ယခုလို တနင်္လာနေ့ နေ့လည် တစ်နာရီ အချိန်ဆိုတာ တစ်ပတ်တာရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်ရတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်မှာဖြစ်စေ၊ အိမ်မှုကိစ္စတွေမှာဖြစ်စေ လှုပ်ရှား ရုန်းကန်နေကြရချိန်မှာ၊ လူတွေရဲ့ စိတ်ဟာ လက်ရှိ လုပ်နေတဲ့ ပစ္စုပ္ပန် အလုပ်တွေထက်၊ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့ “အတိတ်” ကာလတွေဆီကို မကြာခဏ ဆိုသလို ပြန်လည် လွင့်မျောသွားတတ်ပါတယ်။
“အရင်တုန်းက သူက ငါ့ကို ဒီလို မတရား လုပ်ခဲ့တာ”၊ “ငါသာ အဲဒီတုန်းက ဒီလို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ရင် အခုလောက်ဆို ငါ့ဘဝက သာယာနေလောက်ပြီ” စသဖြင့် အတိတ်က နာကြည်းစရာတွေ၊ နောင်တရစရာတွေကို ခေါင်းထဲမှာ အထပ်ထပ် ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတတ်ကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း အတိတ်က အောင်မြင်ခဲ့တာတွေ၊ ပျော်ရွှင်ခဲ့ရတာတွေကို ပြန်တွေးပြီး “အခုတော့ အဲဒီလို မဟုတ်တော့ပါလား” ဆိုတဲ့ ဆွေးမြေ့မှုနဲ့ အချိန်ကုန်နေတတ်ပါတယ်။
ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ ဝိပဿနာ အားထုတ်နေကြတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့အတွက် လုံးဝ မရှိတော့တဲ့ အတိတ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားတတ်တဲ့ မောဟတရားကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖယ်ရှားပြီး၊ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး အပေါ်ကိုသာ အမောဟဉာဏ်နဲ့ မည်သို့ အလင်းဖွင့် လေ့လာမည် ဆိုသည်ကို အသေးစိတ် တင်ပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ အမှန်တကယ် မရှိတော့သော အတိတ်ဆိုသည်မှာ
လူအများစုက “အတိတ်” ဆိုတာကို နောက်ကျောဘက်မှာ အခိုင်အမာ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့၊ အချိန်မရွေး ပြန်လှည့်ကြည့်လို့ ရတဲ့ သိုလှောင်ရုံကြီး တစ်ခုလို ထင်မှတ်ထားတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ အလွန် ကြီးမားတဲ့ အထင်မှားမှုကြီးပါ။
တကယ်တမ်း ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာကြည့်ရင် “အတိတ်” ဆိုတာ အားလုံးအတွက် အမှန်တကယ် မရှိတော့တဲ့ အရာသာ ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်က ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အဲဒီ အချိန်တုန်းကလည်း ဘာတွေ ဖြစ်ခဲ့သလဲ ဆိုရင်၊ အဲဒီတုန်းက အကြောင်းအကျိုးအတိုင်း တိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်တရား နဲ့ နာမ်တရား (ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိဉာဏ်) ဆိုတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက်မှု သက်သက်သာ ရှိခဲ့တာပါ။
အဲဒီ အချိန်က မြင်ခဲ့တဲ့ ရုပ်၊ ကြားခဲ့တဲ့ အသံ၊ ခံစားခဲ့ရတဲ့ နာကျင်မှု၊ တွေးတောခဲ့တဲ့ စိတ်… အားလုံးဟာ အဲဒီ အချိန်၊ အဲဒီ စက္ကန့်လေးမှာတင် ဖြစ်ပေါ်ပြီး အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်း သေဆုံးသွားခဲ့ပါပြီ။ အတိတ်ဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ပြန်မလာနိုင်တော့တဲ့၊ အပြီးတိုင် သေလွန်သွားပြီ ဖြစ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးတို့ရဲ့ သင်္ချိုင်းကုန်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို လုံးဝ မရှိတော့တဲ့၊ သေဆုံးသွားတဲ့ အရာတွေကို “ငါ့ အတိတ်၊ ငါ့ ဇာတ်လမ်း” ဆိုပြီး ပစ္စုပ္ပန်အထိ သယ်ပိုးလာခြင်းဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မီးစွဲနေတဲ့ ထင်းပုံထဲကို ပစ်ချနေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။
၂။ မောဟတရား၏ ဖုံးလွှမ်းမှု နှင့် ပူလောင်ခြင်း၏ အစ
ဒါဆိုရင် မရှိတော့တဲ့ အရာတွေကို ဘာကြောင့် ဒီလောက်တောင် အစွဲအလမ်းကြီးစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားရသလဲ။ အဓိက တရားခံကတော့ “မောဟ” (အမှန်တရားကို မမြင်နိုင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားသော တွေဝေခြင်း) ကြောင့်ပါပဲ။
ဒီ မောဟတရား ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ အတွက်ကြောင့်၊ ကျနော်တို့ဟာ အတိတ်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာတွေကို “ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု သက်သက်” လို့ မမြင်နိုင်တော့ပါဘူး။ အဲဒီအစား “ငါ” နဲ့ “သူ”၊ “လူ” နဲ့ “သတ္တဝါ” ဆိုတဲ့ ပညတ် အမည်နာမတွေကို အမှန်တကယ် လို့ ထင်မှတ်သွားပါတယ်။ “သူက ငါ့ကို စော်ကားခဲ့တာ”၊ “ငါက နစ်နာခဲ့ရတာ” ဆိုပြီး မရှိတဲ့ “ငါ” နဲ့ မရှိတော့တဲ့ “အတိတ်” ကို ပေါင်းစပ်လိုက်ပါတယ်။
ဒီလို အရှိတရားကို မမြင်နိုင်တဲ့ မောဟကြောင့်ပဲ…
အတိတ်က ကောင်းခဲ့တာတွေကို ပြန်တွေးပြီး လိုချင်တပ်မက်တဲ့ လောဘ တွေ ဖြစ်လာပါတယ်။
အတိတ်က မကောင်းခဲ့တာတွေကို ပြန်တွေးပြီး မကျေနပ်တဲ့ ဒေါသ တွေ လောင်ကျွမ်းလာပါတယ်။
အဲဒီ လောဘ၊ ဒေါသ တွေပေါ် အခြေခံပြီး လူတွေ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် အဆင့်အတန်းတွေ ခွဲခြားကြ၊ မုန်းတီးကြ၊ ဒုက္ခပေးကြ နဲ့ လောကကြီး တစ်ခုလုံး ပူလောင်မှု သံသရာထဲမှာ နစ်မွန်းနေကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာငါးပါးကို ဉာဏ်ဖြင့် လေ့လာခြင်း
ဒီလို အတိတ်ရဲ့ ပူလောင်မှုတွေ၊ လောကရဲ့ မုန်းတီးမှုတွေ ကနေ လွတ်မြောက်ချင်ရင်၊ ဖြေဆေးဟာ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာပဲ ရှိပါတယ်။ သောတာပန်ဖြစ်ရန် အားထုတ်နေသူ တစ်ယောက်ဟာ အတိတ်ကို ပြန်တွေးမိတဲ့ အခါတိုင်း၊ အဲဒီ ဇာတ်လမ်းထဲမှာ မျောမပါသွားအောင် ချက်ချင်း သတိကပ်ပြီး လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်ရဲ့ ခန္ဓာငါးပါး အပေါ်ကိုသာ ဉာဏ်နဲ့ အလင်းဖွင့် လေ့လာရပါမယ်။
တကယ်တမ်း အရှိတရားဟာ လက်ရှိမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်၊ သိမှု ဝိဉာဏ်၊ ခံစားမှု ဝေဒနာ၊ မှတ်သားမှု မှတ်မိမှု သညာ၊ စေ့ဆော်မှု သင်္ခါရ တို့သာ ရှိတယ် ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ပိုင်းခြား သိမြင်ရပါမယ်။
သညာ၏ ပြကွက်ကို သိပါ: အတိတ်က လူတစ်ယောက်ရဲ့ မျက်နှာကို ခေါင်းထဲမှာ ပြန်မြင်ယောင်လာတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒါဟာ အဲဒီလူ အစစ် ပြန်ရောက်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ “သညာ (မှတ်သားမှု)” ဆိုတဲ့ ခန္ဓာက အတိတ်ပုံရိပ်ကို ပြန်ဖော်ပြပေးတာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဝိဉာဏ်ဖြစ်ပျက်ကို လေ့လာပါ: အဲဒီ ပုံရိပ်ကို ချက်ချင်း သိလိုက်တာက ပစ္စုပ္ပန်မှာ အသစ်ဖြစ်လာတဲ့ “ဝိဉာဏ် (သိစိတ်)” လေးပါ။ အဲဒီ ဝိဉာဏ်လေးဟာ တစ်ဆက်တည်း ထာဝရ ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ အာရုံကို သိပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတာကို စောင့်ကြည့် လေ့လာရပါမယ်။
ဝေဒနာ နှင့် သင်္ခါရကို လေ့လာပါ: အတိတ်ကို တွေးပြီး ရင်ထဲမှာ ပူလောင်လာရင်၊ အဲဒါကို “ငါ ပူလောင်တယ်” လို့ မယူဆဘဲ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်လာတဲ့ “ဒုက္ခဝေဒနာ” သက်သက် အဖြစ် လေ့လာပါ။ “ပြန်ပြီး ကလဲ့စားချေချင်တယ်” လို့ စိတ်ကူးမိရင် အဲဒါဟာ တွန်းအားပေးနေတဲ့ “သင်္ခါရခန္ဓာ” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို ဉာဏ်နဲ့ လေ့လာလိုက်တဲ့ အခါမှာ… “ဪ… အတိတ်ဆိုတာ တကယ် မရှိတော့ပါလား၊ အခု တွေးနေ၊ ခံစားနေရတယ် ဆိုတာတွေဟာလည်း ပစ္စုပ္ပန် စက္ကန့်လေးမှာ အသစ်တဖန် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သညာ၊ ဝိဉာဏ်၊ ဝေဒနာ၊ သင်္ခါရ ဆိုတဲ့ နာမ်ခန္ဓာတွေရဲ့ အလုပ်လုပ်နေမှု သက်သက်ပါလား” ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သဘောပေါက်သွားပါလိမ့်မယ်။
၄။ အမောဟ ဉာဏ်ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းသော လောကကို တည်ဆောက်ခြင်း
ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာဟာ ခန္ဓာငါးပါး သက်သက်သာ ရှိတယ် ဆိုတဲ့ ဒီအမှန်တရားကို မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်တွေ့လာရတဲ့ အခါ၊ ကျနော်တို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ မောဟ အမှောင်ထုကြီးဟာ အလိုလို ကွဲအက် ပျောက်ကွယ်သွားပါတော့တယ်။ အဲဒီနေရာမှာ “အမောဟ” (အမှန်ကို သိမြင်သော ဉာဏ်ပညာ) အလင်းရောင် ရောက်ရှိလာပါတယ်။
ဒီ အမောဟ ဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ..
တကယ် အမှန်တရားဖြစ်တဲ့ ပစ္စုပ္ပန် ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်သာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ “အနိစ္စ” သဘောကို အပြည့်အဝ နားလည်သွားပါတယ်။
ငါ၊ သူ၊ သတ္တဝါ၊ လူ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိဘဲ ခန္ဓာငါးပါး အညမည (တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အမှီသဟဲပြု၍) ဖြစ်ပျက်နေမှုသာ ရှိတယ် ဆိုတဲ့ “အနတ္တ” သဘောကိုလည်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိမြင်သွားပါတယ်။
ဒီ အသိဉာဏ် ရလာပြီ ဆိုရင်၊ လောကကြီးဟာ အများကြီး အေးချမ်းသွားမှာပါ။ ဒေါသထွက်စရာ “ရန်သူ” ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိတော့ပါဘူး။ ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသွားတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးတွေ သက်သက်သာ ရှိတော့တဲ့အတွက်၊ မုန်းတီးစရာ၊ ခွဲခြားစရာ၊ ကလဲ့စားချေစရာ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ အားလုံးဟာ အမြစ်ပြတ် သေဆုံးသွားပါတယ်။ ဒါဟာ မောဟ တရားကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်မှုကို ဖြစ်စေတဲ့ အမှန်တရားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ အနတ္တအမြင် နှင့် အဓိပတိတရား လေးပါးဖြင့် လမ်းဖောက်ခြင်း
ဒီလို အရာရာဟာ ခန္ဓာငါးပါး သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်၊ အရာရာဟာ အနတ္တ သဘောတရားတွေချည်းသာ ဖြစ်တယ်လို့ နားလည်လာတဲ့ အခါ၊ လမ်းချော်တတ်တဲ့ အယူအဆ တစ်ခုကို အထူး သတိပြု ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။
တချို့က “ငါလည်း မရှိဘူး၊ သူလည်း မရှိဘူး၊ အားလုံးက ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက် သက်သက်ပဲ ဆိုရင်… ကုသိုလ်လည်း လုပ်စရာ မလိုတော့ဘူး၊ ဝိပဿနာလည်း အားထုတ်စရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့၊ နေချင်သလို နေလိုက်တော့မယ်” လို့ တွေးတောတတ်ကြပါတယ်။
ဒါဟာ အလွန်ကို အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အမြင်ပါ။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။
ဗုဒ္ဓဟောကြားတဲ့ အနတ္တ ဆိုတာ ဘဝကို လက်မှိုင်ချ ခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အရာရာဟာ အကြောင်းတရားကြောင့် အကျိုးတရား ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ “အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု” (Causality) ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိနေတယ် လို့ ရှင်းပြတာပါ။ အတိတ်က မကောင်းတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ လုပ်ခဲ့ရင် ဆိုးကျိုး ခံစားရမယ်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဝိပဿနာဉာဏ် (ကောင်းမြတ်တဲ့ အကြောင်းတရား) ကို ကြိုးစား အားထုတ်ရင် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုတဲ့ လွတ်မြောက်မှု အကျိုးတရားကို မလွဲမသွေ ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် လွတ်မြောက်ရေးကို အမှန်တကယ် လိုလားတဲ့ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ တိုင်းဟာ မိမိကိုယ်တိုင် ပြဋ္ဌာန်းပြီး နေ့စဉ် ကြိုးစား အားထုတ်ရပါမယ်။ အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်တယ် ဆိုတဲ့ လမ်းညွှန်ချက် အတိုင်း..
၁။ ဆန္ဒ: မရှိတော့တဲ့ အတိတ်ကို ဆွဲတွေးနေတဲ့ မောဟ အမှောင်ထဲကနေ ရုန်းထွက်လိုတဲ့၊ အမောဟ ဉာဏ်အလင်းကို ရယူလိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒ။
၂။ စိတ္တ: အတိတ်ဆီကို စိတ်လွင့်မသွားအောင်၊ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု အပေါ်မှာသာ မျက်ခြည်မပြတ် စူးစူးစိုက်စိုက် ကပ်ထားနိုင်တဲ့ စိတ်။
၃။ ဝီရိယ: ခန္ဓာအစဉ်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိဉာဏ် တို့ကို “ငါမဟုတ်၊ အနိစ္စ၊ အနတ္တ သက်သက်သာတည်း” လို့ အဆက်မပြတ် လေ့လာ ရှုမှတ်နေတဲ့ မလျှော့သော ဇွဲလုံ့လ။
၄။ ဝီမံသ: “ဒါဟာ အတိတ် မဟုတ်ဘူး၊ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး အညမည သဘောတရားတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်” လို့ အစဉ်အမြဲ မှန်ကန်စွာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်တဲ့ ပညာဉာဏ်။
ဒီ အဓိပတိတရား လေးပါးကို လက်နက်သဖွယ် တပ်ဆင်ထားမယ် ဆိုရင်၊ ခင်ဗျားရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အတိတ်ဆိုတဲ့ တစ္ဆေကြီးက ဘယ်တော့မှ လာရောက် ခြောက်လှန့်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
နိဂုံး
ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့…
ဒီကနေ့ တနင်္လာနေ့ နေ့လည်ခင်း အချိန်လေးကစပြီး၊ ခင်ဗျားရဲ့ နောက်ကျောမှာ ထမ်းပိုးထားတဲ့ “အတိတ်” ဆိုတဲ့ အမှိုက်ထုပ်ကြီးကို အပြီးတိုင် လွှင့်ပစ်လိုက်ပါတော့။
အဲဒီ အတိတ်ဆိုတာ တကယ် မရှိတော့ပါဘူး။ အဲဒီတုန်းက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးတွေဟာလည်း အဲဒီတုန်းကတည်းက သေဆုံး သွားခဲ့ပါပြီ။ အခု ခင်ဗျား ခံစားနေရတဲ့ ပူလောင်မှု၊ လွမ်းဆွတ်မှု တွေဆိုတာ အခု လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်မှာ အသစ်တဖန် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိဉာဏ် ဆိုတဲ့ နာမ်ခန္ဓာလေးတွေရဲ့ လှည့်စားမှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ အရှိတရားကို မမြင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ မောဟကို “အမောဟ” ဆိုတဲ့ ဉာဏ်အလင်းနဲ့ ခွင်းလိုက်ပါ။ “ငါ၊ သူ၊ လူ၊ သတ္တဝါ” ဆိုတဲ့ ပညတ် အခွံတွေကို ဖယ်ရှားပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာ အညမည တိုက်ခိုက် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး အစစ်အမှန်ကိုသာ စူးစိုက် လေ့လာလိုက်ပါ။
အတိတ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ လက်ကို လွှတ်လိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက်… ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်အစဉ်ဟာ ပူလောင်မှု အပေါင်းကနေ ကင်းဝေးပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်ရဲ့ အဆုံးမရှိတဲ့ အေးချမ်းမှု၊ လွတ်လပ်မှု အရသာကို အပြည့်အဝ ခံစား သိရှိလာနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ဉာဏ်အလင်း တောက်ပနိုင်ကြပါစေ။
ထက်အောင်
Leave a Reply