မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ အလွန်တရာ အရေးကြီးသော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် လုံးဝနီးပါး မေ့လျော့နေကြသော အချက်တစ်ချက် ရှိပါသည်။ ထိုအရာမှာ သာသနာ့ဘောင်သို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသူတိုင်း မလွဲမသွေ ပြုလုပ်ခဲ့ရသော ကတိကဝတ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤကတိကဝတ်ကို မျက်ကွယ်ပြုခြင်းသည် သာသနာတော်ကို ယိုယွင်းစေရုံသာမက၊ ကတိဖျက်သည့် ပုထုဇဉ်ရဟန်းများ ကိုယ်တိုင်အတွက်လည်း အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အပါယ်ဘေးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီ ဆိုသည်ကို ပညာဖြင့် ပိုင်းခြားသိမြင်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။

သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၏ မူလရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကတိကဝတ်

သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်မည်ဆိုပါက မည်သူမဆို ပထမဆုံးအနေဖြင့် ရှင်သာမဏေ (ကိုရင်) အဖြစ် ခံယူကြရပါသည်။ ထိုသို့ ကိုရင်ဝတ်ရန်အတွက် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာထံမှ သင်္ကန်းတောင်းခံရာတွင် “သံသရာ ဝဋ်ဒုက္ခက လွတ်အောင် လုပ်လို၍ အရှင်ဘုရားလက်ထဲမှ သင်္ကန်းနဲ့ တပည့်တော်ကို ရှင်သာမဏေပြုပေးပါ” ဟု အတိအလင်း ရွတ်ဆို၍ တောင်းခံရပါသည်။ ဤသင်္ကန်းတောင်း စကားရပ်ကို သေချာစွာ ဆင်ခြင်ကြည့်ပါက ရဟန်းဝတ်ရခြင်း၏ တစ်ခုတည်းသော ရည်ရွယ်ချက်မှာ “သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေး” ပင် ဖြစ်ကြောင်း အလွန်ထင်ရှားလှပါသည်။

သို့သော် လက်တွေ့မြေပြင်တွင် ဤကတိစကားအတိုင်း တည်ကြည်သူ အလွန်ရှားပါးနေပါသည်။ ရဟန်းဘောင်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် သံသရာမှ လွတ်မြောက်အောင် ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ရမည့်အစား၊ လာဘ်လာဘ၊ ဂုဏ်ဒြပ်နှင့် စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်နောက်သို့သာ လိုက်နေကြသည်ကို ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ တွေ့မြင်နေရပါသည်။

ဂန္ထဓုရ ဟူသော အလိမ်အညာ ထွက်ပေါက်ဖြင့် ကတိဖျက်ခြင်း

ပုထုဇဉ်ရဟန်းများသည် ၎င်းတို့၏ တရားအားမထုတ်လိုသော ပျင်းရိမှုနှင့် ကာမဂုဏ်အာရုံများကို မစွန့်လွှတ်နိုင်မှုတို့အတွက် “ဂန္ထဓုရ” (စာပေသင်ကြားခြင်း) ဟူသော စကားရပ်ကို ထွက်ပေါက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုနေကြပါသည်။ တကယ့်စင်စစ်အားဖြင့် စာသင်ခြင်းသက်သက်ဖြင့် သာသနာတွင် နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟူသော အယူအဆမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့သော ပိဋကတ်တော် (ပါဠိတော်) တွင် လုံးဝမပါဝင်ပါ။ ဤစကားရပ်သည် ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာတွင်သာ ၁၅ ကြိမ်ခန့် ပါဝင်သော စကားရပ်တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါသည်။

မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်က “ရင်ဝလှံစူး၊ ဦးခေါင်းမီးလောင် နေလျှင်တောင် လှံကိုမနှုတ်၊ မီးမငြိမ်းဘဲ သစ္စာသိအောင် အရင်လုပ်ပါ” ဟု အတိအလင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဟောကြားထားခဲ့ပါသည်။ ထိုမျှ အရေးကြီးလှသော မဂ်ဖိုလ်ရရေးကို ဘေးဖယ်ထားကာ ပါဠိတော်တွင် မပါဝင်သော အဋ္ဌကထာလာ “ဂန္ထဓုရ” ကို အကြောင်းပြ၍ တရားအားမထုတ်ခြင်းသည် မိမိ၏ သင်္ကန်းတောင်း ကတိကဝတ်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ဖျက်သိမ်းလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ သင်္ကန်းတောင်းရာတွင် “စာပေသင်ကြားလို၍ သင်္ကန်းပေးပါ” ဟု တောင်းဆိုထားခြင်း လုံးဝ မရှိခဲ့သည်ကို အထူးသတိပြုရမည် ဖြစ်ပါသည်။

မြတ်စွာဘုရားထံမှ အကြွေးယူစားသောက်ခြင်း နှင့် လူယုတ်မာတို့၏ ဘဝ

သာသနာ့ဘောင်ရှိ ဘိက္ခုဆိုသည်မှာ လောကီစီးပွားရေး၊ လူမှုရေးများကို စွန့်လွှတ်ကာ သံသရာမှ လွတ်မြောက်အောင် တရားအားထုတ်ရန်အတွက် ဒကာ၊ ဒကာမများ၏ ထောက်ပံ့မှု (ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး) ကို မှီခိုနေရသူများ ဖြစ်ပါသည်။ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတို့သည် ထိုရဟန်းများကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ ကြည်ညို၍ လှူဒါန်းခြင်းထက်၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမနှင့် သာသနာတော်အပေါ် ကြည်ညိုသော သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းနေကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းများ သုံးစွဲနေသမျှသော ပစ္စည်းလေးပါးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ကျေးဇူးကြောင့်သာ ရရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ရဟန်းများသည် သောတာပန် အစရှိသော အရိယာ (မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်) မရမချင်း မြတ်စွာဘုရားထံမှ ပစ္စည်းလေးပါးကို ချေးယူစားသောက်နေသည့် “အကြွေးတင်နေသူများ” သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအကြွေးကို ပြန်ဆပ်ရန် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းမှာ တမဂ်တဖိုလ်ရအောင် တရားအားထုတ်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် တရားအားထုတ်ရန် စိတ်ကူးပင်မရှိဘဲ စာကျက်ခြင်း၊ စာချခြင်း သက်သက်ဖြင့်သာ အချိန်ကုန်နေသော ရဟန်းများသည် “အကြွေးရှိလျက်နှင့် ထိုအကြွေးကို ပြန်ဆပ်ရန် စိတ်ကူးမရှိသူ” များ ဖြစ်သွားပါသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမအရ ထိုသို့ အကြွေးပြန်ဆပ်ရန် စိတ်ကူးမရှိသူများကို “လူယုတ်မာ” ဟု အတိအလင်း ဟောကြား ပညတ်ထားပါသည်။ သံသရာမှ လွတ်မြောက်အောင် ကြိုးစားပါမည်ဟု ကတိပေးကာ သင်္ကန်းကိုရယူပြီး၊ တကယ်တမ်းတွင် ထိုကတိကိုဖျက်၍ လိမ်ညာစားသောက်နေခြင်းသည် လူယုတ်မာတို့၏ လမ်းစဉ်သာ ဖြစ်ပါသည်။

ပုထုဇဉ်ရဟန်းများနှင့် ဝိနိပါတိကဘေး

မိမိကိုယ်ကို အရိယာဖြစ်အောင် အားမထုတ်သော ရဟန်းများသည် မည်မျှပင် စာတတ်ပါစေ၊ ပုထုဇဉ်ဘဝတွင်သာ ရှိနေဦးမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပုထုဇဉ်မှန်သမျှသည် အမြဲတစေ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဘေးကြီး (၄) ပါး ဝန်းရံလျက် ရှိပါသည်။ ထိုဘေးကြီး (၄) ပါးမှာ-

၁။ ဝိနိပါတိကဘေး – လားရာဂတိမမြဲဘဲ၊ အပါယ်လေးပါးသို့ ပရမ်းပတာ ကျရောက်စေတတ်သောဘေး။

၂။ နာနာသတ္တ ဥလ္လောကနဘေး – ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် အမှန်တရားကို မမြင်နိုင်သဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ဆရာတို့ကို မော့ကြည့်နေရသောဘေး။

၃။ ဒုစ္စရိတဘေး – မကောင်းမှု ဒုစရိုက်တရားများကို မရှောင်လွှဲနိုင်ဘဲ ပြုကျင့်မိတတ်သောဘေး။

၄။ အပါယ်ဘေး – ငရဲ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ် ဟူသော အပါယ်လေးပါးသို့ ကျရောက်ရသောဘေး တို့ဖြစ်ပါသည်။

ဤဘေးကြီးများကို ပုထုဇဉ်ရဟန်းများသည် သင်္ကန်းဝတ်ထားရုံဖြင့် လွတ်ကင်းနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ ပုထုဇဉ်ဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ လောဘ၊ ဒေါသ စသည့် အကုသိုလ်တရားများကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်ပါ။ အထူးသဖြင့် မြတ်စွာဘုရား၏ ကျေးဇူးကို လိမ်ညာစားသောက်ကာ၊ အကြွေးဆပ်ရန် စိတ်ကူးမရှိသော ကတိဖျက်မှုကြီးကို ကျူးလွန်ထားသဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် ဝိနိပါတိကဘေးသည် ပိုမို၍ပင် နီးကပ်သေချာနေပါသည်။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်လို၍ ဟူသော စကားကို နှုတ်မှရွတ်ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ လက်တွေ့တွင် သံသရာလည်ကြောင်း၊ အပါယ်ကျကြောင်း အလုပ်များကိုသာ ပြုလုပ်နေကြသဖြင့် အပါယ်လေးပါးသည် ၎င်းတို့၏ အိမ်ရာကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေတော့မည် ဖြစ်ပါသည်။

သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရေးသို့ အမှန်တကယ် လျှောက်လှမ်းခြင်း

ဤမျှ ကြောက်စရာကောင်းသော ဝိနိပါတိကဘေးမှ လွတ်ကင်းရန် တစ်ခုတည်းသော လမ်းစဉ်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့သော မဂ္ဂသစ္စာ (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်) ကို ပွားများပြီး “အရိယာ” အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိအောင် ကျင့်ကြံခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ရုပ်နှင့် နာမ် (ခန္ဓာငါးပါး) တို့၏ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပျက်စီးနေသော သဘောကို ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်ကာ၊ ၎င်းတို့သည် အမြဲမရှိ (အနိစ္စ)၊ စက်ဆုပ်ဖွယ် ဒုက္ခ (ဒုက္ခ)၊ မိမိအလိုအတိုင်း မစီမံနိုင် (အနတ္တ) ကြောင်းကို ပိုင်းခြားသိမြင်ရပါမည်။

ပထမမဂ်ဖြစ်သော သောတာပတ္တိမဂ်သို့ ရောက်ရှိသွားသော အရိယာသည်သာလျှင် ဝိနိပါတိကဘေးမှ အပြီးတိုင် လွတ်ကင်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သောတာပန်ဖြစ်သွားသည်နှင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာတို့ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ သီလမဂ္ဂင်သုံးပါး (သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ) တို့ အပြည့်အဝ လုံခြုံသွားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ သတ်မှု၊ ခိုးမှု၊ ကာမေသု နှင့် သူတပါးကို ထိခိုက်စေသော မုသားတို့ကို အသက်နှင့်လဲ၍ စောင့်ထိန်းနိုင်သွားသဖြင့် အပါယ်သို့ကျရောက်မည့် အကုသိုလ်တရားများ လုံးဝ မဖြစ်ပေါ်နိုင်တော့ပေ။ ဤအဆင့်သို့ ရောက်ရှိမှသာလျှင် သင်္ကန်းတောင်းစဉ်က ပြုလုပ်ခဲ့သော “သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်လို၍” ဟူသော ကတိကဝတ်ကို တာဝန်ကျေစွာ ဖြည့်ဆည်းပြီးမြောက်ရာ ရောက်မည် ဖြစ်ပါသည်။

နိဂုံး

ရဟန်းတော်များ အနေဖြင့် မိမိဝတ်ဆင်ထားသော သင်္ကန်း၏ တန်ဖိုးနှင့် မိမိပြုလုပ်ခဲ့သော ကတိကဝတ်ကို အလေးအနက်ထား ပြန်လည်ဆင်ခြင်သင့်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ စာပေသင်ကြားခြင်းသက်သက်ဖြင့် လာဘ်လာဘကို ခံစားကာ ပုထုဇဉ်ဘဝဖြင့် အချိန်ကုန်နေခြင်းသည် အပါယ်တံခါးကို ဖွင့်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ အနေဖြင့်လည်း တရားအားထုတ်ခြင်းမရှိဘဲ သာသနာကို ခိုးယူစားသောက်နေသော ပုထုဇဉ်ရဟန်းများကို မျက်စိစုံမှိတ် ကိုးကွယ်နေခြင်းများကို ရပ်တန်းက ရပ်ကြရပါမည်။ ဝိနိပါတိကဘေးမှ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ရဟန်းတိုင်း ဝိပဿနာဓုရကိုသာ အသက်ပေး ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြပြီး၊ အရိယာ သံဃာရတနာ အစစ်အမှန်များ အမြောက်အမြား ပေါ်ထွန်းလာရေးကိုသာ အားလုံး ဝိုင်းဝန်း ကြိုးပမ်းကြပါရန် အလေးအနက် တိုက်တွန်း ရေးသားအပ်ပါသည်။