုပြီး ရုန်းကန်လာတတ်ပါတယ်။ တကယ့် ခရီးရောက်ချင်ရင် အာဏာစက်ကို ရှောင်ဖယ်ပြီး “အနုနည်း” နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တရားအားထုတ်ဖြစ်အောင် ဖိအားပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ရေစီးကြမ်းသော မြစ်ကို လမ်းကြောင်းလွှဲခြင်း (ဥပမာ) ဒီသဘောတရားကို…
-
ပြဿနာတစ်ခု ကြုံလာတဲ့အခါ “ငါ့ပြဿနာ” လို့ တံဆိပ်ကပ်လိုက်တာနဲ့ အဲဒီကိစ္စဟာ Personal ပြဿနာ ဖြစ်သွားပါတော့တယ်။ အဲဒီအခါ ခံစားချက်တွေ ပြင်းထန်လာပြီး အဖြေရှာဖို့ ခက်ခဲသွားတတ်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်လို့ “ငါ” ဆိုတာ တကယ်မရှိဘူးလို့ သိလိုက်တဲ့အခါ၊ အရာရာဟာ “Nothing Personal” ဆိုတဲ့ သဘောကို ရောက်သွားပါတယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ခံစားချက်တွေ မပါတော့တဲ့အတွက် စိတ်က အေးချမ်းသွားပြီး၊ ပြဿနာကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း အများကြီး အားကောင်းလာပါတယ်။ ငါမရှိဘူးဆိုတဲ့ အသိဟာ အလုပ်ခွင်နဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ တကယ့်ကို လက်တွေ့ အသုံးဝင်ပါတယ်။ အခု ကြုံနေရတဲ့ အခက်အခဲလေးကို ငါ့ပြဿနာလို့ မယူဘဲ အေးအေးဆေးဆေး အဖြေရှာကြည့်လို့ ရမလား။
-
သင်္ခါရတရား ဆိုတဲ့ စကားကတော့ လက္ခဏာရေး သုံးပါးကို ဆင်ခြင်တဲ့ အခါမှာ အရေးအကြီးဆုံး သိဖို့ လိုတဲ့ စကားလုံးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ခါရတရား ဆိုတာဟာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကျိုးအားလုံးကို သင်္ခါရ တရားလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အကြောင်းသည်လည်း တရား ဖြစ်သလို အကျိုးသည်လည်း တရားပါပဲ။ အဲဒါကြောင့် အကြောင်းကြောင့် အကျိုး ဖြစ်သမျှကို သင်္ခါရ တရားလို့ ခေါ်ပါတယ်။ လောက ဆိုတာကို ပြောတဲ့အခါမှာ သတ္တလောက၊ ဩကာသလောက၊ သင်္ခါရလောက လို့ ပြောထားတာ ကြားဖူး ပါလိမ့်မယ်။ သတ္တလောက ဆိုတာကတော့ ကံကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရုပ်နာမ်တွေ၊ ကံတွေ ထပ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ရုပ်နာမ်တရားတွေကို ပေါ်လွင်စေချင်လို့၊ ဩကာသ လောက ဆိုတဲ့ ရေမြေတောတောင်…
-
ညနေပိုင်း အချိန်အခါမှာ တစ်နေ့တာလုံးရဲ့ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုတွေကို ခေတ္တခဏ ဘေးဖယ်ထားပြီး၊ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် အေးချမ်းစွာ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… ကျနော်တို့ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကြီးထဲမှာ အလိုမကျစရာတွေ ကြုံလာတဲ့အခါ ဒေါသတွေ ထွက်ကြသလို၊ သာယာစရာတွေနဲ့ ကြုံလာတဲ့အခါမှာလည်း လိုချင်တပ်မက်တဲ့ လောဘတွေ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတတ်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို လောဘ၊ ဒေါသတွေ ပေါ်လာတဲ့အခါတိုင်း ကျနော်တို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်လာတတ်တဲ့ အမြင်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါ ဒေါသထွက်နေတယ်”၊ “ငါ လိုချင်နေတယ်”၊ “သူက အရမ်း ဒေါသကြီးတဲ့သူပဲ”၊ “သူက လောဘကြီးတဲ့သူပဲ” ဆိုပြီး ဒေါသနဲ့ လောဘကို…