-
ရုံးပိတ်ရက်ကနေ အလုပ်ခွင်ထဲ ပြန်ဝင်တဲ့အခါ ပြဿနာပေါင်းစုံနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုအချိန်မှာ အနတ္တသဘောက လက်တွေ့ အရမ်း အသုံးဝင်ပါတယ်။ ပြဿနာတစ်ခု ကြုံလာတဲ့အခါ ‘ငါ့ကို ဒုက္ခပေးနေတယ်၊ ငါ့အလိုကျ မဖြစ်ဘူး’ လို့ တွေးရင် ပိုပြီး ပူလောင်ရပါတယ်။ အနတ္တဆိုတာ အရာရာဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်လာတာ၊ ကိုယ်စီမံလို့ မရဘူးဆိုတဲ့ သဘောပါ။ ပြဿနာကို ငါ့ပြဿနာလို့ မယူဘဲ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ ပြီးရင် ဖြေရှင်းစရာရှိတာကို ဉာဏ်နဲ့ အေးအေးဆေးဆေး ဖြေရှင်းလိုက်ပါ။ ငါဆိုတဲ့ အစွဲ မပါတဲ့အခါ အလုပ်ခွင်ထဲက ဖိစီးမှုတွေဟာ သိသိသာသာ လျော့ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ အခု ကြုံနေရတဲ့ အခက်အခဲလေးကို ငါနဲ့ မသက်ဆိုင်တဲ့ သဘာဝဖြစ်စဉ်တစ်ခုလို့ သဘောထားကြည့်ပါလား။
-
မြန်မာ့လူဘောင် အသိုင်းအဝိုင်းတွင် လောကီကြီးပွားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အစဉ်အဆက် လက်ခံယုံကြည်လာခဲ့သော အဆိုအမိန့်များစွာ ရှိပါသည်။ “မိဘကို စိတ်ချမ်းသာအောင်ထားမှ ကြီးပွားမယ်၊ မိဘမျက်ရည်ကျရင် စီးပွားပျက်တတ်တယ်” အစရှိသည့် အယူအဆများသည် လူအများကြားတွင် အလွန်ရေပန်းစားလှပါသည်။ မိဘကို လုပ်ကျွေးပြုစုခြင်း၊ ရိုသေလေးစားခြင်းသည် မင်္ဂလာတရားတော်နှင့်အညီ မြင့်မြတ်သော အလုပ်ဖြစ်သည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း စီးပွားဥစ္စာ တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းခြင်း ဟူသော လောကီကြီးပွားရေး သက်သက်အတွက်မူ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ထိုကဲ့သို့ သွယ်ဝိုက်သော အကြောင်းတရားများကို မဟောကြားခဲ့ပါ။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော်များသည် အလွန်ပင် လက်တွေ့ကျပြီး အကြောင်းနှင့်အကျိုး တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေပါသည်။ လောကီဘဝတွင် စီးပွားဥစ္စာ ရှာမှီးရာ၌ အောင်မြင်ကြီးပွားလိုလျှင် မည်သည့် ဂါထာမန္တန်၊ မည်သည့် ယတြာကိုမျှ အားကိုးစရာ မလိုဘဲ၊ လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမည့် “သမ္ပဒါတရား ၄…
-
မနက်လင်းတာနဲ့ အိပ်ရာကနေ ကမန်းကတန်း ထရတယ်၊ အလုပ်သွားဖို့ ပြင်ဆင်ရတယ်၊ လမ်းမှာ ကားပိတ်တဲ့ ဒဏ်ကို ခံရတယ်၊ လုပ်ငန်းခွင် ရောက်တော့လည်း အထက်လူကြီး၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်၊ ဖောက်သည်တွေနဲ့ နေ့စဉ် ထိတွေ့ ဆက်ဆံပြီး ပြဿနာပေါင်းစုံကို ဖြေရှင်းရတယ်။ ညနေ အိမ်ပြန်ရောက်တော့လည်း မိသားစု ကိစ္စတွေ၊ စီးပွားရေး အကြပ်အတည်းတွေနဲ့ ခေါင်းရှုပ်ရပြန်တယ်။ ဒီလို မရပ်မနား လည်ပတ်နေတဲ့ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ကြိတ်စက်ကြီးထဲမှာ နေထိုင်ရတဲ့အခါ၊ ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်ဖို့ ဆိုတာ အချိန်မရှိဘူးလို့ ထင်ရသလို၊ သံသရာကနေ လွတ်မြောက်လိုစိတ် ဆိုတာလည်း အလှမ်းဝေးတဲ့ စိတ်ကူးယဉ် တစ်ခုလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သံသရာ ဆိုတာ သေပြီးမှ ရောက်သွားမယ့် နောက်ဘဝ၊ ဒါမှမဟုတ် သွားလာနေရတဲ့ ခရီးစဉ်ကြီး တစ်ခု…
-
ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိတဲ့ အစဉ်အလာ အယူအဆတွေကို ခွာချပြီး လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကိုသာ ရွေးချယ်ခြင်း။
ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဓမ္မမိတ်ဆွေများ၊ ရဟန်းရှင်လူများအားလုံး မင်္ဂလာပါ။ ကျနော်တို့ရဲ့ အန္တိမရည်မှန်းချက်ဖြစ်တဲ့ ရဟန်း၊ လူ အရိယာများ သိန်းနဲ့ချီ ပေါ်ထွက်လာရေးကို သွားတဲ့လမ်းခရီးမှာ အကြီးမားဆုံး အဟန့်အတားတစ်ခုကတော့ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိတဲ့ အစဉ်အလာ အယူအဆတွေကို အလွယ်တကူ လက်ခံထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ကြားဖူးနားဝရှိခဲ့တဲ့ အစဉ်အလာတွေ၊ ဘုရားဟောမဟုတ်တဲ့ အရာတွေကို ဘုရားဟောယောင်ဆောင်ပြီး လွဲမှားစွာ ယုံကြည်နေကြတာတွေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ စွန့်လွှတ်နိုင်မှသာလျှင် တကယ့် လက်တွေ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်း လျှောက်လှမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁။ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိသော အစဉ်အလာများကို စစ်ဆေးခြင်း ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမဆိုတာ အကြောင်းအကျိုးကို အတိအကျ ပြသထားတဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ အမှန်တရားတွေချည်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ်မှာ လူတွေဟာ အပါယ်ဘေးကနေ…
-
လောကကြီးမှာ သက်ရှိ၊ သတ္တဝါ ဆိုတာတွေ တကယ်ရှိတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ထင်နေကြတယ်။ တကယ်တော့ ‘သက်ရှိ’ ဆိုတာ အခေါ်အဝေါ် နာမည်တစ်ခု သက်သက်ပါပဲ။ သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် မရပ်မနား ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ ရုပ်တရားတွေနဲ့၊ ချက်ချင်းဖြစ်ပြီး ချက်ချင်းပျောက်သွားတဲ့ စိတ်တွေရဲ့ ဖြစ်မှုပျက်မှုတွေပဲ ရှိပါတယ်။ ဒီရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ် နှစ်ခု ပေါင်းစပ်နေတာကိုပဲ လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ သက်ရှိ လို့ နာမည်တပ်ထားကြတာပါ။ တကယ်တမ်း ရှာကြည့်ရင် အဲဒီထဲမှာ သက်ရှိဆိုတာဟာ သတ်မှတ်ချက်သာဖြစ်ပြီး တကယ် လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ဒါကို ကိုယ်တိုင် မြင်အောင် ကြည့်နိုင်ရင် ငါ၊ သူတစ်ပါး ဆိုတဲ့ အစွဲတွေ ပြုတ်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ အခု ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်သဘာဝလေးကို ‘ငါ’ မပါဘဲ သက်သက်သာသာ…
-
သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေကြသော ယောဂီများ၊ ရဟန်းတော်များအတွက် မိမိတို့ နေ့စဉ် လေ့လာကြည့်ရှုနေသော ခန္ဓာ၏ အရှိတရားများကို တိကျမှန်ကန်စွာ သဘောပေါက်ထားရန် အလွန်ပင် အရေးကြီးလှပါသည်။ ဝိပဿနာအလုပ်ကို အားထုတ်ရာတွင် ခန္ဓာ၌ ပေါ်လာသမျှကို ကြည့်ရှုလေ့လာနေရုံဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ၊ ထိုပေါ်လာသော သဘောတရားများ၏ မူလဇာစ်မြစ် အမှန်ကိုပါ နားလည်ထားမှသာလျှင် တရားရှုမှတ်မှု အရှိန်အဟုန် ကောင်းမွန်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေရာတွင် မဖြစ်မနေ သိရှိနားလည်ထားရမည့် အရေးကြီးသော သဘောတရားတစ်ခုမှာ “အဗျာကတာ” ဟူသော ကြားနေတရား၏ သဘောပင် ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ အဗျာကတာ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း အဗျာကတာ ဆိုသည်ကို ရိုးရှင်းစွာ ဖွင့်ဆိုရလျှင် ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်၊ အကုသိုလ်လည်း မဟုတ်သော ကြားနေသဘောတရား…
-
လူသားတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ယုံကြည်မှု ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာပုံ သဘောတရားတွေကို နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ပြီး ဉာဏ်နဲ့ သေချာစွာ စူးစမ်းကြည့်မယ်ဆိုရင် အလွန်တရာမှ ထင်ရှားတဲ့ အလေ့အထတစ်ခုကို တွေ့မြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှု၊ သို့မဟုတ် ဘဝရဲ့ အနှစ်သာရကို ရှာဖွေတဲ့နေရာမှာ အပြင်ပန်း အသွင်သဏ္ဌာန် ကြီးကျယ်ခမ်းနားမှုတွေ၊ လူစုလူဝေးနဲ့ ပြုလုပ်ရတဲ့ ပွဲလမ်းသဘင်တွေဆီမှာ အလွယ်တကူ မှီခို မှားယွင်းတတ်ကြခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာသာရေးပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ လူမှုရေးပဲ ဖြစ်ဖြစ် အနှစ်သာရကို သေချာ မရှာဖွေနိုင်တဲ့အခါ လူတွေဟာ အခမ်းအနားတွေ၊ ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေ နောက်ကို အလိုအလျောက် စီးမျော လိုက်ပါသွားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်လိုတဲ့၊ ပကတိ အရှိတရားကို မျက်မှောက်ပြုလိုတဲ့ ဝိပဿနာ…
-
ဝိပဿနာတရားကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများနဲ့တကွ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များ အားလုံးအတွက် ယနေ့ လေးလေးနက်နက် ဆွေးနွေးတင်ပြမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစု ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အကြီးမားဆုံးသော အခက်အခဲနှင့် လွဲချော်မှုကြီး တစ်ခု အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ နေ့စဉ် ရေးသားမျှဝေနေတဲ့ စာစုတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ဟာ လောကကြီးမှာ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ မွန်မြတ်လှသော ရည်မှန်းချက်ကြီးသို့ တည့်မတ်စွာ ရောက်ရှိရန်အတွက် ကျွန်တော်တို့သည် အပေါ်ယံ အခွံအကာများကို ဖယ်ရှားပြီး၊ ပကတိ အရှိတရားကို ကိုယ်ပိုင် ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိမြင်နိုင်ရန် အထူး…
-
လောကကြီးမှာ သတ္တဝါတွေ၊ လူသားတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေကြတာဟာ တကယ့်ကို အနှစ်သာရရှိတဲ့ အရာတစ်ခုခုကို ရှာဖွေနေကြတာလို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ လောကကြီးမှာ အနှစ်သာရဆိုတာ ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာဟာ တခုတည်းသော အမှန်တရားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အားလုံးဟာ ပုထုဇဉ်သဘာဝအရ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်ကြီး တစ်ခု၊ “ငါ့ဘဝ”၊ “ငါ့ပိုင်ဆိုင်မှု” ဆိုတဲ့ အရာတွေ အခိုင်အမာ ရှိနေတယ်လို့ အထင်မှားပြီး အဲဒီ “ငါ” ကို ကာကွယ်ဖို့၊ အဲဒီ “ငါ” ရဲ့ လိုလားချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ မနားမနေ ပြေးလွှားနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ပြေးလွှားနေရတဲ့အတွက်ကြောင့်ပဲ စိတ်ထဲမှာ အမြဲတမ်း ပူလောင်မှုတွေ၊ မကျေနပ်မှုတွေ၊ သောကတွေနဲ့ လောင်မြိုက်ခံနေကြရတာပါ။ ဒီပူလောင်မှုတွေကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ပြီး အေးချမ်းတဲ့…
-
လောကမှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို စူးစူးစိုက်စိုက် လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ အရာရာဟာ အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်လာရတဲ့ ကိစ္စတွေပါပဲ။ ပြီးရင် အဲဒီအကျိုးတရားကပဲ နောက်ကိစ္စတွေအတွက် အကြောင်းရင်းခံ ထပ်ဖြစ်သွားပြန်တယ်။ အဲဒီ အကြောင်းအကျိုး ရေစီးကြောင်းကြီးထဲမှာ “ငါ” ဆိုတာ၊ “သူ” ဆိုတာ လုံးဝ မပါပါဘူး။ ဒါကို မသိတဲ့ မောဟ ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့အခါ ငါနဲ့သူ အပေါ် အခြေခံပြီး စိတ်ဆင်းရဲမှုတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ ဖြစ်လာရတာပါ။ ကျနော်တို့ ရေးသားနေရခြင်းရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကလည်း လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ တကယ် မရှိတဲ့ အရာကို ရှိတယ်လို့ ထင်နေတဲ့ မောဟ ပြုတ်ကျအောင် လက်တွေ့ အားထုတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အခု ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာတွေဟာ…