-
ကျွန်တော်တို့တွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သီးခြားဖြစ်တည်နေတဲ့ ‘ငါ’၊ ဒါမှမဟုတ် ‘သူတစ်ပါး’ ဆိုပြီး အထင်ကြီးနေတတ်ကြတယ်။တကယ်တော့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို အက်တမ် အဆင့်လောက်အထိ အသေးစိတ် လေ့လာကြည့်ရင်၊ အားလုံးဟာ တူညီတဲ့ အက်တမ်အမှုန်တွေနဲ့ပဲ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်က အက်တမ်တွေနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က အရာဝတ္ထုတွေဟာ အခြေခံသဘောတရားချင်း အတူတူပါပဲ။ ဒီလို သဘာဝတရား အစုအဝေးကြီးထဲမှာ သီးသန့်ဆန်လှတဲ့ ငါ၊ သီးသန့်ဖြစ်နေတဲ့ သူ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ဒီအမှန်တရားကို သိမြင်ရင် မာနတွေ၊ နှိုင်းယှဉ်မှုတွေ အလိုလို ပြုတ်ကျသွားမှာပါ။ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို သီးခြားဖြစ်တည်နေတဲ့ အရာတစ်ခုလို့ ထင်နေတဲ့ အထင်မှားလေးကို ခဏလောက် ဖယ်ကြည့်ရအောင်။
-
တရားအားထုတ်သူတွေ အနေနဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို မှန်မှန်ကန်ကန် သုံးသပ် တတ်ဖို့ဆိုတာ အရေးကြီး ပါတယ်။ ဒီ ဝိပဿနာ အလုပ်နဲ့ ပါတ်သက်ပြီးတော့ သဘာဝ လွန်ဖြစ်ရပ်တွေကို ယုံမထားဖို့ လိုပါတယ်။ မဂ် ဖိုလ် ဆိုတာဟာ အခုမှသာ အထူးအဆန်း သဘော နည်းနည်း ဖြစ်နေတာပါ။ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်မှာ လူ အရိယာတွေ က သန်းနဲ့ ချီရှိခဲ့တယ် ဆိုတော့ သိပ်ခက်လွန်းတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ဒီဘက်ခေတ်မှာကျတော့ တရားအားထုတ်ရာ လမ်းကြောင်းနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိတဲ့အတွက် အတော်ကြီး ကြန့်ကြာ ကြပါတယ်။ အဲဒီအခါ ပါရမီ ဆိုတာကို လွှဲချလိုက်ကြတော့တာပါပဲ။ တကယ်တော့ တရား အားထုတ်သူတွေ အနေနဲ့က ဒီတဘဝ တည်းနဲ့ အားထုတ်လို့ ရပါတယ်။ တရားအားထုတ်ဖြစ်တဲ့…
-
လောကကြီးမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရာအားလုံးဟာ အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာတာ မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားတို့ရဲ့ တိကျတဲ့ ယန္တရားအတိုင်း လည်ပတ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ လူဝတ်ကြောင် (ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ) တွေနဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေကြားက ဆက်ဆံရေးဟာလည်း ဒီအကြောင်းအကျိုး ယုတ္တိဗေဒ (Logic) သဘောတရားအတိုင်း တိုက်ရိုက် အချိုးကျနေပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာ ဗုဒ္ဓရဲ့ လမ်းညွှန်ချက် အနှစ်သာရတွေ မှေးမှိန်ပြီး ပြင်ပ အကာအကွယ်တွေ၊ ရုပ်ဝတ္ထု အဆောက်အအုံတွေနောက်ကို လိုက်နေကြတယ်လို့ ဆိုကြတဲ့အခါ၊ ဒါဟာ အလိုလို ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘဲ လူဝတ်ကြောင်တွေရဲ့ လှူဒါန်းမှု ပုံစံ၊ မျှော်လင့်ချက် ပုံစံတွေက အဓိက အကြောင်းရင်း တစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးပေးနေလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။တကယ်လို့သာ လူဝတ်ကြောင်တွေဘက်ကနေ မိမိတို့ရဲ့ လှူဒါန်းမှု ပုံစံ…
-
(ဝိပဿနာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလမ်းကြောင်း) ဒါကတော့ ပဋိစ္စသမုပါဒ်ရဲ့ မူရင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ နာမရူပ လို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်နာမ် ရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် သဠာယတန လို့ခေါ်တဲ့ အာရုံခံ အင်္ဂါခြောက်ပါး ဖြစ်ပြီး အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဖဿ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ပဲ ဝေဒနာ နဲ့ တဏှာ၊မာန၊ ဒိဋ္ဌိမှာ (မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်၊ နံစိတ်၊ အရသာသိစိတ်၊ အထိအတွေ့သိစိတ်၊ ကြံတွေးစိတ်၊ လောဘစိတ်၊ ဒေါသစိတ်၊ မောဟစိတ်၊ အလောဘစိတ်၊ အဒေါသစိတ်၊ အမောဟ စိတ် ဆိုတာတွေကလဲ ဝေဒနာ တဏှာ ကြားထဲမှာ တပေါင်းတည်း ဖြစ်လာရတယ်လို့ ပြောထားတာပါ။) အဲဒီပေါ်ကနေပြီး ဥပါဒါန် ဖြစ်ပြီးမှ ဘဝတွေကို ဖြစ်စေတဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ (သင်္ခါရက္ခန္ဓာ) ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုထားတာ…
-
သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ဝိပဿနာအလုပ်ကို ဇောက်ချ အားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များအတွက်၊ မိမိတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ အားလုံးသည် တရားရှုမှတ်ရန် အကောင်းဆုံးသော အချိန်များပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ ရှုမှတ်ရာတွင် ရုပ်ခန္ဓာ၏ ဖြစ်စဉ်များကိုသာမက၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များကိုပါ ဉာဏ်ဖြင့် မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာကြည့်ရှုခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးလှပါသည်။ စိတ်ကို စောင့်ကြည့်လေ့လာသော ဤကျင့်စဉ်ကို စိတ္တာနုပဿနာ ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။ စိတ္တာနုပဿနာကို နေ့စဉ်ဘဝတွင် အားထုတ်ရာ၌ အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံး သဘောပေါက်ထားရမည့် အချက်မှာ “ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ် ဆိုတာ ဝိဉာဏ် သက်သက်ပဲ ဖြစ်တယ်” ဟူသော အမှန်တရားပင် ဖြစ်ပါသည်။၁။ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ၏ အမှန်သဘောတရားကို…
-
ပိတ်ရက်မှာ ဘာအလုပ်မှ မရှိဘဲ အေးအေးဆေးဆေး ထိုင်နေတဲ့အချိန်ဟာ စိတ္တာနုပဿနာ လေ့လာဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်ပါပဲ။ဘာကိုမှ အတင်းအကျပ် အာရုံစိုက်နေစရာ မလိုပါဘူး။စိတ်ထဲမှာ အတွေးတွေ ပေါ်လာရင် ပေါ်လာမှန်း သိလိုက်ပါ။ ပြီးရင် အဲဒီအတွေးလေး ဘယ်လို ပျောက်သွားလဲဆိုတာကို အသာလေး လိုက်ကြည့်နေပါ။ နားရက်မှာ တကူးတကကြီး ဖိစီးပြီး ထိန်းချုပ်မထားဘဲ၊ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ စိတ်လေးတွေကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်နေခြင်းဟာ လက်တွေ့အကျဆုံး ရှုမှတ်နည်းပါပဲ။ စိတ်ဆိုတာ ဖမ်းဆုပ်ထားလို့ မရဘဲ သူ့အလိုလို ပြောင်းလဲနေတယ် ဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် တွေ့လာပါလိမ့်မယ်။အခု စာဖတ်နေရင်း ပေါ်လာတဲ့ စိတ်အခြေအနေလေးကို ဘာမှမလုပ်ဘဲ ဒီတိုင်းလေး ကြည့်နေပေးလို့ ရမလား။
-
ဗုဒ္ဓဘာသာ အများစုက ဘာသာရေး ကိုင်းရှိုင်းကြပါတယ် ဆိုပေမယ့် သဒ္ဓါတရား အလွန်ကောင်းပါတယ် ဆိုပေမယ့် တကယ်တော့ အလှူမှာ လက်မနှေးကြတာလောက်နဲ့ပဲ ကိစ္စပြီးသွားကြတာ များပါတယ်။ ဆိုဆုံးမ မယ့် နေရာကို ယူထားတဲ့ ရဟန်းတွေကလဲ မြတ်စွာဘုရား အရေးတကြီးမှာခဲ့တဲ့ အကြောင်းတွေကို မပြောပဲ ဒါန လောက်နဲ့ပဲ ဇာတ်တော်ပေါင်းစုံ ကိုးကားပြီး ဘာလှူရင်တော့ ဘာရမယ် ဆိုတာမျိုး အရောင်းအဝယ် သဘောမျိုး ဟောပြောနေကြပြီး တရားနာသူကလဲ ဂုဏ်ယူစွာ သာဓု ခေါ်ကြတာပါပဲ။ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဒါန အကျိုးကိုလဲ မှန်ကန်စွာပဲ ပြောခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် တကယ် မြတ်စွာဘုရား အလိုကျ ဖြစ်ဖို့ကတော့ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ပါပဲ။ မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ သံသရာကနေ ကိုယ်တယောက်တည်း ထွက်လို့ရပါလျှက်နဲ့ အများသတ္တဝါကိုပါ သံသရာက…
-
လောကကြီးမှာ ကောင်းမြတ်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုအတွက် ပါဝင်လှုပ်ရှားကြတယ် ဆိုတဲ့အခါ လူအများစုဟာ ပြင်ပက ရုပ်ဝတ္ထုတွေ ပံ့ပိုးတာ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေ ဖွဲ့စည်းတာ၊ စာပေတွေ ဖြန့်ဝေတာ စတဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေကို ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို လုပ်ဆောင်ချက်တွေဟာလည်း ကောင်းမွန်တဲ့ အထောက်အကူတွေ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ပကတိ အရှိတရားကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ ထိုးထွင်းကြည့်မယ် ဆိုရင်တော့ တကယ့် အထိရောက်ဆုံးနဲ့ အခိုင်မာဆုံးသော ပါဝင်လှုပ်ရှားမှုဟာ “မိမိကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်ခြင်း” ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်က ရှင်းလင်းပါတယ်။ အဲဒါကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ “ငါ”၊ “ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းစွာ…
-
အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရေးဟူသော မြင့်မြတ်သည့် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ဝိပဿနာအလုပ်ကို အားထုတ်နေကြသော ရဟန်းတော်များအတွက် နာမ်နှင့် ရုပ်၏ အမှန်တရားကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့ခြင်းသည် အလွန်အရေးပါလှပါသည်။ ထိုသို့ မျက်ဝါးထင်ထင် ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့လာရသည့်အခါ မည်သူကမျှ ဖျက်ဆီး၍မရနိုင်သော ခိုင်မာသည့် အသိဉာဏ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤအသိဉာဏ်သည် စာပေကျမ်းဂန်များကို ဖတ်ရှုမှတ်သားရုံဖြင့် ရရှိလာခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိခန္ဓာကို တိုက်ရိုက် လေ့လာရာမှ ရရှိလာသော အဖိုးတန် ဉာဏ်အလင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ ရုပ်တရား၏ အမှန်ကို သိမြင်ခြင်း ခန္ဓာကိုယ်ဟု ထင်မှတ်နေသော အရာများကို ဉာဏ်ဖြင့် အနီးကပ် လေ့လာသောအခါ အမှန်တကယ် တွေ့ရှိရမည်မှာ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမှု ဖြစ်တဲ့ သဘောရှိတဲ့ အရာ များသာ ဖြစ်ပါသည်။ ပူခြင်း၊ အေးခြင်း၊…
-
ဒီတစ်ပတ်လုံးမှာ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်သဘော၊ အကြောင်းအကျိုး သဘောနဲ့ အနတ္တအကြောင်းတွေကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ ကျနော်တို့ ဒီလို စာတွေ ရေးသားနေရတဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါပဲ။ ဒီအမှန်တရားတွေကို သိမြင်ဖို့ဆိုရင် ကိုယ်တိုင် ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ်၊ ပညာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရား တွေနဲ့ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ လက်တွေ့ ဆင်ခြင်လေ့လာဖို့ အထူး လိုအပ်ပါတယ်။ အရာရာဟာ အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဖြစ်လာတာမို့၊ ငါဆိုတာ ဘယ်နေရာမှ မရှိပါဘူးဆိုတာကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ သိမြင်လာတဲ့အထိ ကြိုးစားအားထုတ်ကြစေချင်ပါတယ်။ ဒီနေ့ အေးအေးဆေးဆေး နေရင်း ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အကြောင်းအကျိုး သဘာဝလေးတွေကို တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် ပြန်လည်သုံးသပ်ကြည့်ပါဦး။