-
ဒီတစ်ပတ်လုံး ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေအတွက် နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ အနတ္တ၊ အနိစ္စ အရှိတရားကို စောင့်ကြည့်တာတွေအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ဝိပဿနာဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အတင်းအကျပ် ပင်ပန်းခံပြီး တစ်ခုခုကို ဖန်တီးယူနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိ ကိုယ့်ခန္ဓာ၊ ကိုယ့်စိတ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘောတရားတွေကို အရှိအတိုင်း လိုက်သိနေရုံပါပဲ။ အဲဒီလို လိုက်သိရင်းနဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အထင်အမှားလေး ပြုတ်ကျသွားရင် ဘဝက ထူးဆန်းစွာ ငြိမ်သက်သွားပါတယ်။တရားဆိုတာ အဝေးကြီးမှာ သွားရှာရတာ မဟုတ်ဘူး။ အခု လက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ထဲမှာပဲ ရှိတာပါ။ဒီပိတ်ရက်မှာတော့ အထူးတလည် ဘာမှမလုပ်ဘဲ၊ ကိုယ့်စိတ်လေး ကြည်လင်နေတာကိုပဲ သက်တောင့်သက်သာလေး ခံစားရင်း အနားယူလိုက်ပါ။ဒီနေ့အတွက် အမေး- ငါ ဆိုတာနဲ့ အတင်းမပြုပြင်ဘဲ အနိစ္စ နဲ့ အနတ္တကို အရှိအတိုင်း…
-
ဒီဆောင်းပါးကို မဖတ်ခင် “အရာရာဟာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်တဲ့ သင်္ခါရတရားတွေ သက်သက်ပဲ၊ အဲဒီ သင်္ခါရတရား အားလုံးဟာ ဘယ်သူမှ မပိုင်ဆိုင်တဲ့၊ သူ့သဘောသူ ဆောင်နေတဲ့ အနတ္တ သက်သက်ပဲ” ဆိုတဲ့ အသိကို အရင်ဆုံး ပိုင်နိုင်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။အခု ဆက်ပြီး ဆွေးနွေးချင်တာကတော့ ဒုက္ခသစ္စာ (ဆင်းရဲခြင်း အမှန်တရား) နဲ့ သမုဒယသစ္စာ (ဆင်းရဲကြောင်း အမှန်တရား) တို့ အဆုံးမရှိ လည်ပတ်နေတဲ့ သံသရာကြီး အကြောင်းပါ။ ဒီသဘောတရားတွေကို စာဖတ်ရုံ၊ တွေးတောရုံနဲ့ တန်းပြီး သိလို့ မရပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ အားထုတ်လို့-ဖြစ်ပျက်ကို မြင်တဲ့ဉာဏ် (ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်)အပျက်ချည်း ဆက်တိုက်မြင်တဲ့ဉာဏ် (ဘင်္ဂဉာဏ်) နဲ့အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာ သုံးပါးလုံးကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ထိုးထွင်းသိမြင်တဲ့…
-
ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမဟာ တကယ်တမ်းကျတော့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ကြောင်းကိုသာ အဓိက ဦးတည်ပါတယ်။ လောကုတ္တရာကို မျက်နှာမူတဲ့ လမ်းစဉ်ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ လောကီရဲ့ သတ်မှတ်ချက် အများစုနဲ့တော့ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ လောကီလူသားတွေ တွေးခေါ်ခံစားကြတဲ့အခါမှာ “ငါ၊ ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ “အတ္တ” ကို အခြေခံပြီးမှ စဉ်းစားကြတာပါ။ ဒါကြောင့် လောကီရေးရာမှာ “ချစ်ခြင်းမေတ္တာ” ဆိုတာကို အကောင်းဆုံး၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးအဖြစ် အတ္တနဲ့ ပုံဖော် ကြံစည်ကြပါတယ်။ လောကီလူသားတွေကို ချစ်ခြင်းမေတ္တာအကြောင်း ဟောပြောရတာ အလွန်လွယ်ကူပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လူတွေဟာ အမုန်းတရားရဲ့ ဆိုးရွားတဲ့ အပြစ်ကို မြင်တဲ့အခါ၊ သူ့ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်တဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကတော့ အပြစ်ကင်းတယ်လို့ အလွယ်တကူ ယူဆလိုက်ကြလို့ပါပဲ။ တကယ်တော့ ဝိပဿနာအမြင်နဲ့ ကြည့်ရင် လောကီချစ်ခြင်းမေတ္တာဆိုတာ အပြစ်ကင်းတဲ့ တရား…
-
ယခုလို ကြာသပတေးနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီဆိုတဲ့ အချိန်ဟာ တစ်ပတ်တာ အလုပ်ရက်တွေရဲ့ နောက်ဆုံးပိုင်းကို တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ်လာတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ အလုပ်ခွင်ထဲက ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အများစုဟာ ဒီနေ့လောက် ရောက်လာပြီဆိုရင် ခန္ဓာကိုယ်က ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာသလို၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အရလည်း အတော်လေး လေးလံထိုင်းမှိုင်း နေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို လေးလံနေရတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းကို သေချာ ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ရင်၊ တကယ့် လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန် အလုပ်တွေကြောင့် ပင်ပန်းနေတာထက်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်တွေကတည်းက ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ စိတ်အနှောင့်အယှက်တွေကို ခေါင်းထဲမှာ အထပ်ထပ် အခါခါ ပြန်တွေးပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထပ်မံ ဒဏ်ခတ်နေလို့ ပင်ပန်းနေရတာက ပိုများပါတယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ တနင်္လာနေ့ မနက်ပိုင်း အစည်းအဝေးမှာ အထက်လူကြီးက ကိုယ့်ကို…
-
ဝိပဿနာဉာဏ်လေး ဝင်လာတဲ့အခါ အရင်က ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်ခဲ့တာတွေ၊ နောင်တရတာတွေ၊ ရှေ့ရေးအတွက် ကြောက်နေတာတွေ တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ ခန္ဓာနဲ့ သဘာဝတရားကို သေချာ မသိမြင်တဲ့ အဝိဇ္ဇာကြောင့်သာ ဖြစ်ရတာပါ။ အတိတ်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေဟာလည်း ထိုစဉ်က အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်သွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေချည်းပါပဲ။ ဖြစ်စဉ်ထဲမှာ “ငါ” ဆိုတာမပါပဲ။ တရားသက်သက်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ “ငါ” ဆိုတာ မရှိတဲ့အတွက် “ငါ”လုပ်တာလဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ပုထုဇဉ်တို့ရဲ့ ကိလေသာတွေရဲ့ အပြစ်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်ရပ်တွေကို ဖြစ်စဉ်တွေအဖြစ် မြင်လိုက်တာနဲ့ “ငါ” ဆိုတာ အစကတည်းကမရှိတာကို သိတာနဲ့၊ ကိလေသာတရားကို သဘောပေါက်တာနဲ့ အပြစ်ရှိစိတ်တွေ၊ ကြောက်စိတ်တွေ အကုန်လုံး လွတ်ကျသွားပါတယ်။ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ ချထားလိုက်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။…
-
ကျွန်တော်တို့ အားလုံးရဲ့ သန္တာန်မှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အင်မတန် ဆိုးရွားတဲ့ ရောဂါဆိုးကြီး တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ဒိဋ္ဌုပါဒါန်” လို့ခေါ်တဲ့ အမှားကို အမှန်ထင်ပြီး အသေအလဲ စွဲလမ်းနေတဲ့ တရားပါပဲ။ ဘယ်လို စွဲလမ်းတာလဲဆိုရင်- “ငါ၊ သူ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ” ဆိုပြီး တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်တည်မှု (Identity) တွေ တကယ် ရှိနေတယ်၊ “ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်လိပ်ပြာ” ဆိုတာတွေ တကယ် ရှိတယ်လို့ စွဲယူထားတာပါ။ ဒီအစွဲ နှစ်ခု ပေါင်းသွားတဲ့အခါ လောကကြီးမှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို “ဒါကတော့ ငါ စီမံတာ၊ ငါ လုပ်တာ၊ သူကတော့ ဘယ်လိုလူမျိုး” စသဖြင့် အမြင်တွေ ကွဲပြားလာပါတော့တယ်။ သမုတိအမှန် အပေါ် အထင်မှားမှု ဒီနေရာမှာ…
-
ဝိပဿနာအားထုတ်လို့ ပထမမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ရသွားတဲ့ “သောတာပန်” ဆိုတာဟာ လောကကြီးကို ထိုးထွင်းသိမြင်တဲ့ “အမြင်မှန်” ရသွားခြင်း သက်သက်ပါပဲ။ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ဖက်တွယ်လာခဲ့တဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အတ္တအမြင်ကြီးဟာ တကယ်တမ်း လုံးဝမရှိဘူး၊ ဖြစ်လည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ကြံစည်မှုအမှားသက်သက်သာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း တိတိကျကျ သဘောပေါက်သွားတာပါ။ ဤနေရာတွင် အထူးသတိပြုရမည်မှာ “အနတ္တ (ငါမဟုတ်ခြင်း)” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ (Pessimism) ကို လုံးဝ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်နာမ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ပြီး မိမိရောက်လိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ဉာဏ်နဲ့ ပညာရှိရှိ စီမံတတ်သွားခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကလွဲရင် ကျန်တဲ့သူအားလုံးဟာ တရားနာခြင်း၊ ယောနိသော မနသိကာရ (မှန်ကန်စွာ…
-
ယခုလို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာဟာ တစ်ပတ်တာ အလုပ်ရက်တွေရဲ့ အလယ်ဗဟိုတည့်တည့်ကို ရောက်ရှိနေတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ တနင်္လာနေ့နဲ့ အင်္ဂါနေ့တွေမှာ ရုန်းကန်ခဲ့ရတဲ့ အရှိန်တွေ၊ ပင်ပန်းမှုတွေက ဒီနေ့မှာ အထွတ်အထိပ်ကို ရောက်လာတတ်ပါတယ်။ အလုပ်တွေကလည်း မပြီးသေး၊ ရှေ့ဆက်လုပ်ရမယ့် ရက်တွေကလည်း ကျန်နေသေးတဲ့အတွက် စိတ်ရောကိုယ်ပါ အနည်းငယ် လေးလံ ထိုင်းမှိုင်းလာတတ်တဲ့ အချိန်မျိုးပါ။ ဒီလိုအချိန်မျိုးမှာ လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အများဆုံး ဝင်ရောက်လာတတ်တဲ့ အတွေးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါပဲ ပင်ပန်းနေရတယ်”၊ “ဒီအလုပ်တွေ အကုန်လုံး ငါချည်းပဲ ဒိုင်ခံ လုပ်နေရတယ်”၊ “ငါ ဘယ်လောက်တောင် လုပ်ပေးနေရသလဲ” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေပါပဲ။ ဒီအတွေးတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အခိုင်အမာ နေရာယူထားတာကတော့ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲအလန်း…
-
ဝိပဿနာဆိုတာ လက်ရှိဖြစ်နေတာကို ဝင်မစွက်ဖက်ဘဲ အရှိအတိုင်း ကြည့်တဲ့အလုပ်ပါ။ တရားထိုင်လို့ နာကျင်လာရင် “ငါ နာတယ်၊ မြန်မြန် ပျောက်ချင်တယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ မကြည့်ပါနဲ့။ “နာကျင်တဲ့ သဘောတရားလေး ဖြစ်ပေါ်နေတယ်” လို့ပဲ ခပ်ခွာခွာလေးကနေ အသာလေး စောင့်ကြည့်ပါ။ အတင်းပျောက်အောင် ပြုပြင်စရာ မလိုပါဘူး။ သောတာပန်ဖြစ်ရန် အားထုတ်နေသူ (သေက္ခအလောင်းအလျာ) တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီအရှိတရားကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ သိဖို့ကသာ အရေးကြီးဆုံးပါ။ နာတာက တစ်ခု၊ သိနေတာက တစ်ခုလို့ ကွဲကွဲပြားပြား မြင်လာရင်၊ အဲဒီနာကျင်မှုထဲမှာ “ငါ” မရှိတော့ပါဘူး။ ဘယ်အရာမှ ကြာကြာမခံဘဲ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာကို ကိုယ်တိုင် မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါဟာ ဝိပဿနာဉာဏ်ပါပဲ။ ဒီနေ့ ခန္ဓာမှာ ဘာခံစားချက်ပဲ ပေါ်လာပေါ်လာ ပိုင်ရှင်မလုပ်ဘဲ သက်သက်လေး…
-
ကျမ်းဂန်လာ အဘိဓမ္မာ စကားရပ်တွေကို လက်တွေ့ တရားအားထုတ်နေတဲ့ ယောဂီတွေ ဉာဏ်ထဲမှာ ရှင်းလင်းလွယ်ကူစွာ ပေါ်လွင်သွားအောင်၊ ဥပမာလေးတွေနဲ့ တွဲဖက်ပြီး အောက်ပါအတိုင်း အသစ် ပြန်လည် ရှင်းလင်း တင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ ၁။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ (မှန်ကန်သော သိမြင်မှု) ဝိပဿနာရှုတဲ့အခါ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေမှု (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘော) ကို ကွဲကွဲပြားပြား ထိုးထွင်း သိမြင်တဲ့ဉာဏ်ပါ။ ဥပမာ – မှောင်မိုက်နေတဲ့ အခန်းထဲကို ရောက်လာတဲ့ “အလင်းရောင် (သို့) ဓာတ်မီး” နဲ့ တူပါတယ်။ အမှောင် (မောဟ) ကို ခွင်းပြီး အရှိတရားကို ထင်ရှားစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လမ်းမှားသွားမယ့် စိတ်ကို လမ်းမှန်ရောက်အောင် ပြန်လည် ထိန်းကျောင်းပေးတဲ့ “ကြိမ်လုံး” နဲ့လည်း…