-
ဒီတစ်ပတ်မှာ ကျွန်တော်တို့ “ဆင်းရဲခြင်း” (ဒုက္ခ) အကြောင်း ပြောခဲ့ကြတယ်။ လောကကြီးမှာ ပြီးပြည့်စုံတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ရှိတာက “ဖြစ်ချင်တာနဲ့ ဖြစ်နေတာ မကိုက်ညီမှု” တွေပါပဲ။ ဒါကို နားလည်လက်ခံလိုက်တဲ့အခါ ထူးဆန်းတဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုတစ်ခု ရောက်လာပါတယ်။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်နေတယ် ဆိုတာ ဒုက္ခတွေ လုံးဝမရောက်လာတော့တဲ့ နေရာမဟုတ်ဘဲ၊ ဒုက္ခတွေ ရောက်လာပေမယ့် စိတ်က မတုန်လှုပ်တော့တဲ့ အခြေအနေမျိုးပါ။ မိုးရွာရင် ထီးဆောင်းလိုက်သလိုပဲ၊ လောကဓံ လာရင်လည်း ဉာဏ်နဲ့ ကာကွယ်လိုက်ရုံပါပဲ။ အခုအချိန်မှာ အဆင်မပြေမှုတွေ ရှိနေပါစေ၊ အဲဒါတွေကို ပြုပြင်ဖို့ မကြိုးစားဘဲ ခဏလောက် ဒီအတိုင်းလေး လက်ခံပေးလိုက်ပါ။ “အင်း… ဒီလိုပဲ ဖြစ်နေမှာပေါ့” လို့ နှလုံးသွင်းပြီး အနားယူလိုက်ပါ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- အရာရာကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲချင်နေတဲ့…
-
ကျနော့် ဆရာသမား မဂ်ကျတုန်းက ကျနော့်ကို ပြောဖူးတယ်။ အရိယာက မထူးဆန်းဘူးတဲ့၊ ပုထုဇဉ်က ထူးဆန်းတာတဲ့။ အဲဒီစကားက တကယ့်ကို မှန်ကန်တဲ့ စကားပါပဲ။ အရိယာ ဆိုတာဘာမှ မထူးဆန်းပါဘူး။ အပေါ်မဂ်နှစ်မဂ်ကတော့ တကယ်ကြည်ညိုစရာ မဂ်တွေပါ။ အနာဂါမ်မှာ ဒေါသရော အနုသယဖြစ်တဲ့ ကြောက်စိတ်ရော လုံးဝကုန်သွားတာပါ။ ရဟန္တာကတော့ မောဟပါ အကုန်စင်ပြီး အရမ်းကို ကြည်ညိုစရာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အောက်မဂ် နှစ်မဂ်ဖြစ်တဲ့ သောတာပတ္တိမဂ်နဲ့ သကဒါဂါမ်မိ မဂ်ကတော့ ဒိဋ္ဌိနဲ့ ဝီစိကိစ္ဆာ ပြုတ်သွားတာပါပဲ။ ပြောချင်တာက အရိယာက မထူးဆန်းတဲ့ အကြောင်းပါ။ ကိုယ်လဲ အောက်မဂ်ပဲ ရှိသေးသော့ အောက်မဂ်မှာ ဖြစ်တဲ့အတိုင်း သီလ လုံသွားတာပါပဲ။ ပြောဖူးတဲ့အတိုင်း ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဒေါသ စတဲ့ ကိလေသာတွေက…
-
နိဒါန်း – ငြိမ်းချမ်းရေး ဇုန်လား၊ စစ်ပွဲဇုန်လား ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… ခင်ဗျားတို့ ကျောင်းတိုက် တစ်ခုကို ရောက်သွားတဲ့အခါ ဘာကို မြင်ရသလဲ။ ရွှေရောင်ဝင်းနေတဲ့ စေတီတွေ၊ ခမ်းနားထည်ဝါတဲ့ ကျောင်းဆောင်ကြီးတွေ၊ အေးဆေး ငြိမ်သက်နေတဲ့ သစ်ပင်ရိပ်တွေ၊ ပြီးတော့ ယပ်တောင်လေးခတ်ပြီး တရားဆွေးနွေးနေကြတဲ့ ဘုန်းကြီးတွေကို မြင်ရပါလိမ့်မယ်။ အပြင်ပန်းက ကြည့်ရင်တော့… ကျောင်းတိုက်ဆိုတာ “အေးချမ်းမှု ရဲ့ ပြယုဂ် တစ်ခုပါပဲ။ လူတွေကလည်း “ကျောင်းသွားလိုက်ရရင် စိတ်အေးသွားတာပဲ” လို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမဲ့… ဒါဟာ “အပေါ်ယံ အမြင်” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓရဲ့ ဓမ္မအမြင်စစ်စစ်နဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင်… ကျောင်းတိုက် ဆိုတာ အပန်းဖြေစခန်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျောင်းတိုက် ဆိုတာ သက်ကြီးရွယ်အို စောင့်ရှောက်ရေး ဂေဟာ…
-
ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ တရားအားထုတ်ဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ရင် လူအများစုဆီက ပြန်ကြားရလေ့ရှိတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိပါတယ်။ “ဪ… ကျွန်တော်တို့က ပါရမီမှ မပါတာဗျာ။ ပါရမီ မပြည့်သေးတော့ ဒီဘဝ ဒီလောက်နဲ့ပဲ တင်းတိမ်ရမှာပေါ့။ နောက်ပွင့်မယ့် ဘုရားကျမှပဲ ကျွတ်တမ်းဝင်တော့မယ်။” ဒီစကားကို ကြားရတိုင်း ကျွန်တော် သနားမိတယ်။ သူတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သနားတာထက် ကျွန်တော်က သူတို့ကို ပိုသနားမိတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီစကားဟာ “နှိမ့်ချမှု”မဟုတ်လို့ပါပဲ။ ဒါဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သနားအောင် လုပ်ပြနေတဲ့ “သိမ်ငယ်စိတ်” (Inferiority Complex) တစ်မျိုးသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်းကျတော့ “ပျင်းရိခြင်း” အတွက် အကောင်းဆုံး ခေါင်းစဉ်တပ်မှု တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သင့်လက်ထဲက ရတနာကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ “ပါရမီ မရှိဘူး” လို့…
-
တရားလုပ်ခါစမှာ ကိုယ့်စိတ်မကောင်းတာတွေကို တွေ့ပြီး စိတ်ပျက်တတ်ကြတယ်။ “ငါက တရားမရနိုင်ပါဘူး၊ ဒေါသတွေကြီးလိုက်တာ၊ လောဘတွေကြီးလိုက်တာ” ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်တတ်တယ်။ ဒါဟာ မလိုအပ်တဲ့ ဒုက္ခကို ထပ်ရှာနေတာပါပဲ။ စိတ်ဆိုးတယ်ဆိုတာ အကြောင်းအကျိုးကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝတရား တစ်ခုပါ။ “ငါ” ဆိုးလို့ ဖြစ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ မီးပွားလိုပါပဲ၊ လောင်စာရှိရင် ထတောက်မယ်၊ ကုန်ရင် ငြိမ်းမယ်။ အကုသိုလ်စိတ် ပေါ်လာရင် ကြောက်စရာ မလိုပါဘူး။ “ဒါ ငါမဟုတ်ဘူး၊ ငါ့အပြစ်မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ရဲ့ သဘောပဲ” လို့ ရှုမြင်ပြီး ခွင့်လွှတ်ပေးလိုက်ပါ။ အပြစ်တင်နေမယ့်အစား အမှန်သိလိုက်တာက ပိုထိရောက်ပါတယ်။ အမှားကို မြင်တာဟာ ဉာဏ်ပညာရဲ့ အစပါပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မုန်းတီးစရာ မလိုပါဘူး။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- ဖြစ်ပြီးသား အမှားတစ်ခုကို…
-
ကျနော်ဟာ တရားအားထုတ်မှု စတင်စဉ်ကတည်းက သဒ္ဓါတရား သုည နီးပါးနဲ့ အားထုတ်ခဲ့ရတယ်လို့ ပြောရပါမယ်။ တကယ်တော့လဲ ထူးတော့ ထူးဆန်းပါတယ်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှာ နာမရူပ ပရိစ္ဆေဒ ဉာဏ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် သဘောပေါက်ပြီး (ဒိဋ္ဌိ ဝိသုဒ္ဓိ ဖြစ်ပြီး) ဘုရားပေါ်မှာ ယုံကြည်မှု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၀၇ မှာပဲ စင်္ကာပူမှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ အတွက် ထွက်ခဲ့တယ်ပေါ့။ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုတာဟာ ကျနော့်အတွက် ငယ်ငယ်တည်းက အဖြေရှာရ ခက်လွန်းလို့ နောက်ဆုံးမှ စစ်ဆေးကြည့်မယ် ဆိုပြီး ချန်ထားတဲ့ တရားပါ။ နာမရူပဉာဏ် ရပြီးတဲ့နောက် ယုံကြည်ချက်က ဘယ်အခြေအနေထိ ရှိလဲ ဆိုတော့ စင်္ကာပူမှာ သေချင်လောက်အောင် အလုပ်လိုချင်နေတဲ့အချိန်မှာ သူတို့ဆီက ဘုရားကျောင်းမှာ အမွှေးတိုင်ပူဇော်တာ ဘာညာ လုပ်ရမယ် ဆိုတဲ့…
-
နိဒါန်း – အသေလှချင်သူများ၏ အိပ်မက်ဆိုး ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… ကျွန်တော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ မကြာခဏ ကြားရလေ့ရှိတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိပါတယ်။ “ဒီဘဝတော့ ပါရမီဖြည့်လိုက်ဦးမယ်၊ နောက်ဘဝကျမှ တရားအားထုတ်တော့မယ်” တဲ့။ “အခုတော့ အလုပ်တွေ ရှုပ်နေသေးတယ်၊ အသက်ကြီးမှ၊ ဒါမှမဟုတ် နောက်ဘဝ လူပြန်ဖြစ်မှပဲ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုတော့မယ်” တဲ့။ ဒီစကားကို ပြောသူတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် “ရည်မှန်းချက် ရှိသူတွေ”၊ “အမြော်အမြင် ရှိသူတွေ” လို့ ထင်နေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့… အမှန်တရားကို ရဲရဲကြီး ပြောရရင်… အဲဒီ အတွေးအခေါ်ဟာ “သေမင်း” က ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စိတ်ထဲကို ခိုးထည့်ပေးလိုက်တဲ့ “အဆိပ်” တစ်မျိုးသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သေမင်းက ခင်ဗျားတို့ကို ဘယ်တော့မှ “တရားမအားထုတ်နဲ့”…
-
ကျွန်တော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ကုသိုလ်လုပ်ကြတယ်။ ဘုရားပန်းကပ်တယ်၊ ဆွမ်းလောင်းတယ်၊ ပုတီးစိပ်တယ်။ ညနေကျရင်လည်း အမျှဝေကြတယ်။ “နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အထောက်အပံ့ ဖြစ်ပါစေ” လို့ ပါးစပ်က ဆုတောင်းကြပေမယ့်… တကယ်တမ်း စိတ်ထဲမှာ ဘာရှိနေသလဲ။ “ငါ ဒီဘဝ လှူဒါန်းလိုက်ရင် နောက်ဘဝ သူဌေး ဖြစ်မယ်။ နတ်ပြည် ရောက်မယ်။ ရုပ်ချောမယ်။ အခြံအရံ များမယ်။” ဒီလို စိတ်ကူးမျိုး ခင်ဗျားတို့မှာ ရှိနေရင် ကျွန်တော် ဘွင်းဘွင်းပဲ ပြောပါရစေ။ ခင်ဗျားတို့ လုပ်နေတာ “ဝဋ်ကျွတ်ကြောင်း” (မဂ္ဂ – နိရောဓ) မဟုတ်ပါဘူး။ “ဝဋ်လည်ကြောင်း” (သမုဒယ-ဒုက္ခ) သက်သက်သာ ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ ရွှေချည်နဲ့ တုပ်မလား၊ သံကြိုးနဲ့ တုပ်မလား သံသရာ ဆိုတာ မီးလောင်နေတဲ့ထောင် တစ်ခုပါပဲ။…
-
ဒီအချိန်ဆို ရုံးမှာ၊ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အလုပ်အရှုပ်ဆုံး၊ ဖုန်းတွေအဝင်ဆုံး၊ “ငါ” အကြီးဆုံးအချိန်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ “ငါလုပ်မှ ပြီးမှာ”“ငါ့တာဝန်က ကြီးလိုက်တာ”“ငါထင်သလို ဘာလို့ ဖြစ်မလာတာလဲ” ဆိုပြီး အတ္တတွေ ပူလောင်နေတတ်တဲ့ အချိန်ပေါ့။ ဒီနေ့တော့ အလုပ်လုပ်ရင်း “အနတ္တ” (မပိုင်စိုးခြင်း) သဘောလေးကို လက်တွေ့ရှာကြည့်ရအောင်။ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ဟာ ရုံးက ကွန်ပျူတာစက်ကြီးလိုပါပဲ။အချက်အလက် (Data) ဝင်လာရင်၊ တွက်ချက်မှု (Process) လုပ်ပြီး၊ အဖြေ (Output) ထုတ်ပေးနေတာပါ။“ငါ” က ဝင်လုပ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး အလုပ်လုပ်နေတာပါ။ ကွန်ပျူတာ ဟန်း (Hang) နေတဲ့အချိန် “မဟန်းနဲ့” လို့ အော်ပြောလို့ မရသလိုပဲ၊ကိုယ့်စိတ် မွန်းကြပ်တဲ့အခါ၊ အလုပ်တွေ ပုံလာတဲ့အခါ “ငါ့စိတ် မညစ်နဲ့”…
-
ဒီနေ့တော့ “သည်းခံခြင်း” ကို လေ့ကျင့်တာ မဟုတ်ဘဲ “စောင့်ကြည့်ခြင်း” ကို လေ့ကျင့်ကြည့်ရအောင်။ ပူတာ၊ ဆူညံတာ၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုခု အဆင်မပြေတာ ကြုံတဲ့အခါ ချက်ချင်း တုံ့ပြန်မပစ်လိုက်ပါနဲ့။ စိတ်ထဲမှာ “ငါ မကြိုက်ဘူး” ဆိုပြီး ထကြွလာတဲ့ မကျေနပ်စိတ် (ဒေါသ) ကို အရင်ဆုံး ဖမ်းကြည့်ပါ။အပြင်က အာရုံ (ဥပမာ- ဆူညံသံ) နဲ့ အတွင်းက တုံ့ပြန်မှု (စိတ်တိုတာ) ဟာ တစ်ခြားစီပါပဲ။ အဲဒီ နှစ်ခုကြားက နေရာလွတ်လေးကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ “ဪ… မကျေနပ်တဲ့စိတ် ပေါ်လာပါလား” လို့ သိလိုက်တာနဲ့ အဲဒီစိတ်က အရှိန်လျော့သွားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒုက္ခကို ပျောက်အောင် လုပ်စရာ မလိုပါဘူး။ ဒုက္ခကို ဒုက္ခမှန်း သိလိုက်ရင်ပဲ စိတ်က…