-
‘အတ္တ’ ဆိုတဲ့ ငါဟာ အရင်ကလည်း မရှိခဲ့သလို၊ အခုလည်း မရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ‘ငါ’ လို့ အမြဲတမ်း ခံစားနေရတယ်။ အဲဒါ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အရင်ကတည်းက မှတ်သားထားခဲ့တဲ့ ငါဆိုတဲ့ သညာကြောင့် ‘ငါ’ လို့ သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ် လေး ခဏ ပေါ်လာတာကို အမှန်လို့ ထင်သွားလို့ပါ။ သိမှု ဝိဉာဏ်ဆိုတာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တိုင်း ပေါ်လာတဲ့ ဖြစ်ပျက်သဘောလေး သက်သက်မို့ ဘယ်သိမှုကိုမှ အမြဲမှန်တယ်လို့ ယုံကြည် စိတ်ချလို့ မရပါဘူး။ ငါဆိုတာ တကယ်မရှိဘဲ ငါလို့ ထင်တဲ့ စိတ်ကလေးပဲ ရှိတယ်ဆိုတာ မြင်အောင် ကြည့်လိုက်ပါ။ အခု ‘ငါ ဖတ်နေတယ်’ ဆိုတဲ့ သိမှုလေးဟာလည်း ချက်ချင်း ပျက်သွားမယ့် သဘောတရားပါလားလို့ လေ့လာကြည့်ပါ။
-
သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များနှင့် ယောဂီများအတွက် ခန္ဓာ၏ အရှိတရားကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ရေးသည် အလွန်အရေးကြီးလှပါသည်။ တရားအားထုတ်သည့် ခရီးလမ်းတွင် ယောဂီအများစုကို ရှေ့ဆက်မရအောင် တားဆီးထားတတ်သည့် အကြီးမားဆုံး အဟန့်အတားတစ်ခု ရှိပါသည်။ ထိုအရာမှာ မိမိပြုလုပ်ခဲ့သော အတိတ်က ကောင်းမှု၊ ဆိုးမှုများအပေါ်တွင် “ငါ လုပ်ခဲ့သည်” ဟု အထင်ကြီးခြင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်မိမိ ပြင်းထန်စွာ အပြစ်တင်နေခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤထောင်ချောက်မှ လွတ်မြောက်နိုင်ရန်အတွက် “သင်္ခါရ” ဟူသော စကားလုံး၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်နှင့် “ကိုယ်ပြုလုပ်သည် မဟုတ်” ဟူသော အမှန်တရားကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ ထိုးထွင်းလေ့လာရန် လိုအပ်လှပါသည်။ ၁။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၏ အမှန်သဘောကို နားလည်ခြင်း စာပေကျမ်းဂန်များတွင် “သင်္ခါရ”…
-
လူသားတစ်ယောက် အနေနဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဖြတ်သန်း ရုန်းကန်ရတဲ့ အခါ၊ အလုပ်အကိုင်၊ မိသားစု၊ လူမှုရေး ဆိုတဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားတွေဟာ ပခုံးပေါ်မှာ အမြဲတမ်း နေရာယူထားတတ်ပါတယ်။ ဒီလို ရှုပ်ထွေး များပြားလှတဲ့ လောကီ ကိစ္စတွေကြားမှာ နစ်မွန်းနေရတဲ့ အခါ၊ အများစုသော ယောဂီတွေရဲ့ ရင်ထဲမှာ အလိုအလျောက် ပေါ်ထွက်လာတတ်တဲ့ ညည်းတွားသံ တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ကျနော်တို့က လူဝတ်ကြောင်တွေပါ၊ အချိန်ပေးပြီး တရားစခန်း မဝင်နိုင်ဘူး၊ တိတ်ဆိတ်တဲ့ နေရာမှာ မနေနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့် တရားအားထုတ်ဖို့ ဆိုတာ အင်မတန် ခက်ခဲတဲ့ အဟန့်အတားကြီး ဖြစ်နေပါတယ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစကားလုံးတွေကို အပြင်ပန်းကနေ ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုရင်တော့ ယုတ္တိတန်သလိုလို၊ အကြောင်းပြချက် ခိုင်လုံသလိုလို…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ရဟန်းရှင်လူ ဓမ္မမိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါဗျာ။ ဒီနေ့ နေ့လယ်ခင်းမှာ ကျနော်တို့အားလုံးရဲ့ အန္တိမရည်မှန်းချက်ဖြစ်တဲ့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ရေး၊ ရဟန်း အရိယာ၊ လူ အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ဆီကို သွားတဲ့အခါ မဖြစ်မနေ ဖယ်ရှားပစ်ရမယ့် အဟန့်အတားကြီး တစ်ခုအကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ဆွေးနွေးတင်ပြချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “လက်တွေ့အသိဉာဏ် မပါဘဲ မျက်စိစုံမှိတ် ယုံကြည်နေတဲ့ အလေ့အထကနေ ရုန်းထွက်ခြင်း” ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကကြီးမှာ လူသားတွေဟာ မွေးဖွားလာကတည်းက ပတ်ဝန်းကျင်၊ မိဘ၊ ဆရာသမားတွေဆီကနေ အသိပညာတွေကို လက်ဆင့်ကမ်း အမွေခံလာကြရတာပါ။ ဒီလို အမွေခံတဲ့အခါမှာ “သူများပြောလို့ ယုံလိုက်ရတဲ့ အသိ” တွေက ကျနော်တို့ ဦးနှောက်ထဲမှာ နေရာအပြည့် ယူထားတတ်ပါတယ်။ ဘာသာရေးနဲ့…
-
တကယ်တော့ လူတိုင်းရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အက်တမ်အမှုန်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပြီး မရပ်မနား ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ သဘောချင်း အတူတူပါပဲ။ နာမ်တရား ဆိုတာကလည်း သတ္တဝါတိုင်းမှာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတဲ့ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ပါ။ အားလုံးအတွက် တူညီနေတဲ့ ဒီရုပ်နာမ် သဘာဝကြီးကိုမှ ‘ငါ’ ဆိုပြီး သီးသန့် အထည်ကိုယ်ကြီး ရှိတယ်လို့ ထင်မှတ်နေတာဟာ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ မောဟ ပါပဲ။ ဒီမောဟကြောင့်ပဲ နှိုင်းယှဉ်မှုတွေ ဖြစ်လာရတာပါ။ ဒီအထင်မှားကို ခွာချလိုက်နိုင်ရင် အများကြီး အေးချမ်းသွားမှာပါ။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို သီးခြားဖြစ်တည်နေတဲ့ အရာတစ်ခုလို့ ထင်နေတဲ့ အထင်မှားလေးကို ခဏလောက် ဖယ်ကြည့်ရအောင်။
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ခံယူထားသူ တော်တော်များများဟာ “ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” လို့ နှုတ်ကနေ ရွတ်ဆိုလိုက်ရုံနဲ့ သရဏဂုံတည်သွားပြီ၊ ငါတို့တော့ လုံခြုံသွားပြီလို့ ထင်မှတ်မှားနေတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကိုယ်ရွတ်နေတဲ့ အရာရဲ့ အနှစ်သာရကိုမှ နားမလည်ဘဲ ကြက်တူရွေး စာအံသလို အကြိမ်ရေ တစ်ထောင်၊ တစ်သိန်း ရွတ်နေရုံနဲ့တော့ သရဏဂုံတည်ခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကို ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆရာဝန်ပေးတဲ့ ဆေးညွှန်းစာရွက်ကို နေ့လည် ည သုံးကြိမ် ဖတ်ပြနေရုံနဲ့ ရောဂါမပျောက်နိုင်သလိုပါပဲ။ သရဏဂုံ အစစ်အမှန် တည်ဖို့ဆိုတာ ကိုယ်ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်နေတဲ့ အရာတွေဟာ ဘာတွေလဲဆိုတာကို မျက်စိဖွင့် နားစွင့်ပြီး တိတိကျကျ သိမြင်နားလည်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သံဃာဆိုတာ သင်္ကန်းဝတ်တိုင်း မဟုတ်ဘူး ပထမဆုံးနဲ့ အရေးအကြီးဆုံး အချက်အနေနဲ့ သရဏဂုံတည်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူပြီးနောက် ဤလောကကြီးအတွက် အဖိုးတန်ဆုံး အမွေအနှစ်တစ်ခုကို ချန်ရစ်ခဲ့ပါသည်။ ထိုအရာမှာ အခြားမဟုတ်၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းကောင်းများ ပါဝင်သော သာသနာတော်မြတ်ကြီးပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသာသနာတော်ကြီး နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော် တည်တံ့ခိုင်မြဲလာစေရန်အတွက် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဆင့်ဆင့်သော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပိဋကတ်သုံးပုံ အစစ်အမှန်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြပုံနှင့် ယနေ့ခေတ် သာသနာ၏ အခြေအနေ၊ ဝိပဿနာအားထုတ်သူ ယောဂီများအတွက် အရေးတကြီး စဉ်းစား သုံးသပ်ရမည့် အချက်များကို ရှင်းလင်းစွာ တင်ပြအပ်ပါသည်။ ၁။ သင်္ဂါယနာတင်ခြင်းနှင့် ရဟန္တာ အရှင်သူမြတ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော်များ မကွယ်ပျောက်စေရန်အတွက် ပထမဆုံးသော သင်္ဂါယနာကို ရှင်မဟာကဿပ အမှူးပြုသော မဟာသာဝကကြီးများနှင့် ရဟန္တာ အရှင်မြတ်…
-
လူသားတွေရဲ့ ရှင်သန်မှု ခရီးစဉ်ကို သေသေချာချာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ ကျနော်တို့အားလုံးဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် ဆိုတဲ့ တံခါးပေါက် ခြောက်ပေါက်ကနေ ဝင်ရောက်လာတဲ့ အာရုံတွေရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုလှိုင်းတံပိုးတွေ ကြားထဲမှာ ရုန်းကန် ကူးခတ်နေရတဲ့ သူတွေချည်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခါတလေမှာ လောကဓံရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေက အလွန်ကြမ်းတမ်းလွန်းတဲ့အတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုတွေ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်မှုတွေနဲ့အတူ ဘဝရဲ့ လမ်းခုလတ်မှာ ရပ်တန့်ချင်စိတ်တွေ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာ တရားကို စတင် အားထုတ်တဲ့ ယောဂီတွေ အနေနဲ့လည်း ဒီလိုပါပဲ။ တရားထိုင်တဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ ခြေလက် ညောင်းညာ ကိုက်ခဲမှုတွေ၊ စိတ်ကူးယဉ် အတွေးတွေ၊ အချိန်မရှိဘူးဆိုတဲ့ ဆင်ခြေတွေ စတဲ့ အခက်အခဲ…
-
သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရန် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဝိပဿနာတရားကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေကြသော ယောဂီသူတော်စင်များအတွက် အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံးသော အဆင့်မှာ “သရဏဂုံ တည်ခြင်း” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ သရဏဂုံ တည်သည် ဆိုသည်မှာ မြတ်စွာဘုရား ညွှန်ပြတော်မူခဲ့သော ကိုးကွယ်ရာ ရတနာသုံးပါးကို မိမိ၏ ဘဝအတွက် မှီခိုရာ၊ ပုန်းအောင်းရာ၊ လဲလျှောင်းရာ၊ ဆည်းကပ်ရာ အဖြစ် ခိုင်ခိုင်မာမာ ယုံကြည်လက်ခံခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် အလွန်သတိပြုရမည့် အချက်မှာ ရတနာသုံးပါး၏ အနှစ်သာရကို တိကျမှန်ကန်စွာ သိရှိနားလည်ထားရန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် သတ်မှတ်ပေးတော်မူခဲ့သော ရတနာသုံးပါး ဆိုသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ ဘုရား (ဗုဒ္ဓ): အရဟံ အစရှိသော ဂုဏ်တော်ကိုးပါးနှင့် အပြည့်အဝ ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုသာ တိကျစွာ…
-
ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်နေကြတဲ့ ရဟန်းရှင်လူ ဓမ္မမိတ်ဆွေများအားလုံးအတွက် ဒီနေ့ နေ့လယ်ခင်းမှာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုအကြောင်းကို ရှင်းလင်းစွာ ဆွေးနွေးတင်ပြချင်ပါတယ်။ ကျနော် အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်ချက်ထားပြီး ရေးသားနေတဲ့ တစ်ခုတည်းသော ပန်းတိုင်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံ төмөр သာသနာတော်ကြီးမှာ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေ အမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်လာဖို့ဆိုရင် ကျနော်တို့အားလုံးဟာ မိရိုးဖလာ အစဉ်အလာတွေ၊ စာအုပ်စာပေထဲက အသိသက်သက်တွေကနေ ရုန်းထွက်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်က ပေးတဲ့ တိုက်ရိုက်အသိဉာဏ်ကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေနိုင်ဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။ ၁။ စာအုပ်ထဲက လမ်းညွှန်မြေပုံ နဲ့ တကယ့် ခရီးစဉ် (သညာသိ နှင့် ပညာသိ) ကျနော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်…