ဝိပဿနာ အားထုတ်သူ မိတ်ဆွေများခင်ဗျာ… တရားဓမ္မတွေကို လေ့လာလိုက်စားတဲ့ နေရာမှာ အသိပညာ ဗဟုသုတတွေ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေ ဖတ်ရှုပြီး ယုတ္တိဗေဒအရ စဉ်းစားတွေးခေါ်တာဟာ ပထမဆုံး ခြေလှမ်း တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒီ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု အဆင့်မှာတင် ရပ်တန့်နေမယ် ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ ရည်မှန်းထားတဲ့ တကယ့် လွတ်မြောက်မှု၊ အရိယာမဂ်ဖိုလ် ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့ အလွန် ဝေးကွာနေပါဦးမယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေတဲ့ စာတွေရဲ့ အဓိက ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့အတွက် အတွေးအခေါ် သက်သက်ကနေ အရှိတရားကို မျက်မှောက်ပြုတဲ့ လက်တွေ့ သိမြင်မှုဆီကို မဖြစ်မနေ ကူးပြောင်းကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

၁။ စဉ်းစားတွေးခေါ်ခြင်း၏ ကန့်သတ်ချက်များ

စာတွေ ဖတ်တယ်၊ တရားတွေ နာတယ်၊ ပြီးတော့ ကိုယ်တိုင် ပြန်ပြီး ယုတ္တိဗေဒနည်းကျကျ တွေးတောကြည့်ကြတယ်။ ဥပမာ – “ဒီ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက မမြဲဘူး၊ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ပျက်စီးသွားမှာပဲ” လို့ စဉ်းစားတယ်။ ဒါဟာ အလွန် မှန်ကန်တဲ့ စဉ်းစားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒါဟာ စိတ်ကူးနဲ့ ပုံဖော် တွေးတောနေတဲ့ အဆင့်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

တကယ့် လက်တွေ့ ဘဝမှာ ပြင်းထန်တဲ့ နာကျင်မှု ဝေဒနာတစ်ခု ခန္ဓာကိုယ်မှာ ပေါ်လာတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ် အရမ်း နှစ်သက် သဘောကျတဲ့ အာရုံတစ်ခုနဲ့ ထိတွေ့လိုက်ရတဲ့အခါ၊ ခုနက ကြိုတင် တွေးတောထားတဲ့ “မမြဲဘူး” ဆိုတဲ့ အသိတရားဟာ ချက်ချင်း လွင့်စင်သွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအစား “ငါ နာတယ်”၊ “ငါ ခံစားရတယ်”၊ “ငါ လိုချင်တယ်” ဆိုတဲ့ ငါစွဲကြီးကသာ ပြန်လည် ကြီးစိုးလာပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ယုတ္တိဗေဒအရ စဉ်းစားတွေးခေါ်တာဟာ ဦးနှောက်ရဲ့ မှတ်သားမှုနဲ့ ပုံဖော်မှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ တကယ့် လက်တွေ့ အရှိတရားကို ထိုးထွင်း သိမြင်တဲ့ ဉာဏ်အမြင် မဟုတ်လို့ပါပဲ။ စဉ်းစားနေသမျှ ကာလပတ်လုံး “ငါ စဉ်းစားနေတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တက နောက်ကွယ်ကနေ ကပ်ပါနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ သိစိတ် ဆိုသည်မှာ ဝိဉာဏ် ဖြစ်သည်

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သတိပြုရမယ့် အချက်က မိမိကိုယ်တွင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အာရုံတွေကို အနီးကပ် လေ့လာဖို့ပါပဲ။ အာရုံတစ်ခုကို သိရှိခံစားတဲ့ သဘောတရားကို သိစိတ် လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဒီ သိစိတ် ဆိုတာ တကယ်တော့ ဝိဉာဏ် ဖြစ်ပါတယ်။ အမြဲတမ်း တည်တံ့နေတဲ့ အရာတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီးရင် ချက်ချင်း ပြန်ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ သဘောတရားလေးတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

မျက်စိကနေ အဆင်းကို မြင်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်လေးမှာ မြင်တဲ့ ဝိဉာဏ် ပေါ်လာပါတယ်။ နားကနေ အသံကို ကြားလိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ ကြားတဲ့ ဝိဉာဏ် ပေါ်လာပါတယ်။ မြင်တဲ့ ဝိဉာဏ် ပေါ်နေချိန်မှာ ကြားတဲ့ ဝိဉာဏ် မရှိသလို၊ ကြားတဲ့ ဝိဉာဏ် ပေါ်လာချိန်မှာလည်း မြင်တဲ့ ဝိဉာဏ်က ချုပ်ငြိမ်းသွားပါပြီ။ ဒီလို အလွန် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက် ဖြစ်နေတဲ့ ဝိဉာဏ် အစဉ်တန်းကြီးကို “ငါ” လို့ သွားပြီး ထင်မှတ်နေတာဟာ လက်တွေ့ မလေ့လာဘဲ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု အဆင့်မှာသာ ရပ်တန့်နေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ တွေးတောခြင်းမှ လက်တွေ့ လေ့လာခြင်းသို့

တကယ့် လက်တွေ့ သိမြင်မှု ဆိုတာ အာရုံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကို အရှိကို အရှိအတိုင်း တိုက်ရိုက် သတိကပ်ပြီး စောင့်ကြည့် လေ့လာခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဘာတွေ ဖြစ်နေလဲ ဆိုတာကို တွေးတောနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ ပူခြင်း၊ အေးခြင်း၊ တောင့်တင်းခြင်း၊ လှုပ်ရှားခြင်း စတဲ့ သဘောတရားတွေကို ပေါ်လာတဲ့ အခိုက်မှာ ပေါ်လာမှန်း သိနေဖို့ပဲ လိုပါတယ်။

အတွေးပေါ်လာလျှင် – တရားထိုင်နေရင်း အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “ငါ တွေးနေတယ်” လို့ မယူဆပါနဲ့။ တွေးတဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ပေါ်လာတယ် လို့သာ အရှိအတိုင်း လေ့လာပါ။ အတွေးကို ဆက်မတွေးဘဲ၊ အတွေးပေါ်လာတဲ့ သဘောတရားလေးကိုသာ စောင့်ကြည့်ပါ။ ခဏနေရင် အဲဒီ တွေးတဲ့ ဝိဉာဏ်လေးဟာ သူ့အလိုလို ချုပ်ငြိမ်းသွားတာကို လက်တွေ့ မြင်ရပါလိမ့်မယ်။

ဝေဒနာပေါ်လာလျှင် – ညောင်းညာခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းတွေ ပေါ်လာတဲ့အခါ “ငါ နာတယ်” လို့ မတွေးပါနဲ့။ ဖောက်ပြန်တဲ့ သဘောတရားလေး တစ်ခု ပေါ်လာတယ် လို့သာ လေ့လာပါ။ အဲဒီ နာကျင်မှုဟာ တစ်သမတ်တည်း မရှိဘဲ တိုးလာလိုက်၊ လျော့သွားလိုက်၊ နေရာရွေ့သွားလိုက်နဲ့ ပြောင်းလဲနေတာကို ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီလို အရှိကို အရှိအတိုင်း လေ့လာခြင်းဟာ စာအုပ်ထဲက အသိမဟုတ်သလို၊ သူများပြောလို့ ယုံကြည်ရတဲ့ အသိလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိ ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက် မျက်မှောက်ပြု သိမြင်တဲ့ အသိ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ အနိစ္စ နှင့် အနတ္တကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း

စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု အဆင့်မှာတုန်းက “အရာရာဟာ အနိစ္စပါလား၊ အနတ္တပါလား” လို့ နာမည်တပ်ပြီး တွေးယူလို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့ လေ့လာခြင်း အဆင့် ရောက်တဲ့အခါ ဘာနာမည်မှ တပ်နေစရာ မလိုတော့ပါဘူး။

ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ပေါ်လာတဲ့ ဖောက်ပြန်မှု ရုပ်တရားတွေရယ်၊ အာရုံကို သိတတ်တဲ့ ဝိဉာဏ် နာမ်တရားတွေရယ်ဟာ တစ်စက္ကန့်လေးမှာတင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်လိုက်၊ ပျက်လိုက် ဖြစ်နေတာကို ကိုယ်တိုင် ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း မြင်လာတဲ့အခါ၊ အရာရာဟာ ခဏလေးအတွင်းမှာ ချုပ်ငြိမ်း ပျောက်ကွယ်သွားတဲ့ မမြဲတဲ့ သဘော (အနိစ္စ) ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိမြင်လာပါမယ်။

ထို့အတူပဲ၊ “ငါ” က တွေးနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ တွေးတဲ့ ဝိဉာဏ်လေးက အကြောင်းရှိလို့ ပေါ်လာတာကို မြင်လာမယ်။ “ငါ” က ခံစားနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ခံစားမှု ဝေဒနာလေးက သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတာကို မြင်လာမယ်။ ဒီ ဖြစ်စဉ်တွေထဲမှာ ဘယ်သူကမှ အမိန့်ပေး စေခိုင်းလို့ မရဘူး၊ ထိန်းချုပ်လို့ မရဘူး ဆိုတာကို လက်တွေ့ မြင်လာခြင်းဟာ အနတ္တ သဘောကို တိုက်ရိုက် မျက်မှောက်ပြုခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို မျက်မှောက်ပြု သိမြင်လာမှသာ ကျွန်တော်တို့ကို သံသရာ အဆက်ဆက် နှောင်ဖွဲ့ထားတဲ့ “ငါ”၊ “ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အထင်မှားကြီး လုံးဝ ပြုတ်ကျသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ အရိယာမဂ်ဖိုလ်ဆီသို့ တည့်မတ်စွာ လျှောက်လှမ်းခြင်း

ကျွန်တော်တို့ ဝိပဿနာ အားထုတ်သူတွေဟာ အချိန်တိုင်း အချိန်တိုင်းမှာ မိမိရဲ့ ခန္ဓာနဲ့ ဝိဉာဏ် အစဉ်ကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့် လေ့လာနေဖို့ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု ဆိုတဲ့ အပေါ်ယံ အခွံလွှာကို ခွာချပြီး၊ တကယ့် အရှိတရားကို တိုက်ရိုက် ထိတွေ့ရပါမယ်။

အတိတ်ကို ပြန်မတွေးပါနဲ့၊ အနာဂတ်ကို ကြိုမတွေးပါနဲ့။ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ရှိနေတဲ့ အာရုံကိုပဲ သတိကပ်ပြီး လေ့လာပါ။ အခု လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဝင်လေ ထွက်လေ၊ အခု လက်ရှိ ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု၊ အခု လက်ရှိ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ်ရဲ့ သိမှု၊ ဒါတွေကိုပဲ အဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်နေပါ။ ဘာကိုမှ ဝင်ရောက် မစွက်ဖက်ပါနဲ့၊ ဘာကိုမှ လိုချင် တပ်မက်မှု၊ မနှစ်သက်မှုတွေနဲ့ မတုံ့ပြန်ပါနဲ့။ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ သဘောတရား မှန်သမျှကို တိတ်ဆိတ်စွာနဲ့ သက်သေ တစ်ယောက်လို အနီးကပ် လေ့လာနေရုံ သက်သက်သာ ပြုလုပ်ပါ။

ဒီလို မှန်ကန်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ အရှိကို အရှိအတိုင်း ဆက်လက် လေ့လာသွားမယ် ဆိုရင်၊ တစ်နေ့မှာ အတွေးအခေါ် အဆင့်ကို လုံးဝ ကျော်လွန်ပြီး၊ ဖြစ်ပျက် သဘောတရားတွေကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိမြင်တဲ့ ဉာဏ်အမြင်တွေ ပေါ်ပေါက်လာမှာ သေချာပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ သောတာပန် စတဲ့ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး၊ တကယ့် စစ်မှန်တဲ့ လွတ်မြောက်မှု အရသာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြု ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့… စာအုပ်တွေထဲက အသိ၊ တွေးတောကြံဆလို့ ရတဲ့ အသိတွေမှာတင် ကျေနပ် မနေကြပါနဲ့။ တကယ့် အနှစ်သာရ ဖြစ်တဲ့ လက်တွေ့ လေ့လာခြင်း အဆင့်ကို ယနေ့ကစပြီး မဖြစ်မနေ ကူးပြောင်းကြပါ။ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဝိဉာဏ် အစဉ်ကို အနီးကပ် လေ့လာရင်းဖြင့် “ငါ” ဆိုတဲ့ အစွဲအလမ်းကြီးကို အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားကာ၊ အရိယာမဂ်ဖိုလ်ဆီသို့ လျင်မြန်စွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေလို့ လေးနက်စွာ တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ်