-
တရားအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ အများဆုံး မှားယွင်းတတ်တဲ့ အချက်ကတော့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ်ကလေးတွေကို “ငါ သိတယ်”၊ “ငါ ခံစားရတယ်” လို့ အထင်မှားပြီး သိမ်းပိုက်ထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း လက်တွေ့ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီ သိစိတ်ဆိုတာဟာ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ မဟုတ်ဘဲ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့ရမှာပါ။ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ဆိုတာ ဘာလဲ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ် မှန်သမျှကို ဝိဉာဏ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ်၊ နားနဲ့ အသံ တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ ကြားသိစိတ်၊ နှာခေါင်းမှာ ပေါ်လာတဲ့ နံစိတ်၊ လျှာမှာ ပေါ်လာတဲ့ အရသာသိစိတ်၊…
-
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အလုပ်တွေ အကုန်ချပြီး မျက်စိမှိတ်ထိုင်နေမှ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ်ဘဝ သွားလာလှုပ်ရှားနေရင်းနဲ့လည်း ဖြစ်ပျက်ကို လေ့လာလို့ ရပါတယ်။ ကားမောင်းနေရင်း ဒေါသထွက်လာရင်၊ အဲဒီ ဒေါသထွက်တဲ့ သဘောလေးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတာပါပဲ။ ပြီးရင် သူဟာသူ ပြန်ပျက်သွားပါတယ်။ “ငါ ဒေါသထွက်တယ်” လို့ ထင်နေမယ့်အစား၊ ဒေါသစိတ်ကလေး ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတာကို အသာလေး လေ့လာကြည့်ပါ။ ဘာကိုမှ အတင်း ဖယ်ရှားပစ်စရာ မလိုပါဘူး။ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာသမျှကို သူ့သဘောသူ ဆောင်နေတယ်လို့ သိပေးရုံပါပဲ။ အဲဒီလို လေ့လာတာဟာ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အနတ္တကို လက်တွေ့ ဆင်ခြင်တာပါပဲ။ အခု စာဖတ်နေရင်းနဲ့ ပြောင်းလဲသွားတဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ သိမှုလေးကို ခဏလောက် အကဲခတ်ကြည့်ပါဦး။
-
Misconception ဆိုတာ မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချမှုပါ။ သူက ဘယ်မှာ ဖြစ်တာလဲဆိုတော့ ဝေဒနာရဲ့နောက်မှာ ဖြစ်တာပါ။ ဘယ်လိုဖြစ်လဲဆိုရင်တော့ အာရုံနဲ့ ဒွါရတိုက်လိုက်တဲ့အခါ ဖဿဆိုတဲ့ စေတသိတ် ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးရင် သူ့ကြောင့်ပဲ ဝေဒနာ ဆိုတာ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဝေဒနာမှာ သုံးမျိုးရှိပါတယ်။ ဒုက္ခ၊ သုခ၊ ဥပေက္ခာ ဆိုပြီး ကွဲပါတယ်။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာနဲ့ စိတ်မှာ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပေက္ခာဝေဒနာဆိုတာ အကောင်းအဆိုးမဟုတ် ခံစား၍မရသော ဝေဒနာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်မှာက သုခ၊ ဒုက္ခ၊ ဥပေက္ခာ သုံးမျိုးစလုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဝေဒနာနောက်မှာ တဏှာ မာန ဒိဋ္ဌိလိုက်ပါတယ်။ ဒိဋ္ဌိဆိုတာ misconception ပါ။ ဝေဒနာကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။…
-
လောကကြီးထဲမှာ မှီတင်းနေထိုင်ကြတဲ့ လူသားတွေ၊ ရဟန်းသံဃာတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် အပြင်ပန်း အသွင်အပြင်အားဖြင့်တော့ အားလုံးဟာ တူညီတဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွဲ့စည်းပုံတွေနဲ့ပဲ ရပ်တည်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းနဲ့ အရှိတရားကို သိမြင်တဲ့ ဉာဏ်အဆင့်မှာတော့ ပုထုဇဉ်နဲ့ အရိယာ ဆိုပြီး ကြီးမားတဲ့ ကွာခြားချက်ကြီး ရှိနေပါတယ်။ ဒီကွာခြားချက်ကို တန်ခိုးပြာဋိဟာတွေ၊ ထူးခြားတဲ့ အလင်းရောင်တွေနဲ့ တိုင်းတာလို့ မရပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အစဉ်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်ရုပ်ဖြစ်စဉ်တွေအပေါ် တုံ့ပြန်ပုံကို ကြည့်ပြီး သဘာဝကျကျ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ခွဲခြား သိမြင်နိုင်ပါတယ်။ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) အပေါ် တုံ့ပြန်ပုံ ကွာခြားခြင်း ပုထုဇဉ်နဲ့ အရိယာတို့ရဲ့ အဓိက အကျဆုံး ကွာခြားချက်ဟာ အာရုံတစ်ခုခုနဲ့ တိုက်မိတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့…
-
အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို ဝင်ရောက်လာတာဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သင်္ကန်းတောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စာပေသင်ကြားခြင်းသက်သက်နဲ့ အချိန်ကုန်နေမယ်ဆိုရင် ဒီမူလရည်ရွယ်ချက်ဟာ ပျောက်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ တကယ့်လက်တွေ့ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် မိမိခန္ဓာမှာ အစဉ်အမြဲ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်နဲ့ရုပ်ရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှုတွေကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာတဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ နာမ်နှင့်ရုပ်ကို အမှန်အတိုင်း ရှုမြင်ခြင်း ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးနေတဲ့ သဘောတရားကို ရုပ် လို့ခေါ်ပြီး၊ အကောင်အထည်မရှိဘဲ သိတတ်၊ ခံစားတတ်၊ မှတ်သားတတ်၊ စေ့ဆော်တတ်တဲ့ သဘောတရားတွေကို နာမ် လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သိစိတ်ဆိုတာ ဝိဉာဏ် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်၊ နံစိတ်၊ အရသာသိစိတ်၊ အထိအတွေ့သိစိတ်၊ ကြံတွေးစိတ်…
-
တကယ်တမ်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်နေတဲ့ ရုပ်နဲ့ သိမှု ဝိဉာဏ် အစရှိတဲ့ နာမ်တရားတွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲလို့ ဘာမှ ရှာမတွေ့နိုင်ပါဘူး။ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက်နေတာကလွဲပြီး တခြား ဘာမှ မရှိပါဘူး။ ဒီအမှန်တရားကို မမြင်လို့ ‘ငါ’ လို့ ဆုပ်ကိုင်မိပြီး ပူလောင်ရတာပါ။ ငါ့ဥစ္စာလို့ ပြောပေမယ့်လည်း ငါ့ဥစ္စာဆိုတဲ့ ပိုက်ဆံတွေကို ဗိုက်ထဲ ထည့်ထားလို့ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ အားလုံးက စနစ်တွေပေါ်ကနေ ကိုယ့်ရဲ့ ဥစ္စာလို့ သဘောတူထားတဲ့သဘောသာ ရှိပါတယ်။ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ တခြားကလာတာမဟုတ်ဘဲ အရှိကို အရှိအတိုင်း မသိမှုကနေ လာတာပါ။ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ သဘာဝကို အရှိအတိုင်း မြင်အောင် ကြည့်လိုက်တာနဲ့ အမြင်မှားတွေ ပြုတ်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒီနေ့ ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့…
-
တရားအာထုတ်တဲ့ အခါမှာ အရေးအကြီးဆုံးနေရာက သင်္ခါရ တွေအကုန်လုံးဟာ ဒုက္ခတွေချည်း သက်သက်သာ ဆိုတာကို သဘောပေါက် ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ခါရ တရား ဆိုတာကတော့ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကျိုးတရား မှန်သမျှကို သင်္ခါရ လို့ခေါ်ပါတယ်။ သင်္ခါရတရားတိုင်းဟာ အနိစ္စ ဆိုတဲ့ မမြဲမှုနဲ့၊ ဒုက္ခ ဆိုတဲ့ စက်ဆုပ်စရာ အသုံးမကျခြင်း နဲ့ အနတ္တ ဆိုတဲ့ သတ္တဝါ မဟုတ်ဆိုတဲ့ သဘော သုံးမျိုးလုံး ပြောနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ သင်္ခါရ ဒုက္ခကို မြင်လာနိုင်စေဖို့အတွက် အနိစ္စဆိုတာကို အရင်ဆုံး သိအောင် လုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဥပမာ လောဘစိတ်ကလေး တစ်ခု ဖြစ်တယ် သူသည် အကြောင်းတခုခုကြောင့် ဖြစ်လာရတယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက်ရင်…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တိုင်း နေ့စဉ် ရွတ်ဆိုပူဇော်နေတဲ့ ရတနာသုံးပါးထဲမှာ “သံဃာရတနာ” ဆိုတာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီစကားလုံးကို အစဉ်အလာအရ နှုတ်ကနေ အလွတ်ကျက် ရွတ်ဆိုနေရုံသက်သက်လား၊ ဒါမှမဟုတ် ဒီစကားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်က အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကို ကိုယ်တွေ့ဉာဏ်နဲ့ သေချာ သိမြင်ပြီးမှ ပူဇော်နေတာလား ဆိုတာ မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည် မေးခွန်းထုတ်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်လာပါပြီ။ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုသက်သက်မှ ရုန်းထွက်ခြင်း ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက သင်ကြားပေးလိုက်တဲ့ အသိတွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်က ပြောတဲ့ စကားတွေကို အကန်းယုံ ယုံကြည်ပြီး လိုက်လုပ်တတ်တဲ့ အလေ့အထ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက်ဆိုရင် သူများပြောတိုင်း မယုံဘဲ၊ ခန္ဓာက ပြသနေတဲ့ အဖြေကို ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းပြီး လေ့လာကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။…
-
အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်မှာ သင်္ကန်းတောင်းခဲ့တဲ့ စကားရပ်ကို နေ့စဉ် ပြန်လည် ဆင်ခြင်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲက လွတ်မြောက်လို၍ ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ကတိကဝတ်နဲ့ သင်္ကန်းကို တောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ စာချ၊ စာသင် စတဲ့ ကိစ္စတွေကြားမှာ ဒီကတိကဝတ်ကို တကယ်ပဲ အသက်သွင်းနေသလား၊ သံသရာကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ ပြင်းပြနေသေးရဲ့လား ဆိုတာကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးရပါမယ်။ ယနေ့ခေတ် သာသနာ့ဘောင်မှာ အများဆုံး တွေ့နေရတာက စာပေသင်ကြားခြင်း (ပရိယတ္တိ) သက်သက်နဲ့ပဲ သံသရာက လွတ်မြောက်တော့မလို၊ တာဝန်ကျေပြီလိုလို ယူဆနေကြတဲ့ အလေ့အထကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိဋကတ်သုံးပုံကို အာဂုံဆောင်နိုင်တာ၊ အဘိဓမ္မာ သဘောတရားတွေကို အလွတ်ရွတ်ဆိုနိုင်တာ၊ ရုပ်နာမ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံတွေကို စာအုပ်ထဲကနေ…
-
သေချာ လေ့လာကြည့်ရင် အဲဒီမှာ ငါဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက ငြိမ်သက်သွားတဲ့ ရုပ်တရားရယ်၊ သက်သာသွားတယ်လို့ သိနေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ရယ်၊ ခံစားနေတဲ့ ဝေဒနာရယ်… ဒီ ခန္ဓာငါးပါး အစုအဝေးလေးပဲ ရှိပါတယ်။ ပင်ပန်းတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေချုပ်ပြီး သက်တောင့်သက်သာရှိတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေ အစားထိုးလာတာ သက်သက်ပါ။ ဒါကို ‘ငါနားရပြီ’ လို့ အမြင်မှားနေတာပါ။ ဒီအမြင်မှားလေး ပြုတ်သွားရင် စိတ်ဟာ ပိုပြီး ပေါ့ပါးသွားပါတယ်။ ဘာကိုမှ ပိုင်ဆိုင်တဲ့သူ မရှိဘဲ သဘာဝတရားတွေ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဆက်စပ် ဖြစ်ပေါ်နေတယ်ဆိုတာကို လက်ခံလိုက်ရင် ပိုပြီး အေးချမ်းသွားပါတယ်။ အခု လှဲနေ၊ ထိုင်နေရင်း သက်တောင့်သက်သာဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောလေးကို သက်သက်သာသာလေး စောင့်ကြည့်ပေးလို့ ရမလား။