-
လူတော်တော်များများက နိဗ္ဗာန်ရောက်သွားရင် ဒီစကြဝဠာကြီးထဲကနေ အပြီးအပိုင် ပျောက်ကွယ်သွားမယ်၊ ဘာမှမရှိတော့တဲ့ အခြေအနေ (Void/Nothingness) လို့ ထင်မှတ်နေကြပါတယ်။ ဒါဟာ လုံးဝမှားယွင်းတဲ့ အယူအဆပါ။ တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ် (ရုပ်နာမ်) ဆိုတာ တဏှာ (သမုဒယ) ဆိုတဲ့ လောင်စာကြောင့် အချိန်ပြည့် မရပ်မနား ဖြစ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်နဲ့ လောင်ကျွမ်းနေတဲ့ မီးတောက်တစ်ခုလိုပါပဲ။ ဒါကို သုခ (ချမ်းသာ) လို့ ထင်နေသမျှကာလပတ်လုံး ဒီမီးက ဆက်လောင်နေဦးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်လို့ “ဪ… ဒီရုပ်နာမ်အစုအဝေးဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်စီးသွားတဲ့ ဒုက္ခသက်သက်ပါလား” လို့ အမှန်အတိုင်း သိမြင်လိုက်တဲ့အခါ တဏှာဆိုတဲ့ လောင်စာ ပြတ်တောက်သွားပါတယ်။ အဲဒီလို ရုပ်နာမ်မီးတောက် ငြိမ်းသွားတဲ့အချိန်မှာ ဘာမှမကျန်ရစ်တော့တာ မဟုတ်ပါဘူး။…
-
စနေနေ့ မနက်ခင်း ၁၀ နာရီဆိုတာ တစ်ပတ်တာ ပင်ပန်းမှုတွေကို လျှော်ဖွပ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို အနားပေးနေကြတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ရုံးပိတ်ရက်မို့ ရုံးမသွားရဘူး၊ အလုပ်မလုပ်ရဘူးဆိုပြီး “ငါ အနားရပြီ” လို့ ထင်မှတ်နေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝိပဿနာအမြင်နဲ့ သေချာဆန်းစစ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် “ရုပ်အတွက် ပိတ်ရက်ရှိပေမယ့်၊ နာမ် (စိတ်) အတွက် ပိတ်ရက်ဆိုတာ မရှိဘူး” ဆိုတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ၁။ တဏှာဆိုတဲ့ သူဌေးကြီး ကျွန်တော်တို့ ရုံးက သူဌေးက စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ပိတ်ရက်ပေးပေမယ့်၊ စိတ်ထဲက “တဏှာ (လိုချင်မက်မောမှု)” ဆိုတဲ့ သူဌေးကတော့ ခဏလေးတောင် ပိတ်ရက်မပေးပါဘူး။ “ဟိုသွားလိုက်ပါဦး” “ဒီအစားအစာလေး စားလိုက်ပါဦး” “ဖုန်းလေး ပွတ်လိုက်ပါဦး” ဆိုပြီး အာရုံ ၆ ပါးနောက်ကို အနားမနေတမ်း…
-
လောကကြီးတခုလုံးဟာ ဖြန့်ခင်းထားသလို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်နေရပါတယ်။ လူ့ ဦးနှောက်ဆိုတာ အင်မတန် ရှုပ်ထွေးပါတယ်။ အရင်စာထဲမှာလိုပါပဲ အတတ်ပညာနဲ့ အသိပညာ ဆိုပြီး ပညာရပ် နှစ်မျိုးရှိတဲ့ထဲမှာ ဝါဒတွေနဲ့ ပါတ်သက်တဲ့ ကိစ္စတွေဟာ အသိပညာ စာရင်းထဲ ဝင်ပါတယ်။ အဲလိုပဲ သင်္ချာနဲ့ ရူပဗေဒ တို့ဟာလဲ အသိပညာ စာရင်းဝင်တဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီတော့ အသိပညာ ဆိုတာက ကိုယ့်ရဲ့ သိမှု နယ်ပါယ်ကို ချဲ့ထွင်သွားရတဲ့ သဘောပါပဲ။ သိမှုမှာလဲ ကြံဆသိ၊ ကြောင်းကျိုးစပ်သိ၊ ခန္ဓာသိ ဆိုပြီး သိမြင်မှု ပုံစံ သုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။ ပညာရပ်ရဲ့ သဘာဝကိုက အဲဒီလို ဖြစ်နေတာပါ။ ပညာရပ်မှာ မှန်းဆတယ် ဆိုတဲ့ သဘောပါကို ပါနေပါတယ်။ အဲဒီတော့…
-
နိဒါန်း – သန်းကြွယ်သူဌေး ဖြစ်ခွင့်ရတဲ့ စာအိတ်ကို ကိုင်ထားသူ ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… လောကမှာ သနားစရာ အကောင်းဆုံး လူတစ်ယောက်အကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အလုပ်က “စာပို့သမား”ပါ။ တစ်နေ့မှာ သူဟာ စာအိတ်တစ်အိတ်ကို သွားပို့ရတယ်။ အဲဒီစာအိတ်ထဲမှာ “ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀ တန်တဲ့ ချက်လက်မှတ်” ပါပါတယ်။ စာပို့သမားဟာ အဲဒီစာအိတ်ကို လိုရာခရီးရောက်အောင် သွားပို့တယ်။ နေပူမရှောင် မိုးရွာမရှောင် သွားတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ စာလက်ခံသူ ဆီ ရောက်သွားတယ်။ စာလက်ခံသူက စာအိတ်ကို ဖောက်တယ်၊ ချက်လက်မှတ်ကို ထုတ်တယ်၊ ဘဏ်မှာ ငွေထုတ်ပြီး ချမ်းသာတဲ့ သူဌေးကြီး ဖြစ်သွားတယ်။ စာပို့သမားကတော့… “ငါ့တာဝန် ကျေပါပြီ” ဆိုပြီး ကျေနပ်နေတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူကိုယ်တိုင်ကတော့…
-
မြန်မာနိုင်ငံက ဘုရားပွဲတွေ၊ အလှူအတန်းတွေမှာ မိုက်ခွက်လေး ကိုင်ပြီး ဆုတောင်းပေးနေတာ ကြားဖူးကြမှာပါ။ “ယခု လှူဒါန်းရသော အကျိုးအားကြောင့်… လာမည့်ဘဝတွင် သူဌေးမင်း ဖြစ်ရပါလို၏၊ နတ်စည်းစိမ်ကို ခံစားရပါလို၏၊ အခြံအရံ ပေါများပါလို၏…” အလှူရှင်တွေကလည်း “သာဓု” တွင်တွင် ခေါ်ပြီး ကျေနပ်နေကြတယ်။ ကျွန်တော် မေးချင်တာက… ခင်ဗျားတို့ လုပ်နေတာ “ဒါန” လား၊ ဒါမှမဟုတ် “စီးပွားရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု” လား။ ၁ သိန်း ရင်းပြီး သိန်း ၁၀၀၀ ပြန်ရဖို့ မျှော်ကိုးနေတာဟာ ဒုက္ခရှာသော လောဘ သက်သက်ပါ။ ကုသိုလ် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် အရေးအကြီးဆုံး မှားယွင်းမှုကတော့… “နောက်ဘဝ” ဆိုတာ အာမခံချက် ရှိတဲ့ နေရာ လို့ ထင်နေကြခြင်းပါပဲ။ မီးလောင်ပြင်ထဲ…
-
ဒီတစ်ပတ်မှာ ကျွန်တော်တို့ “ဆင်းရဲခြင်း” (ဒုက္ခ) အကြောင်း ပြောခဲ့ကြတယ်။ လောကကြီးမှာ ပြီးပြည့်စုံတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ရှိတာက “ဖြစ်ချင်တာနဲ့ ဖြစ်နေတာ မကိုက်ညီမှု” တွေပါပဲ။ ဒါကို နားလည်လက်ခံလိုက်တဲ့အခါ ထူးဆန်းတဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုတစ်ခု ရောက်လာပါတယ်။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်နေတယ် ဆိုတာ ဒုက္ခတွေ လုံးဝမရောက်လာတော့တဲ့ နေရာမဟုတ်ဘဲ၊ ဒုက္ခတွေ ရောက်လာပေမယ့် စိတ်က မတုန်လှုပ်တော့တဲ့ အခြေအနေမျိုးပါ။ မိုးရွာရင် ထီးဆောင်းလိုက်သလိုပဲ၊ လောကဓံ လာရင်လည်း ဉာဏ်နဲ့ ကာကွယ်လိုက်ရုံပါပဲ။ အခုအချိန်မှာ အဆင်မပြေမှုတွေ ရှိနေပါစေ၊ အဲဒါတွေကို ပြုပြင်ဖို့ မကြိုးစားဘဲ ခဏလောက် ဒီအတိုင်းလေး လက်ခံပေးလိုက်ပါ။ “အင်း… ဒီလိုပဲ ဖြစ်နေမှာပေါ့” လို့ နှလုံးသွင်းပြီး အနားယူလိုက်ပါ။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- အရာရာကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲချင်နေတဲ့…
-
ကျနော့် ဆရာသမား မဂ်ကျတုန်းက ကျနော့်ကို ပြောဖူးတယ်။ အရိယာက မထူးဆန်းဘူးတဲ့၊ ပုထုဇဉ်က ထူးဆန်းတာတဲ့။ အဲဒီစကားက တကယ့်ကို မှန်ကန်တဲ့ စကားပါပဲ။ အရိယာ ဆိုတာဘာမှ မထူးဆန်းပါဘူး။ အပေါ်မဂ်နှစ်မဂ်ကတော့ တကယ်ကြည်ညိုစရာ မဂ်တွေပါ။ အနာဂါမ်မှာ ဒေါသရော အနုသယဖြစ်တဲ့ ကြောက်စိတ်ရော လုံးဝကုန်သွားတာပါ။ ရဟန္တာကတော့ မောဟပါ အကုန်စင်ပြီး အရမ်းကို ကြည်ညိုစရာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အောက်မဂ် နှစ်မဂ်ဖြစ်တဲ့ သောတာပတ္တိမဂ်နဲ့ သကဒါဂါမ်မိ မဂ်ကတော့ ဒိဋ္ဌိနဲ့ ဝီစိကိစ္ဆာ ပြုတ်သွားတာပါပဲ။ ပြောချင်တာက အရိယာက မထူးဆန်းတဲ့ အကြောင်းပါ။ ကိုယ်လဲ အောက်မဂ်ပဲ ရှိသေးသော့ အောက်မဂ်မှာ ဖြစ်တဲ့အတိုင်း သီလ လုံသွားတာပါပဲ။ ပြောဖူးတဲ့အတိုင်း ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဒေါသ စတဲ့ ကိလေသာတွေက…
-
နိဒါန်း – ငြိမ်းချမ်းရေး ဇုန်လား၊ စစ်ပွဲဇုန်လား ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… ခင်ဗျားတို့ ကျောင်းတိုက် တစ်ခုကို ရောက်သွားတဲ့အခါ ဘာကို မြင်ရသလဲ။ ရွှေရောင်ဝင်းနေတဲ့ စေတီတွေ၊ ခမ်းနားထည်ဝါတဲ့ ကျောင်းဆောင်ကြီးတွေ၊ အေးဆေး ငြိမ်သက်နေတဲ့ သစ်ပင်ရိပ်တွေ၊ ပြီးတော့ ယပ်တောင်လေးခတ်ပြီး တရားဆွေးနွေးနေကြတဲ့ ဘုန်းကြီးတွေကို မြင်ရပါလိမ့်မယ်။ အပြင်ပန်းက ကြည့်ရင်တော့… ကျောင်းတိုက်ဆိုတာ “အေးချမ်းမှု ရဲ့ ပြယုဂ် တစ်ခုပါပဲ။ လူတွေကလည်း “ကျောင်းသွားလိုက်ရရင် စိတ်အေးသွားတာပဲ” လို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမဲ့… ဒါဟာ “အပေါ်ယံ အမြင်” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓရဲ့ ဓမ္မအမြင်စစ်စစ်နဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင်… ကျောင်းတိုက် ဆိုတာ အပန်းဖြေစခန်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျောင်းတိုက် ဆိုတာ သက်ကြီးရွယ်အို စောင့်ရှောက်ရေး ဂေဟာ…
-
ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ တရားအားထုတ်ဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ရင် လူအများစုဆီက ပြန်ကြားရလေ့ရှိတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိပါတယ်။ “ဪ… ကျွန်တော်တို့က ပါရမီမှ မပါတာဗျာ။ ပါရမီ မပြည့်သေးတော့ ဒီဘဝ ဒီလောက်နဲ့ပဲ တင်းတိမ်ရမှာပေါ့။ နောက်ပွင့်မယ့် ဘုရားကျမှပဲ ကျွတ်တမ်းဝင်တော့မယ်။” ဒီစကားကို ကြားရတိုင်း ကျွန်တော် သနားမိတယ်။ သူတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သနားတာထက် ကျွန်တော်က သူတို့ကို ပိုသနားမိတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီစကားဟာ “နှိမ့်ချမှု”မဟုတ်လို့ပါပဲ။ ဒါဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သနားအောင် လုပ်ပြနေတဲ့ “သိမ်ငယ်စိတ်” (Inferiority Complex) တစ်မျိုးသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်းကျတော့ “ပျင်းရိခြင်း” အတွက် အကောင်းဆုံး ခေါင်းစဉ်တပ်မှု တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သင့်လက်ထဲက ရတနာကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ “ပါရမီ မရှိဘူး” လို့…
-
တရားလုပ်ခါစမှာ ကိုယ့်စိတ်မကောင်းတာတွေကို တွေ့ပြီး စိတ်ပျက်တတ်ကြတယ်။ “ငါက တရားမရနိုင်ပါဘူး၊ ဒေါသတွေကြီးလိုက်တာ၊ လောဘတွေကြီးလိုက်တာ” ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်တတ်တယ်။ ဒါဟာ မလိုအပ်တဲ့ ဒုက္ခကို ထပ်ရှာနေတာပါပဲ။ စိတ်ဆိုးတယ်ဆိုတာ အကြောင်းအကျိုးကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝတရား တစ်ခုပါ။ “ငါ” ဆိုးလို့ ဖြစ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ မီးပွားလိုပါပဲ၊ လောင်စာရှိရင် ထတောက်မယ်၊ ကုန်ရင် ငြိမ်းမယ်။ အကုသိုလ်စိတ် ပေါ်လာရင် ကြောက်စရာ မလိုပါဘူး။ “ဒါ ငါမဟုတ်ဘူး၊ ငါ့အပြစ်မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ရဲ့ သဘောပဲ” လို့ ရှုမြင်ပြီး ခွင့်လွှတ်ပေးလိုက်ပါ။ အပြစ်တင်နေမယ့်အစား အမှန်သိလိုက်တာက ပိုထိရောက်ပါတယ်။ အမှားကို မြင်တာဟာ ဉာဏ်ပညာရဲ့ အစပါပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မုန်းတီးစရာ မလိုပါဘူး။ ဒီနေ့အတွက် အမေး- ဖြစ်ပြီးသား အမှားတစ်ခုကို…