-
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အတိတ်ကို ပြန်တွေးတာ၊ အနာဂတ်ကို မှန်းဆတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ သက်သက်လေး ကြည့်နေတာပါ။ ဒီနေ့ လက်တွေ့လုပ်ကြည့်ပါ။ အသံတစ်ခု ကြားလိုက်တဲ့အခါ အဲဒီအသံလေး ဘယ်လို ဆုံးသွားလဲဆိုတာ လိုက်ကြည့်ပါ။ အတွေးတစ်ခု ဝင်လာရင် အဲဒီအတွေးလေး ဘယ်လို ပျောက်သွားလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အစကို မကြည့်ဘဲ အဆုံးသတ် (ပျက်သွားတာ) ကိုပဲ သတိထားကြည့်ပါ။ အတင်းလိုက်ဖျောက်စရာ မလိုပါဘူး၊ သူ့ဘာသာ ပျက်သွားတာကိုပဲ ကြည့်ရမှာပါ။ ပျက်သွားတာကို မြင်ပါများလာရင် ဘာကိုမှ ဆုပ်ကိုင်ထားစရာ မရှိဘူးဆိုတာ ကိုယ်တိုင် သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်တာဟာ လွတ်မြောက်ခြင်းပါပဲ။ ကြားလိုက်တဲ့ အသံလေးဟာ ကြားပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျောက်မသွားဘူးလား။
-
လောကမှာ လူတွေကို သံသရာထဲ နစ်မြုပ်စေတတ်တဲ့ အာသဝတရား လေးပါး ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ၊ ဒိဋ္ဌာသဝ နဲ့ အဝိဇ္ဇာသဝ တို့ပါပဲ။ အဝိဇ္ဇာသဝ ဆိုတာကတော့ သစ္စာလေးပါးကို မသိတဲ့အတွက် သံသရာထဲ နစ်မြုပ်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ အဝိဇ္ဇာသဝကနေ လုံးဝ ကင်းစင်လွတ်မြောက်ချင်ရင်တော့ ရဟန္တာဖြစ်မှသာ ရမှာပါ။ သောတာပတ္တိ ပထမမဂ်မှာတော့ အဝိဇ္ဇာသဝရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံကို ပယ်သတ်နိုင်ပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ လူတွေကို အများဆုံး ဒုက္ခပေးပြီး အပါယ်ကျအောင် လှည့်စားနေတာကတော့ ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ နဲ့ ဒိဋ္ဌာသဝ တွေပါပဲ။ ကာမာသဝ ဆိုတာ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေကို လိုချင်နှစ်သက်တာပါ။ ဥပမာ- ကိုယ့်သားသမီးလေးတွေ အဆင်ပြေတာကို မြင်ချင်တယ် ဆိုပါစို့။ “ငါ့သားသမီး” လို့ ထင်နေတာက…
-
“အာဟုနေယျာ” (အဝေးမှ ဆောင်လာသော အလှူကို ခံထိုက်ခြင်း) ==================================== ဂုဏ်တော်သည် ဝိနည်းအရ သင်္ကန်းဝတ်ထားရုံမျှဖြင့် မရနိုင်ဘဲ၊ တရားအားထုတ်မှု (ဝိပဿနာ/မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကြောင့် ရရှိလာသော အရိယာမဂ်ဉာဏ်အပေါ်၌သာ တိုက်ရိုက်အခြေခံကြောင်း အောက်ပါကျမ်းဂန်အထောက်အထားများဖြင့် သက်သေပြနိုင်ပါသည်။ ________________________________________ ၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ) အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “အာဟုနေယျ” ဂုဏ်တော်ကို အကျယ်ဖွင့်ဆိုရာတွင် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ရှိသူကိုသာ ရည်ညွှန်းကြောင်း ဤသို့ဆိုပါသည်။ “စတုန္နံ မဂ္ဂါနံ စတုန္နံ ဖလာနဉ္စ ဝသေန အာဟုနံ အရဟတီတိ အာဟုနေယျော။” (မဂ်လေးပါး၊ ဖိုလ်လေးပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အဝေးမှဆောင်လာသော အလှူကို ခံထိုက်သောကြောင့် အာဟုနေယျ မည်၏။) • ကျမ်းကိုးအချက်: မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုသည်မှာ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်မှု၏ နောက်ဆုံးရလဒ်များ ဖြစ်သည်။…
-
========================================== “သုပ္ပဋိပန္နော” ======== ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်ကို “ဝိနည်းကျင့်တာ” လို့ ပြောကြတာဟာ အပေါ်ယံ အသွင်သဏ္ဌာန် (ပညတ်) အမြင်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ ယခုဆွေးနွေးနေတဲ့ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (ဝိပဿနာ) ကို ကျင့်ခြင်း” ဆိုတာကမှ စစ်မှန်တဲ့ သံဃာ့ဂုဏ်တော်ရဲ့ အနှစ်သာရ (ပရမတ္ထ) အမြင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခိုင်အမာ ကိုးကားနိုင်တဲ့ ကျမ်းဂန်နဲ့ အထောက်အထားတွေကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြပေးပါမယ်။ ၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ) သံဃာ့ဂုဏ်တော်တွေကို အကျယ်ဆုံး ရှင်းပြထားတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ မှာ “သုပ္ပဋိပန္နော” ကို ဒီလို ဖွင့်ဆိုထားပါတယ် – “သမ္မာပဋိပန္နတ္တာ သုပ္ပဋိပန္နော” (မှန်ကန်စွာ ကျင့်သောကြောင့် သုပ္ပဋိပန္န မည်၏။)…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင်များ နေ့စဉ် ရွတ်ဆိုပူဇော်နေကြသော “ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” ဟူသည့် သရဏဂုံသုံးပါးတွင် ‘သံဃာ’ ဟူသော ရတနာတစ်ပါး ပါဝင်ပါသည်။ သို့သော် “ထိုသံဃာရတနာ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ သင်္ကန်းဝတ်ရုံထားသော ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းသည် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ ရတနာအစစ် ဖြစ်ပါသလား” ဆိုသည့် မေးခွန်းကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ၊ ပရမတ်အမြင်ကျကျ ဆန်းစစ်ကြည့်ရန် အလွန်ပင် လိုအပ်လှပါသည်။ ဤသို့ ဆန်းစစ်ခြင်းသည် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ ဝေဖန်ပြစ်တင်ရန် မဟုတ်ဘဲ၊ ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ်၏ မူလအာဘော်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်စေရန်နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပုထုဇဉ်ဘဝ၏ အန္တရာယ်မှ ရုန်းထွက်နိုင်ရေးအတွက် သတိပေး နှိုးဆော်ရန်သာ ဖြစ်ပါသည်။ သမုတိသံဃာ နှင့် အရိယာသံဃာ စာပေကျမ်းဂန်များအရ…
-
မိတ်ဆွေ… လောကီနယ်ပယ်မှာ မိဘက သားသမီးကို စောင့်ရှောက်တာ၊ သားသမီးက မိဘကို လုပ်ကျွေးတာ၊ ဇနီးမောင်နှံ အပြန်အလှန် သစ္စာရှိကြတာဟာ အင်မတန် ချီးမွမ်းစရာကောင်းတဲ့ ကုသိုလ်ကိစ္စတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနပြုတယ်၊ သီလဆောက်တည်တယ်၊ ပရဟိတလုပ်တယ် ဆိုတာတွေဟာလည်း “မကောင်းမှုရှောင်၊ ကောင်းမှုဆောင်” ဆိုတဲ့ အဆုံးအမနဲ့ ညီညွတ်တဲ့အတွက် အကုသိုလ်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် အပြစ်ပြောဖို့ မသင့်ပါဘူး။ သို့သော်… ကျွန်တော်တို့ဟာ ကြုံခဲလှတဲ့ သာသနာတွင်းမှာ ရောက်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီကုသိုလ်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ခိုအောင်းနေတဲ့ “အမှန်တရား” တစ်ခုကိုတော့ သတိပြုစေချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဒီလောကီကိစ္စ အားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ “အဝိဇ္ဇာ” (အမှန်ကိုမသိမှု) နဲ့ “တဏှာ” (တွယ်တာမှု) က ခွစီးထားတယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ ၁။ အဖိုးတန်စိန်ခင်းထားတဲ့မြေမှာ…
-
နေ့စဉ်ဘဝမှာ အဆင်မပြေတာ ကြုံတဲ့အခါ “ငါ ဒေါသထွက်တယ်၊ ငါ ဝမ်းနည်းတယ်” လို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီ ခံစားချက်ဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ခဏလေး ပေါ်လာတဲ့ သဘောတရားသက်သက်ပါ။ ချက်ချင်းပဲ ပြန်ပျက်သွားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့က အဲဒီ ဖြစ်ပြီးပျက်သွားတဲ့ အရာကို “ငါ့ဒေါသ၊ ငါ့ဝမ်းနည်းမှု” ဆိုပြီး အတင်း လိုက်ဖမ်းဆွဲထားလို့ ပူလောင်နေရတာပါ။ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့အရာ (အနိစ္စ) ဟာ ဘယ်လိုလုပ် ကိုယ်ပိုင်အနှစ်သာရ (အတ္တ) ဖြစ်နိုင်ပါတော့မလဲ။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပေါ်လာတဲ့ ခံစားချက်တိုင်းကို သူ့အလိုလို ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့ သဘာဝတရားလို့ပဲ မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ “ငါ” မဟုတ်မှန်း သိလျက်နဲ့ ကိုယ့်တာဝန်ကို အကောင်းဆုံး ဆက်လုပ်ရုံပါပဲ။ ခုလေးတင် ပေါ်လာတဲ့ ခံစားချက်လေး၊…
-
လက်ရှိ မျက်မှောက်ခေတ် အခြေအနေကို ကြည့်လိုက်ရင် ဘာသာရေးဆိုတာဟာ ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေ၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု သက်သက်တွေ၊ စိတ်သက်သာရာရစေမယ့် အားပေးစကား (Motivation) တွေလောက်နဲ့သာ လည်ပတ်နေတာကို ဝမ်းနည်းဖွယ် တွေ့မြင်နေရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် “သင်္ကန်းဝတ်ထားရင် ပြီးရော၊ ဘာပဲလုပ်လုပ် ရှိခိုးပူဇော်ရမယ်” ဆိုတဲ့ မျက်ကန်းယုံကြည်မှု (Blind Faith) ဟာ အလွန်ကို အမြစ်တွယ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ လမ်းစဉ်လား၊ ဘုရားရှင် သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့ စံနှုန်း (Standard) ဟုတ်ရဲ့လား ဆိုတာကို မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော်မှာ ပါဝင်တဲ့ “နဂရဝိန္ဒေယျသုတ်” ကို အခြေခံပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း ရှင်းလင်း တင်ပြသွားပါမယ်။ ၁။ နဂရဝိန္ဒေယျသုတ် မှ ဖော်ပြသော ဘုရားရှင်၏ ယုတ္တိဗေဒ မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ နဂရဝိန္ဒရွာကို ရောက်ရှိတော်မူတဲ့အခါ၊…
-
အပိုင်း (၁) မှာတုန်းက ကျနော် လူသားပဓာနဝါဒ (Humanism) ကို ဘယ်လို စွဲကိုင်ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို ပြောပြခဲ့ပါတယ်။ “လောကကြီးမှာ လူသားရဲ့ စွမ်းအားကသာ အဓိကဖြစ်ပြီး၊ ဖန်ဆင်းရှင်ကို မယုံကြည်ဘဲ လူ့ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့သာ အမှန်တရားကို ရှာဖွေရမယ်၊ ဘာသာတရားဆိုတာ လူသားတွေရဲ့ တွေးခေါ်မှု အသီးအပွင့်သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့ အယူအဆတွေကို အခိုင်အမာ ယုံကြည်ခဲ့သူပါ။ ဒီအပိုင်း (၂) မှာတော့ အဲဒီလို အစွန်းရောက် လစ်ဘရယ်ဝါဒီ၊ လူသားပဓာနဝါဒီ တစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝ ဘယ်လို ပြိုလဲခဲ့ရပြီး၊ အနတ္တဝါဒဆီကို ဘယ်လို မျက်စိပွင့်သွားခဲ့သလဲ ဆိုတာကို ဆက်ပြောပြပါမယ်။ စင်္ကာပူကနေ မြန်မာပြည်ကို ပြန်လာပြီး စီးပွားရေး စလုပ်တဲ့အခါ ကျနော့်ဘဝရဲ့ အချိုးအကွေ့ စတင်ပါတော့တယ်။ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ၅…
-
သာသနာတော် အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးကြရာတွင် “ပုထုဇဉ်ရဟန်းများကသာ သာသနာကို အစဉ်အဆက် သယ်ဆောင်လာကြသည်” ဟူသော အယူအဆတစ်ခုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုကြားတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အမြစ်တွယ်လျက်ရှိပါသည်။ ဤအယူအဆကို အပေါ်ယံ ရှုမြင်ပါက မှန်ကန်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း၊ ပရမတ် အမှန်တရားနှင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ မူလရည်ရွယ်ချက်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်အောင် လေ့လာဆန်းစစ်ကြည့်ပါက များစွာ ကွာဟနေသည်ကို တွေ့ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ သာသနာဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ထိုသာသနာကို မည်သူတို့က အမှန်တကယ် လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ဆောင်နေကြသနည်း ဆိုသည့် အချက်ကို ပညတ်နှင့် ပရမတ် မရောစပ်ဘဲ ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားသိမြင်ရန် အလွန်ပင် အရေးကြီးလှပါသည်။ ပထမဦးစွာ ပုထုဇဉ်ရဟန်းများ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ရှုမြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပုထုဇဉ်ရဟန်းများသည် ပိဋကတ်သုံးပုံ ဟူသော စာပေကျမ်းဂန်များကို…