==========================================

“သုပ္ပဋိပန္နော”

========

ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်ကို “ဝိနည်းကျင့်တာ” လို့ ပြောကြတာဟာ အပေါ်ယံ အသွင်သဏ္ဌာန် (ပညတ်) အမြင်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ ယခုဆွေးနွေးနေတဲ့ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (ဝိပဿနာ) ကို ကျင့်ခြင်း” ဆိုတာကမှ စစ်မှန်တဲ့ သံဃာ့ဂုဏ်တော်ရဲ့ အနှစ်သာရ (ပရမတ္ထ) အမြင် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခိုင်အမာ ကိုးကားနိုင်တဲ့ ကျမ်းဂန်နဲ့ အထောက်အထားတွေကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြပေးပါမယ်။

၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ)

သံဃာ့ဂုဏ်တော်တွေကို အကျယ်ဆုံး ရှင်းပြထားတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ မှာ “သုပ္ပဋိပန္နော” ကို ဒီလို ဖွင့်ဆိုထားပါတယ် –

“သမ္မာပဋိပန္နတ္တာ သုပ္ပဋိပန္နော” (မှန်ကန်စွာ ကျင့်သောကြောင့် သုပ္ပဋိပန္န မည်၏။)

အဲဒီမှာ “မှန်ကန်သော အကျင့်” ဆိုတာ ဘာလဲလို့ ထပ်ရှင်းတဲ့အခါ “မဇ္ဈိမပဋိပဒါ” (အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်) လို့ ညွှန်းပါတယ်။ မဇ္ဈိမပဋိပဒါ ဆိုတာဟာ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး” ကလွဲလို့ အခြားမရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် သုပ္ပဋိပန္နော ဆိုတာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကျင့်တာလို့ ပြောတာဟာ ကျမ်းဂန်နဲ့ အညီညွတ်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ သံယုတ္တနိကာယ် (သာဝကသုတ်)

မြတ်စွာဘုရားရှင်က သံဃာ့ဂုဏ်တော်တွေကို ဟောကြားတဲ့အခါ “ဘဂဝတော သာဝကသံဃော” (မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တပည့်သား သံဃာ) လို့ သုံးနှုန်းပါတယ်။

• “သာဝက” ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ “တရားကို နာယူပြီး ကျင့်ကြံသူ” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။

• မြတ်စွာဘုရား ဟောတဲ့တရားရဲ့ အနှစ်သာရဟာ သစ္စာလေးပါး ဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီသစ္စာလေးပါးကို သိဖို့ ကျင့်ရမယ့်လမ်းက မဂ္ဂသစ္စာ (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ဖြစ်ပါတယ်။

• ဝိနည်းဆိုတာကတော့ ရဟန်းတွေ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ဖို့ “အကာ” မျှသာ ဖြစ်ပြီး၊ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ရဖို့အတွက်ကတော့ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး” (သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ) ကိုပဲ ကျင့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးနှင့် ဝိနည်း၏ ဆက်စပ်မှု

ဝိနည်းကို ကျင့်တာဟာ “သီလမဂ္ဂင်” (သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ) ထဲမှာ အကျုံးဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ –

• ဝိနည်းသက်သက်ကျင့်ခြင်း: ပုထုဇဉ်တွေလည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ သံသရာလွတ်ကြောင်း “သုပ္ပဋိပန္နော” အစစ် မဖြစ်သေးပါဘူး။

• မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကျင့်ခြင်း: သီလတင်မကဘဲ သမာဓိနဲ့ ပညာ (ဝိပဿနာ) ပါ ပေါင်းစပ်မှသာ အရိယာဖြစ်နိုင်တဲ့ “သုပ္ပဋိပန္နော” ဂုဏ်ကို ရတာပါ။

၄။ စာမူဖိုင်ပါ အထောက်အထား (သင်ပေးပို့ထားသော စာစုများ)

သင်ပေးပို့ထားတဲ့ “ဘုန်းကြီးတွေ တရားအားထုတ်ဖို့ လိုတယ်” ဆိုတဲ့ ဖိုင်ထဲမှာ အခုလို အတိအကျ ပါပါတယ် –

“သံသရာက လွတ်ကြောင်း မဂ္ဂင်အကျင့် (ဝိပဿနာအကျင့်) မဂ္ဂသစ္စာကို မလုပ်ပါက နိရောဓတွင် လမ်းမဆုံးနိုင်ပဲ ဒုက္ခသစ္စာတွင် လမ်းဆုံးနေပါတယ်။”

ဒါဟာ အင်မတန် ခိုင်မာတဲ့ အချက်ပါ။ ဝိနည်းဆိုတာ “ဝဋ်” ထဲမှာ ကောင်းကောင်းနေဖို့ (သမုဒယသစ္စာ) အတွက် အထောက်အပံ့ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့်၊ “ဝဋ်” က လွတ်ဖို့ကတော့ မဂ္ဂသစ္စာ (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကို ကျင့်မှသာ ရနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

“သုပ္ပဋိပန္နော” ကို ဝိနည်းကျင့်တာလို့ ပြောသူတွေဟာ အပွင့်အခက်ကို ကြည့်ပြီး ပြောနေကြတာပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ကတော့ အမြစ် (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကို ကြည့်ပြီး ပြောတာ ဖြစ်ပါတယ်။

• ဝိနည်းကျင့်ရုံနဲ့ အရိယာမဖြစ်နိုင်ပါ။

• မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကျင့်မှသာ အရိယာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

• အရိယာဖြစ်မှသာ သံဃာရတနာ မြောက်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် “သုပ္ပဋိပန္နော = မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကျင့်ခြင်း” ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အစရှိတဲ့ အဋ္ဌကထာကျမ်းများနဲ့ အပြည့်အဝ ကိုက်ညီတဲ့ အယူအဆ ဖြစ်ပါတယ်။

“ဥဇုပ္ပဋိပန္နော”

========

(ဖြောင့်မတ်စွာကျင့်ခြင်း) ဂုဏ်တော်သည် ဝိနည်းအရ ဟန်ဆောင်မှုကင်းခြင်းမျှသာမဟုတ်ဘဲ၊ တရားအားထုတ်မှု (ဝိပဿနာ/မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) အတွက်သာ ဖြစ်ကြောင်း အောက်ပါကျမ်းဂန်အထောက်အထားများဖြင့် ခိုင်မာစွာ သက်သေပြနိုင်ပါသည်။

________________________________________

၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ)

အဋ္ဌကထာဆရာအရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “ဥဇုပ္ပဋိပန္နော” ကို ဤသို့ အနက်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

“ဥဇုပ္ပဋိပန္နောတိ အကုဋိလပဋိပန္နော။ အယဉှိ သံဃော မာယာသာဌေယျာဒိဝေဓဗျာဘာဝါ ဥဇုမဂ္ဂပဋိပန္နတ္တာ ဥဇုပ္ပဋိပန္နော။”

• အဓိပ္ပာယ်: ဥဇုပ္ပဋိပန္နောဆိုသည်မှာ ကောက်ကျစ်ခြင်း (ကုဋိလ) မရှိဘဲ ကျင့်ခြင်းဖြစ်သည်။ မာယာ (မိမိအပြစ်ကို ဖုံးကွယ်ခြင်း) နှင့် သာဌေယျ (မရှိသောဂုဏ်ကို ထုတ်ဖော်ခြင်း) တို့ မရှိတော့သည့် “ဥဇုမဂ္ဂ” (ဖြောင့်မတ်သော မဂ်လမ်းစဉ်) ကို ကျင့်သောကြောင့် ဖြောင့်မတ်စွာကျင့်သူ မည်၏။

• ကျမ်းကိုးအချက်: ဤနေရာတွင် “ဖြောင့်မတ်သော မဂ်လမ်းစဉ်” ဆိုသည်မှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကိုသာ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး ကိလေသာကို ဖယ်ရှားသော ဝိပဿနာအကျင့်သည်သာ စိတ်ကို ကောက်ကျစ်မှု (မာယာ၊ သာဌေယျ) မှ အစစ်အမှန် စင်ကြယ်စေနိုင်ပါသည်။

၂။ သုတ္တန်ပိဋကတ်၊ ဒီဃနိကာယ် (မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်)

မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် “ဧကာယနော မဂ္ဂေါ” (တစ်ခုတည်းသော ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်း သွားသောလမ်း) ဖြစ်သည်။

• ရဟန်းတစ်ဦးသည် အပြင်ပန်းတွင် ဝိနည်းလုံအောင် ကျင့်နေသော်လည်း အတွင်း၌ ကိလေသာရှိနေပါက စိတ်သည် ကွေးကောက်နေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။

• ကျမ်းကိုးအချက်: မြတ်စွာဘုရားရှင်က “သတိပဋ္ဌာန်” ကျင့်စဉ်ကိုသာလျှင် သတ္တဝါတို့ စင်ကြယ်ရန်၊ သောကကို ကျော်လွန်ရန်နှင့် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရန် “ဖြောင့်မတ်သောလမ်း” အဖြစ် ညွှန်းဆိုခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဥဇုပ္ပဋိပန္နောဂုဏ်သည် သတိပဋ္ဌာန် (ဝိပဿနာ) အကျင့်ကို ကျင့်နေသူများ၌သာ ရှိပါသည်။

၃။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ (ဗြာဟ္မဏဝဂ်)

မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းစစ်၊ သံဃာစစ်ကို သတ်မှတ်ရာတွင် အသွင်သဏ္ဌာန်ထက် “ဖြောင့်မတ်သော အကျင့်” ကို အလေးပေးခဲ့ပါသည်။

“န ဇဋာဟိ န ဂေါတ္တေန၊ န ဇစ္စာ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော။ ယမှိ သစ္စဉ္စ ဓမ္မော စ၊ သော သုစိ သော စ ဗြာဟ္မဏော။”

• အဓိပ္ပာယ်: ဆံကျစ်ထုံးရုံ၊ အမျိုးအနွယ် (သို့မဟုတ်) ဇာတ်နိမ့်မြင့်ဖြင့် ဗြာဟ္မဏ (ရဟန်းမြတ်) မဖြစ်နိုင်ပါ။ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်၌ “သစ္စာ” (သစ္စာလေးပါး) နှင့် “ဓမ္မ” (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ရှိမှသာ ထိုသူသည် စင်ကြယ်သူ (ဖြောင့်မတ်သူ) ဖြစ်သည်။

• ကျမ်းကိုးအချက်: ဤဒေသနာအရ ဖြောင့်မတ်ခြင်း (ဥဇု) ဆိုသည်မှာ မဂ်ဖိုလ်ရစေရန် သစ္စာတရားကို သိမြင်အောင် အားထုတ်ခြင်း (ဝိပဿနာ) နှင့် တစ်ထပ်တည်း ဖြစ်ပါသည်။

၄။ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ် (မဂ္ဂသံယုတ္တ)

မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို “ဗြဟ္မစရိယ” (မြတ်သော အကျင့်) ဟု ခေါ်ပြီး၊ ၎င်းသည် စိတ်ကို ကောက်ကျစ်စေသော နီဝရဏတရားများကို ဖယ်ရှားပေးသောကြောင့် “ဥဇု” (ဖြောင့်မတ်ခြင်း) ကို ဖြစ်စေပါသည်။

• ပုထုဇဉ်ရဟန်းသည် ဝိနည်းစောင့်သော်လည်း ကိလေသာအရှိထားသဖြင့် စိတ်ကောက်နေပါသည်။

• အရိယာရဟန်း (သို့မဟုတ်) ဝိပဿနာအားထုတ်နေသော ရဟန်းသည်သာ ကိလေသာကို ဖယ်ရှားသော မဂ္ဂင်လမ်းပေါ်တွင် ရှိနေ၍ ဖြောင့်မတ်သူ (ဥဇုပ္ပဋိပန္နော) ဖြစ်ပါသည်။

________________________________________

နိဂုံးချုပ် ချေပချက်

သင်္ကန်းဝတ်ထားရုံဖြင့် ဖြောင့်မတ်သည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပုထုဇဉ်သည် မာယာနှင့် သာဌေယျ (ဟန်ဆောင်မှု) ရှိနေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ “ဥဇုပ္ပဋိပန္နော” ဆိုသော ဂုဏ်တော်သည် မာယာနှင့် သာဌေယျကို အစစ်အမှန် အမြစ်ပြတ်အောင် သတ်နိုင်သည့် “မဂ်ဉာဏ်” ရရှိထားသူ သို့မဟုတ် ထိုမဂ်ဉာဏ်ရရန် “ဝိပဿနာ” အားထုတ်နေသူ အရိယာရဟန်းများထံတွင်သာ တည်ရှိကြောင်း ကျမ်းဂန်များက သက်သေထူလျက် ရှိပါသည်။

ဒါကြောင့် မိတ်ဆွေပြောသလို “ဖြောင့်မတ်စွာကျင့်ခြင်း” ဆိုသည်မှာ ဝိပဿနာတရားအားထုတ်မှု ကိုသာ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း အထက်ပါ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်နှင့် သုတ္တန်လာ အထောက်အထားများက ခိုင်မာစေပါသည်။

“ဉာယပ္ပဋိပန္နော”

=========

(နိဗ္ဗာန်အလို့ငှာ သင့်လျော်စွာကျင့်ခြင်း) ဂုဏ်တော်သည် ဝိနည်းအကျင့်ထက် တရားအားထုတ်မှု (ဝိပဿနာ/မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကိုသာ တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းကြောင်း အောက်ပါခိုင်မာသော ကျမ်းဂန်အထောက်အထားများဖြင့် သက်သေပြနိုင်ပါသည်။

________________________________________

၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ)

အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “ဉာယ” ဟူသော စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နိဗ္ဗာန်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်၍ ဤသို့ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

“ဉာယောတိ နိဗ္ဗာနံ ဝုစ္စတိ၊ တဿ အဓိဂမာယ ပဋိပန္နောတိ ဉာယပ္ပဋိပန္နော။” (ဉာယ ဟူသည်မှာ နိဗ္ဗာန်ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုနိဗ္ဗာန်ကို ရရှိရန်အတွက် ကျင့်ကြံသောကြောင့် ဉာယပ္ပဋိပန္နော မည်၏။)

• ကျမ်းကိုးအချက်: နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိစေနိုင်သော တစ်ခုတည်းသော အကျင့်မှာ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး” သာ ဖြစ်သည်။ ဝိနည်းသည် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်မျှသာ ဖြစ်ပြီး နိဗ္ဗာန်ကို တိုက်ရိုက်မျက်မှောက်ပြုစေနိုင်သည့် အစွမ်း (ဉာယ) မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် ဉာယပ္ပဋိပန္နောသည် ဝိပဿနာ/မဂ္ဂင်အကျင့်ကိုသာ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပါသည်။

၂။ သံယုတ္တနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ် (ဗြဟ္မစရိယသုတ်)

မြတ်စွာဘုရားရှင်က “ဉာယ” (မှန်ကန်သောလမ်းစဉ်) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု မေးခွန်းထုတ်ကာ ကိုယ်တော်တိုင် ဤသို့ ဖြေကြားခဲ့ပါသည်။

“ဉာယောတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ။” (ချစ်သားရဟန်းတို့… ဉာယ ဟူသည်မှာ အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးပင် ဖြစ်သည်။)

• ကျမ်းကိုးအချက်: ဤသည်မှာ ဘုရားဟော အစစ်အမှန်ဖြစ်သောကြောင့် အခိုင်မာဆုံး အထောက်အထား ဖြစ်သည်။ ဉာယပ္ပဋိပန္နော ဟူသည်မှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကို ကျင့်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် အတိအကျ အနက်ဖွင့်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

၃။ ဒီဃနိကာယ်၊ သမ္ပသာဒနီယသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်က မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ချီးမွမ်းရာတွင် သံဃာတော်များ၏ အကျင့်နှင့် ပတ်သက်၍ “ဉာယ” ကို အောက်ပါအတိုင်း ညွှန်းဆိုခဲ့ပါသည်။

“ဉာယပ္ပဋိပန္နောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုဗ္ဗင်္ဂမာယ ပဋိပဒါယ ပဋိပန္နော။” (ဉာယပ္ပဋိပန္နော ဆိုသည်မှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ရှေ့သွားရှိသော အကျင့် (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကို ကျင့်ခြင်းဖြစ်သည်။)

• ကျမ်းကိုးအချက်: ဤနေရာတွင် ဝိနည်းကို ရှေ့တန်းမတင်ဘဲ သမ္မာဒိဋ္ဌိ (ဉာဏ်ပညာ) ကို ရှေ့တန်းတင်ထားပါသည်။ တရားအားထုတ်ခြင်း (ဝိပဿနာ) သည်သာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ရှေ့သွားရှိသော အကျင့်ဖြစ်သဖြင့် ဉာယပ္ပဋိပန္နောသည် တရားအားထုတ်မှုဖြစ်ကြောင်း ခိုင်လုံပါသည်။

________________________________________

ချေပချက် အနှစ်သာရ

အစဉ်အလာသမားတို့က ဝိနည်းကိုသာ “သံဃာ့အကျင့်” ဟု မြင်တတ်ကြသော်လည်း ကျမ်းဂန်များအရ –

1. ဉာယ = နိဗ္ဗာန် (နိဗ္ဗာန်ကို ရစေသော အကျင့်သည် ဝိပဿနာသာ ဖြစ်သည်။)

2. ဉာယ = အရိယမဂ် (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကျင့်မှသာ ဉာယပ္ပဋိပန္နော မည်သည်။)

ထို့ကြောင့် သင်ပေးပို့ထားသော စာစုပါအတိုင်း “မဂ္ဂင်အကျင့် (ဝိပဿနာအကျင့်) မဂ္ဂသစ္စာကို မလုပ်ပါက ဒုက္ခသစ္စာတွင်သာ လမ်းဆုံးနေမည်” ဆိုသော အချက်မှာ အထက်ပါ ကျမ်းဂန်လာ “ဉာယ” ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် တစ်ထပ်တည်း ကျနေပါသည်။ တရားမအားထုတ်သော ရဟန်းသည် “ဉာယပ္ပဋိပန္နော” ဂုဏ်တော်နှင့် ကင်းကွာနေသူဖြစ်ကြောင်း ဤကျမ်းကိုးများက သက်သေပြနေပါသည်။

“သာမီစိပ္ပဋိပန္နော”

===========

(ရိုသေထိုက်အောင် သင့်လျော်စွာကျင့်ခြင်း) ဂုဏ်တော်သည် ဝိနည်းအစဉ်အလာအရ ရှိခိုးခံထိုက်အောင် နေထိုင်ခြင်းမျှမဟုတ်ဘဲ၊ တရားအားထုတ်မှု (ဝိပဿနာ/မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး) ကြောင့်သာ ဖြစ်တည်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း အောက်ပါကျမ်းဂန်အထောက်အထားများဖြင့် သက်သေပြနိုင်ပါသည်။

________________________________________

၁။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ (သံဃာနုဿတိနိဒ္ဒေသ)

အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “သာမီစိ” ဟူသော စကားလုံးကို တရားအားထုတ်မှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ဤသို့ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

“သာမီစိပ္ပဋိပန္နောတိ သာမီစိသင်္ခါတဿ အနုလောမိကပ္ပဋိပဒါသင်္ခါတဿ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော။” (သာမီစိပ္ပဋိပန္နော ဆိုသည်မှာ သင့်လျော်သော အကျင့်ဟု ဆိုအပ်သော၊ လောကုတ္တရာတရားအား လျော်သော အကျင့် (ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပဒါ) ကို ကျင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။)

• ကျမ်းကိုးအချက်: ဤနေရာတွင် ပါရှိသော “ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပဒါ” (တရားအားလျော်သော အကျင့်) ဆိုသည်မှာ နိဗ္ဗာန်နှင့် မဂ်ဖိုလ်တရားများ ရရှိရန်အတွက် ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ခြင်း ကိုသာ ကျမ်းဂန်များက အတိအကျ ညွှန်းဆိုပါသည်။ ဝိနည်းလုံရုံမျှဖြင့် ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပဒါ မမည်ပါ။ ထို့ကြောင့် သာမီစိပ္ပဋိပန္နောသည် တရားအားထုတ်ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

၂။ သံယုတ္တနိကာယ်၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ် (ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နသုတ်)

မြတ်စွာဘုရားရှင်က “တရားအားလျော်သော အကျင့်” (သာမီစိ) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းဟု မေးခွန်းထုတ်ကာ ကိုယ်တော်တိုင် ဤသို့ ရှင်းပြခဲ့ပါသည်။

“ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ အယံ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော။” (ရုပ် (ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဉ်) တို့အပေါ်၌ ငြီးငွေ့စေရန်၊ ကင်းပြတ်စေရန်၊ ချုပ်ငြိမ်းစေရန် ကျင့်ခြင်းသည်သာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္န (သာမီစိ) ဖြစ်သည်။)

• ကျမ်းကိုးအချက်: ဤသည်မှာ ဝိပဿနာရှုပွားခြင်း ကို အတိအကျ ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာအပေါ် ငြီးငွေ့အောင် ရှုမှတ်ခြင်း (ဝိပဿနာ) သည်သာ ရိုသေထိုက်သော သာမီစိအကျင့် ဖြစ်ကြောင်း ဘုရားရှင်က အခိုင်အမာ ဟောကြားခဲ့ပါသည်။

၃။ ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်

မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုခါနီးတွင် နတ်လူတို့က ပန်းနံ့သာများဖြင့် ပူဇော်ကြသောအခါ ဘုရားရှင်က ဤသို့ မိန့်ကြားခဲ့ပါသည်။

“ဤသို့ ပန်းနံ့သာတို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းသည် ငါဘုရားအား မြတ်သော ပူဇော်ခြင်း မမည်။ အကြင်ရဟန်း၊ ရဟန်းမ၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသကီသည် ‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော’ (သာမီစိ) ဖြစ်၍ တရားအားလျော်စွာ ကျင့်မူ၊ ထိုသူသည်သာ ငါဘုရားအား အမြတ်ဆုံးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်သည် မည်၏။”

• ကျမ်းကိုးအချက်: ဤနေရာတွင် သာမီစိ (ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော) ကို အမြင့်ဆုံး ပူဇော်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါသည်။ ဝိနည်းစောင့်ရုံမျှကို ဘုရားရှင်က အမြင့်ဆုံးပူဇော်မှုဟု မဆိုဘဲ မဂ်ဖိုလ်ရအောင် တရားအားထုတ်ခြင်း ကိုသာ “သာမီစိ” ဟု ဘွဲ့ထူးပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

________________________________________

ချေပချက် အနှစ်သာရ

အစဉ်အလာသမားတို့က ဝိနည်းကို သာမီစိ (ရိုသေထိုက်သော အကျင့်) ဟု ထင်နေကြသော်လည်း ကျမ်းဂန်များအရ –

1. သာမီစိ = ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပဒါ (နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာကျင့်စဉ်) ဖြစ်သည်။

2. သာမီစိ = ခန္ဓာငါးပါးကို ငြီးငွေ့အောင်ရှုခြင်း (ဝိပဿနာဉာဏ်) ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် သင်ပေးပို့ထားသော စာစုပါအတိုင်း “ရဟန်းကိစ္စ (တရားအားထုတ်ခြင်း) ကို မလုပ်သော ရဟန်းသည် သာသနာကို ဖျက်ဆီးနေသူဖြစ်ပြီး သံဃာဂုဏ် မရှိသူဖြစ်သည်” ဆိုသော အချက်မှာ အလွန်မှန်ကန်ပါသည်။ တရားမအားထုတ်သော ရဟန်းသည် ဘုရားရှင် အလိုရှိတော်မူသော “သာမီစိပ္ပဋိပန္နော” ဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံရန် ဝေးစွ၊ ဘုရားရှင်အား အမြတ်ဆုံးသော ပူဇော်မှုဖြင့် ပူဇော်သူ (သာဝကသံဃာ) စာရင်း၌ပင် မပါဝင်နိုင်ကြောင်း ဤကျမ်းကိုးများက သက်သေပြနေပါသည်။