မိတ်ဆွေ… ဒီနေ့ ခင်ဗျား မျက်စိနှစ်လုံး ဖွင့်လိုက်တဲ့ အချိန်ကစပြီး အိပ်ရာဝင်တဲ့ အချိန်အထိ လည်ပတ်နေတဲ့ ခင်ဗျားရဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို ခဏလောက် ရပ်ပြီး အပြင်ဘက်ကနေ လှမ်းကြည့်ဖူးပါသလား။ မနက်လင်းတာနဲ့ အလုပ်သွားဖို့ ကမန်းကတန်း ပြင်ဆင်ရတယ်၊ ရုံးရောက်တော့ ရာထူး၊ တာဝန်၊ အတိုက်အခံတွေနဲ့ နပန်းလုံးရတယ်၊ ညနေ အိမ်ပြန်ရောက်တော့ “မိသားစု” ဆိုတဲ့ အသိုက်အဝန်းလေးထဲမှာ ခင်ပွန်း၊ ဇနီး၊ ဖခင်၊ မိခင် ဆိုတဲ့ ဇာတ်ရုပ်တွေကို ဆက်ကပြရပြန်တယ်။
ဒီလိုနဲ့ပဲ နေ့ရက်တွေ၊ လတွေ၊ နှစ်တွေ ကုန်လွန်သွားလိုက်တာ… တစ်ခါတလေ မှန်ရှေ့မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ကြည့်ရင်း “ငါ တကယ်ရော ရှင်သန်နေတာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဒါမှမဟုတ် စက်ရုပ်တစ်ရုပ်လို ပရိုဂရမ် သွင်းခံထားရတဲ့အတိုင်း အလိုအလျောက် လှုပ်ရှားနေတာလား” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမျိုး ခင်ဗျား ရင်ထဲမှာ ပဲ့တင်ထပ်ဖူးမှာ သေချာပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးဟာ ခင်ဗျားတို့ကို စိတ်သက်သာရာရစေဖို့ ချော့သိပ်မယ့် စာပုဒ် မဟုတ်ပါဘူး။ ခင်ဗျားတို့ တစ်သက်လုံး အမှန်တရားလို့ ယုံကြည်ပြီး ဖက်တွယ်ထားတဲ့ “ပညတ်” (Concepts) ဆိုတဲ့ မျက်လှည့်ပြကွက်ကြီးကို ရက်ရက်စက်စက် ဆွဲခွာပြမယ့်၊ ပြီးရင် အဲဒီ ထောင်ချောက်ထဲကနေ “ပရမတ်” (Ultimate Reality) ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ လေပြင်ကျယ်ကြီးဆီကို ဘယ်လို ဖောက်ထွက်ရမလဲ ဆိုတာကို လမ်းပြပေးမယ့် လက်တွေ့ကျင့်စဉ် မြေပုံတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ပညတ်လောက သို့မဟုတ် ကျွန်တော်တို့ ကပြနေရသော လောကဇာတ်ခုံကြီး
လူသားတွေဟာ မွေးဖွားလာကတည်းက “ပညတ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်ခုံကြီးပေါ်မှာ ကိုယ့်ဇာတ်ရုပ်ကိုယ် အစစ်ထင်ပြီး ကပြဖို့ အသွင်းခံလိုက်ရပါတယ်။ ပညတ်ဆိုတာ တကယ်မရှိဘဲ သမုတ်ထားတဲ့ အမည်နာမတွေ၊ အယူအဆတွေ၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်းက ဖန်တီးထားတဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေပါ။
ကလေးတစ်ယောက် မွေးလာတယ်၊ နာမည်တစ်ခု ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး အဲဒီနာမည်ဟာ “ငါ” ဖြစ်သွားတယ်။ ကျောင်းတက်တယ်၊ ဘွဲ့ရတယ်၊ “အင်ဂျင်နီယာ”၊ “ဆရာဝန်”၊ “မန်နေဂျာ” ဆိုတဲ့ တံဆိပ်တွေ ထပ်ကပ်ခံရတယ်။ အဲဒီတံဆိပ်တွေကိုပဲ ကိုယ့်ရဲ့ “ဖြစ်တည်မှု” (Identity) လို့ အထင်မှားလာကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒါတွေ အားလုံးဟာ လူတွေ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရ လွယ်ကူအောင် ဖန်တီးထားတဲ့ “စကားလုံး အခွံ” တွေ သက်သက်ပါပဲ။
ပြဿနာက ဘယ်မှာ စသလဲဆိုတော့… အဲဒီ “ပညတ်” တွေကို တကယ့် “အရှိတရား” (ပရမတ်) လို့ ထင်မှတ်ပြီး အသေအလဲ ကာကွယ်လာတဲ့ အခါမှာ ဒုက္ခတွေ စတင်ပါတော့တယ်။ တစ်ယောက်ယောက်က ခင်ဗျားရဲ့ ရာထူးကို ထိခိုက်အောင် ပြောလိုက်ရင် ခင်ဗျား ဒေါသထွက်တယ်။ ဘာလို့လဲ။ “မန်နေဂျာ” ဆိုတဲ့ ပညတ်ကြီးကို “ငါ” လို့ သွားထပ်တူပြုထားလို့ပါ။ တကယ်တော့ မန်နေဂျာဆိုတာ လေထဲက စကားလုံးပါ။ အဲဒီစကားလုံးကို ဆဲလိုက်လို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ သွေးထွက်သွားတာ၊ အသားပဲ့ပါသွားတာ တစ်ခုမှ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ “ငါ့ကို စော်ကားတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တဒိဋ္ဌိက ဝင်ခံလိုက်တဲ့အတွက် စိတ်ထဲမှာ မီးဟုန်းဟုန်း တောက်သွားရတာပါ။
ပညတ်လောကကြီးဟာ ထောင်ချောက်တစ်ခုပါ။ ကျွန်တော်တို့ဟာ အဲဒီထောင်ထဲမှာ ရွှေတံဆိပ်တွေ၊ ငွေတံဆိပ်တွေ လိုက်လုနေကြတဲ့ အကျဉ်းသားတွေနဲ့ တူပါတယ်။ ဘယ်လောက်ပဲ အောင်မြင်အောင်မြင်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ချမ်းသာချမ်းသာ… တစ်နေ့ သေမင်းက လာခေါ်တဲ့အခါ အဲဒီ ပညတ်တံဆိပ်တွေ အားလုံးကို ထားခဲ့ရမှာချည်းပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဒီထောင်ချောက်ထဲကနေ လွတ်မြောက်ချင်ရင် ပထမဆုံး လုပ်ရမယ့် အလုပ်က “ပညတ်” ကို ပညတ်မှန်း သိအောင် ကြည့်တတ်တဲ့ မျက်လုံး (ပညာမျက်စိ) ကို တပ်ဆင်ဖို့ပါပဲ။
၂။ အလုပ်ခွင်ဆိုတာ ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးမည့် ဓာတ်ခွဲခန်း
လူတော်တော်များများက တရားအားထုတ်မယ်ဆိုရင် အလုပ်ကနေ ခွင့်ယူ၊ ဖုန်းတွေပိတ်၊ ရိပ်သာတစ်ခုခုမှာ သွားထိုင်နေမှ ရမယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ အဲဒါဟာ အင်မတန် ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ အမြင်ပါ။ ခင်ဗျားရဲ့ နေ့စဉ် အလုပ်ခွင်ဟာ တကယ့် ဝိပဿနာ ဉာဏ်ကို သွေးဖို့ အကောင်းဆုံး ကျောက်ပျဉ်ကြီးပါပဲ။
ရုံးမှာ အစည်းအဝေး လုပ်နေတယ် ဆိုပါစို့။ အထက်လူကြီးက ခင်ဗျားရဲ့ အကြံအစည်ကို ပယ်ချလိုက်တယ်။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရှေ့မှာ အရှက်ခွဲလိုက်တယ်။ သာမန် ပုထုဇဉ် အမြင်နဲ့ဆိုရင်… “ငါ့ကို အရှက်ခွဲတယ်၊ ငါ့ကို အသိအမှတ်မပြုဘူး” ဆိုပြီး ဒေါသတွေ၊ ဝမ်းနည်းမှုတွေ ပေါက်ကွဲထွက်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါဟာ “ပညတ်” နယ်ပယ်ထဲမှာ နစ်မွန်းသွားတာပါ။
ကဲ… အခု အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို “ပရမတ်” မျက်မှန်နဲ့ ပြန်ကြည့်ရအောင်။ အထက်လူကြီးဆီက ထွက်လာတဲ့ စကားသံတွေဟာ တကယ်တော့ “အသံလှိုင်း” (သဒ္ဒါရုံ) တွေ သက်သက်ပါပဲ။ အဲဒီ အသံလှိုင်းတွေက ခင်ဗျားရဲ့ နားစည် (သောတပသာဒ) ကို လာရိုက်ခတ်တယ်။ အဲဒီအခါမှာ “ကြားသိစိတ်” (သောတဝိညာဉ်) ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီကြားလိုက်တဲ့ အသံတွေကို ခင်ဗျားရဲ့ ဦးနှောက်ထဲက မှတ်ဉာဏ် (သညာ) ကနေ အဓိပ္ပာယ် ဖော်လိုက်တယ်။ “ဪ… ဒီစကားလုံးတွေက ကဲ့ရဲ့တဲ့ စကားလုံးတွေပါလား” လို့ ဘာသာပြန်လိုက်တယ်။ အဲဒီ ဘာသာပြန်ချက်အပေါ် မူတည်ပြီး မကျေနပ်တဲ့ “ဒေါသ” (သင်္ခါရ) ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ ပြီးတော့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ပူလောင်လာတဲ့ “ခံစားမှု” (ဒုက္ခဝေဒနာ) တွေ ပေါ်လာတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ် တစ်ခုလုံးမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ ကောင် ဘယ်နားမှာ ပါသလဲ။ အသံလှိုင်းလား။ နားစည်လား။ ကြားသိစိတ်လား။ ဒေါသလား။ ဝေဒနာလား။ ဘယ်အရာကမှ “ငါ” မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းတရားတွေ တိုက်ဆိုင်လို့ အကျိုးတရားတွေ ဆင့်ကဲ ဆင့်ကဲ ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ “ရုပ်နာမ် ယန္တရားကြီး” သက်သက်ပါပဲ။
ခင်ဗျားကသာ ရုံးခန်းထဲမှာ ထိုင်နေရင်း အဲဒီရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်ကို “ဪ… ဒေါသစိတ်လေး ပေါ်လာပါလား၊ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ပူလောင်တဲ့ ဖောက်ပြန်မှုလေး ဖြစ်နေပါလား” လို့ ဘေးကနေ ကြည့်နေတဲ့ “စောင့်ကြည့်သူ” အနေနဲ့ ရပ်တည်လိုက်နိုင်ရင်… အထက်လူကြီးရဲ့ ဆူပူမှုဟာ ခင်ဗျားကို ဘာဒုက္ခမှ မပေးနိုင်တော့ပါဘူး။ အလုပ်ခွင်ဟာ ခင်ဗျားအတွက် စိတ်ဖိစီးစရာ နေရာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာ ရှုပွားရာ နေရာစစ်စစ် ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။ အလုပ်လုပ်နေတာဟာ “ခန္ဓာကိုယ်” (ရုပ်) ပါ။ ခိုင်းစေနေတာက “စိတ်” (နာမ်) ပါ။ အဲဒီ ရုပ်နဲ့နာမ် အလုပ်လုပ်နေတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထပ်ချပ်မကွာ ကြည့်နေနိုင်ရင် ခင်ဗျားဟာ ရုံးခန်းထဲမှာတင် သောတာပန် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၃။ မိသားစု သို့မဟုတ် အလှပဆုံးသော သံယောဇဉ် သံကြိုးများ
အလုပ်ခွင်ထက် ပိုပြီး ရုန်းထွက်ရခက်တဲ့ ထောင်ချောက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ခင်ဗျား အမြတ်နိုးဆုံး၊ အချစ်ရဆုံးလို့ ထင်နေတဲ့ “မိသားစု” ပါပဲ။ “မေတ္တာ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တပ်ထားတဲ့ “တဏှာ” တွေဟာ သံသရာမှာ အကြောက်စရာ အကောင်းဆုံးသော ချည်နှောင်မှုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ခင်ဗျားက သားသမီးကို ချစ်တယ်လို့ ပြောတယ်။ တကယ်တော့ ခင်ဗျား ချစ်နေတာ သားသမီးကို မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ့သွေး၊ ငါ့သား၊ ငါ့သမီး” ဆိုတဲ့ “ငါ” ကို ပွားပြီး ချစ်နေတာပါ။ ကလေးက ခင်ဗျား မျှော်လင့်ထားသလို စာမတော်တဲ့အခါ၊ လိမ္မာရေးခြား မရှိတဲ့အခါ ခင်ဗျား ဒေါသထွက်တယ်။ စိတ်ဆင်းရဲရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ။ “ငါ့ကလေးက ဒီလို ဖြစ်ရမလား” ဆိုတဲ့ ပိုင်စိုးပိုင်နင်း အတ္တစိတ် (Ownership Ego) ကြောင့်ပါ။ ခင်ဗျား တကယ်သာ မေတ္တာစစ်နဲ့ ချစ်တာဆိုရင် သူ ဘယ်လိုအခြေအနေပဲ ရောက်ရောက်၊ သူ့ကံနဲ့သူ လာတဲ့ သတ္တဝါတစ်ဦးအဖြစ် နားလည်ပေးပြီး ခွင့်လွှတ်ပေးနိုင်ရမှာပေါ့။
ပရမတ်အမြင်နဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင်… ခင်ဗျားရဲ့ ဇနီး၊ ခင်ပွန်း၊ သားသမီး ဆိုတာတွေဟာ တကယ် မရှိပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အစားအသောက်တွေစားပြီး ကြီးထွားလာတဲ့ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေးကြီး (ရူပက္ခန္ဓာ) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ စိတ်ဟာလည်း အာရုံတွေနောက်ကို တကောက်ကောက် လိုက်နေတဲ့ နာမ်တရား အစုအဝေးသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခင်ဗျားရဲ့ ခန္ဓာ (ရုပ်နာမ်) နဲ့ သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာ (ရုပ်နာမ်) တို့ဟာ ဘဝဆိုတဲ့ ဘူတာရုံလေးမှာ ခဏလေး လာဆုံကြတဲ့ ခရီးသည်တွေ သက်သက်ပါပဲ။ ရထားဆိုက်ရင် ကိုယ့်ကံနဲ့ကိုယ် အသီးသီး လမ်းခွဲကြရမှာပါ။
ဒါကို သိလို့ မိသားစုကို ပစ်ထားရမယ်၊ တာဝန်မဲ့ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ ခင်ဗျား ရှာဖွေကျွေးမွေးပါ။ ပညာသင်ပေးပါ။ ဖျားနာရင် ပြုစုပါ။ ဒါပေမဲ့ “ငါ့ဟာ၊ ငါ့လူ” ဆိုတဲ့ တွယ်တာမှု အစေး (တဏှာ) ကိုတော့ ခွာထားပါ။ တာဝန်ကို အပြည့်အဝ ယူပါ၊ ဒါပေမဲ့ ရလဒ်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ် မထားပါနဲ့။ ကိုယ်လုပ်ပေးနိုင်တာ အကုန်လုပ်ပေးပြီးရင်၊ “သူ့ကံတရားအတိုင်း သူသွားလိမ့်မယ်” လို့ ဥပေက္ခာ ပြုတတ်ရပါမယ်။ မိသားစုအပေါ် တာဝန်ကျေပွန်စွာနဲ့ စောင့်ရှောက်ရင်း၊ တစ်ဖက်မှာလည်း သူတို့အပေါ် တွယ်တာနေတဲ့ ကိုယ့်စိတ်ကိုကိုယ် ပြန်ရှုမှတ်နေတာဟာ လူဝတ်ကြောင်တွေအတွက် အင်မတန် အစွမ်းထက်တဲ့ ပါရမီဖြည့်ကျင့်ခြင်းပါပဲ။ မိသားစုဟာ ခင်ဗျားကို သံသရာမှာ ဆွဲထားမယ့် သံကြိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ခင်ဗျားရဲ့ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ ဥပေက္ခာ ပါရမီတွေကို သွေးပေးမယ့် ဓားသွေးကျောက်တွေ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။
၄။ ပရမတ်ထွက်ပေါက်ဆီသို့ – ဒွါရ (၆) ပါး တံခါးဝမှ ကင်းစောင့်ခြင်း
ပညတ်လောကရဲ့ ထောင်ချောက်ထဲကနေ ပရမတ်ထွက်ပေါက်ဆီကို ဖောက်ထွက်ဖို့အတွက် တစ်ခုတည်းသော လက်နက်ဟာ “သတိပဋ္ဌာန်” ပါပဲ။ သတိထားတယ်ဆိုတာ တခြားမဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်ရဲ့ အာရုံခံ တံခါးပေါက် ၆ ပေါက် (မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ်) ကို ဖြတ်သန်းသွားတဲ့ အချက်အလက် တွေကို “ငါ” မပါဘဲ အရှိကို အရှိအတိုင်း စောင့်ကြည့်တာပါ။
မျက်စိကနေ အဆင်းကို မြင်တယ်။ “အို… လှလိုက်တာ၊ ငါ လိုချင်တယ်” လို့ မတွေးခင်မှာ “မြင်သိစိတ် ပေါ်သွားတယ်” လို့ ဖြတ်ရှုလိုက်ပါ။ လျှာပေါ်ကို အရသာရှိတဲ့ အစားအစာ ရောက်လာတယ်။ “ကောင်းလိုက်တာ၊ နောက်တစ်ပွဲ ထပ်စားဦးမယ်” လို့ လောဘ မဖြစ်ခင်မှာ “အရသာကို သိတဲ့စိတ်ကလေး ဖြစ်သွားတယ်” လို့ မှတ်လိုက်ပါ။
ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်ဟာ ဧည့်ခန်းကျယ်ကြီး တစ်ခုဆိုရင်၊ ခင်ဗျားရဲ့ ဉာဏ် (သတိ) ဟာ တံခါးဝမှာ ထိုင်နေတဲ့ ကင်းစောင့်သမားနဲ့ တူပါတယ်။ ဧည့်သည်တွေ (လောဘ၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းမှု၊ ပျော်ရွှင်မှု) ဝင်လာလိမ့်မယ်။ ကင်းစောင့်သမားက အဲဒီဧည့်သည်တွေကို ဝင်ခွင့်မပြုဘဲ အတင်း နှင်ထုတ်စရာ မလိုပါဘူး။ “ဪ… ဒေါသ ဝင်လာတယ်၊ လောဘ ဝင်လာတယ်” လို့ မျက်ခြေမပြတ် ကြည့်နေရုံပါပဲ။ ခင်ဗျားက ဧည့်သည်ကို ဧည့်သည်မှန်းသိပြီး လက်ဖက်ရည်မတိုက်ဘဲ (အာရုံမပြုဘဲ) စောင့်ကြည့်နေရင်၊ အဲဒီဧည့်သည်ဟာ သူ့ဘာသာသူ အိမ်ထဲကနေ ပြန်ထွက်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ဖြစ်ပြီးပျက်သွားတဲ့ အနိစ္စသဘောကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြုတာပါပဲ။
၅။ လုပ်ဆောင်သူ မရှိသော လှုပ်ရှားမှုများ
ဒီနေရာမှာ အနက်ရှိုင်းဆုံးသော အနတ္တသဘောကို ထပ်မံ ခွဲစိတ်ကြည့်ပါမယ်။ လူတွေက မေးတတ်တယ်… “ငါ မရှိဘူးဆိုရင် အခု စကားပြောနေတာ ဘယ်သူလဲ၊ အလုပ်လုပ်နေတာ ဘယ်သူလဲ၊ ထမင်းစားနေတာ ဘယ်သူလဲ” တဲ့။
အဖြေက ရှင်းပါတယ်။ “စကားပြောတဲ့ ဖြစ်စဉ် ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ပြောတဲ့ ‘လူ’ မရှိဘူး။ အလုပ်လုပ်တဲ့ ဖြစ်စဉ် ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ လုပ်တဲ့ ‘လူ’ မရှိဘူး။”
ဥပမာ – မိုးရွာတယ် ဆိုပါစို့။ မိုးရွာတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ တိမ်တွေ၊ လေထုဖိအားတွေ၊ ရေငွေ့တွေ ပေါင်းဆုံပြီး ရေပေါက်တွေ အောက်ကို ကျလာတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို “မိုးရွာတယ်” လို့ နာမည်တပ်လိုက်တာပါ။ အဲဒီမှာ “မိုး” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်ကြီးက တမင်သက်သက် ရွာချနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝ ဖြစ်စဉ်သက်သက်ပါ။
ထို့အတူပါပဲ။ ခင်ဗျား လမ်းလျှောက်နေတဲ့အခါ၊ ခြေထောက်ကို လှမ်းချင်တဲ့ ဆန္ဒ (နာမ်) ကြောင့် လေဓာတ် (ဝါယော) ရွေ့လျားပြီး ခြေထောက်ကြီး ရှေ့ကို ရွေ့သွားတာ (ရုပ်) ပါ။ ရုပ်နဲ့ နာမ် အချင်းချင်း အချိတ်အဆက်မိမိ အလုပ်လုပ်နေတာကို ခင်ဗျားရဲ့ အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု) က “ငါ လမ်းလျှောက်နေတယ်” လို့ သွားပြီး ခေါင်းစဉ်တပ်လိုက်တာပါ။ ဒီယန္တရားကြီး လည်ပတ်နေတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထွင်းဖောက်မြင်သွားတဲ့နေ့ဟာ ခင်ဗျားရဲ့ ပခုံးပေါ်က “ငါ” ဆိုတဲ့ တောင်ကြီးတစ်လုံး ပြုတ်ကျသွားတဲ့ နေ့ပါပဲ။
အဲဒီလို သိသွားတဲ့အတွက် ခင်ဗျားဟာ အလုပ်တွေ ဆက်မလုပ်တော့ဘဲ ငုတ်တုတ်ကြီး ထိုင်နေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပိုပြီးတောင် တက်တက်ကြွကြွ လုပ်နိုင်ပါသေးတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အရင်က အလုပ်လုပ်ရင် “ငါ အောင်မြင်ရမယ်၊ ငါ ရှုံးရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ” ဆိုတဲ့ အတ္တရဲ့ ဖိအားတွေ ရှိခဲ့ပေမယ့်၊ အခုအခါမှာတော့ “လုပ်စရာရှိတဲ့ အကြောင်းတရား (Cause) ကို အကောင်းဆုံး လုပ်မယ်၊ ဖြစ်လာမယ့် အကျိုးတရား (Effect) ဟာ ငါနဲ့မဆိုင်ဘူး၊ သဘာဝတရားပဲ” ဆိုတဲ့ အသိနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ်၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လုပ်ဆောင်နိုင်သွားလို့ပါပဲ။ အတ္တ မပါတဲ့ အလုပ်ဟာ အလွန် ထိရောက်ပြီး အင်မတန်မှလည်း အေးချမ်းပါတယ်။
၆။ လူဝတ်ကြောင်များ၏ သောတာပန် မစ်ရှင်
သာသနာ့သမိုင်းမှာ ရဟန်းတွေမှ မဟုတ်ပါဘူး၊ လူဝတ်ကြောင် သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ် တွေ ဒုနဲ့ဒေး ရှိခဲ့ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ဟာ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်မှာ နေထိုင်ရင်းနဲ့ပဲ အရိယာဖြစ်နိုင်တဲ့ အလားအလာ အပြည့်အဝ ရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ လူ့ဘောင်လောကဆိုတာ ပွတ်တိုက်မှု တွေ အများဆုံး နေရာပါ။ အဲဒီ ပွတ်တိုက်မှုတွေကပဲ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ဉာဏ်ကို ထက်မြက်အောင် သွေးပေးမယ့် အရာတွေပါ။
တောထဲမှာ တစ်ယောက်တည်း နေတဲ့သူဟာ ဒေါသထွက်စရာ အာရုံမရှိလို့ ဒေါသ မဖြစ်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရုံးမှာ၊ ဈေးမှာ၊ ကားမှတ်တိုင်မှာ လူပေါင်းစုံနဲ့ ဆက်ဆံနေရတဲ့ ခင်ဗျားတို့ကတော့ ဒေါသဖြစ်စရာ အာရုံတွေ ကြုံလာတဲ့အခါတိုင်း ကိုယ့်စိတ်ကိုကိုယ် ပြန်ရှုမှတ်ဖို့ အခွင့်အရေးတွေ အများကြီး ရနေတာပါ။ လောကဓံ တရားတွေက ခင်ဗျားတို့ကို ဆောင့်ကန်လိုက်တိုင်း၊ “ဪ… ဒုက္ခသစ္စာ ဆိုတာ ဒါပါလား” လို့ သိဖို့ အခွင့်အရေး ရလိုက်တာပါပဲ။ ဒါကြောင့် လူဝတ်ကြောင် ဘဝကို အပြစ်မတင်ပါနဲ့။ ခင်ဗျား ရပ်နေတဲ့ နေရာဟာ ဝိပဿနာအတွက် အကောင်းဆုံး စစ်မြေပြင်ပါပဲ။
၇။ နိဂုံးချုပ် – ထောင်ကို အလှမဆင်ပါနှင့်၊ ထွက်ပေါက်ကိုသာ ဖောက်ပါ
မိတ်ဆွေ… ခင်ဗျားရဲ့ ဘဝမှာ ကြိုးစားပမ်းစား ရှာဖွေနေတဲ့ အရာတွေဟာ တကယ်တော့ မီးလောင်နေတဲ့ ထောင်ကြီးထဲမှာ အခန်းကို လှအောင် ပြင်နေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ဆိုဖာအသစ် ဝယ်ထည့်မယ်၊ တီဗီအကြီးကြီး တပ်မယ်၊ ရွှေရောင်ဆေးတွေ သုတ်မယ်။ ဒါပေမဲ့ မီးကတော့ တဖြည်းဖြည်း နီးလာနေပါပြီ။ ခင်ဗျား ဘယ်လောက်ပဲ ထောင်ကို အလှဆင်ဆင်၊ သေမင်းက လာခေါ်တဲ့အခါ ခင်ဗျားဟာ အဝတ်ဗလာနဲ့ ငိုယိုပြီး ထွက်သွားရမှာပါပဲ။
ဒါကြောင့်… အခုကစပြီး ထောင်ကို အလှဆင်မယ့်အစား၊ ထောင်ဖောက်ဖို့ ကြိုးစားပါ။ ပညတ်ဆိုတဲ့ ထောင်နံရံတွေကို ပရမတ်ဆိုတဲ့ တူရွင်းနဲ့ ဖြိုချပါ။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို နေ့စဉ် အလုပ်ခွင်မှာ၊ မိသားစု အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ ဉာဏ်နဲ့ ထပ်ချပ်မကွာ စောင့်ကြည့်ပြီး ခွာချပစ်ပါ။
နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ သေမှ ရောက်မယ့် နေရာ မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တ ပျောက်ကွယ်သွားတဲ့ စက္ကန့်တိုင်းဟာ နိဗ္ဗာန်ရဲ့ အငွေ့အသက်ကို ခံစားနေရတာပါပဲ။ ပါရမီကို ဆင်ခြေမပေးပါနဲ့။ အချိန်ကို မဆွဲပါနဲ့။ ဒီနေ့၊ ဒီအချိန်၊ ခင်ဗျား အခု ရှူသွင်းလိုက်တဲ့ လေတစ်ချက်၊ ရှူထုတ်လိုက်တဲ့ လေတစ်ချက်ကစပြီး ခန္ဓာရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုအပေါ် သတိကပ်လိုက်ပါ။
ခင်ဗျားဟာ ပညတ်လောကရဲ့ မျက်လှည့်ပြကွက်တွေထဲကနေ ရုန်းထွက်ပြီး၊ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အစစ်အမှန် ပရမတ်နယ်ပယ်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တဲ့ သောတာပန် အရိယာသူတော်စင် တစ်ဦးအဖြစ် ဒီဘဝမှာတင် မလွဲမသွေ ရောက်ရှိနိုင်ပါစေလို့ လေးနက်စွာ လမ်းညွှန်လိုက်ပါတယ်။
အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။