• ပိတ်ရက်မှာ လွင့်နေတဲ့ ဝိဉာဏ်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်း

    ပိတ်ရက် ရောက်ပြီဆိုတာနဲ့ အလုပ်တွေနားထားလို့ စိတ်က လွတ်လပ်သွားပြီး ဟိုတွေးဒီတွေးနဲ့ လွင့်ချင်ရာ လွင့်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီလို စိတ်လွင့်နေတဲ့အခါ “ငါ့စိတ်တွေ လွင့်နေပြီ၊ ငါ စိတ်မငြိမ်ဘူး” ဆိုပြီး စိတ်ပျက်တာ၊ ဟိုမတွေး ဒီမတွေးရအောင် စိတ်ကို အတင်းချုပ်တည်းတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ တကယ်တမ်းတော့ အဲဒီလို ဟိုဟိုဒီဒီ သိနေ၊ တွေးနေတဲ့ သိစိတ် ဆိုတာ ဝိညာဉ် မဟုတ်ပါဘူး။ အာရုံနဲ့ တိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ “ဝိဉာဏ်” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်ကို လှမ်းတွေးလိုက်တဲ့အခါ သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်လေး ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတယ်။ မနက်ဖြန်အတွက် ကြိုတွေးလိုက်တဲ့အခါ နောက်ထပ် ဝိဉာဏ်အသစ်လေး ထပ်ဖြစ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားတယ်။ ဒီလို လျင်မြန်စွာ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီးကိုပဲ “ငါ့စိတ်တွေ လွင့်နေတယ်”…

  • သောတာပတ္တိမဂ်ခရီး (၃) – ဒိဋ္ဌိကို ထောင့်ကျဉ်းသို့ ကြုံးသွင်းခြင်း

    မဂ္ဂသစ္စာ (မဂ္ဂင်အလုပ်) ကို အားထုတ်တယ် ဆိုတာဟာ တကယ်တမ်းတော့ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အသေအလဲ စွဲလမ်းလာခဲ့တဲ့ “ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတဲ့ အယူမှားကြီးကို လွတ်လမ်းမရှိအောင် ထောင့်ကျဉ်းထဲ ကြုံးသွင်းတာပါပဲ။ ကိလေသာတွေထဲမှာ ဒိဋ္ဌိလောက် လက်ပေါက်ကပ်ပြီး ခွာချရခက်တာ ဒိဋ္ဌိပဲ ရှိပါတယ်။ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် ရောက်တဲ့အချိန်ကျမှသာ ဒီဒိဋ္ဌိအစွဲက လုံးဝ ပြုတ်ကျသွားတာပါ။ အဲဒီအချိန်ရောက်ရင်တော့ ဒိဋ္ဌိအတွက် ဈာပနချဖို့ပဲ ကျန်တော့တယ်လို့ ဆိုရမှာပါ။ “ဒိဋ္ဌိ” ဆိုတာ သိကြတဲ့အတိုင်း “ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အသက်ဇီဝ” လို့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ယူဆထား၊ သိထား၊ ထင်ထားတဲ့ ကိစ္စကြီးပါ။ ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟောကြားတော်မူသလို၊ ပုထုဇဉ်မိုက်တွေဟာ “မရှိတဲ့ တုတ်နဲ့…

  • မြတ်ဗုဒ္ဓ အလိုရှိဆုံးသော ရဟန်းဘဝ (သို့မဟုတ်) ဝိပဿနာဓုရဖြင့် မဂ်ဖိုလ်ပန်းတိုင်သို့ အရလှမ်းခြင်း

    ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်လာခြင်း၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ရန် (ဝဋ္ဋဒုက္ခတော မောစနတ္ထာယ) သာ ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် တကယ်တမ်း အလိုရှိဆုံးသော ရဟန်းဘဝဆိုသည်မှာ စာအုပ်စာပေများ ကြားထဲတွင်သာ တစ်သက်တာ အချိန်ကုန်လွန်သွားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်ကို လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်သော ဝိပဿနာဓုရကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သာသနာတော်၏ အရသာနှင့် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ အလိုဆန္ဒ မြတ်စွာဘုရားရှင်က စူဠဝဂ်ပါဠိတော်၊ ဥပေါသထက္ခန္ဓကတွင် “သမုဒ္ဒရာရေသည် ငန်သော အရသာ တစ်မျိုးတည်းသာ ရှိသကဲ့သို့၊ ငါဘုရား၏ သာသနာတော်သည်လည်း လွတ်မြောက်ခြင်း (ဝိမုတ္တိရသ) အရသာ တစ်မျိုးတည်းသာ ရှိသည်” ဟု အတိအလင်း ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။ ဤအချက်ကို ကြည့်လျှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တစ်ခုတည်းသော အလိုဆန္ဒမှာ…

  • ခန္ဓာကိုယ် ဖောက်ပြန်နာကျင်လာသည့်အခါ ဝင်လာတတ်သော “ငါနာသည်” ဟူသည့် ဒေါသစိတ်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်း

    နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ… အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာတဲ့အခါ အိမ်မှာ နားနားနေနေ နေရပေမယ့်လည်း ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကတော့ ဘယ်တော့မှ ငြိမ်သက်မနေပါဘူး။ အမြဲတမ်း ဖောက်ပြန်နေပါတယ်။ ဒူးနာတာ၊ ခါးနာတာ၊ ဇက်ကြောတက်တာ၊ အဆစ်အမြစ်တွေ ကိုက်ခဲလာတာ စတဲ့ ဝေဒနာတွေဟာ ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ အိုမင်းခြင်းရဲ့ သဘောတရားတွေပါပဲ။ သာမန်အချိန်တွေမှာ တရားရှုမှတ်ဖို့ လွယ်ကူပေမယ့်၊ တကယ့် ရုပ်ဖောက်ပြန်မှု အပြင်းအထန် ပေါ်လာတဲ့အခါ ယောဂီတော်တော်များများဟာ အဲဒီ နာကျင်မှု ဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ ဝိပဿနာ ရှုကွက် ပျောက်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ ခန္ဓာကိုယ် နာကျင်လာတဲ့အခါ တွဲဖက်ပြီး ဝင်လာတတ်တဲ့ “ငါနာတယ်”…

  • အရှိအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းခြင်း

    ဒီတစ်ပတ်လုံး ခံစားချက်တွေအပေါ်မှာ “ငါ” လို့ အထင်မှားနေတာတွေကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ သောတာပန် ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ခံစားချက်တွေ လုံးဝ မရှိတော့တာကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ခံစားချက်တွေပေါ်မှာ “ငါ့ခံစားချက်” လို့ ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အမြင်မှားလေး ပြုတ်ကျသွားတာပါ။ အဲဒီလို အရှိတရားကို မှန်မှန်ကန်ကန် မြင်သွားတဲ့အခါ ဘဝက အလိုလို ငြိမ်းချမ်းသွားပါတယ်။ ဒီပိတ်ရက်မှာ ဘာကိုမှ အတင်းမပြုပြင်ဘဲ၊ ကိုယ့်ဆီ ဝင်လာတဲ့ ခံစားချက်လေးတွေကို အေးအေးဆေးဆေး သိရုံလေးပဲ သိနေပေးလိုက်ပါ။ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ သဘောသာရှိတယ်ဆိုတာကို သတိထား ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးပြီး၊ လက်ခံနားလည်လိုက်ပါ။ အရာရာကို ငါဆိုတာမရှိဘူးဆိုတာကို ဆင်ခြင်ရင်း၊ ငါ့အလိုကျ မဖြစ်စေချင်တော့တဲ့အခါ စိတ်က ဘယ်လောက်တောင် ပေါ့ပါးသွားသလဲ ဆိုတာ သတိထားမိပါသလား?

  • သောတာပတ္တိမဂ်ခရီး ၁ (သို့မဟုတ်) ‘ငါ’ ပျောက်၍ ‘ဓမ္မ’ သက်သက်သာ ကျန်တော့သည့် ဉာဏ်စဉ်အဆင့်ဆင့်

    ဝိပဿနာ ဉာဏ်စဉ်တွေ ရင့်သန်လာတဲ့အခါ၊ ပုထုဇဉ်တို့ရဲ့ သာမန်အမြင်ကနေ သောတာပတ္တိမဂ်ဆီကို ဦးတည်သွားတဲ့ စိတ်အစဉ် ပြောင်းလဲသွားပုံကို အဆင့်ဆင့် ခွဲခြားပြီး ရှင်းလင်းစွာ လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။ ၁။ ပုထုဇဉ်တို့၏ သာမန်အမြင် (အကောင်း၊ အဆိုး နှင့် ‘ငါ’ အစွဲ) အစပိုင်းမှာ လူတွေဟာ “ငါ ကောင်းတာလုပ်တယ်၊ ငါ ဆိုးတာလုပ်တယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တအမြင်နဲ့ပဲ အရာရာကို ချဉ်းကပ်ကြပါတယ်။ ကောင်းတာလုပ်ရင် ကောင်းကျိုးရမယ်ဆိုပြီး ဝမ်းသာတယ်။ မကောင်းတာလုပ်မိရင် ဆိုးကျိုးပေးတော့မယ်ဆိုပြီး ပူပန်တယ်။ အဲဒီလိုပဲ တခြားလူတွေကို ကြည့်တဲ့အခါမှာလည်း “သူဟာ လူကောင်းပဲ” ဆိုပြီး ချစ်ခင်တွယ်တာတတ်သလို၊ “သူကတော့ လူဆိုးပဲ” ဆိုပြီး မုန်းတီး ကဲ့ရဲ့တတ်ကြပါတယ်။ ၂။ ‘ငါ’ ပြုတ်သွားသော်လည်း ‘အကောင်း’ ကို တွယ်တာနေသေးသည့်…

  • သောတာပန် နှင့် ပထမဆုံး အရက်တခွက်

    ဒီစာကတော့ ပုထုဇဉ်တွေ နားလည်ချင်မှ နားလည်မယ့် စကားတွေ ပါပါတယ်။ အရိယာတွေကတော့ နားလည်မှာပေါ့၊ သိချင်တာလဲရှိမှာပေါ့။ အဲဒီအတွက်ရေးတာပါ။ အဲဒီတော့ ပထမဆုံး ပြောချင်တာက သင်္ခါရတရားဆိုတာ အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကျိုး ဆိုတဲ့အတိုင်း အရက်သောက်တယ် ဆိုတာက အကျိုးဆိုရင် သူ့မှာ ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းဆိုတာ ရှိတာပေါ့။ အဲဒီအကြောင်း ကိုပဲ ရှင်းပြချင်တာပါ။ မဂ်ဖိုလ်နဲ့သီလဆိုတာက ဆက်စပ်မှုရှိပါတယ်။ သီလနဲ့ပါတ်သက်ပြီး စထူးခြားလာတာက သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်မှာ စထူးခြားလာတာပါ။ သီလတွေ ကို ခန္ဓာကစပြီးထိန်းလာတယ်။ ဒါနဲ့ပါတ်သက်လို့ကတော့ အရင်တုန်းက ရေးခဲ့တဲ့ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်နဲ့သီလဆိုတဲ့ စာကို ပြန်ရှာဖတ်ကြည့်ပါ။ ထားပါတော့ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် ရင့်ကျက်သထက် ရင့်ကျက်သွားပြီး မဂ် ဖိုလ် ပေစ္စဝေက္ခဏာ ပြီးသွားတဲ့အခါမှာတရားအားထုတ်မှုကို ခြောက်နှစ်ကျော် ကြိုးစားခဲ့ရတာမို့ ပြီးတော့ ပထမ…

  • စာပေကြားထဲမှာ သံသရာမလည်ဘဲ ဤဘဝ၌ပင် သံဃာရတနာအစစ် ဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းခြင်း

    ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ချိန်ထိုးဆန်းစစ်ကြည့်လျှင် အလွန်လေးနက်ပြီး အရေးတကြီး လိုအပ်နေသော အခြေအနေတစ်ရပ်ကို မြင်တွေ့ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအရာမှာ အခြားမဟုတ်၊ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် တရားအားထုတ်နေကြသော ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများအတွက် မှီခိုအားထားရာ၊ ကိုးကွယ်ရာ အစစ်အမှန်ဖြစ်သည့် “သံဃာရတနာ” ဟာ အင်မတန်မှကို ရှားပါးနေခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဂန္ထဓုရ သက်သက်ဖြင့် သံသရာ မလည်ပါစေနှင့် စာပေပရိယတ္တိ သင်ကြားခြင်းဟူသော “ဂန္ထဓုရ” သည် သာသနာတော်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ ဤစာအုပ်စာပေများ၊ စာဝါများကြားထဲတွင်သာ တစ်ဘဝစာ အချိန်ကုန်လွန်နေမည် ဆိုလျှင်တော့ သံသရာလည်ကြောင်း အလုပ်သက်သက်သာ ဖြစ်သွားပါလိမ့်မည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် တကယ်အလိုရှိသည့် အလုပ်မှာ စာပေကျက်မှတ်နေရန် သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ ခန္ဓာကို ဉာဏ်ဖြင့်ရှုကာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ရေးပင် ဖြစ်ပါသည်။…

  • အိမ်တွင် တစ်ယောက်တည်း နေရချိန် “အထီးကျန်သည်” ဟူသော ပညတ်အစွဲကို ခွာချခြင်း

    နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ… အသက်အရွယ်ရလာလို့ အလုပ်တွေကနေ အနားယူပြီး အိမ်မှာ နေရတဲ့အချိန်ဟာ တကယ်တော့ ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲကို အချိန်ပြည့် ဝင်နေရတဲ့ အချိန်ပါပဲ။ သားသမီးတွေက ကိုယ့်အလုပ်နဲ့ကိုယ် အပြင်ထွက်သွားကြ၊ မြေးတွေက ကျောင်းသွားကြနဲ့ အိမ်ကြီးထဲမှာ တိတ်ဆိတ်ပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့အခါ ယောဂီတော်တော်များများ ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အကြီးမားဆုံးသော ကိလေသာလှိုင်းတံပိုး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ငါ တစ်ယောက်တည်းပါလား၊ ငါ့ကို ပစ်ထားကြပြီ၊ ငါ အထီးကျန်လိုက်တာ” ဆိုပြီး ဝင်လာတတ်တဲ့ ဒေါသနဲ့ သောကစိတ်တွေပါပဲ။ ဒီစာမျက်နှာဟာ စိတ်သက်သာရာရစေမယ့် အားပေးစကားတွေ ပြောဖို့ ဖွင့်ထားတာ…

  • ခံစားချက်ဟောင်းများကို ချထားခြင်း

    အတိတ်က ကိုယ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေအတွက် နောင်တရပြီး ပူလောင်နေတတ်ကြတယ်။ ရှေ့ရေးအတွက်လည်း ကြိုပြီး ကြောက်ရွံ့နေတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီတုန်းက ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေဆိုတာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို မသိတဲ့ မောဟကြောင့် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေချည်းပါပဲ။ “ငါ” က တမင် ဖန်တီးခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ “သူ”ကလဲ တမင်ဖန်တီးခဲ့တာမဟုတ်ပါဘူး။ ငါသူဆိုတာ မရှိတဲ့အတွက် ငါ နဲ့ သူ ဆိုတဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်တွေမှာရှိနေတဲ့ စိတ်အညစ်အကြေး ကိလေသာတွေ ကြောင့်ဖြစ်ခဲ့ရတာပါ။ အရာရာဟာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်ပြီးသွားတဲ့ ခံစားချက်အဟောင်းတွေကို ပြန်ဆွဲထုတ်ပြီး “ငါ အပြစ်ရှိတယ်” လို့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ထမ်းနေစရာ မလိုတော့ပါဘူး။ မိမိကိုယ်မိမိခွင့်လွှတ်ပါ။ အဲလိုပဲ တပါးသူကိုလဲ…