• လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေကြောင့် ပေါက်ကွဲချင်လာတဲ့ ဒေါသစိတ်ကို အရှိအတိုင်း လေ့လာခြင်း

    ယခုလို အင်္ဂါနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ လုပ်ငန်းခွင် အသီးသီးမှာ အလုပ်တာဝန်တွေ အရှိန်အဟုန်နဲ့ လည်ပတ်နေတဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ အမျိုးသားတွေရဲ့ လုပ်ငန်းခွင် သဘာဝအရ ကိုယ်ပိုင် စီးပွားရေးမှာ ဖြစ်စေ၊ ကုမ္ပဏီ ရုံးခန်းတွေမှာ ဖြစ်စေ လူပေါင်းစုံ၊ စရိုက်ပေါင်းစုံနဲ့ နေ့စဉ် ထိတွေ့ ဆက်ဆံနေကြရပါတယ်။ ဒီလို ဆက်ဆံရတဲ့ အခါမှာ ကိုယ်နဲ့ အမြင်မတူတဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ၊ တာဝန်ယူမှု ကင်းမဲ့တဲ့ သူတွေ၊ ကိုယ့်ရဲ့ အားထုတ်မှုကို အသိအမှတ် မပြုဘဲ အပြစ်ရှာတတ်တဲ့ သူတွေနဲ့ မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အခြေအနေမျိုးနဲ့ ရင်ဆိုင်ရပြီ ဆိုရင်၊ ကျနော်တို့ရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ မကျေနပ်မှုတွေ ပြည့်နှက်လာပြီး၊ ပေါက်ကွဲ ထွက်ချင်လောက်အောင် ပြင်းထန်တဲ့ ဒေါသမီးတွေ…

  • တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အတိတ်ကို ပြန်တွေးနေတာ

    တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အတိတ်ကို ပြန်တွေးနေတာ၊ အနာဂတ်ကို မျှော်လင့်နေတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ အခု ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်နေတာကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း လေ့လာခြင်း ပါပဲ။ စိတ်ဆိုးရင် ဆိုးမှန်းသိတဲ့၊ ဝမ်းသာရင် ဝမ်းသာမှန်းသိတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေးတွေဟာ တစ်ခုပေါ်လာပြီး တစ်ခု ပျောက်သွားပါတယ်။ ဒီလို ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ စိတ်အစဉ်ကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ အသာလေး စောင့်ကြည့်နေတာကို စိတ္တာနုပဿနာ လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဘာကိုမှ ဖန်တီးမယူဘဲ အခု ချက်ချင်း ဖြစ်နေတဲ့ စိတ်အခြေအနေကိုပဲ သိပေးနေလိုက်ပါ။ အခု စာဖတ်နေရင်းနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေလေး ဘယ်လိုရှိနေလဲဆိုတာကို သက်သက်သာသာလေး စောင့်ကြည့်ပေးပါ။

  • “သာသနာပြုတယ်” ဟူသော စကားရပ်အပေါ် အမြင်နှင့် ဥပါသကာတစ်ဦး၏ ရပ်တည်ချက်

    ငယ်စဉ်ကတည်းက “သာသနာပြုတယ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြားလိုက်တိုင်း ကျနော့်မှာ အလိုလိုနေရင်း ဓာတ်မတည့်သလို (Allergic) ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ သေသေချာချာ နားမလည်ခဲ့ပေမယ့်၊ ဒီစကားလုံးကို တွင်တွင်သုံးနေကြတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်ပြီး သဘောမကျခဲ့တာပါ။ တကယ်တမ်း လက်တွေ့မှာ “သာသနာပြု” ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး ဘိုးတော်တွေ၊ နတ်ကိစ္စတွေ၊ ဗေဒင်ယတြာတွေနဲ့ ရှုပ်ယှက်ခတ်နေတာကိုပဲ မြင်တွေ့နေရလို့ပါ။ သူတို့ချည်းပဲ ဒီစကားကို တဖွဖွ သုံးနေကြတော့၊ ရဟန်းသံဃာတွေကပဲ သူတို့နောက်ကနေ လိုက်ကပြနေရမလို အခြေအနေတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလို လွဲမှားနေတဲ့ ဗေဒင်၊ နတ်၊ ဘိုးတော် အစရှိတဲ့ အစွဲအလမ်း ကိစ္စတွေကို ဘေးဖယ်ထားလိုက်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။ ဒါဆိုရင် “ဒီကိစ္စတွေကို ဘေးဖယ်ထားပြီး၊ မင်းကရော ဘာလို့ စာတွေရေး၊ သာသနာ့ကိစ္စတွေ ဝင်ပြောနေရတာလဲ” လို့…

  • မိဘကျေးဇူး

    မိဘကျေးဇူး ကြီးတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူဖြစ်လာရတာ မိဘကျေးဇူး တစ်ခုတည်းကြောင့်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အရင်သံသရာမှာ ဒီဘဝ လူဖြစ်လာစေဖို့ လုပ်ထားခဲ့တဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကြောင့်လည်း ပါပါတယ်။ ‘ကမ္မပစ္စယော’ လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပဋိသန္ဓေဝိဉာဏ် ဖြစ်လာဖို့အတွက် အမှီအခို (ရုပ်၊ အညှိ) ကိုသာ မိဘများက ထောက်ပံ့ပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ယခင်ဘဝက စုတိစိတ်မှာ ထင်လာတဲ့ ဂတိနိမိတ် အကြောင်းတရားတွေကြောင့်သာ လူလာဖြစ်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ တရားများအားလုံးဟာ အနတ္တမို့၊ အကုန်လုံးဟာ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်သက်သက်ပါပဲ။ မြတ်စွာဘုရားက “မိဘကျေးဇူး မြင်းမိုရ်ဦး” ဆိုတဲ့ စကားမျိုးတွေ ဟောမသွားပါဘူး။ အဲဒါတွေ ပြောဖို့ပဲ ဘုရားပွင့်လာသလိုလို၊ မိဘမေတ္တာကို ချီးမွမ်းခန်းဖွင့်ဖို့ပဲ ဘုရားပွင့်လာသလိုလို သဘောထားလို့ မရပါဘူး။ ဘုရားဟော ပိဋကတ်တော်မှာ…

  • အလုပ်ဖိအားတွေကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေတဲ့ စိတ်ကို ဉာဏ်နဲ့ ဖမ်းခြင်း (လုပ်ငန်းခွင် စိတ္တာနုပဿနာ အစ)

    တနင်္လာနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီဆိုတာ ရုံးခန်းထဲမှာဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ပိုင် လုပ်ငန်းခွင်မှာဖြစ်စေ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလေးလံဆုံးနဲ့ ဖိအား အများဆုံး အချိန်လို့ ဆိုရမှာပါ။ စားပွဲပေါ်မှာ ပုံနေတဲ့ ဖိုင်တွဲတွေ၊ ဆက်တိုက် ဝင်လာတဲ့ အီးမေးလ်တွေ၊ အထက်လူကြီး ဒါမှမဟုတ် ဖောက်သည်တွေဆီက တောင်းဆိုမှုတွေ ကြားမှာ အမျိုးသား အများစုရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲက မီးဖိုကြီး စတင် တောက်လောင်နေတတ်ပါပြီ။ “ဒီအလုပ်တွေ ဘယ်တော့မှ ပြီးမှာလဲ”၊ “ငါ့ကိုချည်းပဲ အလုပ်တွေ ပုံချနေကြတာလား”၊ “ဒီလောက် ဖိအားတွေ ကြားမှာ ငါတော့ ရူးတော့မှာပဲ” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့အတူ စိတ်ဟာ လောင်ကျွမ်း ပူလောင်နေတတ်ပါတယ်။ ယောက်ျားလေးတွေရဲ့ သဘာဝအရ မိသားစု တာဝန်၊ စီးပွားရေး တာဝန်တွေကို ရှေ့တန်းကနေ ရင်ဆိုင် ဖြေရှင်းနေရတဲ့အခါ ဒီလို…

  • ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာတွေ၊ စိတ်ညစ်စရာတွေရဲ့ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က “ငါ” ဆိုတာ တကယ်ရှိတယ်လို့ အထင်မှားရာကနေ စတင်တာပါ။

    ငါ့ကို အသိအမှတ်မပြုဘူး၊ ငါ့ကို မလေးစားဘူး ဆိုတဲ့ အတွေးတွေကပဲ ပူလောင်မှုတွေကို ဖြစ်စေတာပါ။ တကယ်တော့ ခန္ဓာမှာ “ငါ” လို့ ခေါ်တဲ့ အတ္တ ဆိုတာ ရှာမရပါဘူး။ ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် အကြောင်းကိုလည်း အထူးသတိပြုစေချင်ပါတယ်။ ငါမရှိဘူးဆိုတာ သိပေမယ့် ကိုယ်လုပ်စရာရှိတာကို အကောင်းဆုံး လုပ်ဖို့ပါပဲ။ အဲဒီလို လုပ်တဲ့အခါ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲမပါတော့လို့ ပိုပြီး အေးချမ်းပါတယ်။ ကိုယ့်ကို ဒုက္ခပေးနေတာ ပြင်ပပြဿနာလား၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲလားဆိုတာ ခဏလောက် အကဲခတ်ကြည့်ပါ။

  • ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမဟာ “ဘာသာတရား” လား၊ တုနှိုင်းမဲ့ “အနတ္တဝါဒ” လား

    ကျနော်က မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင် စကားလုံး အသစ်တွေ တီထွင်သုံးနှုန်းတာကို လုံးဝ သဘောမကျပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ငယ်ငယ်ကတည်းက သတိထားမိတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ ကျနော်တို့ ယုံကြည်သက်ဝင်တဲ့ ဒီလမ်းစဉ်ဟာ တခြား ဘယ်ဘာသာတရား (Religion) နဲ့မှ လုံးဝ မတူဘဲ သီးသန့်ကြီး ခွဲထွက်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒီလို သီးခြားဖြစ်နေတဲ့ သဘောကို သိချင်ရင် ကိုယ်တိုင် အားထုတ်မှု လိုအပ်တယ်လို့ ခံယူပြီး၊ တစ်ချိန်က ဘာသာမဲ့ တစ်ယောက်လိုတောင် နေခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအဆုံးအမတွေအပေါ် မထေမဲ့မြင်တော့ တစ်ခါမှ မလုပ်ခဲ့ပါဘူး။ အခု အသေအချာ စဉ်းစားကြည့်တဲ့အခါ ဒီလို ကွဲထွက်နေရတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းကို တွေ့လာရပါတယ်။ အဲဒါကတော့ တကယ့် အနှစ်သာရဟာ…

  • မျက်စိလည်စေသော ကံနှင့် အတိုင်းအတာကို သိခြင်း

    တရားမျက်နှာအတွက် ပြတ်အောင် ဖြတ်ရမှာမို့ ပြောရမှာပါပဲ။ ကံဆိုတာက မျက်စိလည်စေပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အဆင်ပြေနေရင် ကံကောင်းတယ်လို့ ယူဆချင် ယူဆကြပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ချမ်းသာမှုဆိုတာကို ‘ကံ’ နဲ့ ရောပြီး အမျိုးမျိုး ပြောကြပါတယ်။ ဒီကိစ္စက မှန်ကန်မနေတာကို သေသေချာချာ မစဉ်းစားမိဘဲ အဆင်ပြေသလို နေကြတာများပါတယ်။ ကိုယ် ဒုက္ခရောက်တယ်၊ ကံကြောင့်လို့ ထင်တယ်။ ကိုယ် ကောင်းတယ်ထင်တာ ဖြစ်တယ်၊ ကံကြောင့်လို့ထင်တယ်။ အကုန် ကံကြောင့်ချည်းပဲ ထင်နေတာဟာ “ကမ္မဝါဒီ သဿတဒိဋ္ဌိ” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဆရာတော်ကြီး သုံးတဲ့ စကားပါ။ ကံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရမ်းလေ့လာရင် ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အမှားတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရား မပညတ်ထားတာကို ပညတ်ထားတာတွေ အများကြီးပါ။ ဘယ်လောက်ထိ ဆိုးလဲဆိုတော့ အရိယာသံဃာရဲ့…

  • စိတ်ကို အနတ္တရှုပြီးရင် လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဓိပတိတရား လေးပါးနဲ့ ဘယ်လို အောင်မြင်အောင် တည်ဆောက်မလဲ

    ယခုလို တနင်္ဂနွေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ တစ်ပတ်တာလုံး လုပ်ငန်းခွင်မှာ အပြင်းအထန် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားခဲ့ရတဲ့ အမျိုးသားတွေအတွက် ခန္ဓာရော စိတ်ပါ အနားပေးလေ့ရှိတဲ့ အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ မိသားစု တာဝန်၊ စီးပွားရေး တာဝန်တွေနဲ့ ပခုံးနှစ်ဖက်လုံး လေးလံနေတတ်တဲ့ အမျိုးသားတွေရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုတာ အပြိုင်အဆိုင်တွေ၊ ဖိအားတွေ၊ မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့ အမြဲတမ်း ပူလောင်နေတတ်တဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။ ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ အမျိုးသား ဥပါသကာတို့အတွက်၊ လုပ်ငန်းခွင်ထဲက ဖိအားတွေကို စိတ္တာနုပဿနာနဲ့ ရှုမှတ်ပြီးတဲ့နောက်၊ အဲဒီ “အနတ္တ” အမြင်ကို အခြေခံပြီး တကယ့် လောကီ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဓိပတိတရား လေးပါးနဲ့ အောင်မြင်မှုကို ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ကျကျ ဆွေးနွေး တင်ပြပေးသွားပါမယ်။…

  • လောကကြီးမှာ လူတွေ၊ သတ္တဝါတွေ ရှိနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေကြရတယ်။

    လောကကြီးမှာ လူတွေ၊ သတ္တဝါတွေ ရှိနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေကြရတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် တကယ့်အရှိတရားဟာ ရုပ်နဲ့ နာမ် အစားထိုး ဖြစ်ပျက်နေတာ သက်သက်ပါပဲ။ နာမည်၊ ပုံပန်းသဏ္ဍာန်၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ဆိုတာတွေက ဆက်သွယ်ပြောဆိုဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခေါ်အဝေါ်တွေလောက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း ရှာကြည့်ရင် ပိုင်ဆိုင်တဲ့သူ၊ ခိုင်မာတဲ့သူ ဘယ်သူမှ မရှိပါဘူး။ ဒီသဘောကို နားလည်လာရင် လူတွေအပေါ် ထားတဲ့ ဒေါသ၊ လောဘတွေ အလိုလို ပါးလျသွားပါလိမ့်မယ်။ အခု မြင်နေရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို အမည်နာမတွေ ခွာပြီး ရုပ်နာမ်တွေ ဖြစ်ပျက်မှုသက်သက်လို့ မြင်အောင် လေ့လာကြည့်လို့ ရမလား။