-
ဒီလို အကြောင်းနဲ့ အကျိုးကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်တာဟာလည်း “ဉာဏ်ပညာ” ဆိုတဲ့ တရားသဘော တစ်ခုပါပဲ။ ဒီလို သိမြင်လာတဲ့ ဉာဏ်ပညာဆိုတာ အမှန်တရားကို ညွှန်ပြတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေရဲ့ စကားကို နားထောင်ခြင်းကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားပါ။ ဒါကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို အရိယာ ဟုတ်မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချင်ရင်၊ သူပြောတဲ့ စကားတွေဟာ အကြောင်းအကျိုး သဘောတရားနဲ့ အနတ္တကို တိုက်ရိုက် ညွှန်ပြနေသလား ဆိုတာကိုပဲ အကဲဖြတ် ဆုံးဖြတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အပေါ်ယံ အသွင်အပြင်တွေက အဓိက မကျပါဘူး။ ကိုယ် နာယူနေတဲ့ တရားတွေဟာ “ငါ” ကို ပိုကြီးမားစေသလား၊ “ငါ” ကို ပျောက်စေတဲ့ အကြောင်းအကျိုး သဘောတွေလားဆိုတာ ဆင်ခြင်ကြည့်ပါဦး။
-
အနတ္တ ဆိုတာဟာ ရုပ်တရား နာမ်တရား တွေ အားလုံးဟာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကျိုးတရား များသာ ဖြစ်သည် မည်သူတဦးတယောက်ကမှ ပြုလုပ်ခြင်း မဟုတ်၊ မည်သူ တဦးတယောက်မှ မရှိ၊ တဦးတယောက် ဆိုသော သတ္တဝါဆိုသော အရာမှာ မှားယွင်းစွာ ကြံစည်မှုသာ ဖြစ်သည် လို့ ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကျိုးဆိုတာကို မှန်ကန်စွာ သုံးသပ်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကျိုးဆိုတဲ့ နေရာမှာ အကြောင်းသည်လည်း ဓမ္မ ဆိုတဲ့ တရားများ. ဖြစ်သလို၊ အကျိုးဆိုတာကလဲ ဓမ္မ ဆိုတဲ့ တရားတွေပါပဲ။ ပုထုဇဉ်ရဲ့ အမြင်မှာ အတ္တဒိဋ္ဌိမကွာတဲ့အတွက် အကျိုးတရား များကို ဘယ်သူ့ကြောင့် ဘယ့်ဝါကြောင့် ဆိုတာမျိုး…
-
ညနေပိုင်း အချိန်အခါမှာ တစ်နေ့တာလုံးရဲ့ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုတွေကို ခေတ္တခဏ ဘေးဖယ်ထားပြီး၊ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် အေးချမ်းစွာ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… လူသားတို့ရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းမှု ဘဝခရီးလမ်းမှာ “လမ်းလျှောက်ခြင်း” ဆိုတာဟာ မွေးကင်းစ အရွယ်ကတည်းက သင်ယူတတ်မြောက်ခဲ့ပြီး၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ အလိုအလျောက် ပြုလုပ်နေတဲ့ အလေ့အကျင့် တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ခန်းထဲမှာ လမ်းလျှောက်တာ၊ အလုပ်သွားဖို့ လမ်းလျှောက်တာ၊ ဈေးဝယ်ထွက်ဖို့ လမ်းလျှောက်တာ စသဖြင့် ခြေလှမ်းပေါင်း သောင်းနဲ့ချီပြီး နေ့စဉ် လှမ်းနေကြပေမယ့်၊ ကျနော်တို့ အများစုဟာ အဲဒီ လမ်းလျှောက်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးကို သတိတရားနဲ့ ကပ်ပြီး ကြည့်လေ့ မရှိကြပါဘူး။…
-
ကျနော်တို့တွေ တရားဟောစင်မြင့်တွေမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဓမ္မစာပေတွေမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် လောကီရေးရာ အကောင်းအဆိုးတွေကို ဟောပြောတာ ရပ်တန့်ပြီး၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ မူလရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း သံသရာလွတ်ကြောင်း သက်သက်ကိုသာ တည့်တည့်မတ်မတ် ဟောကြားတော့မယ်ဆိုရင် ဘယ်လို ကြီးမားတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေ ရရှိလာမလဲဆိုတာ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ လောကီပြဿနာတွေကို ဝင်ရောက် မဖြေရှင်းဘဲ၊ သံသရာလွတ်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ကိုပဲ အာရုံစိုက်လိုက်တဲ့အခါ၊ လောကီအပူမီးတွေဟာ အံ့ဩစရာကောင်းလောက်အောင် အလိုအလျောက် ငြိမ်းအေးသွားတတ်ပါတယ်။ သစ်ပင်၏ အမြစ်ကိုသာ ရေလောင်းခြင်း (ဥပမာ) ဒီသဘောတရားကို သေချာ မြင်သာသွားအောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ပြောပြချင်ပါတယ်။ ခြံထဲက သစ်ပင်ကြီး တစ်ပင်ဟာ အရွက်တွေ ညှိုးနွမ်းနေတယ်၊ အသီးတွေလည်း မသီးတော့ဘူး ဆိုပါစို့။ အပေါ်ယံကိုပဲ ကြည့်တဲ့သူက ညှိုးနေတဲ့ အရွက်တွေကို ရေလိုက်ဖြန်းမယ်၊ ပိုးကိုက်နေတဲ့…
-
မေတ္တာစိတ်ကလေး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခါ အဲဒီစိတ်ကလေးကို ဒေါသစိတ်လို ပူလောင်သွားအောင် ကျွန်တော်တို့ ဖန်တီးယူလို့ မရပါဘူး။ ထို့အတူပါပဲ၊ ဒေါသထွက်နေတဲ့ အချိန်မှာ အဲဒီ ဒေါသစိတ်ကို မေတ္တာလို အေးချမ်းသွားအောင် ချက်ချင်း ပြောင်းပစ်လို့ မရပါဘူး။ လိုချင်တပ်မက်တဲ့ စိတ်ကို စွန့်လွှတ်မှုသဘော ဖြစ်အောင် လုပ်လို့မရသလို၊ စွန့်လွှတ်ချင်တဲ့ စိတ်ကိုလည်း လိုချင်မှုလို ပူလောင်သွားအောင် လုပ်ယူလို့ မရပါဘူး။ တရားတွေဟာ သူ့သဘာဝနဲ့သူ ဖြစ်ပေါ် အလုပ်လုပ်နေကြတာပါ။ အဲဒီလို မိမိအလိုအတိုင်း မစိုးပိုင်တဲ့ သဘော၊ သူ့သဘောသူ ဆောင်နေတဲ့ သဘောကိုပဲ “အနတ္တ” လို့ ခေါ်တာပါ။ ငါ့အလိုကျ ဘာမှ ဖန်တီးလို့ မရဘူးဆိုတာ လက်တွေ့ပါပဲ။ အခု ပေါ်လာတဲ့ စိတ်ကလေးဟာ ငါ ဖန်တီးထားတာလား၊ သူ့သဘာဝအတိုင်း သူဖြစ်နေတာလားဆိုတာ…
-
သဗ္ဗေ အလုံးစုံသော၊ သင်္ခါရာ သင်္ခါရ တရားတို့သည်၊ အနိစ္စာ မမြဲ လို့ အဓိပ္ပါယ် ရပါတယ်။ ကျနော့် အနေနဲ့ အနတ္တ အကြောင်းကို နားလည်ရခက်လို့ နားလည်အောင် ကြိုးစားပြီး ရေးခဲ့တာ အတော် ခရီးရောက်ခဲ့ပါပြီ။ ကျနော့်ဆီမှာ တရားလိုက်သူတွေထဲက အနတ္တကို လုံလောက်အောင် နားလည်သွားတဲ့ သူတွေ ရှိပါတယ်။ ကျနော် အနတ္တနဲ့ ပါတ်သက်ပြီး ပြောချင်သမျှကို နားလည်သွားတာပါ။ ဒါပေမယ့် အနိစ္စ နဲ့ ဒုက္ခကိုတော့ ကျနော်လဲ အရေးနည်းတော့ လုံလောက်အောင် မသိကြသေးပါဘူး။ အဲဒါကြောင့် အနိစ္စ အကြောင်းကို အထူး အလေးပြု ရေးသွားဖို့ စဉ်းစားထားပါတယ်။ အနိစ္စ ဆိုတာက မမြဲဘူး ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ ဒါကို သိတဲ့ ဉာဏ်က…
-
လူသားတိုင်းလိုလိုဟာ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အရာရာကို “ငါ လုပ်နေတယ်”၊ “ငါ စဉ်းစားနေတယ်”၊ “ငါ ဆုံးဖြတ်နေတယ်” ဆိုတဲ့ အသိနဲ့ပဲ လှုပ်ရှားရုန်းကန်နေကြပါတယ်။ မနက် အိပ်ရာက နိုးထလာချိန်ကစပြီး ညအိပ်ရာဝင်တဲ့အထိ ပြုလုပ်သမျှသော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ အားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ခိုင်မာလှတဲ့ “ငါ” ဆိုတဲ့ ပဲ့ကိုင်ရှင်တစ်ယောက် ရှိနေတယ်လို့ အခိုင်အမာ ယူဆထားကြပါတယ်။ တရားတော်ကို စတင်လေ့လာတဲ့အခါ ရုပ်ခန္ဓာကြီးဟာ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော စတဲ့ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေးသာ ဖြစ်တယ်၊ သေသွားရင် မြေကြီးထဲ ပြာကျသွားမယ့် အရာဖြစ်လို့ “ရုပ်ဟာ ငါ မဟုတ်ဘူး” ဆိုတာကို အတော်အတန် သဘောပေါက် လက်ခံလာကြပါတယ်။ သို့သော် ရုပ်ခန္ဓာပေါ်က အစွဲအလမ်း အနည်းငယ်…
-
နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ခရီးသွားလာမှုတွေ၊ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုတွေ ကြားထဲမှာ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာအလုပ်ကို မျက်ခြည်မပြတ် လက်တွေ့ကျင့်ကြံနေကြတဲ့ ယောဂီသူတော်စင် အပေါင်းတို့… ယနေ့ခေတ် မြို့ပြ နေထိုင်မှု ဘဝမှာ ကျနော်တို့ဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကားစီးခြင်း၊ ရထားစီးခြင်း စတဲ့ ခရီးသွားလာမှုတွေအတွက် အချိန်များစွာ ပေးဆပ်နေကြရပါတယ်။ ရုံးသွားရုံးပြန် အချိန်တွေ၊ ခရီးဝေး သွားရတဲ့ အချိန်တွေမှာ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ရတဲ့အခါ ဒီအချိန်တွေကို “အချိန်ဖြုန်းရတဲ့ အချိန်တွေ၊ ပင်ပန်း ငြီးငွေ့စရာ အချိန်တွေ” လို့ သတ်မှတ်တတ်ကြပါတယ်။ အများစုကတော့ ကားစီးနေရင်း ဖုန်းပွတ်ကြတယ်၊ သီချင်းနားထောင်ကြတယ်၊ သို့မဟုတ် ပြင်ပက မြင်ကွင်းတွေကို ငေးကြည့်ရင်းနဲ့ အတိတ်က အကြောင်းအရာတွေ၊ အနာဂတ်က အစီအစဉ်တွေ ဆိုတဲ့ အတွေးဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာ အသိလွတ်စွာ မျောပါသွားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခန္ဓာရဲ့…
-
ယနေ့ခေတ် တရားဟောစင်မြင့်တွေ၊ ဓမ္မစာပေတွေနဲ့ လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာတွေကို လေ့လာကြည့်လိုက်ရင် အများစုသော ဟောပြောဆုံးမမှုတွေဟာ လောကီရေးရာ ကိစ္စတွေပေါ်မှာပဲ လည်ပတ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ လူမှုရေးမှာ ဘယ်သူက မှန်တယ်၊ ဘယ်သူက မှားတယ်၊ စီးပွားရေးမှာ ဘယ်လို အောင်မြင်အောင် လုပ်ရမယ်၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဘယ်လို ပြုပြင်ရမယ် ဆိုတဲ့ လောကီ အကောင်းအဆိုး (ဂတိ) တွေနောက်ကို လိုက်ပြီး ဟောပြောနေကြတာ အလွန်ပဲ များပြားလှပါတယ်။ ဒီလို ဟောပြောမှုတွေဟာ လောကီအမြင်နဲ့ ကြည့်ရင် အကျိုးရှိသယောင် ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ့် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေး ဆိုတဲ့ မူလလမ်းစဉ်နဲ့ ချိန်ထိုးကြည့်ရင်တော့ ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီး ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ သံလိုက်တုံးများနှင့် သံလိုက်အိမ်မြှောင် (ဥပမာ) ဒီသဘောတရားကို သေချာ မြင်သာသွားအောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ပြောပြချင်ပါတယ်။…
-
အကြောင်းတရားတစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရား မှန်သမျှကို သင်္ခါရ လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ်ဟာလည်း တစ်ခုကိုတစ်ခု အမှီပြုပြီး ဖြစ်ပျက်နေတာမို့၊ နှစ်ခုစလုံးဟာ သင်္ခါရတရားတွေချည်းပါပဲ။ ဒီ သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ အမြဲတမ်း ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ အနှစ်သာရမရှိဘူး၊ ငါ လည်း မဟုတ်သလို သူတစ်ပါး လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အားလုံးဟာ ဒီလို သဘောတရားချင်း အတူတူပဲ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ ဘယ်လို သင်္ခါရမျိုး ကြုံလာကြုံလာ ထူးပြီး ဝမ်းနည်းနေစရာ၊ ဝမ်းသာနေစရာ မလိုပါဘူး။ ကောင်းတဲ့စိတ် ပေါ်လာလည်း ဖြစ်ပျက်၊ ဆိုးတဲ့စိတ် ပေါ်လာလည်း ဖြစ်ပျက်ပါပဲ။ ဒါကို နားလည်ရင် စိတ်တွေအပေါ်မှာ မျှတတဲ့ အမြင် ရလာပါလိမ့်မယ်。 ကိုယ့်စိတ်ထဲ…