မိတ်ဆွေတို့… လောကမှာ နေထိုင်ရင်း စိတ်ညစ်စရာတွေ၊ ပူလောင်စရာတွေ၊ သောကဗျာပါဒတွေ ကြုံလာရတဲ့အခါ ခင်ဗျားတို့ စိတ်ထဲမှာ အလိုအလျောက် ဘာအတွေး ဝင်လာသလဲ။ “ငါ စိတ်ညစ်နေရတယ်”၊ “ငါ ပူလောင်နေရတယ်”၊ “ငါ့ကို စော်ကားကြတယ်” ဆိုတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ကြီး တပ်လိုက်မိတယ် မဟုတ်လား။

အဲဒီလို “ငါ” လို့ သွားကပ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ခင်ဗျားဟာ အဲဒီ ဒုက္ခရဲ့ သားကောင် ဖြစ်သွားပါပြီ။ အဲဒီ “ငါ ခံစားနေရတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲအလမ်း (ဒိဋ္ဌိ) ကြောင့်ပဲ ခင်ဗျားဟာ သံသရာ တဝဲလည်လည်နဲ့ ပူလောင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင် တားမြစ်တော်မူခဲ့တဲ့ အမြင်မှား (မောဟ) သက်သက်ပါပဲ။

ဒီနေ့ “ငါ ခံစားနေရတယ်” ဆိုတဲ့ အယူမှားကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဖြိုခွင်းပစ်ဖို့ ပြောချင်ပါတယ်။

၁။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲခံနေလို့သာ ဆင်းရဲနေရခြင်း

ခင်ဗျားတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ စိတ်ညစ်စရာ အာရုံတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ၊ အဲဒီ အာရုံကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ ခံစားမှု (ဝေဒနာ) လေး တစ်ခုပဲ ခန္ဓာမှာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့က အဲဒီ ဝေဒနာလေးကို “ငါ” လို့ သွားဆုပ်ကိုင်လိုက်ပြီး “ငါ့ဝေဒနာ” လို့ ထင်လိုက်တယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဝေဒနာလေးက ပျောက်သွားပေမယ့် “ငါ ဆင်းရဲတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) ကတော့ ကျန်ခဲ့ပြီး ခင်ဗျားကို ဆက်တိုက် နှိပ်စက်နေပါတော့တယ်။

“ငါ” လို့ စွဲထားတဲ့အစွဲက ကြီးလေလေ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခက ကြီးလေလေပါပဲ။ အဲဒီ “ငါ” ကပဲ ခင်ဗျားကို သံသရာ ခရီးမှာ ကိလေသာ ဈေးဝယ်ထွက်စေပြီး နောက်ထပ် ဒုက္ခသစ်တွေကို ဝယ်ယူစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ “ငါ” လို့ မစွဲရင် ဆင်းရဲစရာ အကြောင်း လုံးဝ မရှိပါဘူး။

၂။ တကယ်တမ်းမှာ ခံစားတတ်တဲ့ နာမ်တရား အလုပ်လုပ်သွားတာသာ ဖြစ်ခြင်း

ကဲ… အခု ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့် ကြည့်ရအောင်။

မျက်စိက အဆင်းကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ၊ နားက အသံကို ကြားလိုက်တဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ထဲက အတွေးတစ်ခုကို တွေးလိုက်တဲ့အခါ… အဲဒီ အာရုံကြောင့် ခံစားမှု (ဝေဒနာ) လေး ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီ ဝေဒနာလေးကို သိတဲ့စိတ် (ဝိညာဏ်) လေး ပေါ်လာတယ်။ ပြီးရင် အဲဒီ ခံစားမှုနဲ့ သိတဲ့စိတ်လေးက ခဏချင်းမှာပဲ ဖြစ်ပြီး ပျက်ကျသွားတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝရဲ့ အကြောင်းအကျိုး (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်) ယန္တရားကြီး လည်ပတ်နေတာ သက်သက်ပါပဲ။

ခံစားတဲ့အလုပ်ကို လုပ်သွားတာဟာ “ခံစားတတ်တဲ့ နာမ်တရား (ဝေဒနာ)” သက်သက်ပါပဲ။ အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ထဲမှာ စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့၊ ခံစားနေတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ လုံးဝ မပါပါဘူး။ ဒါဟာ ခိုင်မြဲတဲ့ “ငါ” မရှိတဲ့ အနတ္တ တရားပါပဲ။

၃။ ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ပြီးမှသာ လွတ်မြောက်ခြင်းဆီသို့

ကျနော်တို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က လူ၊ ရဟန်း အရိယာတွေ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ဖြစ်ပါတယ်။ အရိယာ (သောတာပန်) ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ အခု ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ “ခံစားမှု” တိုင်းကို “ငါ” လို့ မထင်ဘဲ၊ “နာမ်တရားသက်သက်ပဲ” လို့ ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်မြင်ပြီး အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ပြုတ်ကျသွားခြင်းသက်သက်ပါပဲ။

ဒါကြောင့် နောက်တစ်ခါ စိတ်ညစ်စရာ၊ ပူလောင်စရာတွေ ကြုံလာတဲ့အခါ “ငါ စိတ်ညစ်နေတယ်” လို့ မတွေးပါနဲ့တော့။ “ဪ… စိတ်ညစ်စရာ အာရုံကြောင့် စိတ်ညစ်တဲ့ နာမ်တရားလေး (ဝေဒနာလေး) ပေါ်လာပါလား။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ဧည့်သည်လေးပါလား” လို့ ဉာဏ်နဲ့ သိလိုက်ပါ။

အဲဒီလို “ငါ” ကို ဖယ်ပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း ကြည့်နိုင်ပြီ ဆိုရင်၊ အဲဒီ ဒုက္ခဟာ ခင်ဗျားကို ဆက်ပြီး မနှိပ်စက်နိုင်တော့ဘဲ သူ့အလိုလို ချုပ်ငြိမ်းသွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါဟာ ဒုက္ခထဲက လွတ်မြောက်ခြင်းရဲ့ အစစ်မှန်ဆုံး ခြေလှမ်းပါပဲ။

နိဂုံး

“ငါ ခံစားနေရတယ်” ဆိုတဲ့ အယူမှားကြီးကို အခုပဲ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဖြိုခွင်းပစ်လိုက်ပါ။ ခင်ဗျားရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အမှန်တရားကို ဉာဏ်နဲ့ တည့်တည့်ကြည့်ပြီး “ငါ” မဟုတ်တဲ့၊ သူ့သဘောသူဆောင်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်တွေကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။

လွတ်မြောက်မှုဆိုတာ ဆုတောင်းနေရုံနဲ့ ရတာမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ မြင်မှသာ ရတာမျိုးပါ။ နားလည်ချင်ရင် ကိုယ်တိုင် ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။

အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။

ထက်အောင်