-
လောကမှာ အကြောက်ရဆုံးသော ရန်သူဟာ အပြင်ဘက်မှာ မရှိပါဘူး။ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် ဖန်တီးတည်ဆောက်ထားတဲ့ “ယုံကြည်မှု အမှားတွေ” ဟာ ကျွန်တော်တို့ကို အနက်ရှိုင်းဆုံး ချောက်ကမ်းပါးဆီ တွန်းပို့နေတဲ့ တကယ့် တရားခံတွေပါ။ ဗုဒ္ဓရဲ့ တရားတော်တွေနဲ့ ထိတွေ့ခွင့်ရတဲ့ ဒီလိုခေတ်အခါကြီးမှာတောင်မှ၊ လူအများစုဟာ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို လျှောက်ဖို့ ခြေလှမ်းမပြင်ကြဘဲ “ဆင်ခြေ” တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ လုံခြုံမှု ရှာနေကြတုန်းပါပဲ။ အဲဒီဆင်ခြေတွေထဲမှာ အဆိုးရွားဆုံးနဲ့ အကြောက်ရဆုံးကတော့ “ပါရမီ မပြည့်သေးလို့ပါ” ဆိုတဲ့ စကားပါပဲ။ဒီနေ့ ဆွေးနွေးမယ့် အကြောင်းအရာဟာ သမားရိုးကျ ဖတ်နေကျ စာတမ်းတွေလို အပေါ်ယံ သက်သာရာရစေမယ့် စကားလုံးတွေ ပါမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သံသရာဆိုတဲ့ စက်ဝန်းကြီးထဲကနေ အပြီးတိုင် ရုန်းထွက်နိုင်ဖို့၊ ပုထုဇဉ်ဆိုတဲ့ မျက်ကန်းဘဝကနေ သောတာပန်ဆိုတဲ့ အလင်းရောင်ဆီကို ကူးပြောင်းဖို့အတွက်…
-
ကျွန်တော်တို့ တစ်နေ့တာလုံး ပင်ပန်းနေရတာ အလုပ်တွေ များလို့ထက် အတွေးတွေ များနေလို့ပါ။ အတိတ်က ကိစ္စတွေကို ပြန်တွေးပြီး နောင်တရလိုက်၊ မရောက်သေးတဲ့ အနာဂတ်အတွက် ကြိုတွေးပြီး ပူပန်လိုက်နဲ့ စိတ်က တစ်ခဏလေးတောင် မနားရပါဘူး။ တကယ်တော့ အတွေးဆိုတာ တကယ်ရှိနေတဲ့ အရာမဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်က ဖန်တီးလိုက်တဲ့ အရိပ်အယောင်တွေ သက်သက်ပါ။တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အတွေးတွေကို ရပ်ပစ်လိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ “ဪ.. ငါ ကြံတွေးစိတ်ဖြစ်နေပါလား” လို့ သိလိုက်တာပါ။ အတွေးထဲကို ကိုယ်တိုင် ဝင်မပါဘဲ၊ မြစ်ကမ်းဘေးကနေ ရေစီးဆင်းတာကို ကြည့်နေသလိုမျိုး ခပ်ခွာခွာလေး ကြည့်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။တွေးနေမှန်း သိလိုက်တဲ့ စက္ကန့်မှာပဲ အဲဒီအတွေးဟာ အလိုလို ရပ်တန့်သွားပါတယ်။ အတွေးနောက်ကို ပါမသွားတော့ဘဲ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ကို ပြန်ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။ဒီနေ့အတွက် အမေး- အခုလေးတင်…
-
သားတို့သမီးတို့ကို ဘဘ ဒီနေ့ ပြောပြချင်တာက ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမတွေ အကြောင်းပါ။ “သာသနာ” ဆိုတာ “အဆုံးအမ” လို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်။ ဘုရားရှင်က သားတို့သမီးတို့ကို လိမ်မ္မာရေးခြား ရှိစေချင်လို့ ဆုံးမထားတာတွေ အများကြီးရှိတယ်။ အဲဒီထဲကမှ “လိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်း (၅) ချက်” နဲ့ “သားတို့ခန္ဓာကိုယ်အကြောင်း” ကို ဘဘ ပြောပြမယ်နော်။(၁) လိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်း (၅) ချက်လိမ်မာတဲ့ ကလေးတွေဖြစ်ဖို့အတွက် ရှောင်ရမယ့် အချက် ၅ ချက် ရှိတယ်။ အဲဒါကို “ငါးပါးသီလ” လို့ ခေါ်တယ်။၁။ မသတ်ရဘူး – လူတွေကိုမပြောနဲ့၊ ခြင်၊ ယင်၊ ပုရွက်ဆိတ်လေးတွေကိုတောင် သေအောင် မသတ်ရဘူး။ သူတို့လေးတွေက အကောင်သေးပေမယ့် အသက်နဲ့ပဲလေ။၂။ မခိုးရဘူး –…
-
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုး အတော်များများကြားမှာ အလွန်အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ အယူအဆအမှားတစ်ခု အမြစ်တွယ်နေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “အရာရာဟာ အနတ္တပဲ၊ ကိုယ်ပိုင်တာ ဘာမှမရှိဘူး၊ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တိုင်း ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်သမျှအကြောင်း အကောင်းမှတ်ပြီး နေလိုက်မယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးနဲ့ ဘဝကို လက်လျော့ အရှုံးပေးလိုက်တာမျိုးပါပဲ။ဒါဟာ အနတ္တကို နားလည်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ ပျင်းရိမှု၊ ညံ့ဖျင်းမှုနဲ့ တာဝန်ယူလိုစိတ် မရှိမှုတွေကို “တရားစကား” နဲ့ ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး ဖုံးကွယ်လိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။တကယ်တော့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့တဲ့ “အနတ္တ” ဆိုတာ ဘာမှလုပ်လို့မရဘဲ ကံကြမ္မာအတိုင်း မျောပါနေဖို့ ဟောထားတာ လုံးဝမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အနတ္တရဲ့ အဓိပ္ပာယ်မှန်နဲ့ အောင်မြင်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ တရားဓမ္မတွေကို ရှင်းလင်းတင်ပြပေးသွားပါမယ်။၁။ အနတ္တဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ?ပထမဆုံးအနေနဲ့ “မပိုင်စိုးဘူး၊ အလိုမလိုက်ဘူး” ဆိုတဲ့…
-
သံသရာဆိုတာကို မျက်ကန်းယုံကြည်ရမယ့် ဘာသာရေးဝါဒ (Dogma) တစ်ခုအနေနဲ့ မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်နေတဲ့ ယုတ္တိဗေဒတစ်ခု၊ သိပ္ပံနည်းကျ အထောက်အထားတွေနဲ့ လက်တွေ့ သုံးသပ်နိုင်တဲ့ အရှိတရားတစ်ခုအဖြစ် ကျွန်တော်တို့ အစပျိုးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက် သေဆုံးသွားပြီးနောက် နောက်ထပ် လူတစ်ယောက်အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ အချက်ကို ခိုင်လုံတဲ့ သုတေသနတွေက သက်သေပြနေပြီဆိုရင်၊ ရှေးဘဝဆိုတာ ရှိခဲ့သလို နောက်ဘဝဆိုတာလည်း ဆက်ရှိနေဦးမယ်ဆိုတာ ငြင်းဆန်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။ဒီနေရာမှာ မမြင်ရတဲ့ ငရဲ၊ ပြိတ္တာ၊ အသုရကာယ် ဆိုတဲ့ ဘုံတွေကို ခဏဘေးဖယ်ထားလိုက်ပါဦး။ ကျွန်တော်တို့ မျက်စိနဲ့ တိုက်ရိုက် မြင်တွေ့နေရတဲ့၊ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ထိတွေ့နေရတဲ့ “တိရစ္ဆာန်” ဆိုတဲ့ အပါယ်ဘုံသားတွေရဲ့ ဘဝကိုပဲ လက်တွေ့ကျကျ စဉ်းစားကြည့်ကြရအောင်ပါ။ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ အချက်ဟာ…
-
မိတ်ဆွေ… ဒီနေ့ တနင်္ဂနွေနေ့ မနက်ခင်းမှာ ခင်ဗျား ဘာလုပ်နေသလဲ။ ကော်ဖီလေး တစ်ခွက်နဲ့ ဖုန်းပွတ်နေသလား။ တီဗီကြည့်နေသလား။ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုနဲ့ စကားစမြည် ပြောနေသလား။ ဘာပဲလုပ်နေလုပ်နေ… ခင်ဗျား စိတ်ထဲမှာ “တရားအားထုတ်ဖို့ ဆိုတာ ရိပ်သာသွားမှ၊ တရားစခန်းဝင်မှ၊ အလုပ်တွေ အကုန်ဖြတ်နိုင်မှ ရမယ်” လို့ တွေးထားဖူးတယ် မဟုတ်လား။အဲဒီ အတွေးကို အခုပဲ ရပ်လိုက်ပါ။ကျနော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုဟာ “သောတာပန်” ဆိုတဲ့ အရိယာအဖြစ်ကို အရမ်းမြင့်မားလွန်းတဲ့၊ သာမန်လူတွေနဲ့ မဆိုင်တဲ့ စိတ်ကူးယဉ် ပန်းတိုင်တစ်ခုလို သဘောထားတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ သောတာပန်ဆိုတာ နတ်ဝတ်တန်ဆာတွေနဲ့ ကောင်းကင်ပျံနိုင်တဲ့သူ မဟုတ်ပါဘူး။ အမှန်တရား (သစ္စာ) ကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း သိမြင်သွားတဲ့ သာမန် လူသားတစ်ယောက်ပါပဲ။ကျနော်တို့ရဲ့ မဟာဗျူဟာက လူ၊…
-
ကျနော်တို့ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတစ်ခုခု ပြုလုပ်ပြီးတိုင်း “ဤကုသိုလ်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်ရပါရစေ”၊ “စီးပွားလာဘ်လာဘတွေ တိုးတက်ပါစေ” ဆိုပြီး အားတက်သရော ဆုတောင်းလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဘုရားဖူးသွားရင်ဖြစ်စေ၊ အလှူအတန်းပြုရင်ဖြစ်စေ ဆုတောင်းခြင်းဆိုတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဟာ ကျနော်တို့ဆီမှာ အမြစ်တွယ်နေခဲ့တာ ကြာပါပြီ။ ဒီနေရာမှာ ကျနော်တို့ အသေအချာ ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့ လိုလာတာက “ဆုတောင်းခြင်း” ဟာ တကယ်ပဲ အကျိုးတရားကို ဖြစ်ထွန်းစေသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကျနော်တို့ဟာ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားရဲ့ ဆက်နွယ်မှုကိုပဲ လွဲမှားစွာ နားလည်နေကြသလား ဆိုတဲ့အချက် ဖြစ်ပါတယ်။ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး အနှစ်သာရဟာ “အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော” (မိမိကိုယ်သာ ကိုးကွယ်ရာ) ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။ ဒါဟာ မိမိဖြစ်ချင်တဲ့ ရလဒ်အတွက် မိမိကိုယ်တိုင် အကြောင်းတရားတွေ ဖန်တီးရမယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က…
-
ယနေ့ခေတ်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေကြား၊ လူဝတ်ကြောင်တွေနဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေကြားမှာ အငြင်းပွားစရာ အဖြစ်ဆုံး ကိစ္စတစ်ခုကတော့ ဝိနည်းဖောက်ဖျက်မှု၊ ငွေကိုင်တွယ်သုံးစွဲမှု ပြဿနာတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေက ရဟန်းတွေရဲ့ အားနည်းချက်ကို ထောက်ပြကြ၊ ဝေဖန်ကြ၊ အပြစ်တင်ကြနဲ့ သံသရာလည်နေကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီလို အပြစ်တင် ရှုတ်ချနေကြတာဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင် တကယ်အလိုရှိတဲ့ လမ်းစဉ် ဟုတ်၊ မဟုတ်ဆိုတာကို အားလုံး စိတ်အေးအေးထားပြီး ပြန်လည်ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ဘုရားရှင်၏ မျက်နှာမလိုက်သော မဟာကရုဏာတော်ပထမဆုံး နားလည်ထားရမယ့် အချက်က လောကမှာ ဘယ်သူတွေက ဘယ်လောက်ပဲ ဝေဖန် အပြစ်တင်နေပါစေ၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ မဟာကရုဏာတော်ကတော့ အလွန်ကို ကြီးမားကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်ဟာ သီလစင်ကြယ်တဲ့ ရဟန်း၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုမှ ရွေးချယ်ချစ်ခင်ပြီး၊ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဝိနည်းဖောက်ဖျက်မိတဲ့ ရဟန်း၊ အလဇ္ဇီ ဒုဿီလ ဖြစ်နေတဲ့…
-
မိတ်ဆွေများအားလုံး မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ကျနော်တို့ဆီမှာ အလှူတစ်ခုလုပ်ပြီဆိုရင် ဆွမ်းစားပြီးတာနဲ့ ဘုန်းကြီးရှေ့မှာ လက်အုပ်ချီ၊ ခေါင်းငုံ့ပြီး “ဆုတောင်း” စောင့်ကြတာဟာ ထုံးစံတစ်ခုလို ဖြစ်နေပါပြီ။ “စီးပွားလာဘ်လာဘ ပေါများပါစေ၊ ဘေးရန်ကင်းပါစေ၊ ကျန်းမာပါစေ” ဆိုတဲ့ စကားတွေကို ဘုန်းကြီးဆီက ကြားလိုက်ရမှပဲ အလှူအောင်ပြီလို့ ထင်နေကြတယ်။ ခင်ဗျားတို့ တစ်ခါလောက်ဖြစ်ဖြစ် စဉ်းစားဖူးသလား။ အဲဒီလို ဆုတောင်းပေးနေရုံနဲ့ တကယ်ရော ပြည့်သလား? ဒီနေ့ ကျနော်တို့ ခေါင်းထဲမှာ စွဲနေတဲ့ “ဆုတောင်းခြင်း” ဆိုတဲ့ မှော်အတတ်အယူအဆကို ခွဲစိတ်ကြည့်ကြရအောင်။ ၁။ ဝိနည်းတော်လာ မြတ်စွာဘုရား၏ မေးခွန်း ဝိနည်းပိဋကတ်၊ စူဠဝဂ္ဂပါဠိတော်မှာ ဒီအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သမိုင်းကြောင်း ရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်လက်ထက်က ရဟန်းတော်တွေ အနုမောဒနာပြုတဲ့အခါ လောကီဆုတောင်းတွေကို အကျယ်တဝင့် ရွတ်ဖတ်ကြပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဘုရားရှင်က…
-
နိဒါန်း – မှတ်ဉာဏ် (Memory) ကို ပညာ (Wisdom) ဟု ထင်နေကြခြင်း ရဟန်းရှင်လူ မိတ်ဆွေအပေါင်းတို့… ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သာသနာရေးလောကမှာ အလွန်ခမ်းနားတဲ့ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးတွေ ရှိပါတယ်။ “တိပိဋကဓရ” (ပိဋကတ်သုံးပုံဆောင်)၊ “ဓမ္မကထိက”၊ “အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ” စသည်ဖြင့်ပေါ့။ ရဟန်းတစ်ပါးက စာမျက်နှာပေါင်း သောင်းချီတဲ့ ပိဋကတ်စာပေတွေကို အလွတ်ရွတ်ပြနိုင်ရင် လူတွေက “လက်ဖျားခါ” ကြတယ်။ “ဘုရားရှင်ရဲ့ သားတော်အစစ်ပဲ” လို့ ချီးမွမ်းကြတယ်။ ကိုးကွယ်ကြတယ်။ စာပေကျမ်းဂန်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ ကောင်းပါတယ်။ လေးစားစရာလည်း ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့… ကျွန်တော်တို့ မေ့နေတဲ့၊ သတိမထားမိတဲ့ အချက်တစ်ချက် ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့… “စာအလွတ်ရခြင်း” (Memorization) ဆိုတာ “ကိလေသာ ကုန်ခြင်း” (Purification) မဟုတ်ဘူး ဆိုတဲ့…