-
ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်ရာတွင် ဖြတ်သန်းရမည့် ဉာဏ်စဉ် (၁၆) ပါး ဆိုသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကြိုတင်ဉာဏ် (၂) ပါး ၁။ နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ် (ခွဲခြားဉာဏ်): မိမိခန္ဓာတွင် “ငါ၊ သူ” မရှိဘဲ၊ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါး သက်သက်သာ ရှိသည်ဟု ပိုင်းခြား သိသောဉာဏ်။ ၂။ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် (သိမ်းဆည်းဉာဏ်): ထိုရုပ်နာမ်နှစ်ပါးတို့သည် အလိုလို ဖြစ်လာခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းတရားကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်ဟု သိမ်းဆည်းသောဉာဏ်။ ဝိပဿနာဉာဏ် (၁၀) ပါး ၁။ သမ္မသနဉာဏ် (လက္ခဏာတင်ဉာဏ်): ရုပ်နာမ်တို့အား အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဟူသော လက္ခဏာသုံးပါးဖြင့် သုံးသပ် ရှုမှတ်သောဉာဏ်။ ၂။ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် (ဖြစ်ပျက်ဉာဏ်): ရုပ်နာမ် ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းနှင့် ပျက်စီးသွားခြင်းကို…
-
ရဟန်းတော်များ၏ မွန်မြတ်သော ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပုဒ်များတွင် မွန်းလွဲချိန်မှစ၍ နောက်တစ်နေ့ အရုဏ်မတက်မီအထိ အစာအာဟာရကို ရှောင်ကြဉ်ရသော “ဝိကာလဘောဇန သိက္ခာပုဒ်” သည် ကိုယ်ကာယကို ပေါ့ပါးစေပြီး တရားဘာဝနာ အားထုတ်ရာတွင် အလွန်အထောက်အကူပြုသော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ရဟန်းတော်များသည် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို အသက်တမျှ စောင့်ထိန်းကြသော်လည်း၊ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ ခန္ဓာကိုယ်သည် ညနေစောင်းနှင့် ညပိုင်းအချိန်များသို့ ရောက်လာသောအခါ အစာအိမ်တွင်း၌ ဟာတာတာဖြစ်လာပြီး ဆာလောင်မှု (ကာယိကဒုက္ခ) ကို အနည်းနှင့်အများ ဆိုသလို ခံစားကြရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ဗိုက်ဟောင်းလောင်း ဖြစ်နေချိန်တွင်၊ မိမိကျောင်းသင်္ခမ်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရွာများ၊ အိမ်များ၊ သို့မဟုတ် ကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိ ကပ္ပိယကုဋီ (မီးဖိုချောင်) မှ ချက်ပြုတ်ကြော်လှော်နေသော ဟင်းနံ့၊ ဆီသတ်နံ့များ လေနှင့်အတူ လွင့်ပျံလာသောအခါ ရဟန်းတို့၏…
-
ယခုလို အင်္ဂါနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာဟာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေ အရှိန်ရနေပြီ ဖြစ်သလို၊ နေ့လည်စာ စားသောက်ပြီးနောက် ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်က အနည်းငယ် လေးလံ ထိုင်းမှိုင်းချင်နေတတ်တဲ့ အချိန်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အချိန်အခါမျိုးမှာ ကိုယ့်ရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းလှုပ်ရှားနေတဲ့ ဘဝကို ဉာဏ်နဲ့ တစ်ချက်လောက် ရပ်ပြီး လေ့လာကြည့်စေချင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့တွေဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ မြင်နေ၊ ကြားနေ၊ စားသောက်နေ၊ တွေးတောနေကြပါတယ်။ အဲဒီလို လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အခါတိုင်းမှာ ကျနော်တို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်လာတဲ့ အသိတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါ မြင်တယ်၊ ငါ ကြားတယ်၊ ငါ ခံစားရတယ်၊ ငါ တွေးတယ်” ဆိုတဲ့ အသိပါပဲ။ ဒီကနေ့…
-
အနတ္တဆိုတာ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတဲ့ တာဝန်ကို အကောင်းဆုံးလုပ်ပြီး၊ ထွက်လာမယ့် ရလဒ်အပေါ်မှာ “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဖြုတ်ချခိုင်းတာပါ။ ကိုယ်ဆိုတာ မရှိတဲ့အတွက် ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်တာ ဘာမှမရှိဘူးလို့ နားလည်ထားရင် အဆင်မပြေမှုတွေ ကြုံလာတဲ့အခါ ဒေါသထွက်တာ၊ ဝမ်းနည်းတာတွေ သက်သာသွားပါတယ်။ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတရားသက်သက်လို့ မြင်တတ်လာဖို့က အဓိကပါ။ အခု လက်ရှိ လုပ်နေတဲ့ အလုပ်လေးကို “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ လုပ်ကြည့်ဖို့ ကြိုးစားကြည့်မလား။
-
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ တန်ဖိုး မဖြတ်နိုင်တဲ့ သာသနာတော်ရဲ့ အသက်၊ အနှစ်သာရဟာ “မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး” ဆိုတဲ့ အကျင့်မြတ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားမပွင့်ခင် ကာလတွေတုန်းက လူတွေဟာ ကိလေသာ ခေါင်းပါးသွားအောင် ဆိုပြီး လမ်းမှားတွေကို ကျင့်ကြံခဲ့ကြပါတယ်။ တချို့က တဏှာကို ကုန်ခန်းသွားအောင် လုပ်မယ်ဆိုပြီး နေပူလှန်း၊ မီးကင်စသဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြင်းအထန် နှိပ်စက်တဲ့ အကျင့် (အတ္တကိလမထာနုယောဂ) ကို ကျင့်ကြပါတယ်။ (မြတ်စွာဘုရားလောင်း ကိုယ်တော်တိုင်ပင် ဘုရားမဖြစ်မီက ဤဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ကြံခဲ့ဖူးပါတယ်)။ တချို့ကျတော့လည်း တဏှာကို ပြည့်ဝသွားအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးလိုက်ရင် ငြိမ်းသွားမှာပဲ ဆိုပြီး ကာမဂုဏ် အာရုံတွေကို အဆုံးစွန် ခံစားကြပြန်ပါတယ် (ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ)။ နောက်ဆုံး ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ဒီအစွန်းရောက် အကျင့်နှစ်ခုစလုံးဟာ…
-
ရဟန်းတော်များ၏ သာသနာ့ဘောင် နေ့စဉ်ဘဝသည် အချိန်ဇယားများ၊ စည်းကမ်းချက်များဖြင့် စနစ်တကျ လည်ပတ်နေလေ့ရှိပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဝိကာလဘောဇန သိက္ခာပုဒ်အရ မွန်းမလွဲမီ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရခြင်းဖြစ်ရာ၊ ဆွမ်းစားချိန်သည် ရဟန်းတို့အတွက် အချိန်တိကျရန် အလွန်အရေးကြီးသော ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆွမ်းစားခေါင်းလောင်းထိုးမည့် အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းရခြင်း၊ တရားပွဲ သို့မဟုတ် အစည်းအဝေး စတင်ရန် စောင့်ဆိုင်းရခြင်း၊ ချိန်းဆိုထားသော ဒါယကာ ဒါယိကာမများ ရောက်မလာသေး၍ စောင့်ဆိုင်းရခြင်း စသည့် “စောင့်ဆိုင်းရခြင်း (Waiting)” အခြေအနေမျိုးစုံကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ စောင့်ဆိုင်းရသည့် အချိန်များသည် ကာယကံမြောက် အလုပ်မရှိဘဲ ရပ်တန့်နေရသော အချိန်များဖြစ်သော်လည်း၊ အတွင်းစိတ်အစဉ်မှာမူ အလွန်အမင်း အလုပ်လုပ်ကာ လှုပ်ရှားရုန်းကန်နေတတ်ပါသည်။ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ မျှော်လင့်ထားသည့် အချိန်ရောက်မလာသေးသောအခါ…
-
ယခုလို တနင်္လာနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်ရတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်မှာဖြစ်စေ၊ အိမ်မှုကိစ္စတွေမှာဖြစ်စေ လှုပ်ရှား ရုန်းကန်နေကြရချိန်မှာ၊ လူတွေရဲ့ စိတ်ဟာ လက်ရှိ လုပ်နေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန် အလုပ်တွေထက်၊ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့ “အတိတ်” ကာလတွေဆီကို မကြာခဏ ဆိုသလို ပြန်လည် လွင့်မျောသွားတတ်ပါတယ်။ “အရင်တုန်းက သူက ငါ့ကို ဒီလို မတရား လုပ်ခဲ့တာ”၊ “ငါသာ အဲဒီတုန်းက ဒီလို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ရင် အခုလောက်ဆို ငါ့ဘဝက သာယာနေလောက်ပြီ” စသဖြင့် အတိတ်က နာကြည်းစရာတွေ၊ နောင်တရစရာတွေကို ခေါင်းထဲမှာ အထပ်ထပ် ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတတ်ကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း အတိတ်က အောင်မြင်ခဲ့တာတွေ၊ ပျော်ရွှင်ခဲ့ရတာတွေကို ပြန်တွေးပြီး “အခုတော့…
-
မနေ့က စိတ်ဆိုးခဲ့တဲ့ “ငါ” နဲ့ အခုလက်ရှိ စာဖတ်နေတဲ့ “ငါ” ဟာ တစ်ယောက်တည်းပဲလို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ အမြင်မှားတစ်ခုပါ။ တကယ်တော့ မနေ့က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်နဲ့ စိတ်ဟာ မနေ့ကတင် ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးသွားခဲ့ပါပြီ။ အခု စာဖတ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ပေါ်နေတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ဟာ အသစ်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်က ဆဲလ်တွေကအစ အမြဲတမ်း အသစ်အသစ်တွေ အစားထိုး ပြောင်းလဲနေတာပါ။ ဒါကို မသိတဲ့အခါ အတိတ်က အရာတွေကို “ငါပဲ” ဆိုပြီး ဆုပ်ကိုင်ထားမိတတ်တယ်။ ပြောင်းလဲနေတဲ့ အစဉ်တန်းကြီးကို “ငါ” လို့ အထင်မှားနေတာကို သိလိုက်တာနဲ့ ကိုယ့်ပခုံးပေါ်က ဝန်ထုပ်ကြီး ကျသွားသလို ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။ အရာရာဟာ မမြဲပါဘူး။ မနေ့က တွေးခဲ့တဲ့…
-
ဤဆောင်းပါးကို မဖတ်ရှုမီ “သင်္ခါရမှ အနတ္တကို သိမ်းဆည်းခြင်း” ဟူသော ဆောင်းပါးကို အရင် ဖတ်ရှုထားရန် အကြံပြုလိုပါသည်။ ထို့အပြင် သင်္ခါရ၏ သဘော၊ ရုပ်နာမ်၏ သဘော၊ အနတ္တ၏ သဘောတရားများကို အခြေခံအားဖြင့် နားလည်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အဓိက ဆွေးနွေးချင်တာကတော့ ဒုက္ခသစ္စာနဲ့ သမုဒယသစ္စာ နှစ်ပါး ဘယ်လို အချိတ်အဆက်မိမိ သံသရာလည်နေသလဲ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပါ။ ဒီအကြောင်းကို ချက်ချင်းကြီး တန်းပြီး သဘောပေါက်ဖို့တော့ မလွယ်ပါဘူး။ ဖတ်ရှုသူ ယောဂီ မိတ်ဆွေများ အနေနဲ့- ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်: ဖြစ်ပျက်ကို မြင်တဲ့ဉာဏ်၊ ဘင်္ဂဉာဏ်: အပျက်ချည်းသက်သက်ကို မြင်တဲ့ဉာဏ်၊ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဆိုတဲ့ လက္ခဏာရေး သုံးပါးကို အထူး ထင်ထင်ရှားရှား မြင်တဲ့ဉာဏ်-…
-
ယနေ့ ခေတ်ကာလသည် နည်းပညာများ အလွန်တိုးတက်လာသော ခေတ်ဖြစ်သည့်အလျောက်၊ ရဟန်းတော်များ၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင်လည်း စမတ်ဖုန်း (Smartphone) သည် မပါလျှင် မဖြစ်သကဲ့သို့သော အသုံးအဆောင်တစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ ပိဋကတ်တော်များကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှုရန်၊ တရားတော်များ နာယူရန်၊ သာသနာရေးကိစ္စများ ဆက်သွယ်ရန်စသည့် ကောင်းမွန်သော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် စမတ်ဖုန်းကို အသုံးပြုကြရပါသည်။ သို့သော်လည်း စမတ်ဖုန်းအတွင်းရှိ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ (Social Media) နှင့် သတင်းအက်ပ်လီကေးရှင်းများသည် လူသားတို့၏ စိတ်ကို အလွယ်တကူ ဖမ်းစားနိုင်ရန်၊ အာရုံစိုက်မှု (Attention) ကို အဆက်မပြတ် ဆွဲယူထားနိုင်ရန် စနစ်တကျ ဖန်တီးထားသော အရာများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဖုန်းစခရင် (Screen) ကို အပေါ်သို့ ပွတ်ဆွဲ (Scroll) လိုက်တိုင်း၊ သတင်းအသစ်များ၊ ပုံသဏ္ဌာန်အသစ်များ၊…