ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝသည် ပရိယတ္တိ စာပေကျမ်းဂန်များ သင်ကြားပို့ချခြင်း၊ ပဋိပတ္တိ တရားဘာဝနာ အားထုတ်ခြင်း၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း စသည့် မွန်မြတ်သော သာသနာ့တာဝန်များဖြင့် လည်ပတ်နေပါသည်။ ဤသို့ နေ့စဉ် လှုပ်ရှားရုန်းကန်ရမှုများကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်၏ သဘာဝအရ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ရဟန်းတော်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်၌ ညောင်းညာကိုက်ခဲမှုများ၊ နာကျင်မှုများ၊ သို့မဟုတ် ဖျားနာခြင်းစသည့် ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့မှုများကို မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ကြရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော သလ္လတ္ထသုတ် (မြားနှစ်စင်းသုတ်) အရ ပုထုဇဉ်တို့သည် ခန္ဓာကိုယ် နာကျင်ကိုက်ခဲသောအခါ ရုပ်၌ဖြစ်သော နာကျင်မှု (ကာယိကဒုက္ခ) ဟူသော ပထမမြားတစ်စင်း အပစ်ခံရရုံမျှမကဘဲ၊ ထိုနာကျင်မှုအပေါ်တွင် “ငါ နာလိုက်တာ၊ မသက်သာဘူး၊ ဒီလိုဆို တရားကျင့်လို့…

ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် သံဃာအချင်းချင်း ဖြစ်စေ၊ ဒါယကာ ဒါယိကာမများနှင့် ဖြစ်စေ မလွဲမသွေ ဆက်ဆံပြောဆိုကြရပါသည်။ ထိုသို့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရသောအခါ လောက၏ ဓမ္မတာဖြစ်သော လောကဓံတရား (၈) ပါးထဲမှ “ပသံသာ (ချီးမွမ်းခြင်း)” နှင့် “နိန္ဒာ (ကဲ့ရဲ့ခြင်း)” ဟူသော လောကဓံလေလှိုင်း နှစ်ခု၏ ရိုက်ခတ်မှုကို အနည်းနှင့်အများ ဆိုသလို အမြဲတမ်း ခံကြရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ “ဆရာတော်က တရားဟော သိပ်ကောင်းတာပဲ၊ အကျင့်သိက္ခာနဲ့ ပြည့်စုံတယ်၊ ကျောင်းထိုင် ပီသတယ်” စသဖြင့် မိမိ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးမွမ်းသော စကားများကို ကြားရသောအခါ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ ရင်ဘတ်ထဲတွင် ဖောင်းပွလာကာ “ငါ တော်တယ်၊ ငါ ဟုတ်တယ်” ဟူသော “မာန…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝသည် ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ဟူသော ပစ္စည်းလေးပါးကို ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများ၏ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းမှုအပေါ်တွင် မှီခိုရပ်တည်၍ သာသနာ့တာဝန်၊ ရဟန်းကိစ္စများကို ထမ်းဆောင်ရသော ဘဝဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကျောင်းသင်္ခမ်းသို့ လာရောက်လှူဒါန်းသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို လက်ခံရရှိခြင်းသည် မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လှူဒါန်းသူ ဒကာ၊ ဒကာမများအတွက် ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စွန့်လွှတ်ခြင်း (စာဂ) နှင့် ကုသိုလ်တရားများကို ရရှိစေသော်လည်း၊ အလှူခံသော ရဟန်းတော်များအတွက်မူ ဤအချိန်သည် အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး အမှတ်တမဲ့ဖြင့် ကိလေသာ ထောင်ချောက်ထဲသို့ ကျဆင်းသွားနိုင်သော အန္တရာယ်ရှိသည့် အချိန်လည်း ဖြစ်နေတတ်ပါသည်။ ထိုထောင်ချောက်မှာ အခြားမဟုတ်ပါ၊ လှူဖွယ်ပစ္စည်းကို လက်ခံရယူလိုက်ချိန်တွင် ပစ္စည်း၏ အရည်အသွေး၊ တန်ဖိုး၊ တံဆိပ်တို့ကို…

ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဟူသော သိက္ခာသုံးရပ်ကို ဖြည့်ကျင့်ရာ၌ စိတ်ကို ငြိမ်သက်စွာထားနိုင်ရေးသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သို့သော်လည်း ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ စိတ်သည် ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်တွင် ငြိမ်သက်စွာ ရပ်တည်လေ့မရှိဘဲ၊ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီးသော အတိတ်ဆီသို့ ပြန်လှည့်၍ နောင်တရ ပူပန်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မရောက်လာသေးသော အနာဂတ်ဆီသို့ ကြိုတင်တွေးတော၍ ဂနာမငြိမ် ဖြစ်ခြင်းဟူသော လွန်ဆွဲမှုကြီး နှစ်ခုကြားတွင် အမြဲတမ်း လူးလွန့်နေတတ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အတိတ်က အမှားလေးများအတွက် နောင်တရ ပူပန်နေသော စိတ်ကို အဘိဓမ္မာသဘောအရ “ကုက္ကုစ္စ (Remorse/Worry)” ဟုခေါ်ပြီး၊ အနာဂတ်အတွက် တွေးတောပူပန်ကာ စိတ်များ ပျံ့လွင့် ဂနာမငြိမ် ဖြစ်နေခြင်းကို “ဥဒ္ဓစ္စ (Restlessness)” ဟု ခေါ်ပါသည်။ ဤတရားနှစ်ပါးသည်…

မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များအတွက် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားဘာဝနာများကို အားထုတ်ရာ၌ “ဝိဝေက” ဟုခေါ်သော ဆိတ်ငြိမ်မှုသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ထိုဝိဝေက ၃-ပါးအနက် လူသူကင်းဝေးရာ တောကျောင်း၊ ရိပ်သာ၊ သို့မဟုတ် မိမိ၏ ကျောင်းသင်္ခမ်း (ကုဋိ) အတွင်း၌ တစ်ပါးတည်း ဆိတ်ငြိမ်စွာ နေထိုင်ခြင်းဟူသော “ကာယဝိဝေက” ကို ရှေးဦးစွာ တည်ဆောက်ကြရပါသည်။ သို့သော်လည်း ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက လူသူကင်းဝေးရာ၌ တစ်ပါးတည်း ရှိနေသော်လည်း၊ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ အတွင်းစိတ်သည် ချက်ချင်း ငြိမ်သက်သွားလေ့ မရှိပါ။ အစဉ်အမြဲ အာရုံသစ်များကို ရှာဖွေခံစားတတ်သော စိတ်သည် ပြင်ပအာရုံများ (အဆင်း၊ အသံ၊ စကားပြောဖော်) ပြတ်တောက်သွားသောအခါ အလွန်တရာ မွန်းကျပ်လာပြီး၊ “အထီးကျန်လိုက်တာ၊ ပျင်းစရာကြီး၊…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ပရိယတ္တိ (စာပေကျမ်းဂန် လေ့လာခြင်း) နှင့် ပဋိပတ္တိ (တရားဘာဝနာ အားထုတ်ခြင်း) ဟူသော ဓုရနှစ်ပါးသည် အဓိက အသက်သွေးကြောပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ် နှစ်ရပ်လုံးသည် ပြင်ပအာရုံများကို ဖြတ်တောက်ပြီး စိတ်ကို ငြိမ်သက်စွာ စူးစိုက်ထားရသည့် အလုပ်များ ဖြစ်သောကြောင့်၊ အလွန်အဖြစ်များပြီး အနှောင့်အယှက် အပေးဆုံးသော ကိလေသာတရား တစ်ခုနှင့် မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ကြရပါသည်။ ယင်းမှာ အခြားမဟုတ်၊ စိတ်၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု၊ ငိုက်မျဉ်းမှု ဟုခေါ်သော “ထိနမိဒ္ဓ နီဝရဏ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ တရားထိုင်နေစဉ် ဝင်သက်ထွက်သက်အပေါ် အာရုံမစူးစိုက်နိုင်တော့ဘဲ ခေါင်းငိုက်စိုက် ကျလာခြင်း၊ စာကျက်နေစဉ် စာကြောင်းများ ဝေဝါးလာပြီး အိပ်မောကျသွားခြင်းတို့သည် ရဟန်းတိုင်း ကြုံဖူးသည့် အတွေ့အကြုံများ ဖြစ်ပါသည်။ သာမန်အားဖြင့် ဤသို့…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝ ကျင့်စဉ်များတွင် မွန်းလွဲပိုင်းမှစ၍ နောက်တစ်နေ့ အရုဏ်မတက်မီအထိ အစာအာဟာရ ဘုဉ်းပေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရသော “ဝိကာလဘောဇန” သိက္ခာပုဒ်သည် အလွန်အရေးပါသော ကျင့်ဝတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ညစာရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ပေါ့ပါးစေပြီး ညပိုင်း တရားဘာဝနာ အားထုတ်ရာတွင် ထိနမိဒ္ဓ (ငိုက်မျဉ်းခြင်း) ကို နည်းပါးစေရန် အထူး ရည်ရွယ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း တစ်နေ့တာလုံး စာပေကျမ်းဂန်များ သင်ကြားပို့ချခြင်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စများ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကြောင့် ညနေစောင်းနှင့် ညပိုင်းအချိန်များသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာပြီး အင်အားဆုတ်ယုတ်လာတတ်ပါသည်။ ဤအချိန်မျိုးတွင် မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်များ ကျန်းမာရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ သင့်လျော်သော ဖျော်ရည်များ၊ အချိုရည်များ (ယာဝကာလိက၊ ယာမကာလိက၊ သတ္တာဟကာလိက၊ ယာဝဇီဝိက စသည့် ကာလိကစည်းကမ်းများနှင့်အညီ) သုံးဆောင်ရန်…

ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သာသနာ့ဘောင်တွင် နေထိုင်ကြရာ၌ မိမိတစ်ပါးတည်း သီးခြားကင်းလွတ်စွာ နေထိုင်၍ မရနိုင်ဘဲ၊ သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းနှင့်ဖြစ်စေ၊ မိမိကို မှီခိုနေကြသော ရှင်သာမဏေငယ်များ၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ ဆောင်ရွက်ပေးကြသော ကပ္ပိယကာရကများနှင့်ဖြစ်စေ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဆက်ဆံကြရပါသည်။ ဆရာသမား သို့မဟုတ် ဝါကြီးသူတစ်ပါး အနေဖြင့် တပည့်သာမဏေများနှင့် ကပ္ပိယများကို ကျောင်းကိစ္စ၊ ဆွမ်းကိစ္စ၊ ဝိနည်းကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ သွန်သင်ဆုံးမခြင်း၊ ညွှန်ကြားခိုင်းစေခြင်းများ ပြုလုပ်ရသည်မှာ မလွဲမသွေ ထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ ညွှန်ကြားခိုင်းစေရသည့် အချိန်များသည် ပုထုဇဉ်သဘာဝအရ “အတ္တ” နှင့် “ကိလေသာ” များ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်ခိုအောင်းနိုင်သော အချိန်များ ဖြစ်နေတတ်ပါသည်။ မိမိခိုင်းစေသည့်အတိုင်း အတိအကျ လုပ်ဆောင်နိုင်သောအခါ “အလိုကျစိတ် (သာယာကျေနပ်မှု လောဘ)” ပေါ်လာတတ်ပြီး၊ မိမိပြောသည့်အတိုင်း မလုပ်ခြင်း၊…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝသည် မနက်အရုဏ်တက်ချိန် သို့မဟုတ် အရုဏ်မတက်မီ နံနက်စောစော အချိန်များမှ စတင်လေ့ရှိပါသည်။ ဘုရားဝတ်တက်ခြင်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ဆွမ်းခံကြွရန် ပြင်ဆင်ခြင်း စသည့် မွန်မြတ်သော ဝတ္တရားများစွာရှိသည့်အတွက် နံနက်စောစော နိုးထခြင်းသည် ရဟန်းတို့၏ မလွဲမသွေ ကျင့်သုံးရမည့် အလေ့အကျင့်ကောင်း တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း လူသားတို့၏ ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်တရား) သည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်တတ်သော သဘောရှိသဖြင့်၊ နံနက်စောစော မျက်စိပွင့်၍ နိုးထလာသော အခိုက်အတန့်တိုင်းသည် အလွန်လွယ်ကူချောမွေ့နေသည်တော့ မဟုတ်ပါ။ အထူးသဖြင့် ရာသီဥတု အေးချမ်းသော အချိန်များ၊ ယခင်နေ့က ပင်ပန်းထားသော အချိန်များတွင် အိပ်ရာမှ နိုးလာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် “ဆက်အိပ်ချင်သေးတယ်၊ ခဏလောက် မှေးလိုက်ဦးမယ်” ဟူသော ငိုက်မျဉ်းမှု၊ ပျင်းရိမှု (ထိနမိဒ္ဓ) နှင့် သာယာတွယ်တာမှု (လောဘ)…

ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် မနက်အရုဏ်တက်ချိန်နှင့် ညချမ်းအချိန်များ၌ ဘုရားဝတ်တက်ခြင်း၊ ပရိတ်တော်များ၊ ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်များကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းသည် မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရသည့် မွန်မြတ်သော ဝတ္တရားတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဗုဒ္ဓါနုဿတိစသော ကုသိုလ်တရားများကို ရရှိနိုင်သကဲ့သို့၊ သာသနာတော်ကို စောင့်ရှောက်ရာလည်း ရောက်ပါသည်။ သို့သော်လည်း နှစ်ကာလကြာရှည်စွာ နေ့စဉ်ရက်ဆက် ရွတ်ဆိုလာခဲ့သောအခါ အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး သတိမထားမိတတ်သည့် အားနည်းချက်တစ်ခု ဝင်ရောက်လာတတ်ပါသည်။ ယင်းမှာ စာသားများကို အလွတ်ကျက်မှတ်ထားပြီး ဖြစ်သဖြင့် နှုတ်က အလေ့အကျင့်အရ အလိုအလျောက် ရွတ်ဆိုနေသော်လည်း၊ စိတ် (ဝိဉာဏ်) ကမူ တရားစာသားများအပေါ်တွင် မရှိတော့ဘဲ အခြားသော ပြင်ပအာရုံများ၊ ကျောင်းကိစ္စများ၊ အတိတ်က အကြောင်းအရာများဆီသို့ လွင့်စင်မျောပါသွားတတ်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ စိတ္တာနုပဿနာကို လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်နေသော ရဟန်းတော်တစ်ပါး အနေဖြင့် ဤကဲ့သို့…