ရုံးခန်းထဲက အစည်းအဝေး စားပွဲဝိုင်းမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ လုပ်ငန်းခွင် အသင်းအဖွဲ့နဲ့ စကားပြောနေတဲ့ အချိန်မှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်… ခင်ဗျား ဘယ်လောက်များ ဒီလို အခြေအနေမျိုးနဲ့ ကြုံဖူးပါသလဲ။ ကိုယ်က ညဉ့်နက်တဲ့အထိ အပင်ပန်းခံ စဉ်းစားထားတဲ့ အကြံဉာဏ် တစ်ခု၊ ဒါမှမဟုတ် အားသွန်ခွန်စိုက် လုပ်ထားတဲ့ ပရောဂျက် တစ်ခုကို တင်ပြလိုက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ယောက်ယောက်က၊ ဒါမှမဟုတ် အထက်လူကြီးက “ဒီအချက်ကတော့ သိပ်မကောင်းသေးဘူး၊ ဟိုလို ပြင်လုပ်ရင် ပိုကောင်းမယ်” လို့ ထောက်ပြလိုက်တဲ့ အခါမျိုးပေါ့။

အဲဒီလို အချိန်မှာ ရင်ဘတ်ထဲကနေ ဒေါသ၊ မာန နဲ့ ရှက်ရွံ့မှုတွေ ရောထွေးပြီး ဖျတ်ခနဲ ဆောင့်တက်လာတာကို သတိထားမိပါသလား။ “ငါ့ အကြံဉာဏ်ကို သူတို့က ပယ်ချရသလား၊ ငါ လုပ်ထားတဲ့ အလုပ်ကို အသိအမှတ် မပြုဘူး” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့ မျက်နှာတွေ ပူထူလာပြီး၊ ချက်ချင်း ပြန်လည် ချေပချင်တဲ့ စိတ်တွေ တစ်ဟုန်ထိုး ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။

ဒီကနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အနားယူချိန်လေးမှာတော့၊ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ အပေါင်းတို့အတွက်၊ ကိုယ့်ရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ သတိမထားမိဘဲ ကြီးမားစွာ ခေါင်းထောင်လာတတ်တဲ့ အဲဒီ “ငါ့ အကြံဉာဏ်၊ ငါ့ အလုပ်” ဆိုတဲ့ အတ္တစိတ်ကြီးကို ဉာဏ်နဲ့ ဘယ်လို ခွာချမလဲ ဆိုတာကို ရှုထောင့်အသစ်၊ ဥပမာ အသစ်တွေနဲ့ ဆွေးနွေး တင်ပြချင်ပါတယ်။

အတွေးအခေါ်များဟာ တိမ်တိုက်တွေလိုပါပဲ

ကျနော်တို့တွေဟာ ကိုယ် စဉ်းစားမိတဲ့ အကြံဉာဏ် တစ်ခု၊ ကိုယ် ဖန်တီးထားတဲ့ အလုပ်တစ်ခု အပေါ်မှာ “ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု တံဆိပ်ကို အလွန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကပ်ထားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့် အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း လေ့လာကြည့်လိုက်ရင်၊ အဲဒီ “အကြံဉာဏ်” ဆိုတာ ဘာလဲ။

ကောင်းကင်မှာ တိမ်တိုက်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ကြည့်ပါ။ ရေခိုးရေငွေ့တွေ၊ အပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ဆုံစည်းသွားတဲ့ အခါ တိမ်တိုက် တစ်ခု အလိုလို ပုံဖော် ဖြစ်တည်လာပါတယ်။ အဲဒီ တိမ်တိုက်ကို ဘယ်သူကမှ ပိုင်ဆိုင်မထားသလို၊ ဘယ်သူကမှလည်း “ငါ့ တိမ်တိုက်” လို့ သွားပြီး အမည်တပ်လို့ မရပါဘူး။ အခြေအနေ ပေးလို့ ဖြစ်လာတဲ့ သဘာဝ ဖြစ်စဉ် တစ်ခု သက်သက်ပါ။

လူတစ်ယောက်ရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ “အကြံဉာဏ်” ဆိုတာဟာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ အတိတ်က ဖတ်မှတ် လေ့လာခဲ့ဖူးတဲ့ အသိပညာ (သညာ)၊ လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာ အခြေအနေ၊ ပြီးတော့ အဲဒီ အချက်အလက်တွေကို ပေါင်းစပ် တွေးတောပေးလိုက်တဲ့ စေ့ဆော်မှု (သင်္ခါရ) တွေ အချိုးကျ ပေါင်းဆုံသွားတဲ့ အခါ၊ ဝိဉာဏ် (သိစိတ်) မှာ “အကြံဉာဏ်” အသစ် တစ်ခု အဖြစ် ဖျတ်ခနဲ ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးဟာ ခန္ဓာငါးပါး အညမည (တစ်ခုနှင့် တစ်ခု အမှီသဟဲပြု၍) အလုပ်လုပ်သွားတာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပိုင်ရှင် တစ်ယောက်မှ မပါဝင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ မောဟ ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ အခါ၊ ဒီ သဘာဝ သင်္ခါရ ဖြစ်စဉ်လေးကို “ငါ စဉ်းစားထားတာ၊ ငါ့ အကြံဉာဏ်” ဆိုပြီး အတ္တ နဲ့ တင်းတင်းကြပ်ကြပ် သွားရောက် ဆုပ်ကိုင်လိုက်ပါတော့တယ်။

အတ္တက ဖန်တီးလိုက်တဲ့ မလိုအပ်သော ဒဏ်ရာ

ပြဿနာက အဲဒီ “ငါ့ဟာ” လို့ ဆုပ်ကိုင်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ စတင်တာပါပဲ။ ကိုယ် တင်ပြလိုက်တဲ့ အကြံဉာဏ်ကို တစ်ယောက်ယောက်က ဝေဖန် ထောက်ပြလိုက်တဲ့ အခါ၊ တကယ်တမ်း အပြစ်တင် ခံရတာဟာ အလုပ်ရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် (Process) သက်သက်ပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အလုပ်ပေါ်မှာ “ငါ” လို့ သွားကပ်ထားတဲ့ အတွက်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး၊ ကိုယ့်ရဲ့ သိက္ခာကို လာပြီး ထိခိုက် စော်ကားတယ် လို့ အလိုလို ခံစားလိုက်ရပါတယ်။

အိမ်ရှေ့မှာ စွန့်ပစ်ထားတဲ့ သစ်သားတုံး တစ်တုံးကို လူတစ်ယောက်က ဓားနဲ့ လာခုတ်ရင် ကျနော်တို့ ဘာမှ မဖြစ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ သစ်သားတုံးကိုပဲ “ဒါ ငါ့ရဲ့ အဖိုးတန် ပရိဘောဂ” လို့ စိတ်က သတ်မှတ်လိုက်တာနဲ့၊ အခုတ်ခံရတဲ့ အခါ ကိုယ့်အသားကို လာခုတ်သလို နာကျင် ဒေါသထွက် ရပါတော့တယ်။ အလုပ်ခွင်မှာ အကြံဉာဏ်တွေ ပယ်ချခံရတိုင်း ပူလောင်နေရတာဟာ အလုပ်ကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တ ကို ရှေ့တန်းတင်ထားမိတဲ့ အတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည် နာကျင်အောင် ဖန်တီးနေတာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

အစည်းအဝေးခန်းထဲက စိတ္တာနုပဿနာ လက်တွေ့ ကျင့်စဉ်

ဒီတော့ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ ဒီလို အတ္တ ခေါင်းထောင်လာပြီ ဆိုရင်၊ မျက်စိမှိတ်ပြီး တရားထိုင်နေဖို့ အချိန်မရှိပါဘူး။ ချက်ချင်း ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ဉာဏ်နဲ့ ဖမ်းဆီး ဖြတ်တောက်ရပါမယ်။ အစည်းအဝေး စားပွဲဝိုင်းမှာတင် အောက်ပါအတိုင်း စိတ္တာနုပဿနာကို လက်တွေ့ အသုံးချကြည့်ပါ။

အသံကို ရုပ်တရား အဖြစ် လေ့လာပါ: သူတစ်ပါးက ကိုယ့်အလုပ်ကို ဝေဖန်နေပြီ ဆိုရင်၊ အဲဒီ ဝေဖန်တဲ့ စကားလုံးတွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ် (ပညတ်) နောက်ကို ချက်ချင်း မလိုက်ပါနဲ့ဦး။ အဲဒါကို မိမိရဲ့ နားစည်ကို လာရိုက်ခတ်တဲ့ “အသံလှိုင်း (ရုပ်တရား)” သက်သက် အဖြစ် စက္ကန့်ပိုင်းလောက် သတိကပ် လိုက်ပါ။

တုံ့ပြန်လာသော ခံစားမှုကို စောင့်ကြည့်ပါ: အဲဒီလို ဝေဖန်ခံရတဲ့ အတွက် ရင်ဘတ်ထဲမှာ ဒေါသ ထွက်လာတယ်၊ ရှက်ရွံ့ သိမ်ငယ်တဲ့ စိတ်တွေ ပေါ်လာတယ် ဆိုရင် အဲဒါကို ဖုံးကွယ်ဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့။ “ငါ ရှက်တယ်၊ ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့လည်း အမည် မတပ်ပါနဲ့။ “ဪ… မနှစ်မြို့စရာ အာရုံနဲ့ တိုက်မိလို့ ဒုက္ခဝေဒနာလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ဧည့်သည် တစ်ယောက်ကို ကြည့်သလို ခပ်ခွာခွာလေးကနေ ဉာဏ်နဲ့ အကဲခတ်လိုက်ပါ။

ဝိဉာဏ် ဖြစ်ပျက်ကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ: ကိုယ့်ကိုကိုယ် ကာကွယ်ချင်တဲ့ စိတ်၊ ပြန်လည် ချေပချင်တဲ့ စိတ်တွေ ဆိုတာ အခိုင်အမာ ရှိနေတဲ့ “ငါ” မဟုတ်ပါဘူး။ ပစ္စုပ္ပန် စက္ကန့်လေးမှာမှ အသစ်တဖန် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ “ဝိဉာဏ်” (သိစိတ်) နဲ့ သင်္ခါရ အသစ်ကလေးတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ဉာဏ်နဲ့ ဖမ်းကြည့်လိုက်တာနဲ့၊ အဲဒီ ခေါင်းထောင်လာတဲ့ အတ္တစိတ်လေးဟာ တစ်ဆက်တည်း ဆက်လက် တည်ရှိ မနေနိုင်တော့ဘဲ၊ ဖျတ်ခနဲ အရှိန်သေပြီး ပျက်စီးသွားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ဒီလို ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာနိုင်သွားပြီ ဆိုရင်၊ သူတစ်ပါးရဲ့ ဝေဖန်မှုဟာ ကိုယ့်ကို လာပူလောင်စေတဲ့ မီးတောက် မဟုတ်တော့ဘဲ၊ အလုပ်ကို ပိုမို ကောင်းမွန်အောင် တည်ဆောက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက် (Data) သက်သက် အဖြစ်သာ ကျန်ရစ်ပါတော့တယ်။ ပူလောင်စရာ “ငါ” မရှိတော့တဲ့ အတွက် လုပ်ငန်းခွင်ဟာ အင်မတန်မှ အေးချမ်းသွားပါပြီ။

အဆိုးမြင်ဝါဒ အဖြစ်သို့ လမ်းမချော်စေရေး

ဒီနေရာမှာ တရားသဘောကို နားလည်စ ဥပါသကာတွေ အလွန် သတိထားရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ “ငါ့ အကြံဉာဏ် လည်း မဟုတ်ဘူး၊ အရာရာဟာ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက် သက်သက်၊ အနတ္တ တွေချည်းပဲ ဆိုရင်… အစည်းအဝေးတွေမှာ ငါ ဘာအကြံဉာဏ်မှ ဝင်ပေးစရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့။ အလုပ်တွေလည်း ခေါင်းစားခံပြီး အသစ်ထွင်စရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့” လို့ အတွေးချော် သွားတတ်ပါတယ်။

ဒါဟာ ဓမ္မကို မိမိရဲ့ တာဝန်မဲ့မှုအတွက် အကာအကွယ် ယူလိုက်တဲ့ မိစ္ဆာအယူအဆပါ။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။

မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ အနတ္တ သဘောတရား ဆိုတာ ဘဝကို လက်မြှောက် အရှုံးပေးခိုင်းတာ၊ ပေပေတေတေ နေခိုင်းတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပူလောင်တဲ့ အစွဲကိုသာ ဖယ်ရှားခိုင်းတာ ဖြစ်ပြီး၊ “အကြောင်းတရား လုပ်ရင်၊ အကျိုးတရား ဖြစ်ပေါ်မယ်” ဆိုတဲ့ သဘာဝ နိယာမ ကတော့ အတိအကျကို အလုပ်လုပ်နေပါတယ်။

အလုပ်ခွင်မှာ “ငါ” မရှိဘူး ဆိုပေမယ့်၊ မိမိ တာဝန်ယူထားတဲ့ အလုပ်အတွက် အကောင်းဆုံးသော အကြံဉာဏ်တွေ (အကြောင်းတရား) ကို ထုတ်ပေးရပါမယ်။ ကွာခြားသွားတာက ယခင်ကလို “ငါ့ကို အသိအမှတ်ပြုဖို့” ဆိုတဲ့ လောဘ၊ မာန တွေနဲ့ အကြံပေးတာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ အဖွဲ့အစည်းနဲ့ လုပ်ငန်း အောင်မြင်ဖို့ ဆိုတဲ့ သန့်ရှင်းတဲ့ စေတနာ သက်သက်နဲ့ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် အကြံပေးတတ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝေဖန်ခံရရင်လည်း “ငါ့ကို ငြင်းတာ” လို့ မယူဆတော့တဲ့ အတွက်၊ စိတ်ပျက် အားလျော့သွားခြင်း မရှိတော့ဘဲ၊ ပိုမို ကောင်းမွန်တဲ့ အကြံဉာဏ် အသစ်တွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆက်လက် ဖန်တီးနိုင်စွမ်း ရှိလာပါတယ်။

အဓိပတိတရား လေးပါးဖြင့် အလုပ်ကို ဦးဆောင်ခြင်း

“ငါ့ အလုပ်” ဆိုတဲ့ အတ္တ ကို ခွာချပြီးတဲ့နောက်၊ မိမိရဲ့ အလုပ်ကို ဘယ်လို တွန်းအားတွေနဲ့ ဆက်လက် မောင်းနှင်မလဲ။ သာမန် လောကီ အယူအဆတွေထက် ပိုမို ခိုင်မာတဲ့၊ လွတ်မြောက်ရေး လမ်းစဉ်နဲ့လည်း ကိုက်ညီတဲ့ စွမ်းအားတွေကို အသုံးချရပါမယ်။ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်ကို မိမိရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အသက်သွင်းပါ။

၁။ ဆန္ဒ: ကိုယ့်ရဲ့ အကြံဉာဏ်ကို သူများ လက်ခံသည် ဖြစ်စေ၊ လက်မခံသည် ဖြစ်စေ၊ ကိုယ် တာဝန်ယူထားတဲ့ အလုပ်ကို အကောင်းဆုံး ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်မယ် ဆိုတဲ့ သန့်ရှင်းသော လုပ်ချင်ကိုင်ချင်စိတ် (ဆန္ဒ) ကိုသာ အမြဲ ရှေ့တန်း တင်ထားပါ။ ဒီ ဆန္ဒမှာ အတ္တ မပါတဲ့ အတွက် ဘယ်တော့မှ မပူလောင်ပါဘူး။

၂။ စိတ္တ: အစည်းအဝေးတွေမှာ သူများတွေ ဘယ်လို ထင်မလဲ ဆိုတဲ့ အပြင်ဘက်ကို စိတ်မလွှတ်ဘဲ၊ လက်ရှိ ဆွေးနွေးနေတဲ့ အကြောင်းအရာ၊ ဖြေရှင်းရမယ့် ပြဿနာ အပေါ်မှာသာ မျက်ခြည်မပြတ် စူးစူးစိုက်စိုက် ကပ်ထားတဲ့ စိတ် (စိတ္တ) ကို တည်ဆောက်ပါ။

၃။ ဝီရိယ: အကြံဉာဏ်တွေ ပယ်ချခံရတိုင်း၊ အလုပ်တွေ အဆင်မပြေတိုင်း စိတ်ဓာတ်ကျမသွားဘဲ၊ “ဒါဟာ လိုအပ်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေ မပြည့်စုံသေးလို့ပါလား” လို့ နားလည်ပြီး၊ အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် ပြန်လည် ကြိုးစား အားထုတ်မယ့် မလျှော့သော ဇွဲ (ဝီရိယ) ကို လက်ကိုင်ပြုပါ။

၄။ ဝီမံသ: “ငါ့ အကြံ” လို့ မဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အတွက်၊ ပြဿနာ တစ်ခုကို ဖြေရှင်းတဲ့ နေရာမှာ ဘယ်သူ့ အကြံဉာဏ်က အကောင်းဆုံးလဲ ဆိုတာကို မျက်နှာလိုက်မှု မရှိဘဲ၊ ပညာဉာဏ် သက်သက်ဖြင့် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း (ဝီမံသ) ကို အမြဲ အသုံးချပါ။

နိဂုံး

ဥပါသကာ အပေါင်းတို့…

လုပ်ငန်းခွင် ဆိုတာဟာ ကိုယ့်ရဲ့ စွမ်းရည်တွေကို ပြသရာ နေရာ ဖြစ်သလို၊ သတိမထားမိရင် ကိုယ့်ရဲ့ “အတ္တ” တွေ အကြီးအကျယ် ခေါင်းထောင်ပြီး မလိုအပ်တဲ့ ပူလောင်မှုတွေ၊ သောကတွေ ဖန်တီးရာ ငရဲခန်းငယ်လေး တစ်ခုလည်း ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

အစည်းအဝေးခန်းထဲမှာ ဖြစ်စေ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးရာမှာ ဖြစ်စေ “ငါ့ အကြံ၊ ငါ့ အလုပ်” ဆိုတဲ့ အစွဲလေး ဝင်လာတာနဲ့ ချက်ချင်း ဉာဏ်နဲ့ ဖမ်းဆီးလိုက်ပါ။ အဲဒါဟာ အခိုင်အမာ ရှိနေတဲ့ “ငါ” မဟုတ်ပါဘူး။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့ ဝိဉာဏ်နဲ့ သင်္ခါရ အစုအဝေး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ တိမ်တိုက်တွေကို ကိုယ်ပိုင် အဖြစ် သိမ်းဆည်းလို့ မရသလို၊ အကြံဉာဏ်တွေကိုလည်း “ငါ့ဟာ” လို့ ဆုပ်ကိုင်ထားစရာ မလိုပါဘူး။

အတ္တ အခွံကြီးကို ခွာချလိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်ဟာ အလွန် ပေါ့ပါး လွတ်လပ်သွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီ အေးချမ်း လွတ်လပ်တဲ့ စိတ်အခံ ပေါ်မှာ၊ အဓိပတိတရား လေးပါးကို တပ်ဆင်ပြီး လုပ်ငန်းခွင်ရဲ့ တာဝန်တွေကို ရဲရဲဝင့်ဝင့် ဆက်လက် ထမ်းဆောင်သွားပါ။ ဒါဆိုရင် ခင်ဗျားရဲ့ နေ့စဉ် အလုပ်ခွင်ဟာ အပူမီးတွေ လောင်ကျွမ်းရာ နေရာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ဝိပဿနာ ဉာဏ်တွေ ရင့်သန် ကြီးထွားရာ၊ လွတ်မြောက်မှုဆီသို့ ခြေလှမ်းလှမ်းရာ အကောင်းဆုံး လေ့ကျင့်ရေး ကွင်းပြင်ကြီး အဖြစ် အလိုလို ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။

ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ဉာဏ်အလင်း တောက်ပနိုင်ကြပါစေ။

ထက်အောင်