ဒီ သာဝက အစီအစဉ်ကို လူတိုင်း သေသေချာချာ နားလည်ထားသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တရားတော်တွေကို လေ့လာ လိုက်စားနေတဲ့ ယောဂီတွေ ပိုပြီး ကွဲကွဲပြားပြား နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။

သာသနာမှာ “မြတ်စွာဘုရား” တစ်ဆူတည်းသာလျှင် ‘တစ်ခွန်းတည်းနှင့် အမှန်ဆုံးကို ဟောနိုင်သော’ (သဗ္ဗညုတဉာဏ်) ဂုဏ်တော် ရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားကလွဲရင် အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက တွေမှာ သဗ္ဗညုတဉာဏ် မရှိတဲ့အတွက် တရားဟောပြ လမ်းညွှန်တဲ့ နေရာမှာ ပြုလုပ်မှု မှားယွင်းတဲ့ အချက်လေးတွေ၊ လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို သဘာဝကျကျ နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။

အဂ္ဂသာဝကကြီးများပင် လိုအပ်ချက် ရှိနိုင်ခြင်း

ဥပမာတစ်ခု ပြောရရင်- ဓနဉ္ဇာနိ ပုဏ္ဏားကြီး (သူဌေးကြီး) သေခါနီးအချိန်မှာ၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တိုင် သွားရောက် တရားဟောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပထမဈာန် (ဗြဟ္မာပြည်ရောက်ကြောင်း) တရားကိုပဲ ဟောလိုက်တဲ့အတွက် ပုဏ္ဏားကြီးဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကို ရောက်သွားပါတယ်။ အဲဒီအခါကျမှ မြတ်စွာဘုရားက ဝင်ပြီး တရားပြန်ဟောဖို့ ညွှန်ကြားရလို့၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာ ဗြဟ္မာ့ဘုံအထိ တက်ပြီး တရားထပ်ဟောရပါတယ်။ အဲဒီတော့မှ သောတာပန် တည်သွားပါတယ်။

ပြောချင်တာက ရှင်သာရိပုတ္တရာ ဆိုတာ သာသနာမှာ မြတ်စွာဘုရား ပြီးရင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ‘အဂ္ဂသာဝက’ ပါ။ အဲဒီလို အဂ္ဂသာဝကကြီးတောင်မှ တရားလမ်းညွှန်တဲ့နေရာမှာ လိုအပ်ချက် ရှိပြီး မှားနိုင်ပါသေးတယ်။

သာဝက အစီအစဉ်

မြတ်စွာဘုရား: သဗ္ဗညုတဉာဏ်ရှင် (အမှားအယွင်း လုံးဝမရှိ)။

အဂ္ဂသာဝက: မြတ်စွာဘုရားပြီးလျှင် အမြင့်ဆုံး (သို့သော် လိုအပ်ချက် ရှိနိုင်သေးသည်)။

မဟာသာဝက: အဂ္ဂသာဝကနောက် ကိုယ်ပိုင် ဆုတောင်းအလိုက် လိုက်ပါလာသူများ (ပိုပြီး မှားတတ်သည်)။

ပကတိ သာဝက / အရိယာ သာဝက: အထက်ပါ သုံးခုမှလွဲ၍ ကျန်သော သောတာပန်မှ စတင်ကာ ရဟန္တာများအထိ (လိုအပ်ချက် ပိုများနိုင်သည်)။

အခု ကျနော် ပြောနေတာ ပုထုဇဉ်တွေ အကြောင်း မဟုတ်ပါဘူး။ အားလုံးဟာ “အရိယာ” တွေချည်းပါပဲ။ အရိယာတွေ အချင်းချင်းကြားမှာတောင် ဉာဏ်အဆင့်ဆင့် ကွာခြားပြီး လိုအပ်ချက် ရှိနိုင်တဲ့ အကြောင်းကို ပြောပြနေတာပါ။ (ပုထုဇဉ် ရဟန်းတွေကတော့ ဘာပြောစရာ ရှိတော့မလဲ၊ အမှားကြီးတွေ မှားနိုင်တာပေါ့)။

တရားတော်များကို တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးခြင်း

ဒါကြောင့် တရားတော်တွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင်-

အရိယာသာဝက နဲ့ အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက ဟောတာ ယှဉ်လာရင် -> အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက ဟောတာကို အတည်ယူရပါမယ်။

အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက နဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဟောတာ ယှဉ်လာရင် -> မြတ်စွာဘုရား ရဲ့ စကားတော်ကိုသာ အတည်ယူရပါမယ်။

ဒါဟာ အခြေခံ အကျဆုံး အစီအစဉ်ပါပဲ။ အောက်ဆုံးတန်းဖြစ်တဲ့ အရိယာသာဝက တွေ (ရဟန္တာများ အပါအဝင်) ဟာ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ် အတိုင်းအတာအရ မှားတတ်တယ်၊ လိုအပ်ချက် ရှိတတ်တယ် ဆိုတာ ပြောစရာတောင် လိုမယ် မထင်ပါဘူး။ အရိယာသာဝက (ရဟန္တာ) ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောသလို မတိကျဘူးလို့ သွားပြောနေရင်၊ ဒါဟာ ဒီ ‘သာဝက အစီအစဉ်’ ကို နားမလည်ကြောင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြနေတာပါပဲ။

မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး နှင့် ခန္ဓာတွေ့ တရားများ

ဒီစာကို ရေးရတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းကတော့ ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ဝိနိစ္ဆယ လုပ်ပြီး ငြင်းခုန်နေကြတဲ့ ကိစ္စကို ပြောချင်လို့ပါ။

သာသနာမှာ ကျနော်တို့ သိခဲ့တဲ့ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီး အပါအဝင် ရဟန္တာလို့ သမုတ်နိုင်တဲ့ အရိယာ သူတော်စင်တွေ အများအပြား ရှိခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ဟာ မိမိတို့ လက်တွေ့ အားထုတ်လို့ ရလာတဲ့ ခန္ဓာတွေ့ ဉာဏ်တွေ့ အတိုင်း ပြန်လည် ဟောကြား၊ ကျမ်းပြုကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေကို ကိုယ်က ဉာဏ်မီရင် နားလည်နိုင်ပါတယ်။ နားမလည်နိုင်ရင်လည်း၊ မြတ်စွာဘုရား၊ အဂ္ဂသာဝက၊ မဟာသာဝက တွေ ဟောကြားခဲ့တာကိုသာ ပိုအလေးထားပြီး အတည်ယူရုံပါပဲ။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ သေသေချာချာ သဘောပေါက်ထားဖို့က- အရိယာများ မိမိတို့ ခန္ဓာတွေ့အတိုင်း ဟောတဲ့နေရာမှာ လိုအပ်ချက် (အမှား) ပါခဲ့ရင်တောင်၊ ဒါဟာ “အရိယာသာဝက ဉာဏ်ရဲ့ အတိုင်းအတာမို့သာ ဖြစ်တယ်” လို့ နားလည်ပေးရပါမယ်။ ကိုယ့်အတွက် နားမလည်နိုင်ဘူး၊ ကိုယ်နဲ့ မကိုက်ညီသေးဘူး ဆိုရင် “ငါနဲ့ မကိုက်သေးလို့” လို့သာ သဘောထားပြီး၊ ကိုယ်နဲ့ ကိုက်ညီမယ့် နောက်ထပ် အရိယာသာဝက တစ်ပါးကို ထပ်ရှာဖို့ပါပဲ။