-
ကျနော်က မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင် စကားလုံး အသစ်တွေ တီထွင်သုံးနှုန်းတာကို လုံးဝ သဘောမကျပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ငယ်ငယ်ကတည်းက သတိထားမိတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ ကျနော်တို့ ယုံကြည်သက်ဝင်တဲ့ ဒီလမ်းစဉ်ဟာ တခြား ဘယ်ဘာသာတရား (Religion) နဲ့မှ လုံးဝ မတူဘဲ သီးသန့်ကြီး ခွဲထွက်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒီလို သီးခြားဖြစ်နေတဲ့ သဘောကို သိချင်ရင် ကိုယ်တိုင် အားထုတ်မှု လိုအပ်တယ်လို့ ခံယူပြီး၊ တစ်ချိန်က ဘာသာမဲ့ တစ်ယောက်လိုတောင် နေခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအဆုံးအမတွေအပေါ် မထေမဲ့မြင်တော့ တစ်ခါမှ မလုပ်ခဲ့ပါဘူး။ အခု အသေအချာ စဉ်းစားကြည့်တဲ့အခါ ဒီလို ကွဲထွက်နေရတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းကို တွေ့လာရပါတယ်။ အဲဒါကတော့ တကယ့် အနှစ်သာရဟာ…
-
တရားမျက်နှာအတွက် ပြတ်အောင် ဖြတ်ရမှာမို့ ပြောရမှာပါပဲ။ ကံဆိုတာက မျက်စိလည်စေပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အဆင်ပြေနေရင် ကံကောင်းတယ်လို့ ယူဆချင် ယူဆကြပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ချမ်းသာမှုဆိုတာကို ‘ကံ’ နဲ့ ရောပြီး အမျိုးမျိုး ပြောကြပါတယ်။ ဒီကိစ္စက မှန်ကန်မနေတာကို သေသေချာချာ မစဉ်းစားမိဘဲ အဆင်ပြေသလို နေကြတာများပါတယ်။ ကိုယ် ဒုက္ခရောက်တယ်၊ ကံကြောင့်လို့ ထင်တယ်။ ကိုယ် ကောင်းတယ်ထင်တာ ဖြစ်တယ်၊ ကံကြောင့်လို့ထင်တယ်။ အကုန် ကံကြောင့်ချည်းပဲ ထင်နေတာဟာ “ကမ္မဝါဒီ သဿတဒိဋ္ဌိ” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဆရာတော်ကြီး သုံးတဲ့ စကားပါ။ ကံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရမ်းလေ့လာရင် ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အမှားတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရား မပညတ်ထားတာကို ပညတ်ထားတာတွေ အများကြီးပါ။ ဘယ်လောက်ထိ ဆိုးလဲဆိုတော့ အရိယာသံဃာရဲ့…
-
ယခုလို တနင်္ဂနွေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ တစ်ပတ်တာလုံး လုပ်ငန်းခွင်မှာ အပြင်းအထန် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားခဲ့ရတဲ့ အမျိုးသားတွေအတွက် ခန္ဓာရော စိတ်ပါ အနားပေးလေ့ရှိတဲ့ အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ မိသားစု တာဝန်၊ စီးပွားရေး တာဝန်တွေနဲ့ ပခုံးနှစ်ဖက်လုံး လေးလံနေတတ်တဲ့ အမျိုးသားတွေရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုတာ အပြိုင်အဆိုင်တွေ၊ ဖိအားတွေ၊ မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့ အမြဲတမ်း ပူလောင်နေတတ်တဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။ ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ အမျိုးသား ဥပါသကာတို့အတွက်၊ လုပ်ငန်းခွင်ထဲက ဖိအားတွေကို စိတ္တာနုပဿနာနဲ့ ရှုမှတ်ပြီးတဲ့နောက်၊ အဲဒီ “အနတ္တ” အမြင်ကို အခြေခံပြီး တကယ့် လောကီ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဓိပတိတရား လေးပါးနဲ့ အောင်မြင်မှုကို ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ကျကျ ဆွေးနွေး တင်ပြပေးသွားပါမယ်။…
-
လောကကြီးမှာ လူတွေ၊ သတ္တဝါတွေ ရှိနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေကြရတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် တကယ့်အရှိတရားဟာ ရုပ်နဲ့ နာမ် အစားထိုး ဖြစ်ပျက်နေတာ သက်သက်ပါပဲ။ နာမည်၊ ပုံပန်းသဏ္ဍာန်၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ဆိုတာတွေက ဆက်သွယ်ပြောဆိုဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခေါ်အဝေါ်တွေလောက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း ရှာကြည့်ရင် ပိုင်ဆိုင်တဲ့သူ၊ ခိုင်မာတဲ့သူ ဘယ်သူမှ မရှိပါဘူး။ ဒီသဘောကို နားလည်လာရင် လူတွေအပေါ် ထားတဲ့ ဒေါသ၊ လောဘတွေ အလိုလို ပါးလျသွားပါလိမ့်မယ်။ အခု မြင်နေရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို အမည်နာမတွေ ခွာပြီး ရုပ်နာမ်တွေ ဖြစ်ပျက်မှုသက်သက်လို့ မြင်အောင် လေ့လာကြည့်လို့ ရမလား။
-
ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အဓိက ပန်းတိုင်ဟာ တကယ်တော့ သံသရာ ဆင်းရဲဒုက္ခကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူဝတ်ကြောင်တွေ အနေနဲ့ မဖြစ်မနေ စောင့်ထိန်းရမယ့် အခြေခံကတော့ ငါးပါးသီလပါပဲ။ ငါးပါးသီလကို နှစ်ရှည်လများ လုံခြုံအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရင် အပါယ်ဘေးကနေ အတန်အသင့် လုံခြုံသက်သာခွင့် ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ခေတ်အဆက်ဆက်မှာ တချို့သော ရဟန်းတွေက လူတွေ လိမ္မာယဉ်ကျေးစေဖို့ ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ မူလ အဆုံးအမတွေအပေါ်မှာ ချဲ့ကား ဟောပြောခဲ့တာတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဥပမာ – သိင်္ဂါလသုတ်မှာ မိဘက သားသမီးအပေါ် ဘယ်လို ဝတ္တရားကျေပွန်ရမယ်၊ သားသမီးက မိဘအပေါ် ဘယ်လို ပြန်လည် ကျေးဇူးဆပ်ရမယ် ဆိုတာတွေကို ပြဆိုထားပါတယ်။ ဒါတွေဟာ လောကမှာ…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များအတွက် သီလ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်) သည် အသက်တမျှ အရေးကြီးလှပါသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် သိသိလျက်နှင့်ဖြစ်စေ၊ မသိဘဲ အမှတ်တမဲ့ဖြစ်စေ ချို့ယွင်းသွားသော ဝိနည်းအမှား (အာပတ်) များကို ကုစားရန်အတွက် သီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းအချင်းချင်းထံတွင် မိမိ၏ အပြစ်ကို ဝန်ခံခြင်းဟူသော “ဒေသနာကြားခြင်း (အာပတ်ဖြေခြင်း)” သည် မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရသည့် အလွန်မွန်မြတ်သော ဝိနည်းကံ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သီလကို ပြန်လည် စင်ကြယ်စေခြင်းဖြင့် တရားဘာဝနာ အားထုတ်ရာတွင် အနှောင့်အယှက် ကင်းစေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း သာသနာ့ဘောင်တွင် နှစ်ကာလ ကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ၊ ဤဒေသနာကြားခြင်း အလုပ်သည် နေ့စဉ် နံနက်၊ ည ပြုလုပ်နေကျ “ရိုးအီနေသော အလေ့အကျင့် (Routine)” တစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားတတ်ပါသည်။ ထိုအခါ ပုထုဇဉ်…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်သူ မိတ်ဆွေများခင်ဗျာ… တရားဓမ္မတွေကို လေ့လာလိုက်စားတဲ့ နေရာမှာ အသိပညာ ဗဟုသုတတွေ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေ ဖတ်ရှုပြီး ယုတ္တိဗေဒအရ စဉ်းစားတွေးခေါ်တာဟာ ပထမဆုံး ခြေလှမ်း တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒီ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု အဆင့်မှာတင် ရပ်တန့်နေမယ် ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ ရည်မှန်းထားတဲ့ တကယ့် လွတ်မြောက်မှု၊ အရိယာမဂ်ဖိုလ် ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့ အလွန် ဝေးကွာနေပါဦးမယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့အတွက် အတွေးအခေါ် သက်သက်ကနေ အရှိတရားကို မျက်မှောက်ပြုတဲ့ လက်တွေ့ သိမြင်မှုဆီကို မဖြစ်မနေ ကူးပြောင်းကြဖို့…
-
ဒီတစ်ပတ်လုံး ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘော၊ အစိုးမရတဲ့ သဘော၊ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ သဘောနဲ့ သညာရဲ့ အကြောင်းတွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ စာဖတ်ရုံသက်သက်နဲ့တော့ ဒီအမှန်တရားတွေကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ သိလာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ လေ့လာကျင့်သုံးမှုကသာ အဓိကပါ။ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုသလို ကိုယ့်ရဲ့ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ်၊ ပညာတွေကို စိုက်ထုတ်ပြီး အမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ဖို့ ကြိုးစားကြစေချင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးရဲ့ အမြဲ တရစပ် ဖြစ်ပျက်နေမှု၊ ဘယ်စိတ်ကိုမှ ငါလို့ သတ်မှတ်လို့မရမှု၊ အမြဲဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ စိတ်တွေမို့ တကယ်တော့ ဘယ်စိတ်ကိုမှ သုခလို့ မှတ်ယူလို့ မရမှုတွေကို အမြဲတမ်း သတိကပ်ထားပါ။ ဒီတစ်ပတ်အတွင်းမှာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကို…
-
ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ် အစစ်အမှန်ဆိုတာ ဘာလဲ။ တိုတိုနဲ့ လိုရင်းကို ပြောရရင်တော့ “အမှန်တရားကို ရှာဖွေခြင်း” ပါပဲ။ ဘဝရဲ့ အနှစ်သာရ ဆိုတာကလည်း အဲဒီ “အမှန်တရားကို ထိုးထွင်းသိရှိခြင်း” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကီအမြင်ဖြင့် အဖြေရှာခဲ့သော နေ့ရက်များ ဒီ “ဘဝအဓိပ္ပာယ်” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဟာ အရင်တုန်းက စင်ကာပူမှာ အလုပ်လုပ်စဉ် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ အားလပ်ရက် အရက်ဝိုင်းတွေမှာ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ အမြဲတမ်း ငြင်းခုံ ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စပါ။ ဒါပေမယ့် ဘယ်တုန်းကမှ ရေရေရာရာ အဖြေ မထွက်ခဲ့ပါဘူး။ တစ်ချိန်ကဆိုရင် “ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဆိုတာ သာယာမှု (Sex) များ ဖြစ်နေမလား” လို့တောင် လွဲမှားစွာ တွေးတော စဉ်းစားဖူးပါတယ်။ လောကီဘဝမှာ အဆင်ပြေပြေ…
-
ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် လဆန်း၊ လဆုတ် ဥပုသ်နေ့များသို့ ရောက်ရှိလာတိုင်း မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရသော အရေးကြီးသည့် ဝိနည်းကိစ္စတစ်ရပ်မှာ ဆံချခြင်း (ခေါင်းရိတ်ခြင်း) ပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၌ ဆံပင်၊ မုတ်ဆိတ်များကို ရိတ်ပယ်ခြင်းသည် လောကီလူသားတို့၏ အလှအပ မာနကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ ရိုးရှင်းသော ရဟန်းဘဝကို ခံယူခြင်းဟူသော အလွန်လေးနက်သည့် အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ စတင် ဝင်ရောက်မည့် ရှင်သာမဏေလောင်းများကို ဆံချပေးရာတွင် “ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစော” ဟူသော တစပဉ္စက ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှေးဦးစွာ သင်ကြားပေးလေ့ ရှိကြပါသည်။ သို့သော်လည်း သာသနာ့ဘောင်တွင် နှစ်ကာလ ကြာရှည်လာသောအခါ၊ လစဉ်လတိုင်း ဆံချနေရခြင်းသည် ပုံမှန် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်…