နိဒါန်း – မှတ်ဉာဏ် (Memory) ကို ပညာ (Wisdom) ဟု ထင်နေကြခြင်း

ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သာသနာရေးလောကမှာ အလွန်ခမ်းနားတဲ့ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးတွေ ရှိပါတယ်။ “တိပိဋကဓရ” (ပိဋကတ်သုံးပုံဆောင်)၊ “ဓမ္မကထိက”၊ “အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ” စသည်ဖြင့်ပေါ့။ ရဟန်းတစ်ပါးက စာမျက်နှာပေါင်း သောင်းချီတဲ့ ပိဋကတ်စာပေတွေကို အလွတ်ရွတ်ပြနိုင်ရင် လူတွေက “လက်ဖျားခါ” ကြတယ်။ “ဘုရားရှင်ရဲ့ သားတော်အစစ်ပဲ” လို့ ချီးမွမ်းကြတယ်။ ကိုးကွယ်ကြတယ်။

စာပေကျမ်းဂန်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ ကောင်းပါတယ်။ လေးစားစရာလည်း ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့… ကျွန်တော်တို့ မေ့နေတဲ့၊ သတိမထားမိတဲ့ အချက်တစ်ချက် ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့… “စာအလွတ်ရခြင်း” (Memorization) ဆိုတာ “ကိလေသာ ကုန်ခြင်း” (Purification) မဟုတ်ဘူး ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။

စာမျက်နှာပေါင်း ၁၆,၀၀၀ ကျော်ကို အလွတ်ရထားတဲ့ ဦးနှောက်တစ်ခုမှာ… “လောဘ” တွေ ပြည့်နှက်နေနိုင်ပါတယ်။ “ဒေါသ” တွေ တောက်လောင်နေနိုင်ပါတယ်။ “မာန” တွေ မိုးထိုးနေနိုင်ပါတယ်။

အကယ်၍ ပိဋကတ်သုံးပုံလုံးကို အာဂုံဆောင်နိုင်ပါလျက်နဲ့… စိတ်ထဲမှာ ကိလေသာ တစ်ပါးမှ မလျော့သွားဘူးဆိုရင်၊ အဲဒီ စာတတ်မှုဟာ နိဗ္ဗာန်အတွက်တော့ “သုည” ပါပဲ။

အပိုင်း (၁) – အသံဖမ်းစက် နှင့် ရဟန်း

ခေတ်မီ ဥပမာလေးတစ်ခုနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ခင်ဗျားမှာ အသံဖမ်းစက် သို့မဟုတ် ဖုန်းထဲက Memory Card တစ်ခု ရှိတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီ Memory Card ထဲမှာ ပိဋကတ် သုံးပုံလုံးကို အသံဖိုင်အနေနဲ့ ထည့်ထားလိုက်မယ်။ စာအုပ်တွေ အကုန်လုံးကို PDF အနေနဲ့ ထည့်ထားလိုက်မယ်။ အဲဒီ Memory Card ဟာ “တိပိဋကဓရ” (ပိဋကတ်ကို ဆောင်ထားသူ) ဖြစ်မသွားဘူးလား။ ဖြစ်သွားတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့… အဲဒီ Memory Card မှာ “လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ” ကင်းသွားသလား။ မကင်းပါဘူး။ သူက ဒေတာ ကို သိမ်းထားရုံ သက်သက်ပါပဲ။

လူသားရဲ့ ဦးနှောက်ဆိုတာလည်း Biologic Memory Card တစ်ခုပါပဲ။ စာတွေကို မှတ်သားထားနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ပြန်ရွတ်နိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ “မှတ်သားထားခြင်း” ဟာ “သိမြင်ခြင်း” (Realization) မဟုတ်ပါဘူး။

ဘုရားရှင်က “သုတမယ ဉာဏ်” (ကြားနာမှတ်သား၍ သိသော အသိ) ဟာ အခြေခံသာ ဖြစ်ပြီး၊ “ဘာဝနာမယ ဉာဏ်” (လက်တွေ့ပွားများ၍ သိသော အသိ) မရှိရင် လွတ်မြောက်မှု မရနိုင်ဘူးလို့ ဟောခဲ့ပါတယ်။ ပိဋကတ် သုံးပုံလုံး ခေါင်းထဲ ရောက်နေပေမယ့်… ခန္ဓာထဲက ဖြစ်ပျက်ကို မမြင်ရင်၊ အဲဒီရဟန်းဟာ “စာကြည့်တိုက် စောင့်တဲ့သူ” နဲ့ပဲ တူပါလိမ့်မယ်။ စာအုပ်တွေကြား နေရပေမယ့် စာထဲက အနှစ်သာရကို ကိုယ်တိုင် မခံစားရပါဘူး။

အပိုင်း (၂) – မြွေဆိုးဖမ်းနည်း ဥပမာ

မြတ်စွာဘုရားရှင်က မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ အလဂဒ္ဒူပမသုတ် မှာ “စာပေသင်ယူခြင်း” နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလွန် ထိမိတဲ့ ဥပမာတစ်ခု ပေးထားပါတယ်။

စာပေသင်ယူသူ (၂) မျိုး ရှိတယ်တဲ့။ (၁) မြွေဆိုးကို အမြီးကနေ ဖမ်းဆွဲသူ ဒါကတော့ စာပေကျမ်းဂန်တွေကို…

• သူတစ်ပါးကို အနိုင်ပြောချင်လို့

• ဝါဒပြိုင်ပွဲတွေမှာ နိုင်ချင်လို့

• စာတတ်တယ်ဆိုပြီး ကျော်ကြားချင်လို့ … သင်ယူတဲ့သူတွေကို ဆိုလိုတာပါ။

မြွေဆိုးကို အမြီးကနေ ဆွဲလိုက်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ မြွေက နောက်ကို ပြန်လှည့်ပြီး ကိုက်လိုက်မှာပါ။ အဲဒီအခါ မြွေဖမ်းသူဟာ သေပွဲဝင်ရပါလိမ့်မယ်။ ထို့အတူပါပဲ… စာတတ်ပေမယ့် ရည်ရွယ်ချက် မှားနေတဲ့၊ တရားမကျင့်တဲ့ ရဟန်းဟာ… အဲဒီ “စာတတ်မှု” ဆိုတဲ့ မာနမြွေဆိုး ပြန်ကိုက်လို့ အပါယ်ငရဲ ကျရတတ်ပါတယ်။

(၂) မြွေဆိုးကို ခေါင်းကနေ နိုင်နိုင်နင်းနင်း ဖမ်းသူ ဒါကတော့ စာပေကျမ်းဂန်တွေကို…

• သံသရာက လွတ်မြောက်ချင်လို့

• ကိလေသာ ငြိမ်းချင်လို့ … သင်ယူပြီး လက်တွေ့ ကျင့်သုံးသူတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကျမှသာ စာတတ်ခြင်းဟာ အကျိုးရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အရှင်ဘုရားတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးကြည့်ပါ။ အရှင်ဘုရားတို့ စာသင်နေတာ၊ စာမေးပွဲ ဖြေနေတာဟာ… မြွေကို ဘယ်နေရာက ဖမ်းနေတာလဲ။ အမြီးကနေ ဆွဲနေတာလား၊ ခေါင်းကနေ ဖမ်းနေတာလား။ “ငါ စာမေးပွဲအောင်မှ ကျောင်းထိုင်ရမှာ၊ ဒါမှ ဒကာတွေ ကြည်ညိုမှာ” ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ သင်နေရင်တော့… အရှင်ဘုရားတို့ မြွေမြီးကို ဆွဲထားမိပါပြီ။ အချိန်မရွေး အကိုက်ခံရနိုင်ပါတယ်။

အပိုင်း (၃) – ဇွန်း နှင့် ဟင်းရည်

နောက်ထပ် ဥပမာတစ်ခုကတော့… “ဇွန်းသည် ဟင်းရည်အိုးထဲတွင် အကြာကြီး စိမ်ထားသော်လည်း ဟင်းရည်၏ အရသာကို မသိသကဲ့သို့…” ဆိုတဲ့ ဥပမာပါ။

ဇွန်းဟာ ဟင်းရည်အိုးထဲမှာ ရှိတယ်။ နေ့တိုင်း ဟင်းရည်နဲ့ ထိတွေ့နေတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဇွန်းမှာ လျှာမရှိတဲ့အတွက် “ချိုသလား၊ ငန်သလား၊ စပ်သလား” မသိပါဘူး။ စာတတ်ပြီး တရားမကျင့်တဲ့ ရဟန်း (ပရိယတ္တိ သက်သက်သမား) ဟာ ဒီဇွန်းနဲ့ တူပါတယ်။ ပိဋကတ် သုံးပုံဆိုတဲ့ ဟင်းရည်အိုးကြီးထဲမှာ တစ်သက်လုံး စိမ်နေတယ်။ စာတွေ နေ့တိုင်း ရွတ်နေတယ်။ ဒါပေမဲ့ “ဝိမုတ္တိ” (လွတ်မြောက်မှု) ဆိုတဲ့ အရသာကို တစ်စက်မှ မမြည်းစမ်းရဘဲ သေဆုံးသွားရတယ်။

တကယ်တမ်း သနားစရာ ကောင်းတာက… အဲဒီရဟန်း ဟောတဲ့ တရားကို နာကြားရတဲ့ ဒကာ ဒကာမတွေ (လျှာနဲ့ တူသူတွေ) ကတော့ တရားအရသာကို သိပြီး ကျွတ်တမ်းဝင်သွားကြတယ်။ ဇွန်းကြီး (ရဟန်း) ကတော့ ဟင်းအိုးထဲမှာပဲ နစ်မွန်းပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။

အပိုင်း (၄) – မာန ဆိုတဲ့ ထောင်ချောက်

စာတတ်ခြင်းရဲ့ အကြီးမားဆုံး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကတော့ “မာန” ဖြစ်ပါတယ်။ “ငါက ပါဠိလို ကျွမ်းတယ်၊ ငါက အဋ္ဌကထာ ဋီကာ နားလည်တယ်၊ သူတို့က ဘာမှ နားမလည်တဲ့ အရိုင်းတွေ” ဆိုပြီး အထင်သေးတဲ့စိတ် ဝင်လာတတ်ပါတယ်။

ဝိပဿနာ ရှုမှတ်တယ် ဆိုတာ “ငါ” (အတ္တ) ကို ပယ်သတ်ဖို့ လုပ်ရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ စာသင်သား သက်သက် ဘဝမှာကျတော့… “ငါ့ဘွဲ့၊ ငါ့ပညာ၊ ငါ့ကျောင်း” ဆိုပြီး “ငါ” ကို ပိုကြီးထွားအောင် လုပ်နေသလို ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

သတိထားပါ။ ကိလေသာ ဆိုတာ စာအုပ်ထဲမှာ ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နှလုံးသားထဲမှာ ရှိတာပါ။ စာအုပ်ထဲက ကိလေသာ အကြောင်းကို အလွတ်ရွတ်ပြနိုင်ရုံနဲ့… နှလုံးသားထဲက ကိလေသာက ထွက်မသွားပါဘူး။ ဥပမာ – “မီး” ဆိုတဲ့ စာလုံးကို စက္ကူပေါ်မှာ ရေးလိုက်ရုံနဲ့ စာရွက်က ပူမလာပါဘူး။ လက်တွေ့ မီးရှို့မှ ပူတာပါ။ ထို့အတူပါပဲ… “အနိစ္စ” လို့ ပါးစပ်က ရွတ်နေရုံနဲ့ အနိစ္စ မမြင်ပါဘူး။ ခန္ဓာကို ရှုမှ မြင်တာပါ။

အပိုင်း (၅) – လက်တွေ့ စစ်ဆေးခန်း

အရှင်ဘုရားတို့ရဲ့ “စာတတ်မှု” က ဘယ်လောက် စွမ်းသလဲ ဆိုတာ လက်တွေ့ စစ်ဆေးကြည့်ရအောင်။

၁။ ဒေါသ စစ်ဆေးချက်: အရှင်ဘုရားကို တစ်ယောက်ယောက်က လူကြားထဲမှာ အရှက်ခွဲပြီး ဆဲဆိုလိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီအချိန်မှာ… အရှင်ဘုရား သင်ထားတဲ့ ပိဋကတ်စာပေတွေက ဒေါသ မထွက်အောင် တားပေးနိုင်သလား။ ဒါမှမဟုတ် “ငါလို စာတတ်ပေတတ်ကို စော်ကားရမလား” ဆိုပြီး ပိုတောင် ဒေါသထွက်သွားသလား။ ဒေါသထွက်သွားတယ် ဆိုရင်… အရှင်ဘုရားရဲ့ ပိဋကတ် အလွတ်ရမှုဟာ အလကားပါပဲ။

၂။ လောဘ စစ်ဆေးချက်: ဒါယကာ တစ်ယောက်က တခြားကျောင်းကို ကားအသစ်ကြီး လှူလိုက်တယ် ကြားရရင်… အရှင်ဘုရား စိတ်ထဲမှာ မနာလို ဖြစ်မလား။ “ငါ့ကျောင်းကျတော့ မလှူဘူး” လို့ တွေးမလား။ တွေးမိတယ် ဆိုရင်… အရှင်ဘုရားရဲ့ စာတတ်မှုဟာ အလကားပါပဲ။

၃။ မရဏ စစ်ဆေးချက်: အခုချက်ချင်း ဆရာဝန်က “အရှင်ဘုရားမှာ ကင်ဆာရောဂါ ရှိနေပြီ၊ နောက် တစ်လပဲ နေရတော့မယ်” လို့ ပြောလာရင်… အရှင်ဘုရား တုန်လှုပ်မလား၊ ကြောက်လန့်မလား။ “ငါ့စာတွေ၊ ငါ့ဘွဲ့တွေ နှမြောလိုက်တာ” လို့ တွေးမလား။ ဒါမှမဟုတ် “ရုပ်နာမ်သဘော ပျက်စီးတာပဲ” လို့ အေးအေးဆေးဆေး လက်ခံနိုင်မလား။ ကြောက်လန့်နေရင်… အရှင်ဘုရားရဲ့ ပိဋကတ် တစ်ပုံလုံးဟာ သေမင်းရှေ့မှာ အသုံးမဝင်တော့ပါဘူး။

နိဂုံး – မြေပုံကို ပစ်ချပြီး လမ်းလျှောက်ပါ

ရဟန်းသံဃာတော်များ ခင်ဗျာ… ပိဋကတ် သုံးပုံ ဆိုတာ “ခရီးသွား လမ်းညွှန် မြေပုံ” ပါ။ နိဗ္ဗာန် ဆိုတာ “ခရီးပန်းတိုင်” ပါ။

မြေပုံကို အလွတ်ရနေရုံနဲ့ ခရီးရောက်သလား။ မရောက်ပါဘူး။ မြေပုံကို ကိုင်ထားပြီး “ရန်ကုန်ရောက်ကြောင်း တရားတော်” ကို ရွတ်ဖတ်နေရုံနဲ့ မန္တလေးကနေ ရန်ကုန်ကို ရောက်မသွားပါဘူး။ လမ်းလျှောက်မှ ရောက်မှာပါ။

အရှင်ဘုရားတို့ မြေပုံကို ကြည့်ခဲ့တာ လုံလောက်ပါပြီ။ အခုချိန်ဟာ မြေပုံကို ဘေးချပြီး၊ ခြေလှမ်း စလှမ်းရမယ့် အချိန်ပါ။ ကျောင်းတိုက်ထဲက စာသင်ဝိုင်းတွေကနေ ခဏလောက် ထွက်ပြီး… “သတိပဋ္ဌာန်” ဆိုတဲ့ လမ်းမကြီးပေါ်ကို တက်လိုက်ပါ။

စာတစ်လုံးမှ မတတ်တဲ့ ယောဂီတစ်ယောက်က၊ သူ့စိတ်သူ ရှုမြင်ပြီး ကိလေသာ တစ်ခု (ဥပမာ – ဒေါသ) ကို ပယ်သတ်နိုင်တယ် ဆိုရင်… ပိဋကတ် သုံးပုံလုံး အလွတ်ရပြီး ဒေါသကြီးနေတဲ့ ရဟန်းထက် အဆပေါင်းများစွာ သာလွန်မြင့်မြတ်ပါတယ်။

စာတတ်သူကို ဦးမချပါနဲ့။ ကိလေသာ ကင်းသူကိုသာ ဦးချပါ။

အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။

ထက်အောင်