-
နိဒါန်း မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာတော် အစည်ပင်ဆုံးနှင့် အတောက်ပဆုံးသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ထားသော စေတီပုထိုးများ၊ ကျောင်းကန်ဇရပ်များ၊ အရိပ်အာဝါသကောင်းမွန်သော တောရရိပ်သာများနှင့် ဆွမ်းခံကြွနေသော ရဟန်းသံဃာတော်များ၏ အသွင်သဏ္ဌာန်သည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ အလှတရားတစ်ခုမျှသာမက၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ သဒ္ဓါတရား ထက်သန်မှုကို ပြသနေသည့် သက်သေအထောက်အထားများလည်း ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ ဓမ္မတာဝန်အရ လည်းကောင်း၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် လည်းကောင်း၊ ရဟန်းသံဃာတော်များအား ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် စေတနာထက်သန်စွာ လှူဒါန်းပူဇော်ကြသည်။ ဤအလှူဒါန်းမှုများသည် ရဟန်းတော်များအား တရားဓမ္မကို အေးချမ်းစွာ ကျင့်ကြံအားထုတ်နိုင်ရန်နှင့် သာသနာတော် တည်တံ့ပြန့်ပွားအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ဤအလှူဒါန်းမှုများနောက်ကွယ်တွင် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် သတိပြုရမည့်၊ နှလုံးသွင်းရမည့် အင်မတန်မှ လေးနက်သော သဘောတရားတစ်ခု…
-
ဝိပဿနားထုတ်နေကြတဲ့ ယောဂီတွေထဲမှာ အများဆုံး ကြုံတွေ့ရပြီး၊ အကြာဆုံး ပိတ်မိနေတတ်တဲ့ ထောင်ချောက်ကြီး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ တရားထိုင်ခုံပေါ် ရောက်ပြီဆိုတာနဲ့ “ငါ့စိတ် ငြိမ်ရမယ်၊ အတွေးတွေ ရပ်သွားရမယ်” လို့ အတင်းအဓမ္မ ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ ပြဿနာပါပဲ။တကယ်တော့ အဲဒီ “ငါ့စိတ်” ဆိုတဲ့ အစွဲနဲ့ ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ လောဘဟာ တရားရိပ်သာတွေ၊ တရားထိုင်ခုံတွေပေါ်က အကြီးမားဆုံးသော “အတ္တ” ဆိုတာကို ယောဂီအများစု သတိမထားမိကြပါဘူး။ ဒီဆောင်းပါးမှာ စိတ်ကို ငြိမ်အောင် အတင်းချုပ်ကိုင်နေတဲ့ ယောဂီတွေရဲ့ အလွဲကို ထောက်ပြပြီး၊ အနတ္တသဘောကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်မြင်အောင် ဘယ်လို ရှုမှတ်ရမလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ကျကျ ရှင်းပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။၁။ “ငါ့စိတ် ငြိမ်ရမည်” ဆိုသော အတ္တ၏ လှည့်စားမှုတရားစထိုင်ပြီ ဆိုတာနဲ့…
-
လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ “ငါ လျှောက်နေတယ်” လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ထမင်းစားရင်လည်း “ငါ စားနေတယ်” လို့ ယူဆကြပြန်တယ်။ တကယ်တော့ စိတ်ကြောင့် ရုပ်ဖြစ်ပြီး ရုပ်တရားက စိတ်နဲ့ အကြောင်းအကျိုးအနေနဲ့ ရွေ့လျားနေတာပါ။ အဲဒီမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိက နေရာတိုင်းမှာ ဝင်ဝင်ပြီး ပိုင်ရှင်လုပ်နေတာပါ။ ဒီပိုင်ရှင်လုပ်ချင်တဲ့ စိတ်လေးကို ခွာပြီး လှုပ်ရှားမှု သက်သက်ကိုပဲ မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ ရုပ်နာမ်တွေက သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး အလုပ်လုပ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါ အနတ္တကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ စတင် မြင်လာတာပါပဲ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေထဲမှာ “ငါ” မပါဘဲ သက်သက်လေး ခံစားကြည့်လို့ ရပါသလား?
-
သံသရာရဲ့ အစ ဆိုတာ ဘယ်တုန်းက စခဲ့သလဲလို့ ရှာဖွေကြည့်ရင်၊ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်ကြီးနဲ့ ရှာတာတောင် အချိန်မလောက်နိုင်အောင် အလွန် ရှည်ကြာလွန်းလှပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလောကကြီးမှာ တကယ်တမ်း ရှိနေတဲ့ အရှိတရားကတော့ လေးပါးတည်းသာ ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ (စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။သင်္ခတ နှင့် အသင်္ခတ (ပြုပြင်ထားသော တရားနှင့် မပြုပြင်သော တရား)ဒီတရား လေးပါးထဲမှာ-စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်: သူတို့က အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ အကြောင်းမကင်းတဲ့ တရား (သင်္ခါရတရား) တွေပါ။ ပြုပြင်ဖန်တီးထားတဲ့ ‘သင်္ခတတရား’ တွေ ဖြစ်လို့ အမြဲ ဖောက်ပြန် ပျက်စီးတတ်ပါတယ်။ အမြဲ ပျက်စီးနေတဲ့အတွက် “အနိစ္စ” လက္ခဏာ ရှိသလို၊ စက်ဆုပ်စရာကောင်းပြီး…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်နိုင်မယ့် တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိဖို့အတွက် လေးသင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်း တိုင်တိုင် အသက်၊ သွေး၊ ချွေး၊ ကိုယ်အင်္ဂါ၊ သားမယား အစရှိတဲ့ ကြီးမားလှတဲ့ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုတွေနဲ့ ပါရမီတွေ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီလို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရင်းနှီးပေးဆပ်ပြီးမှ ဘုရားအဖြစ်ကို ရောက်ရှိကာ၊ သတ္တဝါဝေနေယျတွေကို သံသရာကနေ လွတ်မြောက်စေမယ့် “မဂ္ဂသစ္စာ” (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်) ကို ပြန်လည် ဟောကြား ညွှန်ပြပေးနိုင်ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ သာသနာတော်ရဲ့ အသက်သွေးကြော၊ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ပါပဲ။ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ် သာသနာကို ဦးဆောင်နေကြတဲ့ ရဟန်းတော်များရဲ့ ခြေလှမ်းတွေကို ဉာဏ်နဲ့ သုံးသပ်ကြည့်တဲ့အခါ၊ မြတ်စွာဘုရား ညွှန်ပြခဲ့တဲ့ မူလပန်းတိုင်နဲ့ ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီး လွဲချော်နေတာကို အထင်အရှား တွေ့မြင်လာရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် “ဂန္ထဓုရ” လို့…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ယောဂီများအတွက် မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အမြဲတမ်းလိုလို ကြုံတွေ့နေရပြီး၊ အလွယ်တကူ ကျရှုံးသွားတတ်တဲ့ အရာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ခံစားချက်တစ်ခုခု၊ အထူးသဖြင့် မကျေနပ်မှု ဒါမှမဟုတ် ဒေါသတစ်ခုခု ပေါ်လာတဲ့အခါ ချက်ချင်းဆိုသလို “ငါ စိတ်တိုတယ်” ဆိုပြီး အဲဒီခံစားချက်ကို ပိုင်ရှင်လုပ်လိုက်တဲ့ အကျင့်ဆိုးကြီးပါပဲ။ကျွန်တော်တို့ ဒီနေရာမှာ ဆွေးနွေးမှာက စိတ်သက်သာရာရစေမယ့် အားပေးစကားတွေ၊ ဒေါသကို ဘယ်လို မျိုသိပ်ရမယ် ဆိုတဲ့ လောကီ နည်းလမ်းတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်ဖို့၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ “ငါ” ဆိုတာ တကယ်မရှိဘဲ ရုပ်နဲ့ နာမ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်နေမှု သက်သက်ပဲ ရှိတယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်မြင်ပြီး၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပညတ်အစွဲကြီး ပြုတ်ကျသွားအောင် နေ့စဉ်…
-
“အနိစ္စ” ဆိုတာ ပါးစပ်က ရွတ်နေဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာကို မျက်စိနဲ့ မြင်သလို ဉာဏ်နဲ့ မြင်ဖို့ပါ။အသံတစ်ခု ကြားလိုက်တယ်၊ ပြီးတော့ အဲဒီအသံလေး ပျောက်သွားတယ်။ နာကျင်မှုတစ်ခု ပေါ်လာတယ်၊ ခဏနေတော့ ပုံစံပြောင်းသွားတယ်။ အဲဒီလို ပေါ်လာပြီး ပျောက်ကွယ်သွားတဲ့ သဘောလေးတွေကို တစ်ရက်တာလုံး သတိထားကြည့်ပါ။ ကိုယ်က “မြဲပါစေ” လို့ ဆုတောင်းနေလည်း သူတို့ကတော့ ပျက်သွားမှာပါပဲ။ ဘာတစ်ခုမှ ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆုပ်ကိုင်ထားလို့ မရဘူးဆိုတာကို လက်တွေ့ သိလာပါလိမ့်မယ်။ဒီနေ့အတွက် အမေး- အခုလေးတင် ဖြစ်သွားတဲ့ ခံစားချက်လေး၊ အခု ဘယ်ရောက်သွားပြီလဲ?
-
“သစ္စာ” ဆိုတာ အမှန်တရားပါ။ အဲဒီအထဲမှာမှ ဘယ်တော့မှ မဖောက်ပြန်၊ ဘယ်တော့မှ မမှားယွင်းတဲ့ အလွန်လေးနက်တဲ့ အကြွင်းမဲ့ အမှန်တရားကိုမှ “သစ္စာထိုက်တဲ့ အမှန်တရား (အရိယသစ္စာ)” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဓမ္မစကြာ တရားဦးမှာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ မဂ္ဂသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာ ဆိုတဲ့ သစ္စာလေးပါးကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် တော်တော်များများ ကြားဖူး သိထားကြမှာပါ။ဒါပေမယ့် “ဒုက္ခသစ္စာဆိုတာ ဘာလဲ” လို့ မေးရင်၊ “ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာက ဒုက္ခသစ္စာပေါ့” လို့ နှုတ်ကနေ အလွယ်တကူ ဖြေလိုက်ကြမှာပါပဲ။ တကယ်တမ်း ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် နင့်နင့်နဲနဲ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သဘောပေါက်ဖို့ဆိုတာ အလွန် ခဲယဉ်းလှပါတယ်။ ကျနော့်အတွက်တော့ ဒီ ‘ဒုက္ခသစ္စာ’ အစစ်အမှန်ကြီးကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်ဖို့…
-
ဘဝမှာ အရေးကြီးဆုံးသော အချိုးအကွေ့တစ်ခုကို ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ နေ့တစ်နေ့၊ အချိန်ကာလ တစ်ခုကို အေးအေးသက်သာလေး ပြန်လည် ဆင်ခြင် သုံးသပ်ကြည့်စေချင်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ကတော့ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်ရှေ့မှောက်မှာ ဒူးလေးတုပ်၊ လက်အုပ်လေးချီပြီး မိမိဘဝကို အသွင်ပြောင်းလဲပေးမယ့် သင်္ကန်းကို တောင်းခံခဲ့တဲ့ အချိန်လေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ကာလလေးမှာ နှုတ်ကနေ ရွတ်ဆိုခဲ့တဲ့ စကားလုံးတွေဟာ သာမန် စကားလုံးတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ “သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ပါရစေ” ဆိုတဲ့ အင်မတန်မှ လေးနက်၊ ကြီးကျယ်ပြီး ကြီးမားတဲ့ ကတိကဝတ်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ဒီနေရာမှာ ဒီစာကို ဖတ်ရှုနေတဲ့ ရဟန်းတော်များ အနေနဲ့ ဘယ်သူ့ကိုမှ ဖြေရှင်းချက်ပေးဖို့ မလိုဘဲ မိမိကိုယ် မိမိ အေးအေးဆေးဆေးလေး ပြန်လည် မေးခွန်းထုတ်ကြည့်စေချင်ပါတယ်။ နှုတ်ကနေ “သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ပါရစေ” လို့ ရွတ်ဆိုနေတဲ့…
-
ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ယောဂီတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကြုံတွေ့ရတဲ့ အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုကတော့ တရားထိုင်ခုံပေါ်က အချိန်နဲ့ လှုပ်ရှားရုန်းကန်နေရတဲ့ လူမှုဘဝကြားက ကွာဟချက်ပါပဲ။ ရိပ်သာမှာ၊ ဒါမှမဟုတ် အိမ်က ဘုရားစင်ရှေ့မှာ တရားထိုင်နေတုန်းကတော့ စိတ်က ငြိမ်နေတယ်။ ဒါပေမဲ့ အပြင်ထွက်ပြီး လူတွေနဲ့ ဆက်ဆံလိုက်တာနဲ့၊ အလုပ်ခွင်ထဲ ရောက်သွားတာနဲ့ အဆင်မပြေမှုတွေ၊ တိုက်ခိုက်မှုတွေ၊ ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ ကြုံလာရတော့တာပါပဲ။ ဒီလို ကြုံလာတဲ့အခါ ပုထုဇဉ်တွေရဲ့ သဘာဝက အပြင်လောကကြီးကိုပဲ လိုက်ပြီး ပြင်ချင်ကြတယ်။ “သူ ဒီလို မပြောသင့်ဘူး၊ ဒီအလုပ်ကို ဒီလို မလုပ်သင့်ဘူး၊ အခြေအနေတွေက ဒီလို မဖြစ်သင့်ဘူး” ဆိုပြီး ကိုယ့်စိတ်ကြိုက်ဖြစ်အောင် အပြင်ကို အတင်း လိုက်ကွပ်ကဲဖို့ ကြိုးစားကြတယ်။ တကယ်တော့ လောကကြီးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ပြင်လို့…