-
မိတ်ဆွေ…ခင်ဗျားတို့ ကျနော်တို့ ကြက်သားဟင်း စားကြတဲ့အခါ အသားနဲ့ အရိုး ရောနေတာကို တွေ့ရမှာပါ။ ဟင်းရည်သောက်လို့ ကောင်းအောင်၊ အချိုဓာတ်ထွက်အောင် အရိုးကို ထည့်ချက်ရတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း ထမင်းစားပွဲမှာ ထိုင်ပြီး စားကြတဲ့အခါကျတော့ ဘယ်သူကများ အရိုးတွေကို ဝါးစားနေကြသလဲ။ အားလုံးက အရိုးကို ဖယ်၊ အသားကို ရွေးပြီး စားကြတာပါပဲ။ အရိုးကို ကိုက်ချင်ရင်တောင် အရသာခံပြီး စုပ်ရုံလောက်ပဲ စုပ်ပြီး ထွေးထုတ်ပစ်လိုက်ကြတာ မဟုတ်လား။ဒါပေမဲ့ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက… ဒီကနေ့ ခင်ဗျားတို့ ကိုးကွယ်နေကြတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာကျတော့ လူအများစုဟာ “အသား” ဖြစ်တဲ့ အနှစ်သာရကို လွှင့်ပစ်ပြီး “အရိုး” ဖြစ်တဲ့ အပေါ်ယံ အခွံအကာတွေကိုပဲ အတင်းကာရော ကိုက်ဝါးနေကြတာကို တွေ့နေရတယ်။ အရိုးကို ကိုက်ရတာ သွားကျိုးမတတ်…
-
လောကတွင် “ဂုဏ်ဆိုသည်မှာ ပုထုဇဉ်တို့၏ ဥစ္စာ” ဟူသော စကားရှိပါသည်။ ပုထုဇဉ်တို့သည် မိမိတို့ ရရှိထားသော ဘွဲ့ထူး၊ ဂုဏ်ထူး၊ ရာထူးဌာနန္တရများကို အနှစ်သာရရှိလှသည်ဟု မှတ်ထင်ကာ ဖက်တွယ်ထားတတ်ကြသဖြင့် ထိုဂုဏ်များကြောင့်ပင် ပူလောင်မှုများ ကြုံတွေ့ကြရပါသည်။အရိယာနှင့် ဂုဏ်၏ ကွာခြားချက်အရိယာသူတော်ကောင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၌ ဖြစ်ပေါ်သမျှသော သဘောတရားတို့သည် ဖြစ်ပြီးလျှင် ပျက်စီးသွားသော “သင်္ခါရတရား” များသာဖြစ်ကြောင်း ခန္ဓာသိဖြင့် ပိုင်းခြားသိမြင်ထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် –အရိယာတို့သည် ဂုဏ်အကြီးအငယ်၊ အနိမ့်အမြင့်ကို တွက်ချက်ခြင်း မရှိပါ။လောကဝေါဟာရအရ ပုထုဇဉ်တို့ စိတ်မသက်မသာ မဖြစ်စေရန် ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ ပြောဆိုဆက်ဆံခြင်းမှတစ်ပါး၊ မိမိကိုယ်တိုင်ကမူ ထိုဂုဏ်များအပေါ် တွယ်တာမှု လုံးဝမရှိပါ။ဤသို့ ဂုဏ်ကို အရှိတရားအဖြစ် မယူဆဘဲ လွတ်ကင်းအောင် နေထိုင်နိုင်ခြင်းကြောင့်ပင် အရိယာတို့သည် အစဉ်အမြဲ အေးချမ်းနေကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ရဟန်းလောကနှင့်…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်တွင် ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းသည် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။ ထိုကျမ်း၌ ပညတ်တော်မူခြင်း (၆) ပါးကို ပြဆိုရာတွင် “သစ္စာပညတ်” အပိုင်း၌ ဒုက္ခ၊ သမုဒယ၊ မဂ္ဂ၊ နိရောဓ ဟူသော သစ္စာလေးပါးကိုသာ အတိအလင်း ပြဆိုထားပါသည်။ထို့ကြောင့် ယနေ့ခေတ်တွင် တွင်ကျယ်စွာ သုံးနှုန်းနေကြသော “သမုတိသစ္စာ” နှင့် “ပရမတ္တသစ္စာ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းများသည် မူရင်းကျမ်းဂန်လာ သစ္စာပညတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိရုံမျှမက၊ တရားဓမ္မ၏ အနှစ်သာရကို လွဲချော်စေသော အသုံးအနှုန်းများဖြစ်ကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ပြကန့်ကွက်ရန် လိုအပ်လာပါသည်။သစ္စာပညတ်တွင် မပါဝင်သော သမုတိနှင့် ပရမတ်ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းတွင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် “သစ္စာ” ဟု အမည်တပ်၍ ပညတ်တော်မူခဲ့သည်မှာ သစ္စာလေးပါးသာ ရှိပါသည်။ ထိုနေရာတွင် သမုတိကို သစ္စာဟုလည်းကောင်း၊ ပရမတ်ကို သစ္စာဟုလည်းကောင်း…
-
ကျနော်က မိုးကုတ်နည်းကို ယုံကြည်ပြီး လက်ခံပြီး လိုက်လုပ်ခဲ့တဲ့ နေရာမှာ နောက်ဆုံး ထစ်နေခဲ့တဲ့ နေရာက မုန်းဉာဏ်နောက်မှာ ဆုံးဉာဏ် လိုက်တယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒီအကြောင်းကို မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီးကို ပူဇော်တဲ့ အနေနဲ့ ပြောတာပါ။ ဒီနေရာမှာ တယောက်နဲ့ တယောက် ကွာခြားတတ်တဲ့ နေရာလို့ပဲ ထင်မိပါတယ်။ ကျနော့် အနေနဲ့ကျတော့ ဉာဏ်အားကိုးပြီး တက်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အနတ္တကို ဉာဏ်ပေါက်အောင် အများကြီး ကြိုးစား ခဲ့ရပါတယ်။ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီးတရားခွေ ၇၀၀ လောက် နာပြီးသွားတဲ့အချိန်မှာတော့ ကျနော် အနေနဲ့ ဖြစ်ပျက်ကို များများ ရှုရမယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက်ပြီး ဖြစ်ပျက် ရှုတာကိုပဲ အားစိုက် လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ တရားနာတာကို ရပ်လိုက်ပြီး အနိစ္စ ဖြစ်ပျက်ကို ဆင်ခြင်လိုက်၊ အနတ္တကို…
-
မိတ်ဆွေ… မှန်ရှေ့ရောက်ရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ကြည့်ပြီး “ဒါ ငါပဲ” လို့ တွေးဖူးမှာပါ။ နာမည်တစ်ခု ခေါ်လိုက်ရင် “ငါ့ကို ခေါ်တာပဲ” လို့ ထူးလိုက်မှာပါ။ တစ်ခုခု လုပ်ချင်ရင် “ငါ လုပ်ချင်တာပဲ” လို့ ဆုံးဖြတ်မိမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် မေးခွန်းတစ်ခု မေးမယ်။ တကယ်ရော ခင်ဗျားမှာ “ငါ” (Atta) ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် ရှိရဲ့လား။ ဒါကို အဖြေထုတ်ဖို့အတွက် ရှေးဦးစွာ “ငါ” (Self) ဆိုတာ ဘာလဲလို့ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြည့်ရအောင်။ တကယ်လို့ “ငါ” ဆိုတာ အစစ်အမှန် ရှိတယ်ဆိုရင်… အဲဒီ “ငါ” ဟာ အောက်ပါ အရည်အချင်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံရပါမယ်။ ၁။ ကိုယ်တိုင် သွားနိုင် လာနိုင်ရမယ်။…
-
(သို့မဟုတ်) ပညတ်လောကထဲက ပရမတ်လူသား မိတ်ဆွေ… ခင်ဗျား မနက်မိုးလင်းလို့ မျက်လုံးဖွင့်ကြည့်လိုက်တာနဲ့ ဘာကို မြင်ရသလဲ။ ဇနီးမယားကို မြင်ရမယ်၊ သားသမီးကို မြင်ရမယ်၊ အိမ်ရာ တိုက်တာ ကား တွေကို မြင်ရမယ်။ မှန်ကို ကြည့်လိုက်ရင် “ငါ” ကို မြင်ရမယ်။ လမ်းမပေါ်ထွက်လိုက်ရင် လူတွေ၊ ခွေးတွေ၊ တိုက်တာအဆောက်အဦးတွေကို မြင်ရမယ်။ ခင်ဗျား မြင်နေရတဲ့ အမြင်ဟာ “အမှန်” လား။ ကျနော် ရဲရဲကြီး ပြောရဲတယ်။ ခင်ဗျား မြင်နေရတာတွေ အကုန်လုံးဟာ “အမှား” တွေချည်းပါပဲ။ ခင်ဗျား မျက်လုံးက မြင်တာကို ပြောတာ မဟုတ်ဘူး။ ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်က ဘာသာပြန်လိုက်တဲ့ အမြင်ကို ပြောတာ။ ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်က မျက်စိနဲ့ အဆင်းတိုက်လို့…
-
တစ်ပတ်လုံးမှာ ကျွန်တော်တို့ “ငါ” ကို ရှာခဲ့ကြတယ်။ တစ်ကယ်တမ်းကျတော့ “ငါ” ဆိုတာဟာ အတွေးထဲမှာပဲ ရှိတဲ့ ယုံကြည်ချက် တစ်ခုပါ။ “ငါ” မရှိတာကို သိလိုက်ရလို့ ဘဝကြီးကို စွန့်ခွာရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လုပ်စရာရှိတာတွေကို ပုံမှန်အတိုင်းပဲ ဆက်လုပ်သွားမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အရင်လို ပူလောင်မှု မရှိတော့ဘူး။ လောကကြီးကို ကြည့်ရတာ ပိုကြည်လင်လာမယ်။ သံသယတွေ ကင်းစင်ပြီး “ဒါဟာ သဘောတရားသက်သက်ပဲ” လို့ နှလုံးသွင်းနိုင်တဲ့အခါ သောတာပန်ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်ကို စတင်ခြေချမိတာပါပဲ။ စာဖတ်ရုံနဲ့ မရပါဘူး၊ ကိုယ်တိုင် မြင်အောင် ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီပိတ်ရက်မှာတော့ ဘာမှအထူးတလည် မလုပ်ဘဲ၊ စိတ်ကို အေးအေးလေးထားပြီး ဒီတစ်ပတ် သိခဲ့တာလေးတွေကို ပြန်ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- အမှန်တရားဟာ ဝေးဝေးမှာ…
-
ဝိပဿနာ ဉာဏ်စဉ်နဲ့ ပါတ်သက်လို့ နာမရူပ ဉာဏ်ကနေပြီး ဖြစ်ပျက် မြင်တဲ့ ဉာဏ်အထိ ရေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီအပိုင်းမှာတော့ ဖြစ်ပျက်မြင်တဲ့ ဉာဏ်ရင့်သန်လာပုံ နဲ့ အပျက်တွေချည်းသာ မြင်သော ဘင်္ဂဉာဏ် အပိုင်းကို ရေးပါ့မယ်။ ပြောခဲ့တဲ့ အတိုင်း ကျနော့်အတွက် ဖြစ်ပျက်ပဲ ဆိုတာကို လက်ခံနိုင်ဖို့ အရင် ကြိုးစားရပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ တော့ သွားရင်းလာရင်း လှဲလျောင်းရင်းနဲ့ပဲ ဖြစ်ပျက်ဆိုတာကို မှတ်နိုင်သလောက် မှတ်ဖို့ ကြိုးစားပါတယ်။ အဲဒီ အချိန်က ကျနော်တစ်ယောက်တည်း နေဖို့အတွက် မိသားစုက အိမ်ငှားပေးလေတော့ (အိမ်လခက တသိန်း ပေးရပါတယ်။) ကျနော်အတွက် အချိန်ပြည့် ဖြစ်ပျက်ကိုသာ မှတ်နေတာပါ။ ဒီလို မှတ်ရတာဟာ အတော်ကို အချိန်ပေးပြီး ရှုမှတ်ခဲ့ရပါတယ်။ အားလုံးလဲ ဖြစ်ပျက်မြင်တဲ့ ဉာဏ်မှာ…
-
ပြီးခဲ့တဲ့ရက်က ကျွန်တော် တင်ခဲ့တဲ့ “ဒဏ္ဍာရီထဲက ဘုရားသခင်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပါ” ဆိုတဲ့ စာကို လူအများအပြား လက်ခံအားပေးကြတဲ့အတွက် ဝမ်းသာပါတယ်။ ဒီနေ့ ညနေအတွက်လဲ စာတစောင် လက်ဆောင်ပေးချင်ပါတယ်။ လူတော်တော်များများက ဗုဒ္ဓကို တန်ခိုးရှင်လို ကိုးကွယ်ပြီး ဆုတောင်းနေတာထက်၊ ကိုယ့်စိတ်ကိုယ် ပြန်စောင့်ကြည့်ရမယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကို သဘောပေါက်လာကြပါပြီ။ ဒါဟာ အရမ်းကောင်းတဲ့ အစပျိုးမှုပါ။ ဒါပေမဲ့… ဒီနေရာမှာ ပြဿနာကြီး တစ်ခု ရှိနေသေးတယ်။ အဲဒါကတော့ – “အချိန်မရှိဘူး” ဆိုတဲ့ ဆင်ခြေပါပဲ။ “ကိုထက်အောင်ရေ… ခင်ဗျားပြောတာတော့ ဟုတ်ပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့က မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ရုန်းကန်နေရတဲ့ လူသားတွေဗျ။ ဘုရားစင်ရှေ့မှာ ငြိမ်ငြိမ်ထိုင်ပြီး စိတ်ကို ကြည့်ဖို့ အချိန်မရဘူး” လို့ ပြောချင်ကြမှာပါ။ ကျွန်တော် ပြန်မေးချင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့…
-
မိတ်ဆွေ… ဒီနေ့ ခင်ဗျားတို့ကို မေးခွန်းတစ်ခုလောက် မေးချင်တယ်။ ခင်ဗျားတို့ ဘုန်းကြီးကျောင်းသွားတဲ့အခါ ကျောင်းတိုက်တွေရဲ့ အဝင်ဝမှာ၊ ဧည့်ခန်းမဆောင်တွေမှာ ဘာတွေကို အများဆုံး တွေ့ရသလဲ။ ဆရာတော်ရဲ့ ဓာတ်ပုံကြီးတွေ၊ အဲဒီဓာတ်ပုံအောက်မှာ စာလုံးအရှည်ကြီးတွေနဲ့ ရေးထားတဲ့ ဘွဲ့ထူး ဂုဏ်ထူးတွေ၊ နိုင်ငံတော်က ဆက်ကပ်ထားတဲ့ တံဆိပ်တော်တွေ… ဒါတွေကို ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ချိတ်ဆွဲထားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ သာမန်ကြည့်ရင်တော့ ကြည်ညိုစရာလို့ ထင်ကောင်းထင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ “အမှန်တရား” (သစ္စာ) မျက်လုံးနဲ့ သေချာကြည့်လိုက်ရင်တော့… ဒါဟာ ဗုဒ္ဓသာသနာအတွက် အင်မတန် ရင်လေးစရာကောင်းတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။ ဘာကြောင့် ကျွန်တော် ဒီလိုပြောရတာလဲ။ ၁။ သင်္ကန်းဆိုတာ ယူနီဖောင်း မဟုတ်ပါ လောကမှာ စစ်သားဆိုတာ တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ ယူနီဖောင်း ဝတ်တာပါ။ ကျောင်းသားဆိုတာ…