-
ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေအတွက် အရေးကြီးဆုံးက ကိုယ့်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရှိတရားကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လက်ခံရဲဖို့ပါ။ တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ ငြိမ်းချမ်းမှုကို အတင်း ဖန်တီးယူနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ဆူညံနေရင် ဆူညံနေမှန်း သိလိုက်တာ၊ ပူလောင်နေရင် ပူလောင်နေမှန်း အရှိကို အရှိအတိုင်း လက်ခံလိုက်တာကမှ အမြင်မှန်ပါ။ “ငါ” က ဝင်ပြီး ဒီအခြေအနေကြီးကို ပြုပြင်ချင်နေတဲ့ စိတ်ကို လွှတ်ချလိုက်တဲ့အခါ သဘာဝတရားက သူ့အလုပ်သူ လုပ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဘာကိုမှ အတင်း မတွန်းလှန်ပါနဲ့။ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတာချည်းပါပဲ။ဒီနေ့အတွက် အမေး- ဖြစ်ပေါ်လာသမျှကို ပြုပြင်မနေဘဲ အသာလေး စောင့်ကြည့်ပေးဖို့ အဆင်သင့်ပဲလား?
-
“စိတ်သည် လောကကြီးကို ဆောင်ထား၏” ဆိုတဲ့ စကားဟာ အင်မတန် မှန်ကန်နက်နဲတဲ့ ပရမတ္ထသစ္စာ စကားရပ်ပါပဲ။တကယ့် အရှိတရား (ပရမတ်) မှာ ဘယ်သူ၊ ဘယ်ဝါ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိဘဲ၊ အမြဲတမ်း ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ “ခန္ဓာငါးပါး ယန္တရားကြီး” သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ ဒါကို သတိထားကြည့်ရင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း တွေ့နိုင်ပေမယ့်၊ လူတွေဟာ ဒီဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေအပေါ်မှာ-“ဒါကတော့ ငါပဲ၊ ဒါကတော့ သူပဲ” လို့ မှတ်သားမှု (သညာ) အပေါ်မှာ အယူမှားကြတယ်။“ဒါကို ငါလုပ်တာ၊ သူလုပ်တာ” လို့ ပြုလုပ်စေ့ဆော်မှု (သင်္ခါရ) အပေါ်မှာ အယူမှားကြတယ်။“ငါ ခံစားရတယ်၊ သူ ခံစားရတယ်” လို့ ခံစားမှု (ဝေဒနာ) အပေါ်မှာ…
-
ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမမှာ ရဟန်းပြုတယ်ဆိုတာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ဖို့၊ အစစ်အမှန် လွတ်မြောက်ရေးဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရဟန်းတစ်ပါးရဲ့ ဘဝမှာ ပထမဦးစားပေး နေရာ၊ ဒုတိယ ဦးစားပေး နေရာ၊ တတိယ ဦးစားပေး နေရာ အားလုံးဟာ ရဟန္တာဖြစ်ရေး ဆိုတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုတည်းသာ ရှိရပါမယ်။ ဒါပေမယ့် ယနေ့ခေတ် အခြေအနေတွေကို ဉာဏ်နဲ့ ဖြတ်ကျော် ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ မူလရည်ရွယ်ချက်တွေ ပျောက်ဆုံးပြီး လောကီအာရုံတွေနောက် ကောက်ကောက်ပါအောင် လိုက်နေတဲ့ “ပွဲတက်ရဟန်း” ဆိုတဲ့ လမ်းလွဲကြီးထဲကို ရောက်နေကြတာကို တွေ့မြင်နေရပါတယ်။ပရဟိတ နှင့် ဝိနည်းအပြစ်ယနေ့ခေတ်မှာ ရဟန်းတွေ လူမှုရေးကိစ္စတွေ၊ ပရဟိတ အလုပ်တွေ လုပ်နေကြတာကို အထင်ကြီး လေးစားနေကြတာတွေ ရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ ရဟန်းတွေ…
-
စနေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီဆိုတဲ့ အချိန်ဟာ တစ်ပတ်လုံး အလုပ်တွေ ပင်ပန်းလာခဲ့သမျှ အိမ်မှာ အနားယူကြတဲ့ အချိန်ဖြစ်သလို၊ တချို့အတွက်တော့ တစ်ပတ်စာ စုပုံနေတဲ့ အိမ်မှုကိစ္စတွေ၊ အဝတ်လျှော်၊ မီးပူတိုက်၊ အိမ်သန့်ရှင်းရေး လုပ်ငန်းတွေကို လုံးပန်းရတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အလုပ်တွေ ရှုပ်နေတဲ့အခါ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တော်တော်များများက “ဒီနေ့တော့ အိမ်အလုပ်တွေနဲ့တင် အချိန်ကုန်သွားပြီ၊ တရားထိုင်ဖို့တောင် အချိန်မရလိုက်ဘူး” လို့ ညည်းတွားတတ်ကြပါတယ်။တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ တိတ်ဆိတ်တဲ့ အခန်းထဲမှာ မျက်စိမှိတ်ပြီး ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်နေမှ ရတယ်လို့ ထင်မှတ်ထားရင် အဲဒါဟာ အင်မတန် နစ်နာပါတယ်။ ကျနော်ရေးတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ ဒါကြောင့်…
-
တစ်ပတ်တာလုံး ပင်ပန်းခဲ့သမျှ စနေနေ့ မနက် ၁၀ နာရီလောက်ဆိုရင် ခန္ဓာရော စိတ်ပါ အတော်လေး ပေါ့ပါးနေတတ်ပါတယ်။ အလုပ်တွေ ခဏနားထားရလို့၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ဝါသနာပါတာလေးတွေ လုပ်ခွင့်ရလို့ စိတ်ထဲမှာ လန်းဆန်းပြီး သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်ပါ။ဒီလို ပေါ့ပါးလန်းဆန်းနေတဲ့ အချိန်မှာ ကိုယ့်စိတ်ကို ပြန်ကြည့်ဖို့ မေ့နေတတ်ကြပါတယ်။ အများစုက “ငါ အနားရနေတယ်၊ ငါ ပေါ့ပါးနေတယ်၊ ငါ ပျော်တယ်” ဆိုပြီး အဲဒီခံစားချက်ကို “ငါ” နဲ့ သွားပြီး ပိုင်ရှင်လုပ်တတ်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ပိုင်ရှင်လုပ်လိုက်တဲ့အတွက် တနင်္လာနေ့ ရုံးပြန်တက်ရမယ့် အကြောင်း တွေးမိတာနဲ့ အဲဒီ “ငါ့ရဲ့ ပေါ့ပါးမှု” ကြီး ပျောက်သွားမှာ စိုးရိမ်တဲ့ ပူလောင်မှုက ချက်ချင်း ဝင်လာပါတော့တယ်။ဝိပဿနာအားထုတ်တယ်၊ စိတ္တာနုပဿနာ ရှုတယ်ဆိုတာ…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ သုတ္တနိပါတ်၊ အာမဂန္ဓသုတ်မှာ လူယုတ်မာတို့ရဲ့ စက်ဆုပ်ဖွယ် အကျင့်တွေအကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ဟောတော်မူခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ “ကြွေးမြီကို ယူပြီး မပေးဆပ်ခြင်း၊ ဖျက်ဆီးတတ်ခြင်း၊ ကုန်းချောတတ်ခြင်း” ဆိုတဲ့ အချက်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို မျက်မှောက်ခေတ် အခြေအနေတွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ရင် အလွန်ပဲ လေးနက်လှပါတယ်။ဒါယကာ ဒါယိကာမတွေရဲ့ လှူဒါန်းမှုကို ခံယူစားသောက်ပြီး ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ခြင်းမပြုတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါးဟာ “ကြွေးမြီကို ယူပြီး မပေးဆပ်သူ” ပါပဲ။ မြတ်စွာဘုရား မပညတ်ခဲ့တာတွေကို ပညတ်ပြီး ရဟန်းကို ဆုတ်ယုတ်စေတာဟာ (မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၊ ရဟန်းတို၏မဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ခုနှစ်ပါးအရ) “ဖျက်ဆီးတတ်သူ” ရဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြတ်စွာဘုရား ခွင့်ပြုခဲ့တာမဟုတ်တဲ့ မိစ္ဆာဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စတဲ့ သံသရာလည်ကြောင်း…
-
လောကကြီးမှာ ပကတိ အမှန်တရား (အရှိတရား) ဆိုတာ တကယ်တော့ အကြောင်းတရားတွေက ပြုပြင်ပေးနေတဲ့ သင်္ခါရတရားတွေ ဖြစ်တဲ့ “စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ပရမတ်တရားတွေ အပေါ်မှာမှ “ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်လိပ်ပြာ” လို့ သွားပြီး ထင်မှတ်နေတာတွေ အားလုံးကတော့ တကယ်မရှိဘဲ ဖန်တီးယူထားတဲ့ “အစွဲ” တွေ သက်သက်ပါပဲ။ ကျနော်တို့ အများစုဟာ ဒီပကတိ အမှန်တရားကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး၊ အတုအယောင် အစွဲအလမ်းတွေနဲ့ပဲ အချိန်ကုန်နေကြတာပါ။ပညတ် နှင့် ပရမတ်၊ မည်သည့်အရာကို ဉာဏ်ဖြင့် ယူရမည်နည်း“ပညတ် ပရမတ် စပ်သိသူမြတ်၏” ဆိုတဲ့ စကားတစ်ခွန်း အတော်လေး တွင်ကျယ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပညတ်…
-
လူမှုဘဝဆိုတာ ရုန်းကန်ရတဲ့ ပွဲကြီးတစ်ပွဲပါ။ရုန်းကန်ရင်းနဲ့ ပင်ပန်းလာရင် ခဏလောက် မျက်စိမှိတ်၊ ဝင်လေထွက်လေလေးကို သတိကပ်ကြည့်ပါ။ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘောတွေကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း မြင်အောင်ကြည့်တာ ဝိပဿနာပါ။ဆူညံမှုတွေကြားမှာ ဝိပဿနာနဲ့နေခြင်းဟာ အသိတရားနဲ့ နေခြင်းပါပဲ။
-
လောကကြီးမှာ အကြွေးယူထားရင် ပြန်ဆပ်ရမယ်ဆိုတာ အင်မတန် ရိုးရှင်းပြီး ရှင်းလင်းတဲ့ သဘောတရားပါ။ အကြွေးယူထားပြီး မဆပ်ရင် လောကဥပဒေအရရော၊ လူမှုရေးအရရော အပြစ်ရှိပါတယ်။ ဒါက လောကီရေးရာ ကိစ္စပါ။ ဒါပေမယ့် လောကုတ္တရာရေးရာဖြစ်တဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ သာသနာတော်တွင်းမှာတော့ ဒီထက်ပိုပြီး ကြီးမားလေးနက်တဲ့၊ အင်မတန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အကြွေးကိစ္စကြီး တစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ရဟန်းတွေ တင်နေတဲ့ မြတ်စွာဘုရား၏ အကြွေး ပါပဲ။ကျနော်က ရဟန်းတစ်ပါး မဟုတ်ပါဘူး။ လူ အရိယာ ဥပါသကာ တစ်ယောက်မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကနေ့ မြင်တွေ့နေရတဲ့ အခြေအနေတွေအရ ရတနာသုံးပါးရဲ့ မျက်နှာကို ထောက်ထားပြီး၊ ကြွေးရှင်ဖြစ်တဲ့ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်စား ဒီအကြွေးတွေကို ချက်ချင်း ပြန်ဆပ်ဖို့ ရဟန်းတွေကို ကျနော်က…
-
သောကြာနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ ရောက်ပြီဆိုရင်တော့ တစ်ပတ်တာလုံး ပင်ပန်းလာခဲ့သမျှတွေ ပြေလျော့သွားပြီး လူတော်တော်များများရဲ့ စိတ်ဟာ အလိုလို ပေါ့ပါး တက်ကြွလာတတ်ပါတယ်။ မနက်ဖြန်ဆိုရင် အားလပ်ရက် ရောက်တော့မယ်၊ နားရတော့မယ်၊ မိသားစုနဲ့ အချိန်ဖြုန်းရတော့မယ်၊ သွားချင်တဲ့နေရာ သွားရတော့မယ် ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့ စိတ်ဟာ သာယာတဲ့ အာရုံတွေဆီကို တရိပ်ရိပ် ပြေးသွားတတ်ပါတယ်။ဒီလို ပျော်ရွှင်စရာ အခြေအနေတွေ၊ သာယာတဲ့ ခံစားမှုတွေ ကြုံလာတဲ့အခါမှာ၊ တရားအားထုတ်နေတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အချို့က “အခုက စိတ်ဆင်းရဲစရာမှ မရှိတာ၊ ဝိပဿနာ ရှုမှတ်ဖို့ မလိုလောက်ပါဘူးလေ” လို့ ပေါ့ဆသွားတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒေါသဖြစ်စရာ၊ ဆင်းရဲစရာ အာရုံတွေကို ရှုမှတ်ရတာထက်၊ ချမ်းသာတဲ့ သုခဝေဒနာ၊ သာယာတဲ့ အာရုံတွေကို ရှုမှတ်ရတာက ပိုပြီး…