-
လောကကြီးမှာ လူ့အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ လှုပ်ရှား ရုန်းကန်နေကြရပါတယ်။ ဒီလို ရုန်းကန်မှုတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အဓိက မောင်းနှင်နေတာကတော့ “ငါ”၊ “ငါ့ဟာ”၊ “ငါ့ကိုယ်ကောင်” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှု (Misconception) ကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအတ္တအစွဲကြောင့်ပဲ လိုချင်တပ်မက်မှုတွေ၊ ပြိုင်ဆိုင်မှုတွေ၊ ပဋိပက္ခတွေ နေ့စဉ် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ပူလောင်မှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ဆူညံပူလောင်နေတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ပကတိ အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်ထားတဲ့ “အရိယာ” ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးတစ်ယောက် ရှိနေမယ်ဆိုရင်၊ သူတို့ဆီက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အေးချမ်းတဲ့ အငွေ့အသက်ဟာ ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုလုံးကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ သိမ်မွေ့စွာ ပြောင်းလဲသွားစေပါတယ်။ ၁။ လှိုင်းတံပိုးများကြားမှ တည်ငြိမ်သော ကျောက်ဆောင် အရိယာ…
-
အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရေးဟူသော မြင့်မြတ်သည့် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ဝိပဿနာအလုပ်ကို အားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များအတွက်၊ တရားကို ထိုင်နေသည့် အချိန်လေးတွင်သာမကဘဲ လမ်းလျှောက်နေစဉ်၊ ရပ်နေစဉ် အစရှိသည့် အချိန်တိုင်း၌ပါ မျက်ခြည်မပြတ် ဆက်လက် လေ့လာနေရန်မှာ အလွန်ပင် အရေးကြီးလှပါသည်။ အချိန်ပြည့် လေ့လာနေနိုင်မှသာလျှင် အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်ပျက်စီးနေသော သဘောတရားများကို အမှန်အတိုင်း တွေ့မြင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ လွတ်မသွားအောင် မည်သို့ လေ့လာရမည်ကို အဆင့်ဆင့် ခွဲခြမ်း၍ တင်ပြအပ်ပါသည်။ ၁။ ရုပ်နှင့် နာမ်၏ အရှိတရားကို တိကျစွာ ပိုင်းခြားခြင်း လေ့လာမှု မစတင်မီ ခန္ဓာကိုယ်၌ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အရှိတရားများကို တိကျစွာ နားလည်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ • ရုပ်တရား- ခန္ဓာကိုယ်ဟု ခေါ်ဆိုနေကြသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အခိုင်အမာ…
-
အနတ္တဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။ အလွယ်ဆုံး ပြောရရင် စိတ်တွေကို ကိုယ်ဖြစ်ချင်သလို အမိန့်ပေးလို့ မရတာပါပဲ။ ကိုယ်က အမြဲတမ်း စိတ်ချမ်းသာချင်ပေမယ့်၊ ဒေါသထွက်စရာ ကြုံလာရင် ဒေါသစိတ်က ပေါ်လာတာပါပဲ။ စိတ်ညစ်စရာ တွေးမိရင် စိတ်ညစ်တဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ဖြစ်လာတာပါပဲ။ စိတ်တစ်ခုချင်းစီဟာ သူ့အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ သူပေါ်လာတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် “ငါ့စိတ်ကို ဒီလိုပဲ ဖြစ်စေရမယ်” လို့ ဘယ်လိုမှ ဖန်တီးလို့ မရပါဘူး။ ဒီလို အစိုးမရတဲ့ သဘောကို အနတ္တလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါကို သေချာ သိမြင်ရင် အတင်း ထိန်းချုပ်ချင်နေတဲ့ အပင်ပန်းခံမှုတွေကနေ လွတ်မြောက်သွားပါလိမ့်မယ်။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တိုင်း ပေါ်လာတဲ့ အတွေးလေးကို “မတွေးနဲ့” လို့ တားကြည့်လို့ ရမရ လက်တွေ့ စမ်းသပ်ကြည့်ပါလား။
-
၁။ လောကသည် မြဲသလော။ ၂။ လောကသည် မမြဲသလော။ ၃။ လောကသည် အဆုံးအစ ရှိသလော။ ၄။ လောကသည် အဆုံးအစ မရှိ (အနန္တ) လော။ လောကသည် မြဲသလား ဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာ လောက ဆိုတာ သတ္တလောက၊ ဩကာသ လောက၊ သင်္ခါရ လောက ဆိုပြီး သုံးမျိုးရှိပါတယ်။ အဲဒါကို ခွဲခြားမမေးတာက မေးသူရဲ့ ပထမ အမှားပါပဲ။ (ဒါကမဖြေရခြင်း ပထမအချက်) အဲဒီတော့ သတ္တလောက လို့ ပြောမယ် ဆိုရင် တကယ်တော့ သတ္တလောက ဆိုတာက မရှိပါဘူး။ ရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရားတွေ ဖြစ်ပျက်နေတာမို့ သင်္ခါရလောကပဲ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သတ္တလောက ဆိုတာကို ပါယ်လိုက်ရင်လဲ သမုတိ…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်လျှင် ကံကို ယုံရမည် ဆိုပြီး ဇာတ်တော်ပေါင်းများစွာ၊ အဋ္ဌကထာ ပေါင်းစုံမှ ကံနှင့် ပါတ်သက်ပြီး ဘုရားဟောသည် ဆိုပြီး ရေးသားထားသည်များကို ယုံကြည်ရမည် ဆိုသော အဓိပ္ပါယ် ထွက်ခြင်းမှာ အတော် အရုပ်ဆိုးပါသည်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ကံ ဆိုတာသည် မြတ်စွာဘုရား အရာမို့ ကံ နဲ့ ပါတ်သက်ပြီး ဟောကြားထားသည်များမှာ အရေးကြီးသည် ဘုရားမှ တပါး မည်သူမျှ ဟောခွင့် မရှိဆိုသည်ကို နားလည်ထားရမည်။အမှန်တကယ်မှာ ကံ ကံ၏ အကျိုး ကို ယုံကြည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် လိုအပ်သည်မှာ ဒုစရိုက် ဆယ်ပါး ၏ အပြစ်များကို သိပြီး၊ ဒုစရိုက် ဆယ်ပါးကို ကျူးလွန်ပါက အကုသိုလ်ကံ ဖြစ်ပြီး ဆိုးသော…
-
လောကကြီးမှာ လူသားတွေဟာ မိမိတို့ ယုံကြည်ရာ လမ်းကြောင်းကို ထောက်ပံ့ဖို့၊ ပံ့ပိုးဖို့ ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ လုပ်ဆောင်မှု အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်တတ်ကြပါတယ်။ ငွေကြေး ဥစ္စာ ပစ္စည်းတွေ လှူဒါန်းကြတယ်၊ ကြီးကျယ်ခမ်းနားတဲ့ အဆောက်အအုံကြီးတွေ တည်ဆောက်ကြတယ်၊ လူအင်အား၊ လုပ်အားတွေနဲ့ ဝိုင်းဝန်း ကူညီကြတယ်။ ဒီလို လုပ်ဆောင်ချက်တွေဟာ အပေါ်ယံ အမြင်အရတော့ အလွန်ပဲ မွန်မြတ်လှတဲ့ ပံ့ပိုးမှုတွေလို့ ထင်စရာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပကတိ အရှိတရားကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ ထိုးထွင်းပြီး လေ့လာကြည့်တဲ့အခါမှာတော့၊ ပြင်ပကနေ ဘယ်လောက်ပဲ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေ၊ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ ပံ့ပိုးနေပါစေ၊ မိမိရဲ့ အတွင်းသန္တာန်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှု အပြည့်နဲ့သာ ဆက်လက် တည်ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ အကောင်းဆုံးသော ပံ့ပိုးမှု…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုရဲ့ ကြားမှာ အမြဲတမ်း ကြီးစိုးနေတဲ့ အယူအဆတစ်ခုကတော့ ကုသိုလ်ရအောင်လုပ်ပြီး အကုသိုလ်ကို ရှောင်ရမယ် ဆိုတဲ့ အယူအဆပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကိစ္စကို သေချာစွာ လေ့လာခြင်း ပြုကြည့်တဲ့အခါမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့တဲ့ မူရင်း ရည်ရွယ်ချက်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ချဲ့ထွင်ပြီး ဟောပြောနေကြတာကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ ကျမ်းစာတွေနဲ့ ပုထုဇဉ် ရဟန်းတွေဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းချုပ်ဖို့နဲ့ သူတို့ကိုယ်တိုင် လူမှုအဆင့်အတန်းရဲ့ ထိပ်ဆုံးမှာ နေရာယူနိုင်ဖို့အတွက် ဒီကုသိုလ် အကုသိုလ် ကိစ္စတွေကို အကြီးအကျယ် ချဲ့ကား ဖန်တီးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလို ဖန်တီးလိုက်တဲ့အခါ “ကံသည်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရားအရာ” ဆိုတဲ့ မူလစကားကိုတောင် ကျော်လွန်ပြီး၊ ဘယ်ဟာလုပ်ရင်…
-
သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် တရားအားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များအတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော အလုပ်မှာ မိမိတို့သန္တာန်၌ အခိုင်အမာ တွယ်ကပ်နေသော “ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ” ဟူသည့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (အတ္တအစွဲ) ကို အမြစ်ပြတ် ဖယ်ရှားပစ်ရေးပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤဒိဋ္ဌိကို ပယ်သတ်ရန်အတွက် စာပေကျမ်းဂန်များကို ကျက်မှတ်နေရုံဖြင့် မရနိုင်ဘဲ၊ ယခု လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ခန္ဓာ၏ အရှိတရားကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်မှသာလျှင် အောင်မြင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ လေ့လာရာတွင် ခန္ဓာ၌ နာမ်တရားနှင့် ရုပ်တရားမှလွဲ၍ တခြားမည်သည့်အရာမျှ မရှိကြောင်းကို မိမိကိုယ်တွေ့ဉာဏ်ဖြင့် ခိုင်ခိုင်မာမာ အတည်ပြုနိုင်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။ ၁။ စကားလုံးများနောက်ကွယ်မှ အရှိတရားကို လေ့လာခြင်း လောကတွင်…
-
“နေ့စဉ်ဘဝ” ဆိုတာ မနက်ထ၊ အလုပ်သွား၊ ထမင်းစား၊ အိပ် ဆိုတဲ့ အလုပ်တွေ ဆက်တိုက်လုပ်နေတာလို့ ကျွန်တော်တို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ်တော့ နေ့စဉ်ဘဝဆိုတာ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်တွေကို အလွယ်တကူ ခေါ်ဝေါ်ဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စကားလုံးတစ်ခု သက်သက်ပါပဲ။ ကားမောင်းနေတာကလည်း လှုပ်ရှားနေတဲ့ ရုပ်နဲ့ သိနေတဲ့ ဝိဉာဏ် ပါပဲ။ ထမင်းစားတာလည်း အရသာကို ခံစားနေတဲ့ နာမ်တရားနဲ့ ဝါးနေတဲ့ ရုပ်တရား ဖြစ်စဉ်တွေပါပဲ။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေဟာ တစ်စက္ကန့်လေးတောင် ရပ်တန့်မနေဘဲ အသစ်အသစ် အစားထိုး ဖြစ်ပျက်နေတာပါ။ ဒီအမှန်တရားကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ရင် “ငါ့ဘဝကြီး ပင်ပန်းလိုက်တာ” ဆိုတဲ့ ညည်းတွားမှုတွေ ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။ အခု လုပ်နေတဲ့ အလုပ်လေးကို ငါလုပ်နေတာ မဟုတ်ဘဲ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်စဉ် သက်သက်ပါလားလို့…
-
လူတချို့က သိယုံနဲ့ တရားရနိုင်မလား ဆိုပြီး ကြိုးစားကြပါတယ်။ ဒီလို ဟောယုံနဲ့ တရားရဖို့ ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဘုရားလက်ထက်မှာတော့ ဘုရားပွင့်ချိန် လူဖြစ်တဲ့ သူတွေဟာ အတိတ်က ပါရမီ ပါလာသူတွေ ပါ။ ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားဆိုတာကလဲ သတ္တဝါတွေရဲ့ အနုသယ သဘောတွေကို သိတဲ့အတွက် လိုက်ဖက်ရာ တရားကို မမှားပဲ ဟောပြနိုင်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်မှာတော့ တရားဟောရင်းနဲ့ မဂ်ကျ ဖို့ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ဒီဘက်ခေတ်မှာတော့ ကိလေသာ ထူပြောလွန်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒိဋ္ဌိကိလေသာ ထူပြောတာပါ။ အဲဒါကြောင့်လဲ တရားကို သဘောပေါက်ယုံသက်သက်နဲ့ ကိစ္စ မပြီးနိုင်ပါဘူး။ ဒါနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီးနဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ ကြားဖူးနားဝ လေးပြောချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီး တရားဟောတဲ့အခါမှာ…