-
မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့သော တရားတော်များ၏ အနှစ်သာရကို သေချာစွာ ထိုးထွင်းမသိမြင်သောအခါ၊ စကားလုံး ပညတ်ချက်များနောက်သို့ လိုက်၍ လမ်းစဉ်များကို အပိုင်းပိုင်း ခွဲခြားတတ်သည့် အမှားမျိုးကို ယနေ့ခေတ် ဝိပဿနာနယ်ပယ်တွင် မကြာခဏ တွေ့မြင်နေရပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဦးမောင်မောင် (ပျဉ်းမနား) နှင့် ၎င်း၏ အယူအဆကို လက်ခံသူများကြားတွင် ဓမ္မစကြာသုတ်လာ တရားသဘောများကို မိမိတို့ အလိုကျ ဆွဲယူဖွင့်ဆိုကာ အလွယ်လမ်း လိုက်နေကြသည်ကို စိတ်မကောင်းဖွယ်ရာ တွေ့မြင်နေရပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ထိုသို့သော အယူမှားများကို အချက်အလက် ကျကျဖြင့် စနစ်တကျ ရှင်းလင်း ဖယ်ရှားသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။၁။ ဓမ္မစကြာလမ်းနှင့် သတိပဋ္ဌာန်လမ်းကို ခွဲခြားခြင်းယနေ့ခေတ် တချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များက “ဓမ္မစကြာလမ်း” နဲ့ “သတိပဋ္ဌာန်လမ်း” ဆိုပြီး လမ်းနှစ်သွယ် ရှိသယောင် ပြောဆိုတတ်ကြပါသည်။ တကယ်တော့…
-
မိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။လောကီနယ်ပယ်မှာ မိဘက သားသမီးကို စောင့်ရှောက်တာ၊ သားသမီးက မိဘကို ပြန်လည်လုပ်ကျွေးတာ၊ ဇနီးခင်ပွန်း အပြန်အလှန် သစ္စာရှိတာတွေဟာ တကယ့်ကို ကောင်းမွန်တဲ့ ကုသိုလ်ကိစ္စတွေပါ။ ဒါပေမယ့် ကြုံခဲလှတဲ့ သာသနာတွင်းကာလကြီးမှာ ဒီလို လောကီဝတ္တရားတွေ၊ သံယောဇဉ်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အဝိဇ္ဇာနဲ့ တဏှာ (ဒိဋ္ဌာသဝ၊ ကာမာသဝ) က ခွစီးထားတယ်ဆိုတာကိုတော့ သတိပေးချင်ပါတယ်။ ဒီအဖြစ်အပျက်ဟာ အဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ စိန်တွေ ခင်းထားတဲ့ မြေမှာ ကြေးနီတူးပြီး နိုင်သလောက် သယ်သွားသလိုပါပဲ ။ တသက်တာ အေးချမ်းမယ့် အခွင့်အရေးရှိလျက်နဲ့ ခဏတာ ပြည့်စုံမှုကို ရွေးသလို ဖြစ်နေပါတယ် ။လောကီကုသိုလ်တွေ ဘယ်လောက်ပဲ လုပ်လုပ်၊ သံယောဇဉ်တွေ ဘယ်လောက်ပဲ ကြီးကြီး၊ ပုထုဇဉ်ဘဝကနေ မလွတ်သေးသရွေ့ သေခါနီးမှာ “ဝိနိပါတိကဘေး” ဆိုတာကို…
-
စနေနေ့ ရုံးပိတ်ရက် အားလပ်ချိန်လေးမှာ ကျနော်တို့ ဘဝတွေ သံသရာထဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အဓိက အဟန့်အတားဖြစ်နေတဲ့ အယူမှား၊ အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) သုံးမျိုးအကြောင်းကို ဆွေးနွေးတင်ပြချင်ပါတယ်။ ကျနော် ရေးတဲ့စာတွေရဲ့ မဟာဗျူဟာကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သောတာပန် ခရီးသည်တွေအဖို့ ပထမဆုံးနဲ့ အရေးအကြီးဆုံး ဖြတ်ကျော်ရမယ့် တံခါးဟာ ဒီအမြင်မှားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်ရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကနေ့မှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သဿတဒိဋ္ဌိ နဲ့ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိကြီး သုံးခုအကြောင်းကို ပညတ်၊ ပရမတ် ခွဲခြားပြီး ရှင်းလင်းတင်ပြသွားပါမယ်။၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (ငါဟု စွဲလမ်းသောအယူ)ပထမဆုံးအနေနဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အကြောင်းကို ကြည့်ရအောင်။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတာကတော့ ကျနော်တို့…
-
မိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ စနေနေ့ မနက်ခင်း အားလပ်ချိန်လေးမှာ သံသရာလွတ်ကြောင်း ခရီးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ သဘောတရားတစ်ခုကို ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ကျနော်တို့တွေ တရားဓမ္မကို လေ့လာလိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာငါးပါးဟာ “ငါ” မဟုတ်ဘူး၊ ပိုင်စိုးပိုင်နင်း လုပ်လို့မရတဲ့ အနတ္တ သဘောတရားတွေပဲလို့ သိလာကြပါတယ်။ ဒီလို သိလာတဲ့အခါ တချို့က အစွန်းတစ်ဖက်ကို ရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ “ငါ မှ မဟုတ်တာ၊ ငါမှ မပိုင်တာ၊ ဘာမှ လုပ်လို့မရဘူး” ဆိုပြီး အရာရာကို လက်လျှော့လိုက်ချင်တဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ (Pessimism) ထဲ ကျွံဝင်သွားတတ်ပါတယ်။ဒါဟာ အလွန်သတိထားရမယ့် အချက်ပါ။ အနတ္တဆိုတာ လက်လျှော့လိုက်ဖို့၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ နေလိုက်ဖို့ ပြောတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ပညတ်အမြင်ကို ဖယ်ခွာပြီး အမှန်တရားကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်ဖို့ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ဒါဆို…
-
ကျနော် တရားပြတဲ့အလုပ်ကို လူပုဂ္ဂိုလ် ၆ ယောက်လောက်ကို တယောက်ချင်းစီ လုပ်ပေးနေပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ ဒီတပါတ်အတွင်း တရားပြဖြစ်တဲ့ သူ (တရားအားထုတ်သူ အနှောက်အယှက်ဖြစ်မှာ စိုးလို့ နာမည်ကို ကိုနိုင်လို့ပဲ ပေးထားလိုက်ပါတယ်) တယောက် နဲ့ ပထမဆုံး နေ့အနေနဲ့ တရားပြတာကို မိတ်ဆွေများ ဖတ်နိုင်အောင် တင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီစာကို ဖတ်ပြီး တရားပြခံရသလို နားလည်မယ် ဆိုရင်တော့ အကျိုးများမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျွန်တော်။ ။ ဒါပေမဲ့သမာဓိကိုပြည့်အောင်ဖြည့်တဲ့အခါကျတော့ဘာနဲ့ဖြည့်လဲဆိုတော့ ပညာကိုထပ်ခါထပ်ခါလုပ်ရင်းအားဖြင့်သမာဓိကိုဖြည့်သွားတယ်။ဟုတ်ပြီလား။ကိုနိုင်။ ။ ဟုတ်။ကျွန်တော်။ ။ ရပြီနော်။ကိုနိုင်။ ။ ဟုတ်။ ဒီဉာဏ်စဉ်တွေကကျတော့တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်မတူဘူးပေါ့အကုန်လုံးက။ကျွန်တော်။ ။ အကုန်လုံးတူတယ်။မတူတာမဟုတ်ဘူးတူတယ်။ ဘယ်လိုမတူတာလဲပြန်ပြောကြည့်။ကိုနိုင်။ ။ ဟိုလိုပေါ့ အရင်ဖြစ်ပုံ ရှေ့အဆင့် နောက်အဆင့်တွေမတူဘူးပေါ့တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်က။ကျွန်တော်။ ။ ဘယ်လိုရှေ့အဆင့်နောက်အဆင့်လဲ။ကိုနိုင်။ ။ အစ်ကိုရေးထားတဲ့ထဲမှာဆို နာမရူပပဋိစ္ဆေဒဉာဏ်ဖြစ်ပြီးမှအခြားဉာဏ်စဉ်တွေက…
-
ကျနော် တရားပြတဲ့အလုပ်ကို လူပုဂ္ဂိုလ် ၆ ယောက်လောက်ကို တယောက်ချင်းစီ လုပ်ပေးနေပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ ဒီတပါတ်အတွင်း တရားပြဖြစ်တဲ့ သူ (တရားအားထုတ်သူ အနှောက်အယှက်ဖြစ်မှာ စိုးလို့ နာမည်ကို ကိုနိုင်လို့ပဲ ပေးထားလိုက်ပါတယ်) တယောက် နဲ့ ပထမဆုံး နေ့အနေနဲ့ တရားပြတာကို မိတ်ဆွေများ ဖတ်နိုင်အောင် တင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီစာကို ဖတ်ပြီး တရားပြခံရသလို နားလည်မယ် ဆိုရင်တော့ အကျိုးများမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျွန်တော်။ ။ လုပ်ပါဦး။ အဲ့ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ဒီတစ်ပတ်အတွင်းလုပ်ခဲ့တဲ့ဟာပေါ့ ဟိုတစ်နေ့ကကျွန်တော်တို့ စမ်းပြီးရှုကြည့်တယ်။ ဟုတ်လား တခါထဲစမ်းရှုကြည့်တော့ အဲ့တာဘယ်လိုနေလဲ။ကိုနိုင်။ ။အဲ့နေ့ကဘယ်လိုဖြစ်လဲဆိုတော့ အစ်ကိုပြန်သွားတော့ ကျွန်တော်ခဏထိုင်ပြီးတော့ ကျွန်တော် အဲ့ချိန်တုန်းက ကျွန်တော်မြင်တယ်။ မြင်စိတ်နဲ့ ကြားစိတ်ကို ကျွန်တော်ကြည့်တယ်ပေါ့။ ကြည့်တယ်ဆိုတော့ ဟို ဘယ်လိုမျိုးလဲဆိုတော့၊ အခုကျွန်တော် ဟိုအရင်တုန်းက…
-
မိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ကျနော်တို့ မြန်မာလူမျိုးတွေဟာ ကုသိုလ်လုပ်ရတာကို အင်မတန် ဝါသနာပါကြပါတယ်။ လှူကြတန်းကြတယ်၊ သီလဆောက်တည်ကြတယ်၊ ဘုရားဖူးသွားကြတယ်။ ဒါဟာ အင်မတန် ကောင်းမွန်တဲ့ အလေ့အထပါ။ ဒါပေမဲ့ ကျနော် အလေးအနက် ထောက်ပြချင်တာတစ်ခုကတော့… ခင်ဗျားတို့ ကျနော်တို့ ကုသိုလ်လုပ်နေတဲ့ အချိန်မှာ “ကုသိုလ်” ရနေတာထက် “အတ္တ (ငါ)” ကို အစာကျွေးမိနေတာက ပိုများနေသလား ဆိုတာပါပဲ။၁။ ဒါန ထဲက “ငါ”ခင်ဗျားတို့ လှူဒါန်းတဲ့အခါ စိတ်ထဲမှာ ဘာကို အဓိကထားသလဲ။ “ငါ လှူတာ၊ ငါ့နာမည်နဲ့ လှူတာ၊ ငါ့မှာ အလှူဒါယကာ ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်ရှိတယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်တွေ ဝင်မလာဘူးလား။ အလှူစာရင်းမှာ ကိုယ့်နာမည် ကျန်ခဲ့ရင် စိတ်တိုတတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ ကုသိုလ်လုပ်နေတာလား၊ “ငါ” ဆိုတဲ့…
-
ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ် ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာခြင်း၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်သည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေရန် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုလွတ်မြောက်ရာ လမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းရန်အတွက် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသော ရဟန်းတော်များတွင် အစဉ်အလာအရ “ဂန္ထဓုရ” (စာပေကျမ်းဂန်များကို သင်ကြားပို့ချခြင်း) နှင့် “ဝိပဿနာဓုရ” (တရားဘာဝနာ ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း) ဟူ၍ တာဝန်နှစ်ရပ် ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ပြောဆိုလေ့ ရှိကြပါသည်။ သို့သော် ခေတ်ကာလများ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ “ဂန္ထဓုရ” ဟူသော စကားလုံးသည် တရားမအားထုတ်လိုသူများ၊ ပညတ်လောက၏ အာရုံများတွင်သာ မွေ့လျော်လိုသူများအတွက် အလွန်ခိုင်မာလှသော၊ အပြစ်ကင်းလှသော အကြောင်းပြချက် (Excuse) တစ်ခုအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလာခဲ့သည်ကို ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ တွေ့မြင်လာရပါသည်။ယနေ့ခေတ် ရဟန်းအများစုသည် “စာပေပရိယတ္တိများကို သင်ကြားပို့ချနေခြင်းဖြင့် သာသနာတော်ကြီး အဓွန့်ရှည်တည်တံ့အောင် ထိန်းသိမ်းနေသည်”၊ “လူဝတ်ကြောင်များကို တရားဟောပြခြင်းဖြင့် သူတို့ နားလည်သဘောပေါက်အောင်…
-
မိတ်ဆွေ… လောကမှာ အကြောက်ရဆုံးသော လှည့်စားမှုဟာ ဘာလဲ သိပါသလား။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အမှန်တရားလမ်းပေါ် ရောက်နေပြီလို့ ထင်မှတ်ပြီး၊ တကယ်တမ်းကျတော့ အရင်ကထက် ပိုမိုထူထဲတဲ့ အတ္တတံတိုင်းကြီး နောက်ကွယ်မှာ ပုန်းအောင်းနေမိခြင်းပါပဲ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးမယ့် အကြောင်းအရာဟာ လောကီလူသားတွေရဲ့ အလွဲတွေကို မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ တရားအားထုတ်နေတယ်၊ ငါ ယောဂီပဲ၊ ငါ တရားစခန်း ဝင်နေတယ်” ဆိုပြီး ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားနေကြတဲ့၊ သို့မဟုတ် အဲဒီ “ပညတ်” ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ မိမိကိုယ်ကိုယ် ပိတ်လှောင်ထားမိတဲ့ သူတော်ကောင်းယောင်ဆောင် အတ္တ (Spiritual Ego) အကြောင်းကို ရက်ရက်စက်စက် ခွဲစိတ်ပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။လွတ်မြောက်ရေးကို ရှာဖွေတယ်ဆိုတာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်ကြီးကို ရိုက်ချိုးပစ်ဖို့ပါ။ ဒါပေမဲ့ ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်းတာက လူအများစုဟာ…
-
(ဦးမောင်မောင်၏ လောဂျစ်ကို ဆန်းစစ်ခြင်း)ဦးမောင်မောင် (ပျဉ်းမနား) ရဲ့ အယူအဆတွေထဲမှာ အလွဲမှားဆုံးနဲ့ လူတွေ မျက်စိအလည်ဆုံး လောဂျစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ –“ကိလေသာ ဆယ်ပါး မကုန်ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ငါ ရဟန္တာ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဖြစ်ပြီးပျက်တာကို သိလို့” ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။သူတို့က “ကိလေသာ အစဉ်မရှိဘူး” လို့ သုံးနှုန်းကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကိလေသာ အစဉ်မရှိဘူး ဆိုတာဟာ ကိလေသာတွေ ဖြစ်လိုက်၊ ပျက်လိုက် ဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ လက်တွေ့မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာက လွတ်မြောက်သွားတဲ့ စိတ်မဟုတ်ဘဲ၊ မကုန်သေးတဲ့ ကိလေသာက ဦးစီးနေတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်တွေ ဖြစ်ပျက်နေတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။ဒါကို လူတိုင်း နားလည်လွယ်အောင် ဥပမာလေးတွေနဲ့ ကြည့်ရအောင် –ဥပမာ (၁) – သူခိုး…