-
လောကကြီးမှာ ဘယ်အရာမှ တိုက်ဆိုင်မှုဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အားလုံးက အကြောင်းနဲ့ အကျိုး ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတာချည်းပါပဲ။ ဒီလို အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ်တွေထဲမှာ အခုလို သာသနာနဲ့ ဆုံခိုက်၊ အရိယာ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အမှန်တရား ညွှန်ပြတဲ့ စကားတွေကို ကြားနာခွင့် ရတယ်ဆိုတာ အင်မတန် ရခဲတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါ။ ဒီလို မှန်ကန်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ဆုံတွေ့နေချိန်မှာ အချိန်မဖြုန်းသင့်ပါဘူး။ ငါဆိုတာ မရှိဘူးဆိုတဲ့ အရှိတရားကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ ကြိုးစားရပါမယ်။ ဒါမှသာ ဒီလို ကြုံတောင့်ကြုံခဲ အခိုက်အတန့်လေးကို တကယ် တန်ဖိုးထားရာ ရောက်မှာပါ။ အခုလို အမှန်တရားကို လေ့လာခွင့်ရနေတဲ့ အချိန်လေးကို လက်တွေ့ အသုံးချဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီလား။
-
ဘာသာမဲ့ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ သဒ္ဓါတရား သုညမှ စခဲ့သူအတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုသည် သဒ္ဓါတရား အားနည်း လွန်းတယ်လို့ ပြောတာဟာ လွန်တယ်လို့ ထင်ကောင်း ထင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်ပြောချင်တဲ့ သဒ္ဓါတရား ဆိုတာဟာ လှူတာ တန်းတာကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မြတ်စွာဘုရား ဟောခဲ့တဲ့ တရားတော် အပေါ်မှာ ယုံကြည်မှု ဆိုတဲ့ သဒ္ဓါတရား အားနည်း လွန်းတာကို ပြောတာပါ။ မြတ်စွာဘုရားက ဆွမ်းခံက အပြန် ခြေဆေးတဲ့ အချိန်တိုင်းမှာ ဒုလ္လဘတရား ဆိုတာကို ဟောလေ့ရှိပါတယ်။ လူဖြစ်ရတာသည် အင်မတန်ရခဲသည် ဆိုတာကို အကြိမ်များစွာ ဟောထားခဲ့ပါတယ်။ အဲလိုပဲ ပုထုဇဉ်တွေ သေတဲ့အခါမှာ ဝိနိပါတိက ဘေးလို့ ခေါ်တဲ့ အပါယ်လေးပါးကို ပရမ်းပတာ ကျရောက်တဲ့ ဘေးသင့်ပြီး…
-
နေ့စဉ်ဘဝ၏ ရှုပ်ထွေးမှုများကြားမှ မိမိ၏ ရုပ်နာမ်သဘာဝကို အရှိကိုအရှိတိုင်း အေးချမ်းစွာ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြသည့် ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… တရားအားထုတ်တဲ့ အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် နေ့စဉ်ဘဝမှာ သတိကပ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ အခါ ယောဂီ တော်တော်များများ စိတ်ပျက်အားငယ်တတ်တဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါ့စိတ်က ငြိမ်ကို မငြိမ်ဘူး၊ အာရုံတစ်ခုခု နောက်ကို အမြဲတမ်း ပြေးနေ၊ လွင့်နေတာပဲ” ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။ စိတ်လွင့်သွားတိုင်း၊ အတွေးထဲ မျောပါသွားတိုင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ စိတ်ဆိုတာ အာရုံနောက်ကို လိုက်တတ်တဲ့ သဘာဝ ရှိပါတယ်။ အရေးကြီးဆုံးက အာရုံနောက် ပါသွားတာကို မပါအောင် အတင်းအကျပ် တားဆီးဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ ပါသွားမှန်း ချက်ချင်း သိလိုက်ဖို့ပါပဲ။ “ဪ……
-
ကျနော်တို့တွေ တရားဓမ္မကို လေ့လာလိုက်စားကြတဲ့ အခါမှာဖြစ်စေ၊ ဘဝရဲ့ အဖြေမှန်ကို ရှာဖွေကြတဲ့ အခါမှာဖြစ်စေ အများစုဟာ စာအုပ်စာပေတွေ ဖတ်ရှုခြင်း၊ တရားစာတွေ ကျက်မှတ်ခြင်း၊ ယုတ္တိဗေဒ သဘောတရားတွေနဲ့ ငြင်းခုံ ဆွေးနွေးခြင်း ဆိုတဲ့ နယ်ပယ်ထဲမှာပဲ ကျင်လည်နေတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို စာပေသင်ကြားခြင်း၊ သီအိုရီ သဘောတရားတွေကို လေ့လာခြင်း ဆိုတာဟာ ကျနော်တို့အတွက် အင်မတန် လုံခြုံနွေးထွေးတဲ့ အကာအကွယ် (Comfort Zone) ကြီး တစ်ခု ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ စာတွေ့ သဘောတရားတွေကို ကျွမ်းကျင်လာတဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တရားသိနေပြီ၊ နားလည်နေပြီလို့ ထင်မှတ်လာပြီး၊ အဲဒီ စာပေ ဗဟုသုတဆိုတဲ့ အကာအကွယ်တံတိုင်းကြီးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာပဲ ပုန်းအောင်း နေတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်း လောကဓံလှိုင်းတွေ ရိုက်ခတ်လာတဲ့အခါ၊ မိမိရဲ့ အတွင်းသန္တာန်မှာ…
-
တကယ်တော့ အဲဒီ “ငါ စီမံလို့ရတယ်” ဆိုတဲ့ အထင်ကိုယ်တိုင်က ငါလုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အရင်ကတည်းက “ငါ” ဆိုတာ အခိုင်အမာ ရှိတယ်လို့ မှားယွင်းစွာ ယူဆထားတဲ့ အကြောင်းတရားကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရား သက်သက်ပါပဲ။ ကိုယ်ကသာ ထိန်းချုပ်နေတယ် ထင်တာ၊ တကယ်တမ်းကျတော့ အကြောင်းတရားတွေက သင့်လျော်သလို အကျိုးတရားကို ဖြစ်ပေါ်စေတာပါ။ ငါဆိုတဲ့ အစွဲရှိနေလို့ ငါစီမံတယ်လို့ ထင်နေတာပါ။ အဲဒီအထင်လေးဟာလည်း သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားတာပါပဲ။ ဒါကို နားလည်သွားရင် အရာရာကို အတင်း ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ စိတ်တွေ လျော့ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ ကိုယ်စီမံနေတယ်လို့ ထင်တဲ့ကိစ္စတွေဟာ တကယ်ရော ကိုယ့်အလိုကျ ဖြစ်ရဲ့လားဆိုတာ ဆင်ခြင်ကြည့်ပါဦး။
-
နိဗ္ဗာန်ကို မရောက်သေး၊ မျက်မှောက်မပြုရသေးသူမှာ သံသယ ဝီစိကိစ္ဆာ ဆိုတာ အကုန်မစင်နိုင်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ပထမ မဂ် မကျမခြင်း သင်္ခါရ နယ်မှာသာ ရှိနေတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဝိသင်္ခါရ နယ်သည် ပုထုဇဉ်အတွက် သို့လော သို့လော ဖြစ်စရာ နယ်ပယ် ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ပုထုဇဉ်သည် ဝီစိကိစ္ဆာ မကုန်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပထမ မဂ် ကျတဲ့အခါမှာတော့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုလိုက်သော အချိန်တွင် ခန္ဓာတွင် သင်္ခါရ၊ ဝိသင်္ခါရ နှင့် ပါတ်သက်ပြီး အမြင်ရှင်းလင်းသွားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် သို့လော သို့လော ဆိုတာ မရှိတော့ပါဘူး။ တရားအားထုတ်တဲ့ သူများအနေနဲ့ တရားက မခက်ဘူး ဆိုတာကို သိဖို့လိုသလို တရားရဖို့ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုက်ဖို့…
-
နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ မရပ်မနား လည်ပတ်နေတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကြားမှာ၊ ပကတိ အရှိတရားကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြတဲ့ ဓမ္မမိတ်ဆွေများ… ကျနော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းမှု ဘဝခရီးလမ်းမှာ “သွားခြင်း၊ လာခြင်း” ဆိုတာဟာ မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ရတဲ့ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လမ်းလျှောက်သွားတာ၊ ကားမောင်းသွားတာ၊ ရထားစီးတာ စတဲ့ သွားလာလှုပ်ရှားမှု တွေမှာ လူအများစုရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကသာ ရွေ့လျားနေပေမယ့်၊ စိတ်ကတော့ လွတ်လပ်မှု မရှိပါဘူး။ မနေ့က အလုပ်ခွင်မှာ အဆင်မပြေခဲ့တာတွေကို တွေးပြီး ဒေါသထွက်နေတတ်သလို၊ မနက်ဖြန် ဘာလုပ်ရမလဲ ဆိုတဲ့ အနာဂတ် ပူပန်မှုတွေနဲ့လည်း စိတ်ဖိစီး နေတတ်ပါတယ်။ ဒီလို အတွေး ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာ ပိတ်လှောင်ခံထားရတဲ့ စိတ်ဟာ ဘယ်ကိုပဲ သွားသွား လေးလံ ပူလောင်နေတတ်ပါတယ်။…
-
ကျနော်တို့ မျက်မှောက်ခေတ် အခြေအနေများကို လေ့လာကြည့်သည့်အခါ လောကဓံလှိုင်းတံပိုးများသည် အလွန်တရာ ကြီးမား ပြင်းထန်လာသည်ကို တွေ့ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤမျှ ရှုပ်ထွေးလှသော ကာမဂုဏ် အာရုံများ၊ ဆွဲဆောင်မှုများနှင့် ပဋိပက္ခများ အလယ်တွင် ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် မိမိ၏ မြင့်မြတ်သော အကျင့်သီလကို ထိန်းသိမ်းပြီး ရဟန်းဘဝဖြင့် ဆက်လက် ရပ်တည်နိုင်ရန်ဆိုသည်မှာ သာမန် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ၊ စာပေဗဟုသုတများ ရှိရုံမျှဖြင့် လုံးဝ မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေပြီ ဖြစ်ပါသည်။ အပြင်ပန်း သင်္ကန်းဝတ်ဆင်ထားရုံမျှဖြင့် ရဟန်းအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်သည်ဟု ယူဆပါက ကြီးမားသော အမှားကြီး တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ တကယ့် လက်တွေ့တွင် တရားမအားထုတ်လျှင်၊ အထူးသဖြင့် မိမိ၏ စိတ်အစဉ်ကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာသည့် စိတ္တာနုပဿနာ အလုပ်ကို ဇောက်ချ မလုပ်ဆောင်လျှင်…
-
နေ့စဉ်ဘဝမှာ စိတ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုတွေကို သတိထားကြည့်ဖူးပါသလား။ အတွေးတစ်ခု ဝင်လာတယ်၊ ပြီးရင် ပျောက်သွားတယ်။ ဝမ်းသာတဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ ခဏနေတော့ ပျောက်သွားပြန်တယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်ပြီးပျက်သွားတဲ့ စိတ်ကလေးတွေကို အသာလေး စောင့်ကြည့်နေမယ်ဆိုရင် တကယ့်အရှိတရားကို တဖြည်းဖြည်း မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ ဘာကိုမှ မြဲအောင်လုပ်လို့ မရပါဘူး။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကလည်း သူ့သဘာဝအတိုင်း အဆက်မပြတ် ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတာပါပဲ။ ဒီလိုနဲ့ အချိန်ကြာလာတဲ့အခါ လောကကြီးမှာ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ ရုပ်တရားနဲ့၊ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ စိတ် (နာမ်တရား) ကလွဲပြီး တခြား ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ ခိုင်မာတဲ့ အရာဆိုတာ ဘာမှ မရှိပါဘူး။ အခု ဝင်လာတဲ့ အတွေးလေး ချက်ချင်း ပျောက်သွားတာကို သက်သက်သာသာလေး လေ့လာကြည့်လို့ ရမလား။
-
အနတ္တဝါဒ ဆိုတာဟာ ဗုဒ္ဓသာသနာရဲ့ အနှစ်သာရ ဖြစ်ပါတယ်။ အနတ္တ ဆိုတာဟာ သတ္တဝါ ဆိုတာ မရှိပဲ လူ ဆိုတာ သတ္တဝါ ဆိုတာဟာ ရုပ်တရား နာမ်တရား များသာ ဖြစ်ပြီး အရာရာဟာ ပြုလုပ်သူ ဆိုတာ မရှိပဲ အကြောင်း ကြောင့် အကျိုး ဖြစ်ပျက်နေခြင်းသာ ရှိတယ် ဆိုတဲ့ ဝါဒ ဖြစ်ပါတယ်။ အနတ္တဝါဒ ဟာ ဝိဉာဉ် သို့မဟုတ် မိမိ သို့မဟုတ် ငါ ဆိုတဲ့ အရာဟာ မရှိဘူး ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို ရှင်းပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအယူအဆဟာ ဖန်ဆင်းရှင် ဆိုတာကို လက်မခံတဲ့ ဘာသာမဲ့ (atheism) နဲ့ သွားပြီး လိုက်လျော ညီထွေ ရှိနေတာပဲ…