တနင်္ဂနွေနေ့ မနက်ခင်း ၁၀ နာရီခွဲလောက်ဆိုရင် လူတော်တော်များများဟာ အိပ်ရာထ၊ မနက်စာစားပြီးလို့ ကော်ဖီလေးတစ်ခွက်နဲ့ အနားယူနေတတ်ကြပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာလည်း “ဟာ… ဒီနေ့တော့ ပေါ့ပါးလိုက်တာ၊ ငါ စိတ်ချမ်းသာလိုက်တာ၊ ငါ အနားရတာ ကောင်းလိုက်တာ” လို့ တွေးနေမိပါလိမ့်မယ်။
ဒီနေရာမှာ ဝိပဿနာအမြင်နဲ့ မေးခွန်းထုတ်စရာတစ်ခု ရှိလာပါတယ်။
“အဲဒီ ပေါ့ပါးနေတာ၊ ချမ်းသာနေတာဟာ တကယ်ရော ‘ငါ’ ဟုတ်ရဲ့လား?”
သေချာပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ရအောင် –
၁။ ရုပ်၏ ပေါ့ပါးမှု (ကာယလဟုတာ)
မနက်ခင်းမှာ အိပ်ရေးဝထားလို့၊ အလုပ်သွားဖို့ မလိုလို့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လေးလံထိုင်းမှိုင်းမနေဘဲ ပေါ့ပါးနေတာပါ။ ဒါဟာ “ငါ” ပေါ့ပါးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်တရားရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ မျှတနေတဲ့ သဘော (ရုပ်သဘော) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ စိတ်၏ ငြိမ်းချမ်းမှု (စိတ္တဝိဝေက)
အလုပ်ထဲက ဖိအားတွေ၊ သူဌေးရဲ့ အမိန့်တွေ၊ ဖြေရှင်းရမယ့် ပြဿနာတွေ ခဏတာ ကင်းဝေးနေတဲ့အတွက် စိတ်အစဉ်မှာ ပူလောင်မှု (ဒေါသ) ကင်းပြီး အေးချမ်းနေတာပါ။ ဒါဟာလည်း “ငါ” အေးချမ်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အာရုံဆိုးတွေ မလာတဲ့အတွက် နာမ်တရားတွေ ငြိမ်းအေးနေတဲ့ သဘော (နာမ်သဘော) သက်သက်ပါပဲ။
‘ငါ’ ဆိုတာ ပညတ်ချက်သက်သက်ပါ
ကျွန်တော်တို့က ဒီ ရုပ်အဆင်ပြေမှုနဲ့ နာမ်ငြိမ်းချမ်းမှု နှစ်ခုပေါင်းစပ်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို “ငါ နေလို့ကောင်းတယ်” လို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီ “နေလို့ကောင်းခြင်း” ဟာ အကြောင်းတရားတွေ (ပိတ်ရက်ဖြစ်ခြင်း၊ အိပ်ရေးဝခြင်း၊ ရာသီဥတုကောင်းခြင်း) တိုက်ဆိုင်လို့ ခဏတာ ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။
အကယ်၍သာ ဒီခံစားမှုဟာ “ငါ” အစစ်သာဖြစ်ခဲ့ရင် တနင်္လာနေ့ရောက်လို့ ရုံးပြန်တက်ရတဲ့အခါမှာလည်း ဒီစိတ်လေးအတိုင်း ဆက်ရှိနေအောင် အမိန့်ပေးထားလို့ ရရမှာပေါ့။ အခုတော့ အကြောင်းပြောင်းတာနဲ့ ပျောက်ကွယ်သွားတာကိုက “ငါ” မဟုတ်ကြောင်း၊ အတ္တမဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနေပါတယ်။
ဘယ်လို ရှုမှတ်မလဲ?
ဒီမနက်ခင်းမှာ ကော်ဖီသောက်ရင်း၊ စာဖတ်ရင်း၊ သီချင်းနားထောင်ရင်း ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သာယာမှုတွေကို “ငါ ခံစားနေတယ်” လို့ မမှတ်ယူပါနဲ့။
“ဪ… သုခဝေဒနာလေးတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပါလား”၊ “စိတ်အစဉ်လေး ကြည်လင်နေပါလား” လို့ သူစိမ်းတစ်ယောက်ကို လှမ်းကြည့်သလို သတိ (Sati) နဲ့ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။
ဒါဆိုရင် သင့်ရဲ့ တနင်္ဂနွေမနက်ခင်းဟာ အနားယူရုံသက်သက်မဟုတ်တော့ဘဲ၊ အတ္တကို ခွာချနေတဲ့ ဝိပဿနာ အလုပ်ခွင်တစ်ခု ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။