စနေနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီဆိုတဲ့ အချိန်ဟာ တစ်ပတ်လုံး အလုပ်တွေ ပင်ပန်းလာခဲ့သမျှ အိမ်မှာ အနားယူကြတဲ့ အချိန်ဖြစ်သလို၊ တချို့အတွက်တော့ တစ်ပတ်စာ စုပုံနေတဲ့ အိမ်မှုကိစ္စတွေ၊ အဝတ်လျှော်၊ မီးပူတိုက်၊ အိမ်သန့်ရှင်းရေး လုပ်ငန်းတွေကို လုံးပန်းရတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အလုပ်တွေ ရှုပ်နေတဲ့အခါ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တော်တော်များများက “ဒီနေ့တော့ အိမ်အလုပ်တွေနဲ့တင် အချိန်ကုန်သွားပြီ၊ တရားထိုင်ဖို့တောင် အချိန်မရလိုက်ဘူး” လို့ ညည်းတွားတတ်ကြပါတယ်။
တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ တိတ်ဆိတ်တဲ့ အခန်းထဲမှာ မျက်စိမှိတ်ပြီး ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်နေမှ ရတယ်လို့ ထင်မှတ်ထားရင် အဲဒါဟာ အင်မတန် နစ်နာပါတယ်။ ကျနော်ရေးတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။ ဒါကြောင့် သောတာပန်ဖြစ်ရန် အားထုတ်နေသူ (သေက္ခ) တစ်ယောက်အတွက် အိမ်မှုကိစ္စ လုပ်နေရတဲ့ စနေနေ့ နေ့လည်ခင်းဟာ အချိန်ကုန် လူပန်းဖြစ်ရုံ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ သတိပဋ္ဌာန်တရား လက်တွေ့ ပွားများဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း အသေးစိတ် ရှင်းလင်း တင်ပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ “ငါ လုပ်နေတယ်” ဆိုသည့် ပညတ်အစွဲကို ခွာချခြင်း
အိမ်မှုကိစ္စတွေ လုပ်ရတာ ဘာလို့ ပင်ပန်းသလဲ ဆိုရင်၊ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားရလို့ ပင်ပန်းတာက တစ်ပိုင်း၊ စိတ်ထဲကနေ “ဒီအလုပ်တွေ ငါပဲ လုပ်နေရတယ်၊ အိမ်သားတွေက မကူဘူး၊ ငါ တစ်ယောက်တည်း ပင်ပန်းလိုက်တာ” လို့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီးနဲ့ တွေးတော ပူလောင်နေတာက တစ်ပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
တကယ်တမ်း အရှိတရား (ပရမတ်) သက်သက်ကို ဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်ရင် တံမြက်လှည်းနေတာ၊ ပန်းကန်ဆေးနေတာ၊ အဝတ်လျှော်နေတာတွေမှာ “ငါ” ဆိုတာ ဘယ်နေရာမှာမှ မပါပါဘူး။
တံမြက်လှည်းနေစဉ်: တံမြက်လှည်းချင်တဲ့ “စေ့ဆော်မှု” (နာမ်တရား) က အရင် ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ နာမ်တရားက အမိန့်ပေးလိုက်တဲ့အတွက် လေဓာတ် (ဝါယောဓာတ်) တွေ တွန်းကန်ပြီး လက်တွေ၊ ခြေထောက်တွေ (ရုပ်တရား) က လှုပ်ရှားသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ရုပ်နဲ့ နာမ် အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကို သာမန် ပုထုဇဉ် အမြင်နဲ့ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ “ငါ တံမြက်လှည်းနေတယ်” ဆိုပြီး နာမည်တပ် (ပညတ်) လိုက်ကြတာပါ။
သောတာပန်ဖြစ်ရန် အားထုတ်နေသူ (သေက္ခ) တစ်ယောက်အနေနဲ့ အဲဒီ “ငါ လုပ်နေတယ်” ဆိုတဲ့ အခွံကြီးကို ခွာချပြီး၊ “ဪ… လှုပ်ရှားလိုတဲ့ စိတ်ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လှုပ်ရှားနေပါလား၊ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက် သက်သက်ပါလား” လို့ အရှိကို အရှိအတိုင်း စောင့်ကြည့် သိမှတ်နေရပါမယ်။
၂။ အိမ်မှုကိစ္စ အမျိုးမျိုးတွင် ဝိပဿနာ ရှုမှတ်နည်း
အိမ်အလုပ် လုပ်နေရင်း ဝိပဿနာ ရှုမှတ်တယ် ဆိုတာ သီးသန့်ကြီး အားထုတ်နေရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ် လက်ရှိ လုပ်နေတဲ့ အလုပ်၊ ထိတွေ့နေတဲ့ အာရုံပေါ်မှာ သတိလေး ကပ်ထားရုံပါပဲ။
ပန်းကန်ဆေး၊ အဝတ်လျှော်သည့်အခါ (ကာယာနုပဿနာ နှင့် ဝေဒနာနုပဿနာ): လက်က ရေနဲ့ ထိသွားတဲ့အခါ အေးတယ် ဆိုတဲ့ အတွေ့အထိလေးကို သိလိုက်ပါ။ အဲဒါ ဖဿ (ထိတွေ့မှု) ပါပဲ။ အေးတဲ့အတွက် ကြည်နူးသွားတယ်၊ သက်သာသွားတယ် ဆိုရင် အဲဒါ သုခဝေဒနာ ပါ။ ဆပ်ပြာတွေ လောင်လို့၊ အကြာကြီး ထိုင်ရလို့ ညောင်းညာ နာကျင်လာတယ် ဆိုရင် အဲဒါ ဒုက္ခဝေဒနာ ပါ။ အဲဒီ ဝေဒနာတွေကို “ငါ့ လက်နာတယ်၊ ငါ ပင်ပန်းတယ်” လို့ မတွေးဘဲ၊ “ဪ… နာကျင်တဲ့ သဘောလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ အရှိအတိုင်းလေးပဲ ဧည့်သည်ကို ကြည့်သလို စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။
ဟင်းချက်သည့်အခါ (စိတ္တာနုပဿနာ): မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ဟင်းချက်တဲ့အခါ အနံ့အသက်တွေ၊ အပူရှိန်တွေနဲ့ ထိတွေ့ရပါတယ်။ ဟင်းအနံ့လေး မွှေးလာတဲ့အခါ “အရမ်း စားချင်သွားပြီ” လို့ တွေးမိရင် လိုချင်တဲ့ လောဘစိတ်လေး ပေါ်လာတာကို ချက်ချင်း သိလိုက်ပါ။ အပူဟပ်လို့၊ ဆီဟပ်လို့ စိတ်တိုလာရင်လည်း မကျေနပ်တဲ့ ဒေါသစိတ်လေး ပေါ်လာတာကို ချက်ချင်း သိလိုက်ပါ။ စိတ်ကလေးတွေဟာ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်း ပြန်ပျက်ကျသွားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို သိနေရင် ဟင်းချက်နေရင်းနဲ့ပဲ စိတ်ကို ရှုမှတ်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ ဖြစ်သွားပါတယ်။
သန့်ရှင်းရေး လုပ်သည့်အခါ (အနိစ္စကို ဆင်ခြင်ခြင်း): ဖုန်တွေ၊ အမှိုက်တွေကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်တဲ့အခါ၊ မနေ့က ရှင်းထားလျက်နဲ့ ဒီနေ့ ထပ်ညစ်ပတ်နေပြန်တဲ့ အိမ်ကို ကြည့်ပြီး သံဝေဂ ယူနိုင်ပါတယ်။ “လောကကြီးမှာ ဘာတစ်ခုမှ မြဲတာ မရှိဘူး၊ သန့်ရှင်းအောင် လုပ်ထားတဲ့ အရာတွေဟာလည်း အချိန်တန်ရင် ဖောက်ပြန် ပျက်စီးပြီး အမှိုက်သရိုက် ပြန်ဖြစ်သွားတာပါလား” ဆိုတဲ့ အနိစ္စသဘောကို ဉာဏ်နဲ့ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။
၃။ အနတ္တ ဆိုသည်မှာ တာဝန်မဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ
ဒီလို ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက် သက်သက်ကို ရှုမှတ်နေရင်းနဲ့ အချို့က အယူအဆ လွဲမှားသွားတတ်ပါတယ်။
“အရာရာဟာ ရုပ်နာမ်တွေပဲ၊ ငါမှ မဟုတ်တာ၊ အနိစ္စတွေချည်းပဲ ဆိုရင် အိမ်သန့်ရှင်းရေးလည်း လုပ်မနေတော့ဘူး၊ ညစ်ပတ်လည်း နေပါစေတော့၊ ဘာလုပ်လုပ် အတူတူပဲ” ဆိုပြီး တွေးတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ အလွန်ကို အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ အမြင်မှားပါ။
“အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။
ဗုဒ္ဓဟောကြားတဲ့ အနတ္တ ဆိုတာ ပေပေတေတေ နေခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲမရှိဘူး လို့ ရှင်းပြတာ ဖြစ်ပေမယ့်၊ အကြောင်းနဲ့ အကျိုး တရားကတော့ အတိအကျကို အလုပ်လုပ်နေပါတယ်။
အိမ်ကို သန့်ရှင်းရေး မလုပ်ရင်၊ ညစ်ပတ်ပြီး ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မယ် ဆိုတဲ့ အကျိုးတရားက သေချာပေါက် ရောက်လာမှာပါ။ အိမ်ကို သန့်ရှင်းအောင် ထားရင်၊ နေထိုင်ရတာ စိတ်ကြည်လင်ပြီး ကျန်းမာရေး ကောင်းမယ် ဆိုတဲ့ ကောင်းမြတ်တဲ့ အကျိုးတရား ဖြစ်ထွန်းလာမှာပါ။ အနတ္တကို သေချာ နားလည်တဲ့သူဟာ “ငါ့အိမ်၊ ငါ့ပစ္စည်း” ဆိုတဲ့ တွယ်တာစွဲလမ်းမှု (ဥပါဒါန်) နဲ့ သန့်ရှင်းရေး လုပ်တာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ “သန့်ရှင်းအောင် ထားခြင်းဟာ ကောင်းမြတ်တဲ့ အကြောင်းတရားပဲ” ဆိုတဲ့ ဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပိုလို့တောင် တာဝန်ကျေပွန်အောင် လုပ်ဆောင်ပါသေးတယ်။
၄။ အဓိပတိတရား လေးပါးဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝကို ပုံဖော်ခြင်း
အိမ်မှုကိစ္စ လုပ်နေရင်း ဝိပဿနာ ရှုမှတ်ဖို့ ဆိုတာ ဆုတောင်းနေရုံနဲ့ မဖြစ်လာပါဘူး။ အချိန်တန်ရင် တရားရမှာပါလေ ဆိုပြီး ထိုင်စောင့်နေလို့လည်း မရပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် ပြဋ္ဌာန်းပြီး ကြိုးစားရမှာပါ။
အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတာကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ယုံကြည်ထားပါ။
၁။ ဆန္ဒ: နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ အချိန်တိုင်း၊ စက္ကန့်တိုင်းမှာ သတိကပ်ပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်လိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒ အမြဲ ရှိနေရပါမယ်။ အိမ်အလုပ် လုပ်နေရင်းလည်း တရားရနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ ဆန္ဒကို မွေးမြူပါ။
၂။ စိတ္တ: ပန်းကန်ဆေးနေရင် ပန်းကန်ဆေးတဲ့ အလုပ်အပေါ်မှာ၊ တံမြက်လှည်းနေရင် တံမြက်လှည်းတဲ့ အလုပ်အပေါ်မှာ စိတ်ကို အပြည့်အဝ စူးစိုက်ထားပါ။ တခြားကို လွင့်စဉ်သွားတဲ့ စိတ်တွေကို ချက်ချင်း ပြန်ခေါ်ပြီး လက်ရှိ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်ပေါ်မှာပဲ စိတ်ကို ကပ်ထားပါ။
၃။ ဝီရိယ: “အိမ်အလုပ်တွေ များလို့ ပင်ပန်းတယ်၊ တရားမမှတ်နိုင်တော့ဘူး” ဆိုတဲ့ ပျင်းရိတဲ့ စိတ်တွေကို ဖယ်ရှားပြီး၊ လှုပ်ရှားမှု တိုင်းမှာ သတိလေး ဝင်ကပ်နိုင်အောင် မလျှော့သော ဇွဲလုံ့လနဲ့ အဆက်မပြတ် ကြိုးစား အားထုတ်ရပါမယ်။
၄။ ဝီမံသ: လုပ်နေတဲ့ အိမ်မှုကိစ္စတိုင်းမှာ “ဒါဟာ ငါလုပ်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းအကျိုး ရုပ်နာမ် သက်သက်ပါလား၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ တရားတွေပါလား” လို့ ပညာဉာဏ်နဲ့ အစဉ်အမြဲ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဆင်ခြင် သုံးသပ်နိုင်ရပါမယ်။
နိဂုံး
ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့…
ဒီကနေ့ စနေနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ အိမ်မှုကိစ္စတွေ လုပ်ဖို့ ရှိနေတယ် ဆိုရင်၊ အဲဒီ အလုပ်တွေကို ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး တစ်ခုလို မမြင်ပါနဲ့တော့။ အဲဒီ အလုပ်တွေဟာ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲအလန်းကို ဖြုတ်ချဖို့၊ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာတင် ဝိပဿနာ ဉာဏ်ကို ထက်မြက်လာစေဖို့ လေ့ကျင့်ပေးမယ့် အကောင်းဆုံးသော တရားစခန်းလေးတွေပါပဲ။
တံမြက်လှည်းတဲ့အခါ တံမြက်လှည်းတဲ့ ရုပ်နာမ်ကို ကြည့်ပါ။ ပန်းကန်ဆေးတဲ့အခါ ထိတွေ့နေတဲ့ ဝေဒနာကို ကြည့်ပါ။ ဟင်းချက်တဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသကို ကြည့်ပါ။ “ငါ” ကို ဖြုတ်ချပြီး သတိပဋ္ဌာန် လက်ကိုင်ထားလိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲစရာ အိမ်မှုကိစ္စတွေဟာ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီကို တွန်းပို့ပေးမယ့် လှေကားထစ်တွေ အဖြစ်ကို အံ့ဩစရာကောင်းလောက်အောင် ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။
နေ့စဉ် ရှင်သန်မှု ဘဝထဲမှာတင် ဉာဏ်အလင်းတွေ ထွန်းတောက်နိုင်ကြပါစေ။
ထက်အောင်
Leave a Reply