-
ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အဓိက ပန်းတိုင်ဟာ တကယ်တော့ သံသရာ ဆင်းရဲဒုက္ခကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူဝတ်ကြောင်တွေ အနေနဲ့ မဖြစ်မနေ စောင့်ထိန်းရမယ့် အခြေခံကတော့ ငါးပါးသီလပါပဲ။ ငါးပါးသီလကို နှစ်ရှည်လများ လုံခြုံအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရင် အပါယ်ဘေးကနေ အတန်အသင့် လုံခြုံသက်သာခွင့် ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ခေတ်အဆက်ဆက်မှာ တချို့သော ရဟန်းတွေက လူတွေ လိမ္မာယဉ်ကျေးစေဖို့ ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ မူလ အဆုံးအမတွေအပေါ်မှာ ချဲ့ကား ဟောပြောခဲ့တာတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဥပမာ – သိင်္ဂါလသုတ်မှာ မိဘက သားသမီးအပေါ် ဘယ်လို ဝတ္တရားကျေပွန်ရမယ်၊ သားသမီးက မိဘအပေါ် ဘယ်လို ပြန်လည် ကျေးဇူးဆပ်ရမယ် ဆိုတာတွေကို ပြဆိုထားပါတယ်။ ဒါတွေဟာ လောကမှာ…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များအတွက် သီလ (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်) သည် အသက်တမျှ အရေးကြီးလှပါသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် သိသိလျက်နှင့်ဖြစ်စေ၊ မသိဘဲ အမှတ်တမဲ့ဖြစ်စေ ချို့ယွင်းသွားသော ဝိနည်းအမှား (အာပတ်) များကို ကုစားရန်အတွက် သီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းအချင်းချင်းထံတွင် မိမိ၏ အပြစ်ကို ဝန်ခံခြင်းဟူသော “ဒေသနာကြားခြင်း (အာပတ်ဖြေခြင်း)” သည် မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရသည့် အလွန်မွန်မြတ်သော ဝိနည်းကံ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သီလကို ပြန်လည် စင်ကြယ်စေခြင်းဖြင့် တရားဘာဝနာ အားထုတ်ရာတွင် အနှောင့်အယှက် ကင်းစေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း သာသနာ့ဘောင်တွင် နှစ်ကာလ ကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ၊ ဤဒေသနာကြားခြင်း အလုပ်သည် နေ့စဉ် နံနက်၊ ည ပြုလုပ်နေကျ “ရိုးအီနေသော အလေ့အကျင့် (Routine)” တစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားတတ်ပါသည်။ ထိုအခါ ပုထုဇဉ်…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်သူ မိတ်ဆွေများခင်ဗျာ… တရားဓမ္မတွေကို လေ့လာလိုက်စားတဲ့ နေရာမှာ အသိပညာ ဗဟုသုတတွေ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေ ဖတ်ရှုပြီး ယုတ္တိဗေဒအရ စဉ်းစားတွေးခေါ်တာဟာ ပထမဆုံး ခြေလှမ်း တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒီ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု အဆင့်မှာတင် ရပ်တန့်နေမယ် ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ ရည်မှန်းထားတဲ့ တကယ့် လွတ်မြောက်မှု၊ အရိယာမဂ်ဖိုလ် ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့ အလွန် ဝေးကွာနေပါဦးမယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့အတွက် အတွေးအခေါ် သက်သက်ကနေ အရှိတရားကို မျက်မှောက်ပြုတဲ့ လက်တွေ့ သိမြင်မှုဆီကို မဖြစ်မနေ ကူးပြောင်းကြဖို့…
-
ဒီတစ်ပတ်လုံး ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘော၊ အစိုးမရတဲ့ သဘော၊ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ သဘောနဲ့ သညာရဲ့ အကြောင်းတွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ စာဖတ်ရုံသက်သက်နဲ့တော့ ဒီအမှန်တရားတွေကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ သိလာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ လေ့လာကျင့်သုံးမှုကသာ အဓိကပါ။ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုသလို ကိုယ့်ရဲ့ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ်၊ ပညာတွေကို စိုက်ထုတ်ပြီး အမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ဖို့ ကြိုးစားကြစေချင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးရဲ့ အမြဲ တရစပ် ဖြစ်ပျက်နေမှု၊ ဘယ်စိတ်ကိုမှ ငါလို့ သတ်မှတ်လို့မရမှု၊ အမြဲဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ စိတ်တွေမို့ တကယ်တော့ ဘယ်စိတ်ကိုမှ သုခလို့ မှတ်ယူလို့ မရမှုတွေကို အမြဲတမ်း သတိကပ်ထားပါ။ ဒီတစ်ပတ်အတွင်းမှာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကို…
-
ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ် အစစ်အမှန်ဆိုတာ ဘာလဲ။ တိုတိုနဲ့ လိုရင်းကို ပြောရရင်တော့ “အမှန်တရားကို ရှာဖွေခြင်း” ပါပဲ။ ဘဝရဲ့ အနှစ်သာရ ဆိုတာကလည်း အဲဒီ “အမှန်တရားကို ထိုးထွင်းသိရှိခြင်း” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကီအမြင်ဖြင့် အဖြေရှာခဲ့သော နေ့ရက်များ ဒီ “ဘဝအဓိပ္ပာယ်” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဟာ အရင်တုန်းက စင်ကာပူမှာ အလုပ်လုပ်စဉ် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ အားလပ်ရက် အရက်ဝိုင်းတွေမှာ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ အမြဲတမ်း ငြင်းခုံ ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စပါ။ ဒါပေမယ့် ဘယ်တုန်းကမှ ရေရေရာရာ အဖြေ မထွက်ခဲ့ပါဘူး။ တစ်ချိန်ကဆိုရင် “ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဆိုတာ သာယာမှု (Sex) များ ဖြစ်နေမလား” လို့တောင် လွဲမှားစွာ တွေးတော စဉ်းစားဖူးပါတယ်။ လောကီဘဝမှာ အဆင်ပြေပြေ…
-
ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် လဆန်း၊ လဆုတ် ဥပုသ်နေ့များသို့ ရောက်ရှိလာတိုင်း မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရသော အရေးကြီးသည့် ဝိနည်းကိစ္စတစ်ရပ်မှာ ဆံချခြင်း (ခေါင်းရိတ်ခြင်း) ပင် ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၌ ဆံပင်၊ မုတ်ဆိတ်များကို ရိတ်ပယ်ခြင်းသည် လောကီလူသားတို့၏ အလှအပ မာနကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ ရိုးရှင်းသော ရဟန်းဘဝကို ခံယူခြင်းဟူသော အလွန်လေးနက်သည့် အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ စတင် ဝင်ရောက်မည့် ရှင်သာမဏေလောင်းများကို ဆံချပေးရာတွင် “ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစော” ဟူသော တစပဉ္စက ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှေးဦးစွာ သင်ကြားပေးလေ့ ရှိကြပါသည်။ သို့သော်လည်း သာသနာ့ဘောင်တွင် နှစ်ကာလ ကြာရှည်လာသောအခါ၊ လစဉ်လတိုင်း ဆံချနေရခြင်းသည် ပုံမှန် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်…
-
ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အမြဲတမ်း သုံးစွဲနေတဲ့ စကားလုံးလေး တစ်လုံးရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးပါပဲ။ “ငါ စားတယ်”၊ “ငါ သွားတယ်”၊ “ငါ တွေးတယ်”၊ “ငါ ခံစားရတယ်” စသဖြင့် အရာရာတိုင်းမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အမာခံ ဗဟိုချက်တစ်ခု ရှိနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ အခိုင်အမာ ယုံကြည်ထားကြပါတယ်။ ငယ်ငယ်တုန်းက “ငါ” နဲ့ အခု ကြီးလာတဲ့ အချိန်က “ငါ” ဟာ ပုံပန်းသဏ္ဍာန်တွေ၊ အသိအမြင်တွေ ပြောင်းလဲသွားပေမယ့် အတွင်းထဲမှာတော့ မပြောင်းလဲဘဲ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေတဲ့၊ ခိုင်မာတဲ့ “ငါ” တစ်ကောင်တစ်ယောက် ရှိနေတယ်လို့ ထင်မှတ်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေအနေနဲ့ ဒီ “ငါ” ဆိုတဲ့ အရာကို…
-
သောကြာနေ့ ရောက်လာပြီဆိုတော့ မနက်ဖြန် နားရတော့မယ်ဆိုပြီး စိတ်တွေ ပေါ့ပါးနေတတ်ကြတယ်။ တစ်ပတ်လုံး အလုပ်လုပ်ခဲ့ရလို့ “ငါ ပင်ပန်းနေပြီ၊ ငါ နားရတော့မယ်” လို့ တွေးတတ်ပါတယ်။ သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် တကယ်တမ်း ပင်ပန်းနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ခွန်အားစိုက်ထုတ်ခဲ့ရလို့ နွမ်းနယ်နေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်ပဲ ရှိပါတယ်။ မနက်ဖြန် အနားယူမယ့် “ငါ” ဆိုတာလည်း မရှိပါဘူး။ သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်သွားမယ့် ရုပ်နဲ့ နာမ် အသစ်တွေ အစားထိုးလာဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ ဘာကိုမှ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပညတ်ချက်နဲ့ မချည်နှောင်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကြောင်းအကျိုးတွေကို အကြောင်းအကျိုးတွေ အတိုင်းလေး သိပေးနေလိုက်ပါ။ ပင်ပန်းတယ်ဆိုတဲ့ ခံစားမှုလေးကို “ငါ” နဲ့ မသက်ဆိုင်ဘဲ အကြောင်းအကျိုးတွေ အဖြစ်…
-
စာဖတ်သူများ အနေနဲ့က ကိုယ်ကြည်ညိုရင်းစွဲ ဆိုတဲ့ ဥပါဒါန်ကို ဖြတ်ဖို့ဆိုတာဟာ အင်မတန်ခက်ခဲတယ် ဆိုတာ နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်က မဂ်ကျပြီးချိန်ကစလို့ ကျနော် စာရေးတဲ့အခါမှာ အဓိက ဆင်ခြင်တာက အားလုံးအတွက် အကျိုးရှိမယ့် အကောင်းဆုံးဖြစ်မယ်လို့ ထင်တဲ့ စာတွေကို ကိုယ်မသေခင်မှာ အရေးချင်ဆုံး ဆိုတာကနေ စပြီး ရေးနေတဲ့ သဘောပါ။ မြတ်စွာဘုရား ကို ကြည်ညိုလွန်းလို့ မြတ်စွာဘုရား အလိုကျ သေခြင်းတရားကို အချိန်မရွေးဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆင်ခြင်ပြီး ကိုယ်သေတော့မယ် ဆိုရင် ရေးဖို့ အရေးကြီးဆုံး ကိစ္စများကို စဉ်းစားပြီး ရေးနေတဲ့ သဘောဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပရိတ်သတ်ကို မကြည့်နိုင်ပဲ ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောကို ပြောအပ်တဲ့ ကိစ္စတွေကို ကျန်တဲ့ (၇) ဘဝ အတွင်း ပြောသွားလုပ်သွားမယ်လို့ပဲ…
-
ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝတွင် သမထ၊ ဝိပဿနာ တရားဘာဝနာများကို ကြိုးစားအားထုတ်ရန်အတွက် “ဝိဝေက” ဟုခေါ်သော ဆိတ်ငြိမ်မှုသည် အလွန်အရေးပါလှပါသည်။ ထို့ကြောင့် တောရကျောင်းများ၊ သစ်ပင်ရင်းများ၊ ဆိတ်ငြိမ်သော ရိပ်သာများသို့ သွားရောက်ကာ တရားရှုမှတ်လေ့ ရှိကြပါသည်။ သို့သော် လောကကြီး၏ သဘာဝအရ အကြွင်းမဲ့ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေသော နေရာဟူသည် မရှိသလောက် ရှားပါးလှပါသည်။ မိမိက တိတ်ဆိတ်မှုကို အလိုရှိနေသော်လည်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှ ခွေးဟောင်သံများ၊ ရွာထဲမှ ဖွင့်လိုက်သော သီချင်းသံများ၊ ကားသံ၊ ဆိုင်ကယ်သံ စသည့် ဆူညံသံ (သဒ္ဒါရုံ) များသည် အချိန်မရွေး ဝင်ရောက်လာတတ်စမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ မိမိက တရားမှတ်နေစဉ် ဆူညံသံများ ဝင်လာသောအခါ၊ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ ရင်ဘတ်အတွင်း၌ “ဆူညံလိုက်တာ၊ ဒီခွေးတွေ ဘယ်တော့…