-
ဒီတစ်ပတ်လုံး မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်ကနေ ဝင်လာတဲ့ အာရုံတွေအပေါ်မှာ ဘယ်လို မှန်မှန်ကန်ကန် ရှုမြင်ရမလဲ ဆိုတာကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ တရားဆိုတာ မျက်စိမှိတ်ပြီး အေးချမ်းတဲ့ နေရာမှာ ထိုင်နေမှ ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အာရုံတွေအပေါ်မှာ ငါဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ အရှိကို အရှိအတိုင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်တာဟာ တကယ့် လွတ်မြောက်မှုပါပဲ။ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးဟာ ဒီလို ရိုးရှင်းတဲ့ အရှိတရားကို မြင်အောင် ကြည့်ခြင်းကနေ စတင်ရတာပါ။ ဒီပိတ်ရက်မှာတော့ အတင်းအဓမ္မ ဘာမှ မလုပ်ပါနဲ့။ ပတ်ဝန်းကျင်က အသံတွေ၊ မြင်ကွင်းတွေကို သက်တောင့်သက်သာလေးနဲ့ အသိသက်သက်လေးနဲ့သာ ခံစားကြည့်လိုက်ပါ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး – အာရုံတွေ ဝင်လာတိုင်း…
-
အခုခေတ်မှာ “ဘာသာရေးမှိုင်း” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို တော်တော်များများ သုံးလာကြပါတယ်။ “ဘာသာတရား မှန်သမျှဟာ လူတွေကို မှိုင်းသွင်းထားတာ၊ အလိမ်အညာ ‘ဂျင်း’ တွေချည်းပဲ” လို့ ယူဆပြီး ဘာသာတရားတွေကနေ ရုန်းထွက်ဖို့၊ အစွဲအလမ်းတွေ အကုန်စွန့်ဖို့ ကြိုးစားလာကြပါတယ်။ ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ “ဗုဒ္ဓဘာသာကတော့ အမှန်ပါ၊ တခြားဘာသာတွေကတော့ အယူမှားတွေ၊ ဂျင်းတွေပါ” လို့ သွားပြောရင် တဖက်သတ်ဆန်တယ်လို့ပဲ အမြင်ခံရမှာပါ။ ဒါကြောင့် ဘာသာမဲ့၊ Freethinker၊ အစွန်းရောက် လစ်ဘရယ် တစ်ယောက်ဘဝနဲ့ ဘာသာတရားတွေကို ဘယ်လို လေ့လာဆန်းစစ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို အတွေ့အကြုံအရ မျှဝေချင်ပါတယ်။ Freethinker တစ်ယောက်၏ ဘာသာတရားများအပေါ် အမြင် Freethinker (လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်သူ) ဆိုတာ ဘာသာရေး အယူဝါဒ မှန်သမျှကို ဘေးဖယ်ထားသူတွေပါ။…
-
သာသနာ ဆိုတာဟာ တကယ်တော့ သံသရာက လွတ်ကြောင်းကို အားထုတ်ဖို့ ဆုံးမထားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် သာသနာမှာ ပါဝင်တဲ့ ဘိက္ခု (ရဟန်း)၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တို့ကို မိတ်ဆွေတို့ မြင်ဖူးနေတဲ့ တရားအားထုတ် တဲ့ ရိပ်သာ သဘောမျိုး မြင်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ တရားရိပ်သာ တခုမှာ ဝေယျာဝစ္စ လုပ်ကြတဲ့ လူတွေ ရှိပါတယ်။ အလှူရှင်တွေ ရှိပါတယ်။ တရားလာအားထုတ် ကြတဲ့ ယောဂီတွေ ရှိပါတယ်။ တရားပြဆရာတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဒါကို သာသနာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့် လိုက်မယ် ဆိုရင်၊ သာသနာမှာ ဘိက္ခု(ရဟန်း) ဆိုတာဟာ တရားအားထုတ်မယ်ဆိုပြီး ရိပ်သာ ဝင်လာတဲ့ ယောဂီ ပါ။ ဝိနည်းဆိုတာက ယောဂီ စည်းကမ်းပါ။ တရားပြဆရာဆိုတာကတော့ အရိယာ…
-
တရားအားထုတ်တဲ့အခါမှာ အများအားဖြင့် အနိစ္စ (မမြဲခြင်း) လက္ခဏာကို အဓိကထားပြီး ရှုခိုင်းလေ့ရှိပါတယ်။ အနိစ္စကို တကယ်မြင်ရင် ဒုက္ခ (ဆင်းရဲခြင်း) နဲ့ အနတ္တ (ကိုယ်မဟုတ်ခြင်း) ကိုပါ တဆက်တည်း မြင်နိုင်လို့ပါပဲ။ ဆရာတော်ကြီးတွေကလည်း ဖြစ်ပျက် (ဖြစ်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်း) ကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ၊ အပျက်ကို မြင်အောင်ကြည့်ပါလို့ အကြိမ်ကြိမ် ဟောကြားလေ့ရှိပါတယ်။ ရုပ်နာမ်ကွဲတဲ့ဉာဏ် (နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်) နဲ့ ကြောင်းကျိုးသိမ်းဆည်းသိတဲ့ဉာဏ် (ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်) ရပြီဆိုရင် ဖြစ်ပျက်ကို စရှုရတော့တာပါပဲ။ ဖြစ်ပျက်ရှုတယ်ဆိုတာ တကယ်တော့ အပျက်ကိုမြင်ပြီး “မမြဲပါလား” လို့ အနိစ္စလို့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ (အမြင်မှန်) နဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပ (အကြံမှန်) ဖြစ်အောင် အားထုတ်တာပါ။ ကြိုးစားအားထုတ်မှု (သမ္မာဝါယမ)၊ သတိကပ်မှု (သမ္မာသတိ) နဲ့ တည်ကြည်မှု (သမ္မာသမာဓိ)…
-
ကျွန်တော်တို့ဟာ မနေ့က အမြင်မကြည်ခဲ့တဲ့ သူတစ်ယောက်ရဲ့ မျက်နှာကို ပြန်တွေးပြီး ဒီနေ့အထိ ဒေါသထွက်နေတတ်ကြတယ်။ မနက်ဖြန် ဘာတွေ ကြုံရမလဲဆိုပြီး ကြိုတွေး ကြောက်နေတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီတုန်းက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်းတွေဟာ အဲဒီအချိန်မှာတင် ချုပ်ငြိမ်းပြီး သွားပါပြီ။ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ အမှန်တရားကို မသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာကြောင့်သာ အသေကောင်ကို ပိုက်ပြီး ဆက်လောင်ကျွမ်းနေတာပါ။ လွန်သွားတဲ့ အာရုံတွေမှာ “ငါ” မရှိတော့သလို၊ မရောက်သေးတဲ့ အနာဂတ်အတွက်လည်း “ငါ” ဆိုတာ တကယ် မရှိပါဘူး။ ဖြစ်ရပ်တိုင်းဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေချည်းပါပဲ။ အဲဒီလို နားလည်လိုက်ရင် ကြောက်စရာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ နောင်တရပြီး ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး ထမ်းထားစရာလည်း မလိုတော့ပါဘူး။ ဒီနေ့အတွက် အမေး –…
-
![တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ – အပိုင်း (၂) [ပရမတ်အမြင်သက်သက်]](https://htetaungwriter.com/wp-content/uploads/2026/04/649444038_1476909207331096_4127983687756971494_n.jpg)
အပိုင်း (၁) မှာ တရားအားထုတ်ခြင်းရဲ့ အခြေခံ သဘောတရားတွေကို လောကဝေါဟာရ (ပညတ်) တွေနဲ့ ရောနှော ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ ဒီအပိုင်း (၂) မှာတော့ “တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ တကယ်တမ်း ဘာဖြစ်သွားတာလဲ” ဆိုတာကို ဒိဋ္ဌိ အတော်အသင့် ပြုတ်ပြီးသား၊ ပရမတ်အမြင်ကို နားလည်ပြီးသား ယောဂီတွေအတွက် အရှိတရားသက်သက် (ပရမတ်) အမြင်နဲ့ သီးသန့် ရှင်းပြပါမယ်။ လောက နှင့် လောကအလွန် “လောက” ဆိုတာ ဖြစ်တတ်၊ ပျက်တတ်လို့ လောကလို့ ခေါ်တာပါ။ လောက (ဖြစ်ပျက်နေသောအရာ) နဲ့ လောကအလွန် (ဖြစ်ပျက်ခြင်း ကင်းသောအရာ) ဆိုပြီး နှစ်မျိုးပဲ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ “တရား” (သဘာဝတရား) တွေချည်းသာ ရှိပါတယ်။ လောက (သင်္ခါရလောက):…
-
ဗုဒ္ဓအဆုံးအမဆိုတာ အင်မတန် လက်တွေ့ကျပါတယ်။ မျက်စိမှိတ် ယုံကြည်ရတဲ့၊ မမြင်ရတာတွေကို ခန့်မှန်းကြည်ညိုနေရတဲ့ အလကားပေး ယုံကြည်မှုမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ အရာရာကို အကြောင်းအကျိုးနဲ့ မေးခွန်းထုတ်ခွင့်၊ စမ်းသပ်ခွင့် ရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားဟာ “တခွန်းတည်းနှင့် အမြဲမှန်သော စကားကိုသာ ဆိုလေ့ရှိတယ်” ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်နဲ့အညီ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်အစွမ်းနဲ့ သတ္တဝါတွေ သံသရာက လွတ်မြောက်ရေးကိုသာ အဓိကထား လမ်းညွှန်ခဲ့တာပါ။ ဒီနေရာမှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အယူအမှားတချို့ကို အရင်ရှင်းလင်းဖို့ လိုပါတယ်။ သာသနာ ၂၅၀၀ ပါ၊ ၅၀၀၀ ပါ ဆိုတဲ့ သက်တမ်းသတ်မှတ်ချက်တွေဟာ ဘုရားဟော လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ အလားတူပဲ “ဆုတ်ကပ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာလည်း ပါဠိတော်မှာ မရှိပါဘူး။ ဖြစ်ကပ် နဲ့ ပျက်ကပ်သာ ရှိပါတယ်။ ပျက်ကပ်ဖြစ်နေရင် ဖြစ်ကပ်ဖြစ်အောင်…
-
ကျနော်တို့ နေ့စဉ် နှုတ်ဖျားမှာ အမြဲတမ်း သုံးစွဲနေတဲ့ စကားလုံးတွေ ရှိပါတယ်။ “ငါ”၊ “သူ”၊ “ယောက်ျား”၊ “မိန်းမ”၊ “ပုဂ္ဂိုလ်”၊ “သတ္တဝါ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေပါ။ ဒီစကားလုံးတွေဟာ လောကဝေါဟာရအရ ဆက်သွယ်ပြောဆိုဖို့ အင်မတန် အသုံးဝင်ပေမယ့်၊ တကယ့် ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ် (အရှိတရား) ကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းမြင်လာတဲ့ အခါမှာတော့… ဒီစကားလုံးတွေဟာ လုံးဝကို အဓိပ္ပါယ် ပျောက်ဆုံးသွားပါတော့တယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ ဉာဏ်ပွင့်လာတဲ့ အခါ ပညတ်စကားလုံးတွေ ဘယ်လို အရည်ပျော်ကျသွားသလဲ ဆိုတာကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ပြချင်ပါတယ်။ အတ္တဒိဋ္ဌိဆိုတာ အတင်းဖယ်ခွာရတဲ့ အရာမဟုတ် တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတဲ့ နေရာမှာ အလွဲမှားဆုံး အချက်တစ်ခုက “ငါ့ဆီမှာ ရှိနေတဲ့ အတ္တ (Ego) ကြီးကို ဖျောက်ဖျက်ပစ်ရမယ်”…
-
လက်တွေ့ တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အာရုံတွေကို ရှောင်ပြေးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အာရုံ နဲ့ ဒွါရတွေနဲ့ တိုက်မိတဲ့အခါ ကြားထဲက ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ ကြည့်တတ်တာပါ။ အစားအသောက် တစ်ခု စားလိုက်တဲ့အခါ “အရသာ ရှိလိုက်တာ” လို့ မစဉ်းစားခင်မှာ လျှာနဲ့ အရသာ ထိတွေ့သွားတဲ့ အရသာခံစိတ် သက်သက်လေးကို အရင်ဆုံး သိအောင် လုပ်ကြည့်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အေးသွားတယ်၊ ပူသွားတယ် ဆိုတာကို သိလိုက်တဲ့ အချိန်လေးမှာ “ငါ အေးတယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်မကပ်ခင် ဝေဒနာ ခံစားစိတ် အသိသက်သက်လေးကို ဖမ်းကြည့်ပါ။ အဲဒီလို အာရုံနဲ့ အသိကြားမှာ “ငါ” မပါဘဲ အရှိအတိုင်း ကြည့်တတ်လာရင်၊ ဘယ်ခံစားချက်မှ ကြာကြာမခံဘဲ ပေါ်လာပြီး ပျောက်သွားတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ သိလာပါလိမ့်မယ်။…
-
“တရားအားထုတ်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားကို ရှင်းလင်းဖို့ဆိုရင် ပညတ်နဲ့ ပရမတ် နှစ်မျိုးစလုံးကို တွဲပြီး ပြောမှ ပြည့်စုံပါမယ်။ တကယ့် အဖြစ်မှန် (ပရမတ်) ကို နားလည်အောင်၊ လောကဝေါဟာရ အခေါ်အဝေါ် (ပညတ်) တွေ သုံးပြီး ရှင်းပြရပါမယ်။ လွယ်လွယ်ပြောရရင် ရှေးဆရာတော်ကြီးတွေ မိန့်ခဲ့သလိုပါပဲ။ “တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ ခန္ဓာအရှိနဲ့ ဉာဏ်အသိ ကိုက်အောင် လုပ်တာ” ပါ။ ခန္ဓာအရှိ က ဘာလဲဆိုရင် – အမြဲတမ်း ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ “ရုပ်နာမ်” ယန္တရားကြီး (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ) ပါ။ ပုထုဇဉ် ဉာဏ်အသိ က ဘာလဲဆိုရင် – အဲဒီ ရုပ်နာမ် ယန္တရားကြီးကို “ငါ၊ သူ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊…