-
ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်တွေထဲမှာ ဒီဉာဏ်နှစ်ခုက အခြေခံအကျဆုံး နံပါတ် (၁) နဲ့ (၂) ဉာဏ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာပြီဆိုရင်၊ ဒီဉာဏ်နှစ်ခုလောက်တော့ သေချာပေါက် နားလည်ထားသင့်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီဉာဏ်တွေဟာ အသိဉာဏ် သိပ်မထက်မြက်တဲ့ သူတွေ (ဒွိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ) တောင်မှ ကြိုးစားရင် ရနိုင်၊ သိနိုင်တဲ့ ဉာဏ်တွေဖြစ်လို့ပါပဲ။ နောက်ပိုင်း အဆင့်မြင့်တဲ့ ဉာဏ်တွေ တက်လာတဲ့အခါမှာလည်း ဒီအခြေခံဉာဏ်နှစ်ခု ခိုင်မာရဲ့လား ဆိုတာကို အမြဲပြန်လည် စမ်းစစ်ခံရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဉာဏ်နှစ်ပါး အကြောင်းနဲ့၊ အဲဒီဉာဏ်တွေကနေတဆင့် “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) ဘယ်လို ကွာကျသွားသလဲ ဆိုတာကို ရှင်းပြပါ့မယ်။ (၁) ရုပ်နဲ့ နာမ်ကို ခွဲခြားသိသောဉာဏ် (နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်) ဒါကတော့ ဘယ်အရာက ရုပ် (ခန္ဓာကိုယ်ပိုင်း)…
-
တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ မျက်စိမှိတ်ပြီး တင်ပျဉ်ခွေ ထိုင်နေမှ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်) နဲ့ စိတ် (နာမ်) မှာ အခု ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့် ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ သိနေတာဟာ တကယ့် ဝိပဿနာအလုပ်ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်မီးဖိုချောင်ဟာ အကောင်းဆုံး ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်အလုပ်တွေ လုပ်တဲ့အခါ အဓိက ပြောင်းရမယ့် အမြင်က “ငါ လုပ်နေတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) ကို ဖယ်ရှားဖို့ပါပဲ။ အလုပ်လုပ်နေတာ “ငါ” မဟုတ်ပါဘူး။ “လုပ်ချင်တဲ့ စိတ်” ကြောင့် “ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လှုပ်ရှားနေတာ” သက်သက်ပါ။ အောက်ပါ အိမ်အလုပ်တွေမှာ ဒီလို ခွဲခြားပြီး အကဲခတ်ကြည့်ပါ။…
-
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်သည် အင်မတန်မှ ကြီးကျယ်မြင့်မားပြီး ကြည်ညိုဖွယ်ရာ ကောင်းလှပါသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မျက်မြင်တွေ့ရှိနေရသော ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မြတ်စွာဘုရား မူလဟောကြားခဲ့သည့် အနှစ်သာရများနှင့် များစွာ ကင်းကွာနေပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ မိရိုးဖလာ အစွဲအလမ်းများ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမျိုးရေး အယူအဆများဖြင့် ရောထွေးရှုပ်ထွေးနေသည်ကို တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ တကယ့်အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်သည် အပေါ်ယံ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်းကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံအားထုတ်ရသည့် လမ်းစဉ်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိရိုးဖလာ အပေါ်ယံ ယုံကြည်မှုများမှသည် သန့်စင်သော ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အနှစ်သာရဆီသို့ ပြန်လည် ချဉ်းကပ်ရန် အထူးပင် လိုအပ်နေပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန် ဗုဒ္ဓသာသနာ ဆိုသည်မှာ မြတ်စွာဘုရား၏…
-
သံဃာ့ဂုဏ်တော်များသည် ပုထုဇဉ်ရဟန်းများတွင် အနှစ်သာရအားဖြင့် မရှိသကဲ့သို့၊ လူဝတ်ကြောင် အရိယာများတွင်လည်း ဘဝအနေအထားအရ အပြည့်အဝ ထင်ဟပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။ အရိယာဖြစ်ပြီး ရဟန်းအသွင်ဆောင်သော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်များတွင်မှသာ အောက်ပါအတိုင်း တစ်ထပ်တည်း ကျနိုင်ပါသည်။ ၁။ သုပ္ပဋိပန္နော (ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း) ဤဂုဏ်တော်သည် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး” အကျင့်ကို အမှန်တကယ် ကျင့်ကြံခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုထုဇဉ်ရဟန်းသည် မဂ်ဖိုလ်မရသေး၍ ဤဂုဏ်နှင့် မပြည့်စုံပါ။ လူအရိယာသည် မဂ်ဖိုလ်ရသော်လည်း လူ့ဘောင်၏ ကာမဂုဏ်များကြားတွင် ပြန်လည်ကျက်စားနေရသဖြင့် “အစဉ်တစိုက် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း” ဟူသော ရဟန်းတို့၏ အနိမ့်ဆုံး စံနှုန်း (ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များ) နှင့် ကင်းကွာနေသည်။ အရိယာရဟန်းမှာမူ အတွင်းသန္တာန်၌ မဂ်ဉာဏ်ရှိသလို၊ အပြင်ပန်း၌လည်း လောကီအာရုံများကို စွန့်ပယ်ကာ သာသနာ့ဘောင်တွင် အမြဲတမ်း ကောင်းစွာကျင့်နေသူ ဖြစ်သဖြင့်…
-
မိတ်ဆွေ… ကျွန်တော်တို့ဟာ အမှန်တရားနဲ့ နီးနီးလေးတင် ရှိနေလျက်နဲ့ အင်မတန် ဝေးကွာနေကြတာပါ။ လူတော်တော်များများဟာ လောဘနဲ့ ဒေါသကိုတော့ မကောင်းမှန်း သိကြတယ်၊ ရှောင်ဖို့လည်း ကြိုးစားကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း ကျွန်တော်တို့ကို အပါယ်ငရဲဆီ တွန်းပို့နေတဲ့ တကယ့် တရားခံကတော့ “မောဟ” ဆိုတဲ့ အမှန်မသိမှု ငရဲမျိုးစေ့ပါပဲ။ မောဟကို အကုန်မပယ်နိုင်သေးရင်တောင်မှ၊ ဒိဋ္ဌိ (အမြင်မှား) နဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာ (သံသယ) ကွာသွားတဲ့ “သောတာပန်” အဆင့်ကို ရောက်သွားရင်၊ လောဘ ဒေါသတွေ ရှိနေသေးရင်တောင်မှ အပါယ်ကိုတော့ ဘယ်တော့မှ မကျတော့ပါဘူး။ အဲဒါကြောင့်လည်း “ဒိဋ္ဌိ” ကို အပါယ်မျိုးစေ့လို့ ခေါ်ကြတာပါ။ ၁။ မှန်ထဲက အရိပ်နှင့် “ငါ” ဟူသော အမြင်မှား ဒိဋ္ဌိဆိုတာ ရှင်းရှင်းလေးပါ။…
-
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အတိတ်ကို ပြန်တွေးတာ၊ အနာဂတ်ကို မှန်းဆတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ သက်သက်လေး ကြည့်နေတာပါ။ ဒီနေ့ လက်တွေ့လုပ်ကြည့်ပါ။ အသံတစ်ခု ကြားလိုက်တဲ့အခါ အဲဒီအသံလေး ဘယ်လို ဆုံးသွားလဲဆိုတာ လိုက်ကြည့်ပါ။ အတွေးတစ်ခု ဝင်လာရင် အဲဒီအတွေးလေး ဘယ်လို ပျောက်သွားလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အစကို မကြည့်ဘဲ အဆုံးသတ် (ပျက်သွားတာ) ကိုပဲ သတိထားကြည့်ပါ။ အတင်းလိုက်ဖျောက်စရာ မလိုပါဘူး၊ သူ့ဘာသာ ပျက်သွားတာကိုပဲ ကြည့်ရမှာပါ။ ပျက်သွားတာကို မြင်ပါများလာရင် ဘာကိုမှ ဆုပ်ကိုင်ထားစရာ မရှိဘူးဆိုတာ ကိုယ်တိုင် သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ အရှိကို အရှိအတိုင်း မြင်တာဟာ လွတ်မြောက်ခြင်းပါပဲ။ ကြားလိုက်တဲ့ အသံလေးဟာ ကြားပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျောက်မသွားဘူးလား။
-
လောကမှာ လူတွေကို သံသရာထဲ နစ်မြုပ်စေတတ်တဲ့ အာသဝတရား လေးပါး ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ၊ ဒိဋ္ဌာသဝ နဲ့ အဝိဇ္ဇာသဝ တို့ပါပဲ။ အဝိဇ္ဇာသဝ ဆိုတာကတော့ သစ္စာလေးပါးကို မသိတဲ့အတွက် သံသရာထဲ နစ်မြုပ်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ အဝိဇ္ဇာသဝကနေ လုံးဝ ကင်းစင်လွတ်မြောက်ချင်ရင်တော့ ရဟန္တာဖြစ်မှသာ ရမှာပါ။ သောတာပတ္တိ ပထမမဂ်မှာတော့ အဝိဇ္ဇာသဝရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံကို ပယ်သတ်နိုင်ပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ လူတွေကို အများဆုံး ဒုက္ခပေးပြီး အပါယ်ကျအောင် လှည့်စားနေတာကတော့ ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ နဲ့ ဒိဋ္ဌာသဝ တွေပါပဲ။ ကာမာသဝ ဆိုတာ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေကို လိုချင်နှစ်သက်တာပါ။ ဥပမာ- ကိုယ့်သားသမီးလေးတွေ အဆင်ပြေတာကို မြင်ချင်တယ် ဆိုပါစို့။ “ငါ့သားသမီး” လို့ ထင်နေတာက…
-
“အာဟုနေယျာ” (အဝေးမှ ဆောင်လာသော အလှူကို ခံထိုက်ခြင်း) ==================================== ဂုဏ်တော်သည် ဝိနည်းအရ သင်္ကန်းဝတ်ထားရုံမျှဖြင့် မရနိုင်ဘဲ၊ တရားအားထုတ်မှု (ဝိပဿနာ/မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကြောင့် ရရှိလာသော အရိယာမဂ်ဉာဏ်အပေါ်၌သာ တိုက်ရိုက်အခြေခံကြောင်း အောက်ပါကျမ်းဂန်အထောက်အထားများဖြင့် သက်သေပြနိုင်ပါသည်။ ________________________________________ ၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ) အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “အာဟုနေယျ” ဂုဏ်တော်ကို အကျယ်ဖွင့်ဆိုရာတွင် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ရှိသူကိုသာ ရည်ညွှန်းကြောင်း ဤသို့ဆိုပါသည်။ “စတုန္နံ မဂ္ဂါနံ စတုန္နံ ဖလာနဉ္စ ဝသေန အာဟုနံ အရဟတီတိ အာဟုနေယျော။” (မဂ်လေးပါး၊ ဖိုလ်လေးပါးတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အဝေးမှဆောင်လာသော အလှူကို ခံထိုက်သောကြောင့် အာဟုနေယျ မည်၏။) • ကျမ်းကိုးအချက်: မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုသည်မှာ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်မှု၏ နောက်ဆုံးရလဒ်များ ဖြစ်သည်။…
-
========================================== “သုပ္ပဋိပန္နော” ======== ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်ကို “ဝိနည်းကျင့်တာ” လို့ ပြောကြတာဟာ အပေါ်ယံ အသွင်သဏ္ဌာန် (ပညတ်) အမြင်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ ယခုဆွေးနွေးနေတဲ့ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (ဝိပဿနာ) ကို ကျင့်ခြင်း” ဆိုတာကမှ စစ်မှန်တဲ့ သံဃာ့ဂုဏ်တော်ရဲ့ အနှစ်သာရ (ပရမတ္ထ) အမြင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခိုင်အမာ ကိုးကားနိုင်တဲ့ ကျမ်းဂန်နဲ့ အထောက်အထားတွေကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြပေးပါမယ်။ ၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ) သံဃာ့ဂုဏ်တော်တွေကို အကျယ်ဆုံး ရှင်းပြထားတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ မှာ “သုပ္ပဋိပန္နော” ကို ဒီလို ဖွင့်ဆိုထားပါတယ် – “သမ္မာပဋိပန္နတ္တာ သုပ္ပဋိပန္နော” (မှန်ကန်စွာ ကျင့်သောကြောင့် သုပ္ပဋိပန္န မည်၏။)…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင်များ နေ့စဉ် ရွတ်ဆိုပူဇော်နေကြသော “ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” ဟူသည့် သရဏဂုံသုံးပါးတွင် ‘သံဃာ’ ဟူသော ရတနာတစ်ပါး ပါဝင်ပါသည်။ သို့သော် “ထိုသံဃာရတနာ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ သင်္ကန်းဝတ်ရုံထားသော ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းသည် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ ရတနာအစစ် ဖြစ်ပါသလား” ဆိုသည့် မေးခွန်းကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ၊ ပရမတ်အမြင်ကျကျ ဆန်းစစ်ကြည့်ရန် အလွန်ပင် လိုအပ်လှပါသည်။ ဤသို့ ဆန်းစစ်ခြင်းသည် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ ဝေဖန်ပြစ်တင်ရန် မဟုတ်ဘဲ၊ ဗုဒ္ဓရှင်တော်မြတ်၏ မူလအာဘော်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်စေရန်နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပုထုဇဉ်ဘဝ၏ အန္တရာယ်မှ ရုန်းထွက်နိုင်ရေးအတွက် သတိပေး နှိုးဆော်ရန်သာ ဖြစ်ပါသည်။ သမုတိသံဃာ နှင့် အရိယာသံဃာ စာပေကျမ်းဂန်များအရ…