• “အတိတ်” ဆိုတာ တကယ်တမ်းကျတော့ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မှတ်သားမှု ‘သညာ စေတသိတ်’ ရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု သက်သက်ပါပဲ။

    အဲဒီလို စေတသိတ် ဖြစ်ပျက်မှုလေး တစ်ခုအပေါ်မှာ အခြေခံပြီး ပူလောင်တာ၊ မာန်မာန တက်တာ၊ အမျက်ဒေါသ ထွက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် လိုချင်တပ်မက်တာတွေ ဖြစ်လာရင်၊ အဲဒါဟာ နောက်ထပ် ပူလောင်စရာ၊ ဒေါသထွက်စရာ၊ လိုချင်စရာ အတိတ်အသစ်တွေကို ထပ်ပြီး ဖန်တီးပေးနေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ဒါဟာ အဆုံးမရှိတဲ့ သံသရာ စက်ဝိုင်းကြီးပါ။ ဒီစက်ဝိုင်းကြီးထဲကနေ ထွက်ချင်ရင်တော့ အတိတ်ကို ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်က သညာ ဖြစ်ပျက်လေး သက်သက်လို့ မြင်အောင် ကြိုးစားရပါမယ်။ အတိတ်ကို ပြန်တွေးပြီး စိတ်လှုပ်ရှားလာတိုင်း၊ ဒါဟာ အခုချက်ချင်း ပေါ်လာတဲ့ မှတ်သားမှု သက်သက်ပါလားလို့ သတိပြုကြည့်ရအောင်။

  • အယူဝါဒ အမှားများနှင့် ပါတ်သက်၍

    ကျနော်က အယူဝါဒ အမှားတွေနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး အကျွမ်းတဝင်မရှိပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ တရားအမှား နာမိမှာကို ကျနော့်အနေနဲ့ အလွန်စိုးရိမ်ပြီး ရှောင်ခဲ့တာမို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော့်အတွက်ကတော့ ဆရာနဲ့ ပါတ်သက်ရင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီး တရားတွေကိုပဲ အဓိကထားပြီး နာခဲ့ပါတယ်။ ကျန်တဲ့ တရားတွေကို ဘာဆို ဘာကိုမှ မနာခဲ့ပါဘူး။ ဒါဟာလဲ တရားအားထုတ်သူတွေ အနေနဲ့ အလေးအနက်ထားသင့်တဲ့ ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။ တရားအားထုတ်သူတွေ အနေနဲ့ တရားနာမှားမှာကို အထူးသတိထားဖို့ လိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သဒ္ဓါအားကောင်းသူတွေဟာ တရားအမှားနောက် လိုက်မိသွားခဲ့ရင် ပြန်ပြင်နိုင်ဖို့ ခက်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ တရားနာမှားမှာကို အထူးအရေးထားသင့်ပါတယ်။ တရားအားထုတ်နည်းနဲ့ ပါတ်သက်ရင်တော့ ကျနော် သိခဲ့တာတွေက မိုးကုတ်၊ မဟာစည်၊ စွန်းလွန်း၊ ဦးဂိုအင်ကာ တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မိုးကုတ်ကတော့…

  • လမ်းပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ မွန်းကျပ်မှုကို ဉာဏ်နဲ့ အကဲခတ်ပြီး အေးချမ်းအောင် နေထိုင်နည်း

    နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ ဘဝခရီးလမ်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… ယနေ့ခေတ် မြို့ပြ နေထိုင်မှု ဘဝမှာ ကျနော်တို့ အားလုံး မလွဲမသွေ နေ့စဉ် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာ တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ယာဉ်ကြော ပိတ်ဆို့မှု (Traffic Jam) ကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရုံးသွားမယ့် အချိန်၊ အိမ်ပြန်မယ့် အချိန်၊ သို့မဟုတ် အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စ တစ်ခုခု ရှိနေတဲ့ အချိန်မျိုးမှာ ကားလမ်းပေါ်မှာ ရှေ့ဆက်တိုးမရဘဲ ရပ်တန့်နေရတဲ့ အခါ၊ ကျနော်တို့ရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ “မွန်းကျပ်မှု၊ ပူလောင်မှု၊ စိတ်မရှည်မှု” ဆိုတဲ့ လေးလံတဲ့…

  • အရိယာတို့၏ မေတ္တာဓာတ်ကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း အေးချမ်းမှုသည် သဘာဝကျကျ ပေါ်ထွက်လာခြင်း

    ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ချစ်ခင်ကြင်နာဖို့ တိုက်တွန်း ဟောပြောလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပုထုဇဉ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီး ရှိနေသရွေ့ အဲဒီလို တိုက်တွန်းလို့ ပေါ်လာတဲ့ မေတ္တာဆိုတာ အတ္တနဲ့ ရောယှက်နေတတ်ပါတယ်။ တကယ့် အေးချမ်းမှု အစစ်အမှန်ဆိုတာ စည်းကမ်းတွေ၊ ကြွေးကြော်သံတွေနဲ့ အတင်းအကျပ် ဖန်တီးယူလို့ မရပါဘူး။ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ခွာချနိုင်သွားတဲ့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပေါ်ထွန်းလာတဲ့အခါမှသာ၊ သူတို့ဆီက စီးဆင်းလာတဲ့ မေတ္တာဓာတ်ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဟာ သဘာဝကျကျ အလိုအလျောက် အေးချမ်းသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရိပ်ကောင်းသော သစ်ပင်ကြီး၏ သဘာဝ (ဥပမာ) ဒီသဘောတရားကို ရှင်းလင်းသွားအောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။ အလွန် ပူပြင်းတဲ့ နွေရာသီမှာ…

  • ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ် (နာမ်ဓမ္မ) တွေဟာ မျက်စိ၊ နား အစရှိတဲ့ ဒွါရတွေနဲ့ အပြင်က အာရုံတွေ တိုက်မိတဲ့အတွက် တစ်ခုပြီးတစ်ခု အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေကြပါတယ်။

    ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ် (နာမ်ဓမ္မ) တွေဟာ မျက်စိ၊ နား အစရှိတဲ့ ဒွါရတွေနဲ့ အပြင်က အာရုံတွေ တိုက်မိတဲ့အတွက် တစ်ခုပြီးတစ်ခု အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေကြပါတယ်။ ဒါတွေကို သင်္ခါရတရားတွေလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်တရားတွေကို ရပ်တန့်သွားအောင်၊ မဖြစ်တော့အောင် ကြိုးစားကြည့်တဲ့အခါ ဘယ်လိုမှ တားဆီးလို့ မရဘူးဆိုတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး တားမရ ဆီးမရ ရွေ့လျားနေတဲ့ အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီးကို မြင်တဲ့အခါမှသာ၊ အစိုးမရတဲ့ “သင်္ခါရဒုက္ခ” ဆိုတဲ့ ဆင်းရဲခြင်း သဘောကို တကယ့်ကို ထိထိမိမိ သဘောပေါက်လာမှာပါ။ အတွေးတစ်ခု ဝင်လာတဲ့အခါ ‘မတွေးနဲ့’ လို့ တားကြည့်ရင်း၊ တားမရဘဲ ဆက်ဖြစ်နေတဲ့ သဘောလေးကို လက်တွေ့ လေ့လာကြည့်လို့ ရမလား။

  • သောတာပန်သည် လူစွမ်းကောင်းမဟုတ်

    သောတာပန် ဆိုတာဟာ အမြင်မှန်သွားခြင်းပါ။ အတ္တ ဆိုတဲ့ အမြင်နဲ့ ဘဝတစ်ခုလုံး ရှင်သန်လာရာကနေ အတ္တ ဆိုတာဟာ လုံးဝကို မရှိတဲ့သဘော၊ ဖြစ်ကို မဖြစ်နိုင်တဲ့ သဘော၊ ဒါကြောင့် လောကမှာရော လောကအလွန် မှာပါ အတ္တ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပဲ ကြံစည်မှုအမှားကြောင့် ဖြစ်နေတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ အမြင်သာ ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို သေသေချာချာ တိတိကျကျ အမြင်ရှင်းစွာနဲ့ သဘောပေါက်သွားခြင်းပါ။ ဒီလို သဘောပေါက်သွားဖို့ အတွက် ဆိုတာကလဲ မြတ်စွာဘုရား မှတပါး အားလုံးဟာ တရားနာခြင်း၊ နှလုံးသွင်းမှန်ခြင်း တို့ကနေ သဘောပေါက် သိမြင် သွားကြတာပါ။ ကိလေသာ ထူပြောတဲ့ သူအတွက်တော့ ပိုပြီး တရားနာရ ပိုပြီး လေ့လာရ ပိုပြီး ကျင့်ကြံ…

  • ဝိနည်းလိုက်နာတယ် (လိင်မဆက်ဆံဘူး၊ ညစာမစားဘူး အစရှိတာတွေအကုန်လုံး) ဆိုတာ ကမ္ဘာပေါ်က ဘာသာမဲ့ လူသားတယောက်အမြင်နဲ့ ပြောရရင် သူလုပ်ချင်တာ လုပ်တာပါပဲ။

    ကတုံးတုံးတာ သင်္ကန်းဝတ်တယ် သိမ်တက်တယ် ဆိုတာကလဲ သူလုပ်ချင်တာ လုပ်တာလို့ပဲ ကမ္ဘာလူသား ဘာသာမဲ့တွေက မြင်ပါတယ်။ သူလုပ်ချင်တာ လုပ်တာသက်သက်နဲ့ လူတယောက် ကို တခြားလူတွေနဲ့ တူညီတဲ့ အောက်ပါအချက်တွေ (ပုထုဇဉ်သဘာဝ) တူတူချင်းမှာ ကိုးကွယ် ရမယ်၊ သူပြောတာ နားထောင်ရမယ်၊ သူ့အောက်က ထိုင်ရမယ်။ သူ့ကို ရှိခိုးရမယ် ဆိုတာ လုံးဝ သဘာဝ မကျမှု တခု အနေနဲ့ပဲ ဘာသာမဲ့ အသိပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်တွေက မြင်မှာပါပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ အဲလို မမြင်တာကိုလဲ ပညာမတတ်လို့၊ မစဉ်းစားတတ်လို့၊ မတွေးခေါ်တတ်လို့၊ ဦးနှောက်ဆေးခံထားရလို့၊ မျက်စိမှိတ်ယုံတတ်လို့၊ ဘူးလုံးနားမထွင်း စိတ်ဓါတ်တွေ ရှိလို့ လို့ပဲ ကောက်ချက်ချတာ ခံရမှာပါ။ ကမ္ဘာကို သာသနာပြန့်စေချင်တယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အယူအဆက တကမ္ဘာလုံးကြိုက်တဲ့ ထောင့်ကတွေး…

  • သာသနာပြန့်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် မြတ်စွာဘုရားအလိုကျ သာသနာ

    သာသနာ ပြန့်ပွားတယ် လို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါမှာ ဘာသာ ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ကို လက်ခံထားတဲ့သူတွေက ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြန့်ပွားခြင်းလို့ နားလည်ကြမှာပါ။ ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်တုန်းကမှ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆိုတာကို မတည်ထောင်ခဲ့သလို၊ တည်ထောင်ဖို့လဲ ဆန္ဒမရှိခဲ့ဘူး ဆိုတာကို နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက စင်ကြယ်စွာ အသက်မွေးပြီး ဘုရားပီသစွာ အဆုံးအမများကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါတွေကို မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမများ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သာသနာ လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီကနေပြီး မြတ်စွာဘုရား ကွယ်လွန်ပြီး အချိန်အတိုင်းအတာ တခု နှစ် ရာဂဏန်း ကြာတဲ့အခါမှာ တချို့သော ဦးစီးဦးဆောင်များက ဘာသာ ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်အနေနဲ့ ပြောင်းလဲ တွေးခေါ်လာကြပါတယ်။ သူလဲ ဘုရားရှိတယ်၊ ငါလဲ ဘုရားရှိတယ်၊ သူက…

  • သွားရင်းလာရင်း ပေါ်လာတတ်တဲ့ အတိတ် အနာဂတ် စိတ်ကူးယဉ်မှုတွေကို အရှိကိုအရှိတိုင်း လက်ခံပြီး ချက်ချင်း ရှုမှတ်ခြင်း

    ညနေပိုင်း အချိန်အခါမှာ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားတွေကို ခေတ္တခဏ အနားပေးပြီး၊ မိမိ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ အေးချမ်းစွာ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… ကျနော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ် လှုပ်ရှား ဖြတ်သန်းမှုတွေထဲမှာ လမ်းလျှောက်နေတဲ့ အချိန်၊ ကားစီးနေတဲ့ အချိန်၊ သို့မဟုတ် ဈေးဝယ်သွားတဲ့ အချိန်တွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ကသာ ရွေ့လျားနေပေမယ့်၊ စိတ်ကတော့ တခြား တစ်နေရာကို ရောက်နေတတ်တာ အလွန်ပဲ များပြားပါတယ်။ လမ်းလျှောက်နေရင်းနဲ့ မနေ့က လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဆင်မပြေခဲ့တဲ့ အကြောင်းတွေကို ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတတ်သလို၊ မနက်ဖြန် ဘာလုပ်မယ်၊ ဘယ်လို အောင်မြင်အောင် လုပ်မယ် ဆိုတဲ့ အနာဂတ် စိတ်ကူးယဉ် ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာလည်း အသိလွတ်စွာ မျောပါသွားတတ်ပါတယ်။…

  • ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပန်းတိုင်အဖြစ် မထားဘဲ၊ ဝိပဿနာအလုပ်၏ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်အဖြစ် နားလည်ခြင်း

    ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာဖြစ်စေ၊ ကမ္ဘာကြီးမှာဖြစ်စေ ပဋိပက္ခတွေ၊ စစ်ပွဲတွေ၊ အငြင်းပွားမှုတွေ ကြုံလာရတိုင်း လူတိုင်းက “ငြိမ်းချမ်းရေး” ကို အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ တောင်းဆိုကြပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အဓိက ပန်းတိုင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဆွေးနွေးပွဲတွေ လုပ်ကြ၊ သဘောတူညီချက်တွေ လက်မှတ်ထိုးကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံး ပြန်ကြည့်ရင် အဲဒီလို ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပန်းတိုင်ထားပြီး လုပ်ခဲ့တဲ့ ကြိုးစားမှုတွေဟာ ခဏတာ ငြိမ်သက်မှုကိုပဲ ပေးနိုင်ပြီး၊ အချိန်တန်ရင် အရင်ကထက် ပိုဆိုးတဲ့ ပဋိပက္ခတွေ ပြန်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တိုက်ရိုက် သွားရောက် ဆုပ်ကိုင်လို့ရတဲ့ ပန်းတိုင် မဟုတ်ဘဲ၊ တခြား မှန်ကန်တဲ့ အလုပ်တစ်ခုကို လုပ်ခြင်းကြောင့် အလိုအလျောက် ပေါ်ထွက်လာတဲ့ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက် (By-product) သက်သက်သာ ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ မီးကို…