• ရဟန်း အရိယာ သိန်းနဲ့ချီ ပေါ်ထွန်းရေးဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ဟာ လက်တွေ့ အကျိုးအများဆုံးသော ကာကွယ်မှုဖြစ်တယ်။

    ယနေ့ခေတ်ကာလဟာ အယူဝါဒပေါင်းစုံ၊ ယုံကြည်မှုပေါင်းစုံတို့ အပြိုင်အဆိုင် ထွန်းကားပြီး လူသားတွေရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ဆွဲဆောင်နေကြတဲ့ အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အယူဝါဒရေးရာ အပြိုင်အဆိုင်တွေ၊ ဆွဲဆောင်သိမ်းသွင်းမှုတွေ များပြားလှတဲ့ ခေတ်ကြီးထဲမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး အဓွန့်ရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲဖို့ဆိုတာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တိုင်းရဲ့ ရင်ထဲက အလေးနက်ဆုံးသော ဆန္ဒတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သာသနာတော်ကို ကာကွယ်ကြမယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ အများစုက ပြင်ပက အဆောက်အအုံတွေ ကြီးကျယ်ခမ်းနားအောင် တည်ဆောက်ခြင်း၊ လူအင်အား ငွေအင်အားနဲ့ တားဆီးခြင်း စတဲ့ ပြင်ပ အကာအကွယ်တွေကိုသာ ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပကတိ အရှိတရားကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလို ပြင်ပ အရာတွေဟာ တကယ့် စစ်မှန်တဲ့ ကာကွယ်မှု မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ သာသနာတော်အတွက် တစ်ခုတည်းသော၊…

  • ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုတွေကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်ဖို့ ဘာကြောင့် မဖြစ်မနေအရေးကြီးတာလဲ

    သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် တရားအားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များအတွက် မိမိခန္ဓာကိုယ်ပေါ်၌ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေသော သဘောတရားများကို လက်တွေ့ လေ့လာကြည့်ရှုခြင်းသည် တစ်ခုတည်းသော လမ်းစဉ်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ လေ့လာရာတွင် ခန္ဓာကိုယ်၏ “ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေသော” (ရုပ်တရား) များကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်နေရန်မှာ လွန်စွာ အရေးကြီးလှပါသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ အရေးကြီးရသနည်းဆိုသည့် အကြောင်းရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ဉာဏ်ဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာနိုင်ပါသည်။ ၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (အတ္တအစွဲ) ကို တိုက်ရိုက် ဖြိုခွင်းနိုင်ခြင်း သံသရာတစ်လျှောက်လုံးတွင် လူသားများသည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို “ငါ၏ ကိုယ်၊ ငါ၏ ခြေလက်၊ ငါ၏ အဆင်းသဏ္ဌာန်” ဟု အခိုင်အမာ မှားယွင်းစွာ ယူဆထားခဲ့ကြပါသည်။ ဤသည်မှာ…

  • လမ်းမှာတွေ့တဲ့လူ၊ အိမ်က မိသားစုဝင်တွေ အားလုံးကို ကျွန်တော်တို့က ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ လို့ အခိုင်အမာ ထင်မှတ်ထားကြတယ်။

    လမ်းမှာတွေ့တဲ့လူ၊ အိမ်က မိသားစုဝင်တွေ အားလုံးကို ကျွန်တော်တို့က ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ လို့ အခိုင်အမာ ထင်မှတ်ထားကြတယ်။ တကယ့်အရှိတရားကို ဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်ရင်တော့ ရုပ်တရားနဲ့ နာမ်တရား အစုအဝေး (ခန္ဓာငါးပါး) တွေ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲလို့ ဘာမှ မရှိပါဘူး။ ငါဆိုတဲ့ အထည်ကိုယ်ကြီး မရှိသလို၊ သူတစ်ပါးဆိုတာလည်း တကယ်မရှိပါဘူး။ အခေါ်အဝေါ် ပညတ်ချက်တွေကို ခဏဖယ်ထားပြီး၊ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက်မှု သက်သက်လို့ မြင်အောင် ကြည့်နိုင်ရင် ပူလောင်မှုတွေ အများကြီး သက်သာသွားပါလိမ့်မယ်။ အခု ကိုယ့်ရှေ့မှာ ရှိနေတဲ့ အရာတွေကို ပညတ်အမည် မတပ်ဘဲ ရုပ်နာမ်သဘာဝ သက်သက်လို့ ရှုမြင်ကြည့်လို့ ရမလား။

  • ဖြစ်ပျက် ရှုမှတ်ခြင်း (၂)

    ဖြစ်ပျက် ရှုမှတ်တဲ့ အဆင်ပြီးပါက ရှေ့ဆက်သွားစရာက ဓမ္မက ဆောင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ္တာနုပဿနာ သတိပဌာန်နဲ့ အားထုတ်ပါ များလာတဲ့အခါမှာ သတိက ကောင်းသထက် ကောင်းလာမှာ ဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်ပျက် တွေကို ထင်ထင်ရှားရှား သဘောပေါက်လာမှာပါ။ ဒီနေရာမှာ သတိထားပါလို့ ပြောတဲ့အတွက် သတိထားကြည့်တဲ့အခါမှာ ကိုယ်က သတိထားနေရတယ်။ အနတ္တ မဟုတ်ဘူး အတ္တလို့ ထင်မှတ်တတ်ပါတယ်။ ဒီအပိုင်းကတော့ ဖြစ်ပျက် ရှုမှတ်နေတုန်းမှာ မေ့ထားရမယ့် အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ဖြစ်ပျက် ရှုတာဟာ အနိစ္စကို သိမြင်အောင် ကြိုးစားနေတာ မို့ပါ။ နောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပျက် ထင်ရှားသထက် ထင်ရှားလာရင် သတိသည်လည်း ဖြစ်ပျက်ပဲ ဆိုတာကို သဘောပေါက် လာပါလိမ့်မယ်။ အနတ္တကို မြင်အောင် တပါးတည်း…

  • သောတာပန် ဖြစ်မဖြစ် ဆိုတာက သူတပါးက ဆုံးဖြတ်ပေးလို့မရပါဘူး။

    သောတာပန် ဖြစ်မဖြစ် ဆိုတာက သူတပါးက ဆုံးဖြတ်ပေးလို့မရပါဘူး။ ဆုံးဖြတ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆရင် အဲဒါက ဘုရားစကားကို ကျော်လွန်ပြောခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားက သောတာပန် ဟုတ်မဟုတ် ဆိုတာကို အတိအကျ ပြောနိုင်တာ မြတ်စွာဘုရားနဲ့ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်လို့ ဟောထားခဲ့တာမို့ပါ။ အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားကတော့ မရှိတော့ပြီမို့ ကိုယ်သောတာပန်ဖြစ်မဖြစ် ဘယ်လို သိနိုင်သလဲ ဆိုတာကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ် ပါပဲ။ အဲဒီဉာဏ်မှာ (က) မဂ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း, ( ခ ) ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း, ( ဂ ) နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း, (ဃ) ပယ်ပြီးကိလေသာကို ဆင်ခြင်ခြင်း, ( င ) မပယ်ရသေးသော ကိလေသာကို…

  • အဆောက်အအုံတွေ ဘယ်လောက်ကြီးကြီး၊ အရိယာမရှိရင် အနှစ်သာရ ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သလား။

    လောကကြီးမှာ အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ တန်ဖိုးကို တိုင်းတာတဲ့အခါ အပြင်ပန်း အသွင်သဏ္ဌာန်နဲ့ အတွင်း အနှစ်သာရဆိုပြီး နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ ယနေ့ခေတ် ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်များကို လေ့လာလိုက်စားရာမှာ အပြင်ပန်း အသွင်သဏ္ဌာန်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ဝတ္ထု အဆောက်အအုံကြီးတွေကိုသာ အဓိကထားပြီး အာရုံစိုက်လာကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ရွှေရောင် တောက်ပနေတဲ့ စေတီပုထိုးကြီးတွေ၊ ခမ်းနားထည်ဝါလှတဲ့ ကျောင်းဆောင်ကြီးတွေ၊ ကြီးကျယ်လှတဲ့ ဘာသာရေးပွဲလမ်းသဘင်တွေကို ကြည့်ပြီး “ငါတို့ရဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ၊ အားထုတ်မှုတွေဟာ အလွန်ပဲ အောင်မြင်နေပြီ” လို့ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ့် ပကတိ အရှိတရား (Reality) ကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းပြီး လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီအဆောက်အအုံတွေ ဘယ်လောက်ပဲ ကြီးကျယ်ခမ်းနားနေပါစေ၊ အဲဒီနေရာမှာ တကယ့်ကို လက်တွေ့…

  • လွတ်လပ်သော အတွေးအခေါ်မှသည် အနတ္တအမြင်သို့ စီးဆင်းခြင်းနှင့် စစ်မှန်သော ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ဖြစ်တည်မှုလမ်းညွှန်

    လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် “ဘာသာမဲ့” (Atheist သို့မဟုတ် Free-thinker) ဟူသော စုဖွဲ့မှုသည် ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ၌ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာပါသည်။ အစဉ်အလာအရ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ပြီး အမှန်တရားကို ကိုယ်ပိုင်ဆင်ခြင်တုံတရား၊ သိပ္ပံနည်းကျ အထောက်အထားများနှင့် ရှာဖွေလိုသူများကို ဘာသာမဲ့များဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဘာသာမဲ့တစ်ယောက်၏ အတွေးအခေါ်သည် မျက်ကန်းယုံကြည်မှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး သဘာဝတရား၏ အမှန်တရားကိုသာ ရှာဖွေလိုသောကြောင့်၊ ယင်းအတွေးအခေါ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော အနတ္တဝါဒ သို့ ကူးပြောင်းရန် အကောင်းဆုံးသော ကနဦးအခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ဘာသာမဲ့တို့၏ အတွေးအခေါ်နောက်ခံ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် အရာရာတွင် အတ္တမရှိကြောင်း သိမြင်သည့် အနတ္တဝါဒသို့ မည်သို့ ဆိုက်ရောက်သွားနိုင်ပုံနှင့် ထိုသိမြင်မှုမှတစ်ဆင့် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ လမ်းညွှန်ချက်များကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးသော စစ်မှန်သည့် ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ (အရိယာအဖြစ်သို့ ဦးတည်မည့်သူများ)…

  • ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ နာမ်နဲ့ရုပ်ကို တိုက်ရိုက် လေ့လာကြည့်ခြင်း

    မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်အောက်တွင် ခိုလှုံကာ ရဟန်းဘဝကို ခံယူထားကြသော အရှင်သူမြတ်များ၏ အဓိကရည်မှန်းချက်သည် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင်လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရေးပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ဖတ်ရှုမှတ်သားရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ၊ မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း၌ အချိန်နှင့်အမျှ တကယ်ဖြစ်ပေါ်နေသော နာမ်နှင့်ရုပ်၏ သဘောတရားများကို မျက်မှောက်ဒိဋ္ဌ တိုက်ရိုက် လေ့လာကြည့်ရှုခြင်းဟူသော ဝိပဿနာအလုပ်ကို မဖြစ်မနေ အားထုတ်ကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ တွေးတောကြံဆနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ လက်တွေ့ဖြစ်နေသည့် သဘောကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း သိမြင်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ နာမ်နဲ့ရုပ်ကို မည်သို့ တိုက်ရိုက် လေ့လာကြည့်ရှုရမည်ကို အသေးစိတ် တင်ပြသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ နာမ်နှင့်ရုပ်၏ သဘောတရားအမှန်ကို နားလည်ခြင်း လောကတွင် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါ၊…

  • ပိတ်ရက်မှာ အိမ်မှာ အေးအေးဆေးဆေး နားနေတဲ့အခါ စိတ်လေးက ပေါ့ပါးနေတတ်ပါတယ်။

    ပိတ်ရက်မှာ အိမ်မှာ အေးအေးဆေးဆေး နားနေတဲ့အခါ စိတ်လေးက ပေါ့ပါးနေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီ ပေါ့ပါးနေတဲ့ စိတ်လေးကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ အသာလေး လေ့လာကြည့်ပါ။ စိတ်ဆိုတာ အမြဲတမ်း တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ပျော်တဲ့စိတ်လေး ပေါ်လာလိုက်၊ မနက်ဖြန်အတွက် တွေးတဲ့စိတ်လေး ဝင်လာလိုက်နဲ့ အမြဲတမ်း အစားထိုး ဖြစ်ပျက်နေတာပါ။ နားရက်မှာ တကူးတကကြီး အားထုတ်စရာမလိုဘဲ၊ အဲဒီလို ပြောင်းလဲနေတဲ့ စိတ်လေးတွေကို ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ သက်သက်သာသာလေး စောင့်ကြည့်နေတာကလည်း စိတ္တာနုပဿနာ လေ့လာခြင်း တစ်မျိုးပါပဲ။ ဒီနေ့ အနားယူရင်း ကိုယ့်စိတ်ထဲ ဘာလေးတွေ ပေါ်လာသလဲဆိုတာကို အကဲခတ်ကြည့်ပါလား။

  • ဖြစ်ပျက် ရှုမှတ်ခြင်း (၁)

    ဖြစ်ပျက် ရှုမှတ်ခြင်း ဆိုတာက ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် ဖြစ်ပါတယ်။ ယထာဘူတဉာဏ် (ဟုတ်တိုင်း မှန်စွာ သိသော ဉာဏ်) လို့လဲ ခေါ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ပုထုဇဉ်အနေနဲ့က မနေ့က ငါနဲ့ ဒီနေ့ငါ၊ ခုနက ငါ နဲ့ အခု ငါ တူတူပဲ လို့ ယူဆထားပါတယ်။ အဲဒါဟာ အထင်မှားနေမှုသာ ဖြစ်ပြီး တကယ့်လက်တွေ့မှာ ဖြစ်နေတာကတော့ ရုပ်တရား တွေရဲ့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်းနဲ့ နာမ်တရား တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို သေသေချာချာ သဘောပေါက်ထားဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။ အဲဒါကြောင့်လဲ ပထမ အဆင့်အနေနဲ့ ကျန်ခဲ့တဲ့ တမိနစ်က စိတ်မရှိတော့တာ၊ ကျန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ်က ရုပ်မဟုတ် တော့တာ ဒါတွေကို ထောက်ပြီး ဖြစ်ပြီး…