-
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ တန်ဖိုး မဖြတ်နိုင်တဲ့ သာသနာတော်ရဲ့ အသက်၊ အနှစ်သာရဟာ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး” ဆိုတဲ့ အကျင့်မြတ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားမပွင့်ခင် ကာလတွေတုန်းက လူတွေဟာ ကိလေသာ ခေါင်းပါးသွားအောင် ဆိုပြီး လမ်းမှားတွေကို ကျင့်ကြံခဲ့ကြပါတယ်။ တချို့က တဏှာကို ကုန်ခန်းသွားအောင် လုပ်မယ်ဆိုပြီး နေပူလှန်း၊ မီးကင်စသဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြင်းအထန် နှိပ်စက်တဲ့ အကျင့် (အတ္တကိလမထာနုယောဂ) ကို ကျင့်ကြပါတယ်။ (မြတ်စွာဘုရားလောင်း ကိုယ်တော်တိုင်ပင် ဘုရားမဖြစ်မီက ဤဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ကြံခဲ့ဖူးပါတယ်)။ တချို့ကျတော့လည်း တဏှာကို ပြည့်ဝသွားအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးလိုက်ရင် ငြိမ်းသွားမှာပဲ ဆိုပြီး ကာမဂုဏ် အာရုံတွေကို အဆုံးစွန် ခံစားကြပြန်ပါတယ် (ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ)။ နောက်ဆုံး ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ဒီအစွန်းရောက် အကျင့်နှစ်ခုစလုံးဟာ…
-
ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝသည် အချိန်ဇယားများ၊ စည်းကမ်းချက်များဖြင့် စနစ်တကျ လည်ပတ်နေလေ့ရှိပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဝိကာလဘောဇန သိက္ခာပုဒ်အရ မွန်းမလွဲမီ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရခြင်းဖြစ်ရာ၊ ဆွမ်းစားချိန်သည် ရဟန်းတို့အတွက် အချိန်တိကျရန် အလွန်အရေးကြီးသော ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆွမ်းစားခေါင်းလောင်းထိုးမည့် အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းရခြင်း၊ တရားပွဲ သို့မဟုတ် အစည်းအဝေး စတင်ရန် စောင့်ဆိုင်းရခြင်း၊ ချိန်းဆိုထားသော ဒါယကာ ဒါယိကာမများ ရောက်မလာသေး၍ စောင့်ဆိုင်းရခြင်း စသည့် “စောင့်ဆိုင်းရခြင်း (Waiting)” အခြေအနေမျိုးစုံကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ စောင့်ဆိုင်းရသည့် အချိန်များသည် ကာယကံမြောက် အလုပ်မရှိဘဲ ရပ်တန့်နေရသော အချိန်များဖြစ်သော်လည်း၊ အတွင်းစိတ်အစဉ်မှာမူ အလွန်အမင်း အလုပ်လုပ်ကာ လှုပ်ရှားရုန်းကန်နေတတ်ပါသည်။ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ မျှော်လင့်ထားသည့် အချိန်ရောက်မလာသေးသောအခါ…
-
ယခုလို တနင်္လာနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်ရတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်မှာဖြစ်စေ၊ အိမ်မှုကိစ္စတွေမှာဖြစ်စေ လှုပ်ရှား ရုန်းကန်နေကြရချိန်မှာ၊ လူတွေရဲ့ စိတ်ဟာ လက်ရှိ လုပ်နေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန် အလုပ်တွေထက်၊ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့ “အတိတ်” ကာလတွေဆီကို မကြာခဏ ဆိုသလို ပြန်လည် လွင့်မျောသွားတတ်ပါတယ်။ “အရင်တုန်းက သူက ငါ့ကို ဒီလို မတရား လုပ်ခဲ့တာ”၊ “ငါသာ အဲဒီတုန်းက ဒီလို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ရင် အခုလောက်ဆို ငါ့ဘဝက သာယာနေလောက်ပြီ” စသဖြင့် အတိတ်က နာကြည်းစရာတွေ၊ နောင်တရစရာတွေကို ခေါင်းထဲမှာ အထပ်ထပ် ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတတ်ကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း အတိတ်က အောင်မြင်ခဲ့တာတွေ၊ ပျော်ရွှင်ခဲ့ရတာတွေကို ပြန်တွေးပြီး “အခုတော့…
-
မနေ့က စိတ်ဆိုးခဲ့တဲ့ “ငါ” နဲ့ အခုလက်ရှိ စာဖတ်နေတဲ့ “ငါ” ဟာ တစ်ယောက်တည်းပဲလို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ အမြင်မှားတစ်ခုပါ။ တကယ်တော့ မနေ့က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်နဲ့ စိတ်ဟာ မနေ့ကတင် ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးသွားခဲ့ပါပြီ။ အခု စာဖတ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ပေါ်နေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ဟာ အသစ်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်က ဆဲလ်တွေကအစ အမြဲတမ်း အသစ်အသစ်တွေ အစားထိုး ပြောင်းလဲနေတာပါ။ ဒါကို မသိတဲ့အခါ အတိတ်က အရာတွေကို “ငါပဲ” ဆိုပြီး ဆုပ်ကိုင်ထားမိတတ်တယ်။ ပြောင်းလဲနေတဲ့ အစဉ်တန်းကြီးကို “ငါ” လို့ အထင်မှားနေတာကို သိလိုက်တာနဲ့ ကိုယ့်ပခုံးပေါ်က ဝန်ထုပ်ကြီး ကျသွားသလို ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။ အရာရာဟာ မမြဲပါဘူး။ မနေ့က တွေးခဲ့တဲ့…
-
ဤဆောင်းပါးကို မဖတ်ရှုမီ “သင်္ခါရမှ အနတ္တကို သိမ်းဆည်းခြင်း” ဟူသော ဆောင်းပါးကို အရင် ဖတ်ရှုထားရန် အကြံပြုလိုပါသည်။ ထို့အပြင် သင်္ခါရ၏ သဘော၊ ရုပ်နာမ်၏ သဘော၊ အနတ္တ၏ သဘောတရားများကို အခြေခံအားဖြင့် နားလည်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အဓိက ဆွေးနွေးချင်တာကတော့ ဒုက္ခသစ္စာနဲ့ သမုဒယသစ္စာ နှစ်ပါး ဘယ်လို အချိတ်အဆက်မိမိ သံသရာလည်နေသလဲ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပါ။ ဒီအကြောင်းကို ချက်ချင်းကြီး တန်းပြီး သဘောပေါက်ဖို့တော့ မလွယ်ပါဘူး။ ဖတ်ရှုသူ ယောဂီ မိတ်ဆွေများ အနေနဲ့- ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်: ဖြစ်ပျက်ကို မြင်တဲ့ဉာဏ်၊ ဘင်္ဂဉာဏ်: အပျက်ချည်းသက်သက်ကို မြင်တဲ့ဉာဏ်၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဆိုတဲ့ လက္ခဏာရေး သုံးပါးကို အထူး ထင်ထင်ရှားရှား မြင်တဲ့ဉာဏ်-…
-
ယနေ့ ခေတ်ကာလသည် နည်းပညာများ အလွန်တိုးတက်လာသော ခေတ်ဖြစ်သည့်အလျောက်၊ ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင်လည်း စမတ်ဖုန်း (Smartphone) သည် မပါလျှင် မဖြစ်သကဲ့သို့သော အသုံးအဆောင်တစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ ပိဋကတ်တော်များကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှုရန်၊ တရားတော်များ နာယူရန်၊ သာသနာရေးကိစ္စများ ဆက်သွယ်ရန်စသည့် ကောင်းမွန်သော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် စမတ်ဖုန်းကို အသုံးပြုကြရပါသည်။ သို့သော်လည်း စမတ်ဖုန်းအတွင်းရှိ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ (Social Media) နှင့် သတင်းအက်ပ်လီကေးရှင်းများသည် လူသားတို့၏ စိတ်ကို အလွယ်တကူ ဖမ်းစားနိုင်ရန်၊ အာရုံစိုက်မှု (Attention) ကို အဆက်မပြတ် ဆွဲယူထားနိုင်ရန် စနစ်တကျ ဖန်တီးထားသော အရာများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဖုန်းစခရင် (Screen) ကို အပေါ်သို့ ပွတ်ဆွဲ (Scroll) လိုက်တိုင်း၊ သတင်းအသစ်များ၊ ပုံသဏ္ဌာန်အသစ်များ၊…
-
ယခုလို တနင်္ဂနွေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ မိသားစုတွေ စုံစုံလင်လင်နဲ့ အနားယူကြ၊ စကားစမြည် ပြောကြရင်း ဖြတ်သန်းလေ့ရှိတဲ့ အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ မိသားစုကြားမှာ နေထိုင်တဲ့အခါ ကျနော်တို့ရဲ့ နှုတ်ဖျားမှာရော၊ စိတ်ထဲမှာပါ အမြဲတမ်း နေရာယူထားတဲ့ စကားလုံးတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ “ငါ”၊ “သူ”၊ “ငါ့သား”၊ “ငါ့သမီး”၊ “လူ”၊ “သတ္တဝါ” ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်ရေးတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ တနင်္ဂနွေ နေ့လည်ခင်းမှာ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့အတွက် ကျနော်တို့…
-
“ငါ အနားယူနေတယ်၊ ငါ သက်တောင့်သက်သာ ရှိတယ်” လို့ စိတ်ထဲမှာ ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် တကယ်တမ်း အနားယူနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အလုပ်တွေရပ်ထားလို့ သက်သာနေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့၊ စိတ်အေးချမ်းနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးပဲ ရှိပါတယ်။ ညောင်းညာမှုတွေ လျော့သွားတဲ့ ရုပ်သဘော၊ ပေါ့ပါးသွားတဲ့ နာမ်သဘောလေးတွေ အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ဒီလိုလေး မြင်ပေးတာကပဲ အမြင်မှန်ကို ရတာပါပဲ။ ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ငါ မဟုတ်ဘဲ သဘာဝတရားတွေ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဖြစ်ပေါ်နေတယ်ဆိုတာကို လက်ခံလိုက်ရင် ပင်ပန်းမှုနဲ့ ပြန်တွေ့ရတဲ့အခါ ပိုပြီး အေးချမ်းသွားပါတယ်။ ဒီနေ့ အနားယူနေရင်း သက်တောင့်သက်သာဖြစ်နေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်စဉ်ကို အသာအယာ စောင့်ကြည့်ပေးလို့ ရမလား။
-
“ငါ၊ သူ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဆိုတာ တကယ်တော့ မရှိပါဘူး” ဆိုတဲ့ စကားဟာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ပွင့်ထွန်းလာမှသာ ကြားခွင့်ရတဲ့ အလွန် နက်နဲတဲ့ စကားရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ နားလည် သဘောပေါက်ဖို့လည်း အင်မတန် ခက်ခဲပါတယ်။ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဓမ္မမိတ်ဆွေများ အနေနဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ်ကို ခွဲခြားသိမြင်တဲ့ ဉာဏ် (နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်) လောက်တော့ ရရှိပြီးကြပြီလို့ ယူဆပါတယ်။ အဲဒီလို ရုပ်နာမ်ခွဲသိတဲ့ ဉာဏ်ပေါ်လာတဲ့အခါ၊ “ငါ၊ သူ၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဆိုတာ တကယ်မရှိဘဲ ရုပ်နဲ့ နာမ် သက်သက်သာ ရှိပါလား” လို့ သိမြင်သွားတဲ့ “ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ (အမြင်စင်ကြယ်ခြင်း)” ရဲ့ အရသာကို ခံစားဖူးကြမှာပါ။ ကျနော့်အတွက်တော့…
-
ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ ပူလောင်မှု၊ ချွေးထွက်မှု၊ ညစ်နွမ်းမှုများကို သန့်စင်ရန်အတွက် ရေချိုးခြင်း၊ သင်္ကန်းလျှော်ဖွပ်ခြင်းစသည့် ကိစ္စရပ်များကို နေ့စဉ်မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ကြရပါသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ပူပြင်းသော ရာသီဥတုရှိသည့် ဒေသများတွင် တစ်နေ့တာလုံး သာသနာ့တာဝန်များ၊ ကျောင်းဝေယျာဝစ္စများနှင့် စာပေသင်ကြားမှုများကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာသောအခါ ရေချိုးရခြင်း၊ သန့်စင်သော သင်္ကန်းကို လဲလှယ်ရုံရခြင်းသည် ရုပ်ခန္ဓာအတွက် အလွန်တရာ ကြီးမားသော သက်သာရာရမှု (Relief) ကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ နေ့စဉ် ပြုလုပ်နေကျ သာမန် သန့်စင်ရေးကိစ္စလေးများ၏ နောက်ကွယ်တွင် ပုထုဇဉ်တို့ သတိမထားမိတတ်သည့် အလွန်သိမ်မွေ့သော ကိလေသာ ထောင်ချောက်တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ယင်းမှာ အေးမြသော ရေနှင့် ထိတွေ့ချိန်၊ ဆပ်ပြာ၏ မွှေးရနံ့ကို ရချိန်၊ သန့်ရှင်းနေသော သင်္ကန်းကို…