-
ကျနော် သဒ္ဓါအဓိက နှစ်ယောက်လောက် တွေ့ပြီး စကားပြောလေတော့ ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ အရေးကြီးပုံကို တွေ့ရတယ်၊ သတိထားမိတယ်။ မြန်မာပြည်က သဒ္ဓါစရိုက်များမယ် ထင်တယ်။ အဲဒီမှာ ပြသနာက လူတွေက သဒ္ဓါတရားနဲ့ ဘုန်းကြီးပြောသမျှ လိုက်နာပါမယ် စဉ်းစားတဲ့ အချိန်မှာ ဘုန်းကြီးတွေက သူတို့ ပိုက်ဆံများများရဖို့ ဟောနေကြတော့ အစကနေအဆုံး အကုန်ပျက်တော့တာပဲလို့ ထင်တယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျနော့် အမြင်ကတော့ မိုရယ်ဗဲလူး သတ်မှတ်တဲ့သူတွေဟာ တာဝန် အရှိဆုံးပဲ။ ဘယ်သူပဲ ဖြစ်ဖြစ် ငယ်ဘဝ ဆိုတာ ဖြတ်သန်းခဲ့ရတာပဲ။ ဆိုဆုံးမ သူတွေ နမူနာ ကြည့်ရမယ့် လူတွေ အားလုံးက သင့်သလို လိမ်နေကြတဲ့ သူတွေချည်းပဲ ဆိုတော့ အကုန်ပျက်ကုန်တာပါပဲ။ မိုရယ်ဗဲလူးကို သတ်မှတ်တဲ့ သူတွေကတော့ ဘုန်းကြီး၊ မိဘ၊…
-
လောကကြီးမှာ အောင်မြင်မှုဆိုတာ အကြောင်းအကျိုး ညီညွတ်မှုကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာသာရေးဆိုတဲ့ အမည်ခံပြီး အကန်းယုံ ယုံကြည်နေကြတဲ့ ခေတ်ကြီးမှာ၊ အရိယာသူတော်စင်တွေ အများအပြား ပေါ်ထွန်းလာဖို့ဆိုတာကို လူအများစုက စိတ်ကူးယဉ် အိပ်မက်တစ်ခုလို သဘောထားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်း လက်တွေ့ကျကျ ယုတ္တိဗေဒ (Logic) အတိုင်း စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ မှန်ကန်တဲ့ အင်အားစုတွေဖြစ်တဲ့ ပြင်းပြတဲ့ဆန္ဒ၊ ခိုင်မာတဲ့စိတ်၊ မဆုတ်တဲ့လုံ့လနဲ့ ထိုးထွင်းသိတဲ့ဉာဏ်ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ စိတ္တ၊ ဝီရိယ၊ ဝီမံသာ) သာ အပြည့်အဝ ရှိမယ်ဆိုရင် ရဟန်းသိန်းနဲ့ချီ အရိယာဖြစ်လာရေးဆိုတာ မဖြစ်မနေ ဖြစ်လာမယ့် ပကတိ အရှိတရားတစ်ခုပါပဲ။ ယနေ့ခေတ်မှာ လူအများစု မှားယွင်းစွာ ကောက်ချက်ချထားတဲ့ အရာ (Misconception) တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့…
-
သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသော ရဟန်းတော်များ၏ အဓိကနှင့် တစ်ခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေးဟူသော အရိယာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရေးပင် ဖြစ်ရပါမည်။ ရဟန်းဟူသည် လူ့ဘောင်လောက၏ စားဝတ်နေရေး သံယောဇဉ်များကို ဖြတ်တောက်ပြီး တရားအလုပ်တစ်ခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်ရန် တာဝန်ယူထားသူများ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ သံသရာမှ လွတ်မြောက်အောင် ကြိုးစားရာတွင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ညွှန်ပြတော်မူခဲ့သော အောင်မြင်ခြင်း၏ သော့ချက်ဖြစ်သည့် “အဓိပတိတရား လေးပါး” ကို မလွဲမသွေ လက်ကိုင်ပြုကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့အနက် “ဝီမံသာဓိပတိ” ခေါ် မိမိ၏ တရားအားထုတ်မှု အခြေအနေနှင့် တိုးတက်မှုကို ပညာဉာဏ်ဖြင့် စနစ်တကျ အကဲဖြတ်စစ်ဆေးခြင်းသည် လမ်းမှားမရောက်စေရန်နှင့် ခရီးတွင်စေရန်အတွက် အသက်တမျှ အရေးကြီးလှပါသည်။ ၁။ ဝီမံသာဓိပတိ ဟူသည် အဘယ်နည်း ဝီမံသာ ဟူသည် ပညာ…
-
လွန်ခဲ့တဲ့ အချိန်က အဖြစ်အပျက်တွေဟာ တကယ်တော့ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပါပြီ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအတိတ်က အရာတွေကို အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ အတိတ်ကို အတိတ်လို့ မသိဘဲ၊ အခု ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သညာ ဖြစ်ပျက်လေးလို့ နားမလည်လို့ပါ။ အဲဒီလို သညာကို အရှိအတိုင်း မသိတဲ့အခါ အတိတ်အပေါ် မှီခိုပြီး ကြောက်ရွံ့မှုတွေ၊ နောင်တတွေနဲ့ အနာဂတ်ကို မှားယွင်းစွာ ဖန်တီးမိတတ်တယ်။ အတိတ်ဆိုတာ အခုဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သညာ ဖြစ်ပျက်သက်သက်ပဲလို့ အမှန်တိုင်း သိလိုက်ရင်တော့ မလိုလားအပ်တဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ ပြုတ်ကျပြီး အကောင်းဆုံးသော အေးချမ်းတဲ့ အနာဂတ်ကို ဖန်တီးနိုင်မှာပါ။ စိတ်ထဲမှာ အတိတ်က အတွေးတွေ ဝင်လာတိုင်း ဒါဟာ အခုလက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သညာလေးပါလားလို့ သတိပြုကြည့်ရအောင်။
-
သန္တာန် ဆိုတာကတော့ ရုပ်နာမ် ရဲ့ အစဉ်ကို ပြောတာပါ။ ရုပ်နာမ်တွေဟာ ပဋိစ္စသမုပါဒ်အတိုင်း ဖြစ်ပျက်နေ တာပါ။ ဒီ ဖြစ်ပျက်မှု အစဉ်ကိုပဲ သန္တာန်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ကိလေသာက ဘယ်မှာ ခိုအောင်းလဲ ဆိုတော့ အဲဒီ ဖြစ်ပျက် အစဉ်ဖြစ်တဲ့ သန္တာန်မှာပဲ ခိုအောင်းတယ်လို့ ပြောရမှာပါ။ ကိလေသာရဲ့သဘောက ပထမ မဂ် မကျမီ မှာ ဒိဋ္ဌိ နဲ့ ဝီစိကိစ္ဆာ ကိလေသာ တွေဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တဲ့အခါမှာ ပေါ်ပေါ်လာမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲလို ပေါ်လာရတဲ့ အကြောင်းအရင်းက သန္တာန်မှာ ခိုအောင်းနေတဲ့ အနုသယ ကိလေသာက အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ပြီး အားကြီးလာတာပါ။ အဲဒီတော့ တချို့က ပြောကြတယ် ဒိဋ္ဌိဆိုတာ ရှိလို့လား ဖြစ်ပြီးပျက်တာပဲ၊ အထူး ရှုနေစရာ…
-
လောကကြီးမှာ အမှန်တရားကို ရှာဖွေတဲ့ ခရီးစဉ်ဟာ ရိုးရှင်းသလိုလိုနဲ့ အလွန်နက်နဲပါတယ်။ နေ့စဉ် လူမှုဘဝမှာ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေရတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတွေ အနေနဲ့ဖြစ်စေ၊ တကယ့် ပကတိ အရှိတရား (Reality) ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ ဝိပဿနာ ကျင့်ကြံအားထုတ်နေတဲ့ အချိန်မှာဖြစ်စေ ကိုယ်လျှောက်နေတဲ့ လမ်းကြောင်းဟာ တကယ်ပဲ မှန်ကန်ရဲ့လားလို့ အမြဲမပြတ် ပြန်လည်ဆန်းစစ်နေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီလို ဆန်းစစ်တဲ့ နေရာမှာ အကန်းယုံ ယုံကြည်မှု (Dogma) တွေ၊ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် အစဉ်အလာတွေနဲ့ သွားလို့ လုံးဝ မရပါဘူး။ အတိအကျ လိုအပ်တာကတော့ လောကကြီးရဲ့ အကြောင်းအကျိုး ယုတ္တိဗေဒ (Logic) ကို အခြေခံပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို အမြဲမပြတ် ပြန်လည်လေ့လာ စစ်ဆေးတဲ့ “ဝီမံသာဓိပတိ” (ဉာဏ်ပညာဖြင့်…
-
သာသနာတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကြသော အရှင်သူမြတ် ရဟန်းတော်များ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံးသော ပန်းတိုင်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ အပေါင်းမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရေးဟူသော မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိရေးပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကြရာတွင် မိမိတို့သည် မည်သည့်အရာမှ လွတ်မြောက်ချင်သနည်း ဆိုသည်ကို တိကျစွာ သိရှိထားရန် လိုအပ်လှပါသည်။ လောကတွင် လူသားတိုင်းသည် အလေးအပင်များကို မထမ်းချင်ကြပါ။ ကျောပေါ်တွင် အထုပ်အပိုးကြီးများ၊ အလေးအပင်ကြီးများကို ထမ်းထားရလျှင် ခဏတာမျှဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာပြီး အမြန်ဆုံး ချထားချင်ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း မြင်သာသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမိုလေးလံပြီး၊ ဘဝသံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အဆက်မပြတ် ထမ်းပိုးလာခဲ့ရသော မမြင်ရသည့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ထိုအရာမှာ အခြားမဟုတ်၊ “ငါ၊ ငါ့ကောင်၊…
-
သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသော ရဟန်းတော်များ၏ အဓိကနှင့် တစ်ခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေးပင် ဖြစ်ရပါမည်။ ရဟန်းဟူသည် စားဝတ်နေရေး သံယောဇဉ်များကို ဖြတ်တောက်ပြီး တရားအလုပ်တစ်ခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်ရန် တာဝန်ယူထားသူများ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း လောကီအာရုံများ၏ ဖမ်းစားမှုကြောင့် တရားလမ်းကြောင်းမှ သွေဖည်သွားရသူများစွာ ရှိပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ညွှန်ပြတော်မူခဲ့သော အောင်မြင်ခြင်း၏ သော့ချက်ဖြစ်သည့် “အဓိပတိတရား လေးပါး” အနက် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်သော “စိတ္တာဓိပတိ” သည် ထိုသို့ ပြင်ပအာရုံများနောက်သို့ မပါဘဲ စိတ်ကို ခိုင်မာတည်ငြိမ်အောင် ထိန်းကျောင်းရာတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ဤစိတ္တာဓိပတိကို ဝိပဿနာအလုပ်တွင် မည်သို့စနစ်တကျ အသုံးချရမည်ကို လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။ ၁။ စိတ်နှင့် အာရုံ၏ သဘောတရားကို ပိုင်းခြားသိမြင်ခြင်း စိတ္တာဓိပတိကို မတည်ဆောက်မီ…
-
“ဘဝ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကျွန်တော်တို့ ခဏခဏ သုံးကြတယ်။ တကယ်တော့ ဘဝဆိုတာ အမိဝမ်းခေါင်းမှာ စတင်ဖြစ်ပေါ်တဲ့ ပဋိသန္ဓေစိတ် ကနေ နောက်ဆုံး သေဆုံးတဲ့ စုတိစိတ် အထိ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ စိတ်ဖြစ်စဉ်တွေကို ပေါင်းပြီး နာမည်တပ်ထားတာ သက်သက်ပါပဲ။ ဒီထက်ပိုကျယ်တဲ့ သံသရာ ဆိုတာကလည်း အစရှာမရလောက်အောင် ရှည်လျားလှတဲ့ ရုပ်တရားတွေရဲ့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမှုနဲ့ နာမ်တရားတွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှု အစဉ်တန်းကြီးပါပဲ။ အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီးထဲမှာ ခိုင်မာတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ တစ်ခါမှ မပါခဲ့ပါဘူး။ ဒီအမှန်တရားကို မသိလို့သာ ဘဝတွေ သံသရာတွေကို ငါ့ဟာလို့ ထင်ပြီး ဆက်လက် လည်ပတ်နေကြတာပါ။ အခု စာဖတ်နေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) လေး တစ်ခုပြီးတစ်ခု အစားထိုး ဖြစ်ပျက်နေတာကို…
-
သစ္စာဆိုတာ အမှန်တရားပါ။ အမှန်တရားမှာမှ သစ္စာထိုက်တဲ့ အမှန်တရားကိုသာ သစ္စာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် သစ္စာဆိုတဲ့ စကားလုံးပါရင် အမြဲမှန်ရပါမယ်။ ဥပမာ ဒုက္ခသစ္စာ ဆိုရင် ပဋိသန္ဓေနေရခြင်းဆင်းရဲ၊ အိုခြင်းဆင်းရဲ၊ နာခြင်းဆင်းရဲ စတာတွေဟာ အားလုံးအတွက် မှန်တဲ့ ကိစ္စတွေပါ။ အဲလိုပဲ သမုဒယ သစ္စာတဏှာ ဆိုလဲ အမြဲမှန်တာပါပဲ။ မဂ္ဂသစ္စာဆိုတာကလဲ သံသရာက လွတ်ကြောင်း အမှန်ပါပဲ။ နိရောဓ သစ္စာ ဆိုတာကလဲ အေးငြိမ်းရာ အမှန်ပါ။ ဒီသစ္စာလေးပါးစလုံးမှာ သစ္စာ ဆိုတဲ့ စကားလုံးသုံးတာဟာ သစ္စာထိုက်အောင် မှန်တဲ့ အတွက်ကြောင့် သုံးတာပါ။ မြတ်စွာဘုရား လေးသင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတသိန်း ပါရမီဖြည့်လာတာဟာ သစ္စာ ဆိုတဲ့ အမှန်တရားအတွက်ပါ။ သစ္စာလေးပါး သိရအောင် ပါရမီဖြည့်လာတာပါ။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် သမုတိ…