-
ဘုရားဟော နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်က နခသိခ သုတ်ကို မယုံကြည်ရင်တော့ ဘာမှ မပြောလိုပါ။ ဘုရားဟောတာကို ယုံကြည်ရင်တော့ (လူ သို့မဟုတ် ရဟန်း) ပုထုဇဉ်လဲ ဖြစ်တယ် ဆိုရင်တော့ ဘုရားပြောတာကို နားလည်လက်ခံပြီး သံသရာ လွတ်ကြောင်း၊ အပါယ်လွတ်ကြောင်း သောတာပန် ဖြစ်အောင်လုပ်ကြပါ။ ဗုဒ္ဓဟောကြားခဲ့တဲ့ “နခသိခသုတ်” လာ ဥပမာကို အခြေခံပြီး ပုထုဇဉ်တွေ သေလွန်ပြီးနောက် အပါယ်ကျနိုင်ခြေကို သိပ္ပံပညာရဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေ၊ သင်္ချာနည်းကျ လေ့လာခြင်း တွေနဲ့ တွက်ချက်ကြည့်ပါမယ်။ ဒီနေရာမှာ ကမ္ဘာမြေကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့ ဒြပ်ထု (Mass) နဲ့ လက်သည်းခွံပေါ်က မြေမှုန်ရဲ့ ဒြပ်ထုကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဖြစ်တန်စွမ်း (Probability) ကို ရှာဖွေရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁။ ဒြပ်ထု ပမာဏများကို သတ်မှတ်ခြင်း ကမ္ဘာမြေကြီး၏…
-
ကျနော်တို့ နိုင်ငံဟာ သာသနာထွန်းကားတယ်ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ဂုဏ်ယူနေကြသူ များပါတယ်။ ဘုန်းကြီး အရေအတွက် များတာကို၊ ဘုန်းကြီးတွေအတွက် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း တိုးတက်တာကို၊ ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်လာတာကိုပဲ “သာသနာ တိုးတက်တယ်” လို့ ထင်နေကြတာက အများစုပါ။ ဘုရားနဲ့ စေတီ အရေအတွက်ကလည်း တစ်နိုင်ငံလုံး အပြည့်ဆိုတော့၊ အမှတ်တမဲ့ ကြည့်လိုက်ရင် နတ်ပြည်တက်မယ့် နိုင်ငံလိုလိုပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ‘သာသနာ’ ဆိုတာ တကယ်တော့ အဆုံးအမပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သံသရာဆိုတာက အပြောင်းအပြောင်း အပြန်ပြန် အပါယ်မှာပဲ ကျင်လည်ရတာများတယ်၊ လူပြည် နတ်ပြည်ဆိုတာကလဲ ခဏတာ အနားရယုံပါပဲ၊ ပြီးရင် အပါယ်ပဲ ပြန်ကျကြဦးမှာ ဒါကြောင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ လွတ်လမ်းနဲ့ ကြုံတုန်းမှာ သံသရာက လွတ်အောင် လုပ်ပါ…
-
ရုံးခန်းထဲက အစည်းအဝေး စားပွဲဝိုင်းမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ လုပ်ငန်းခွင် အသင်းအဖွဲ့နဲ့ စကားပြောနေတဲ့ အချိန်မှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်… ခင်ဗျား ဘယ်လောက်များ ဒီလို အခြေအနေမျိုးနဲ့ ကြုံဖူးပါသလဲ။ ကိုယ်က ညဉ့်နက်တဲ့အထိ အပင်ပန်းခံ စဉ်းစားထားတဲ့ အကြံဉာဏ် တစ်ခု၊ ဒါမှမဟုတ် အားသွန်ခွန်စိုက် လုပ်ထားတဲ့ ပရောဂျက် တစ်ခုကို တင်ပြလိုက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ယောက်ယောက်က၊ ဒါမှမဟုတ် အထက်လူကြီးက “ဒီအချက်ကတော့ သိပ်မကောင်းသေးဘူး၊ ဟိုလို ပြင်လုပ်ရင် ပိုကောင်းမယ်” လို့ ထောက်ပြလိုက်တဲ့ အခါမျိုးပေါ့။ အဲဒီလို အချိန်မှာ ရင်ဘတ်ထဲကနေ ဒေါသ၊ မာန နဲ့ ရှက်ရွံ့မှုတွေ ရောထွေးပြီး ဖျတ်ခနဲ ဆောင့်တက်လာတာကို သတိထားမိပါသလား။ “ငါ့ အကြံဉာဏ်ကို သူတို့က ပယ်ချရသလား၊ ငါ…
-
အရာရာဟာ “ငါ” ဆိုတာ တကယ်ရှိတယ်လို့ ထင်တဲ့ အထင်မှားကနေ စတာပါ။ ငါရှိတယ်လို့ ထင်လိုက်တာနဲ့တပြိုင်နက် ငါ့အပူအပင်၊ ငါ့အမှား၊ ငါ့တာဝန်၊ ငါ့မိသားစု၊ ငါ့လူမျိုး၊ ငါ့နိုင်ငံ၊ ငါ့ဥစ္စာ ဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေပါ အကုန်ပါလာပါတော့တယ်။ အဲဒီလို ခိုင်မာနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီး ပြုတ်ကျသွားတဲ့အခါ ပူလောင်မှုတွေ အားလုံး သိသိသာသာ သက်သာသွားပါတယ်။ ဒီလို အစွဲပြုတ်သွားတဲ့ အဖြစ်ကို သောတာပန်လို့ ခေါ်တာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေရခြင်းရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကလည်း လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ ဒီအေးချမ်းတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကို ရစေဖို့ သောတာပန်ဖြစ်အောင် အားထုတ်သင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးနောက်က ကပ်ပါလာတဲ့ ဝန်ကျဉ်းတွေကို…
-
လောကရော လောကအလွန်မှာပါ ရှိသမျှ အရာအားလုံးဟာ “တရား (ဓမ္မ)” တွေချည်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ကျနော်တို့ ရှင်သန် နေထိုင်နေတဲ့ “လောက” ဆိုတာကြီးမှာ ရှိနေတာကတော့ “သင်္ခါရတရားများ” ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ခါရတရား ဆိုသည်မှာ အကြောင်းတရား တစ်ခုခုက ဖန်တီးပြုပြင်ပေးလိုက်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ “အကျိုးတရား” များကို ခေါ်ဆိုတာပါ။ ရုပ်နာမ် နှင့် သင်္ခါရ လူတွေကသာ “ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ” လို့ အထင်မှားနေကြပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်း လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ကြည့်လိုက်ရင် လောကမှာ “ရုပ်တရား” နဲ့ “နာမ်တရား” သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ရုပ် နဲ့ နာမ် ဟာလည်း သင်္ခါရတရားတွေပါပဲ။…
-
ယခုလို ကြာသပတေးနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာဟာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေ အများဆုံး စုပြုံနေတတ်တဲ့ အချိန် ဖြစ်သလို၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ရဲ့ ခံနိုင်ရည် စွမ်းအားတွေ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းစ ပြုလာတဲ့ အချိန်အခါမျိုးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စားပွဲပေါ်မှာ ထပ်နေတဲ့ လုပ်စရာ အလုပ်တွေ၊ မပြီးပြတ်သေးတဲ့ စာရင်းဇယားတွေ၊ ဖြေရှင်းရမယ့် ကိစ္စတွေကို ကြည့်ပြီး အမျိုးသား အများစုရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ လေးလံတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး တစ်ခုကို ခံစားလာရတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အချိန်မျိုးမှာ စိတ်အစဉ်ထဲကို အလိုအလျောက် တိုးဝင်လာတဲ့ အရာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ဒီအလုပ်တွေကနေ ထွက်ပြေးချင်လိုက်တာ၊ ဘာမှ ဆက်မလုပ်ချင်တော့ဘူး” ဆိုတဲ့ ငြီးငွေ့ ပျင်းရိတဲ့ စိတ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာတော့…
-
သာသနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောရရင် ပထမဆုံး အချက်က “သာသနာဆိုတာဟာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတွေ ဖြစ်ပြီး အဆုံးအမတွေဟာ အပြစ်ကင်းစင်တယ်” ဆိုတာပါပဲ။ သံသရာမှာ တန်ဖိုးအကြီးဆုံးသော၊ လောကသုံးပါးရဲ့ အဖြေဖြစ်သော၊ လောကသုံးပါးမှ လွတ်မြောက်ရာဖြစ်သော၊ သန္တိသုခဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ညွှန်ပြနိုင်သော တရားတွေဖြစ်တဲ့ ‘သာသနာ’ ဆိုတာဟာ အားလုံးထက် အရေးကြီးပါတယ်။ အခုလက်ရှိမှာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သាသနာ မဟုတ်တော့ဘဲ ပုထုဇဉ်ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ သာသနာ ဖြစ်နေတာကို သဘောပေါက် နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ ပုထုဇဉ် ဘုန်းကြီးတွေ မြတ်စွာဘုရား တရားတွေကို ထင်သလို ဟောနေတာတွေ၊ ထင်သလို ပြောနေတာတွေ၊ ထင်သလို နေထိုင်တာတွေ… ဒါတွေအားလုံးကို ခြုံကြည့်လိုက်ရင် သာသနာဟာ လုံးဝကို ပျက်စီးပြီး သံသရာက လွတ်လမ်းကို မညွှန်ပြနိုင်တဲ့ အခြေအနေကို…
-
လောကဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှု သက်သက်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လူအများစုက “ငါ” နဲ့ “သူတစ်ပါး” ဆိုတာကို အတည်ယူထားကြတော့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အဲဒီရေစီးကြောင်းထဲ မလွဲမရှောင်သာ စီးမျောနေကြရပါတယ်။ သို့သော်လည်း ကိုယ်ပိုင်အချိန်လေးမှာတော့ အတိတ်ဆိုတာ တကယ်မရှိတော့တဲ့ ကိစ္စမို့ လုံးဝပစ်ချထားပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ အနာဂတ်ကိုသာ ကြည့်မယ်လို့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆုံးဖြတ်လိုက်သင့်ပါတယ်။ ဒီလို အမှန်တရားကို မဆုံးဖြတ်နိုင်ဘဲ၊ မရှိတော့တဲ့ အရာတွေနောက် လိုက်ပြီး ပူလောင်နေကြလို့ မြတ်စွာဘုရားက ပုထုဇဉ်ဆိုတာ အရူးနဲ့ တူတယ်လို့ ဟောတော်မူခဲ့တာပါ။ ကိုယ်တိုင်ရော မရှိတော့တဲ့ အရိပ်တွေနောက်ကို လိုက်ပြီး ပင်ပန်းနေသေးလားဆိုတာ ပြန်ဆင်ခြင်ကြည့်ပါဦး။
-
ဒီ သာဝက အစီအစဉ်ကို လူတိုင်း သေသေချာချာ နားလည်ထားသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တရားတော်တွေကို လေ့လာ လိုက်စားနေတဲ့ ယောဂီတွေ ပိုပြီး ကွဲကွဲပြားပြား နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ သာသနာမှာ “မြတ်စွာဘုရား” တစ်ဆူတည်းသာလျှင် ‘တစ်ခွန်းတည်းနှင့် အမှန်ဆုံးကို ဟောနိုင်သော’ (သဗ္ဗညုတဉာဏ်) ဂုဏ်တော် ရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားကလွဲရင် အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက တွေမှာ သဗ္ဗညုတဉာဏ် မရှိတဲ့အတွက် တရားဟောပြ လမ်းညွှန်တဲ့ နေရာမှာ ပြုလုပ်မှု မှားယွင်းတဲ့ အချက်လေးတွေ၊ လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို သဘာဝကျကျ နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ အဂ္ဂသာဝကကြီးများပင် လိုအပ်ချက် ရှိနိုင်ခြင်း ဥပမာတစ်ခု ပြောရရင်- ဓနဉ္ဇာနိ ပုဏ္ဏားကြီး (သူဌေးကြီး) သေခါနီးအချိန်မှာ၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တိုင် သွားရောက် တရားဟောပါတယ်။…
-
မိတ်ဆွေတစ်ယောက် မေးတဲ့ မေးခွန်းတွေပါ။ အကျိုးရှိမယ် ယူဆလို့ ပြန်လည်မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။ [မေးခွန်းများ] မရှင်းတာလေးတွေ ရှိလို့ မေးပါရစေ။ ၁။ အရိယာမဟုတ်တဲ့ ဘုန်းကြီးမှန်သမျှ တကယ်ပဲ သံဃာစာရင်းထဲ မပါဘူးလား။ မြတ်စွာဘုရားက တကယ်ပဲ အဲဒီလို ဟောခဲ့ပါသလား။ ၂။ အရိယာတော့ မဖြစ်သေးဘူး၊ ပရိယတ် ပဋိပတ် နှစ်ခုလုံးကို ကြိုးစားအားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်းဆိုရင်ကော ဘယ်လိုသတ်မှတ်မလဲ။ ၃။ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနဲ့ တခြားသော ရဟန်းသာလို့ သမုတ်ခံရတဲ့ ဆရာတော်ကြီးတွေကော အရိယာမဖြစ်ခင်က တရားမဟောခဲ့ကြဘူးလား။ (ဆရာ့စာထဲမှာ အရိယာမဖြစ်ရင် တရားဟောစင်ပေါ်မှာ မတက်ထိုက်ဘူးလို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့စာ တွေ့လို့ပါ) ၄။ အရိယာမဖြစ်သေးဘူး၊ သီလ သမာဓိ ပညာ ပြည့်စုံတဲ့ ဘုန်းကြီးက တရားဟောရင် နာတဲ့သူတွေ သံသရာက မလွတ်နိုင်တောင်…